- 繁体
- 简体
- 拼音
-
閑中展卷興亡小,醉後題詩點畫粗。
“閑中展卷興亡小,醉後題詩點畫粗。”詩句出處:《和襲美新秋即事次韻三首》;是唐朝詩人陸龜蒙的作品。心似孤雲任所之,世塵中更有誰知。愁尋冷落驚雙鬢,
病得清涼減四支。懷舊藥溪終獨往,宿枯杉寺已頻期。
兼須為月求高處,即是霜輪殺滿時。
帆楫衣裳盡釣徒,往來蹤跡遍三吳。閑中展卷興亡小,
醉後題詩點畫粗。松島伴譚多道氣,竹窗孤夢豈良圖。
還須待致升平瞭,即往扁舟放五湖。
聲利從來解破除,秋灘唯憶下桐廬。鸕鶿陣合殘陽少,
蜻蛚吟高冷雨疏。辯伏南華論指指,才非玄晏借書書。
當時任使真堪笑,波上三年學炙魚。【註釋】:
閑:
① 養馬的圈。《周禮· 夏官·校人》:“天子十有二閑,馬六種。”(有:又。)②一定的范圍。《論語·子張》:“大德不逾閑,小德出入可也。”③防止。《周易·文言》:“閑邪有其誠。”④清閑;空閑。李紳《惘農》之一:“四海無閑田,農夫猶餓死。”⑤安靜。孟浩然《夏日南亭懷辛大》:“散發乘夕涼,開軒臥閑敞。”(軒:窗。)⑥通“嫻。”1. 熟練;熟習。李白《豫章行》:“斬虜素不閑。”(虜:指敵人。)2. 文雅;閑靜。曹植《美女篇》:“美女妖且閑。”中:
(一)①中間。《墨子·經上》:“中,同長也。”(同長:同樣長的半徑。)柳宗元《天說》:“渾然而中處者,世謂之元氣。”②內;在一定的范圍內。《孟子·滕文公上》:“國中無偽。”《考工記·巨人》:“國中九經九緯。”③位置、等級在高下或兩端之間。《列子·力命》:“中塗遇東郭先生。”(塗:同“途”。)《漢書·食貨志下》:“金有三等,黃金為上,白金為中,赤金為下。”④正;適中。《禮記·玉藻》:“頭頸必中。”《孟子·離婁下》:“湯執中。”(湯:殷商國君。)⑤宜於;合於。《史記·外戚世傢》:“武帝擇宮人不中用者,斥出歸之。” (二)zhòng ①符合;適合。《呂氏春秋·懷寵》:“必中理,然後說。”《荀子·賦篇》:“圓者中規,方者中矩。”②誣蔑;誣蔑別人使受損害。《漢書·何武傳》:“顯怒,欲以吏事中商。”(顯、商:人名。)③遭受;感受。《後漢書·馬援傳》:“援亦中病。”展:
①轉動;翻轉。《世說新語·德行》:“(陳)遺已聚斂得數鬥焦飯,未展歸傢,遂帶以從軍。”(遺:人名。展:指轉身。)②伸展;舒展。《莊子·盜蹠》:“兩展其足。”③擴展;施展。陸機《辯亡論》:“四民展業於下。”曹植《名都篇》:“餘巧未及展。”④陳;陳列。《左傳·成公十六年》:“繕甲兵,展車馬。”(繕:修理。甲兵:鎧甲和武器。)⑤察看;檢查。《國語·周語中》:“工人展車。”⑥寬延;延長。《史記 · 酷吏列傳》:“令冬月益展一月,足吾事矣。”⑦誠實。《國語·楚語下》:“展而不信,愛而不仁。”⑧副詞。確實。《詩經·小雅·車攻》:“允矣君子,展也大成。”(允:誠實。)[展轉]1. 翻來覆去。劉向《九嘆·惜賢》:“憂心展轉。”2. 經過多人之手。《後漢書·趙岐傳》:“展轉還長安。”3.流轉遷徙,遊移無定。杜甫《乾元中寓居同谷縣》:“生別展轉不相見,胡塵暗天道路長。”卷:
(一)把東西向裡彎轉或向外翻轉。後作“捲”(今簡化為“卷”)。古樂府《西洲曲》:“卷簾天自高。”杜甫《聞官軍收河南河北》:“漫卷詩書喜欲狂。”(漫:隨便。)《淮南子·兵略》:“鼓不振塵,旗不解卷。” (二)quán ①彎曲;拳曲。《詩經·小雅·都人士》:“卷發如蠆(chài)。”(發:頭發。蠆:蠍子。)《莊子·逍遙遊》:“其小枝卷曲而不中規矩。”②通“拳”。親切的樣子。《禮記·檀弓下》:“執女手之卷然。”(然:……的樣子。) (三)juàn ①書籍或字畫的卷軸。泛指書畫、書籍。《論衡·商蟲》:“書卷不舒有蟲。”陶潛《與子儼等書》:“開卷有得,便欣然忘食。”《南齊書·江泌傳》:“夜讀書,隨月光握卷升屋。”(升屋:登上屋頂。)②量詞。古代書籍、文書等以一個卷軸為一卷。古樂府《木蘭詩》:“軍書十二卷,卷卷有爺名。”(軍書:軍中文書。)杜甫《奉贈韋左丞丈二十二韻》:“讀書破萬卷,下筆如有神。”興:
①[動]起身,起 來。《論語·衛靈公》:“從者病,莫能~。”②[動]興起,建立。《史記·文帝本紀》:“漢~,至孝文四十有餘載。”③[動]發動。《史記·酷吏列傳》:“漢大~兵伐匈奴。”④[形]興盛。與“廢”相對。《論語· 子路》:“事不成,則禮樂不~。”⑤(xing)[名]興致,興趣(後起意義)。劉義慶《世說新語·任誕》:“吾本乘~而行,~盡而返。”亡:
(一)①逃跑。《左傳·僖公二十四年》:“請由此亡。”《史記·廉頗藺相如列傳》:“從徑道亡,歸璧於趙。”②外出。《論語·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。”(時其亡:趁他不在傢時。)③失去;丟失。《戰國策·楚策四》:“亡羊而補牢,未為遲也。”④死。《資治通鑒·卷第六十五》:“今劉表新亡,二子不協,軍中諸將,各有彼此。”⑤滅亡;與“存”相對。《左傳 ·僖公五年》:“虢亡,虞必從之。”《史記·項羽本紀》:“項王笑曰:‘天之亡我,我何渡為!’”杜牧《冬至日寄小姪阿宜詩》:“經書括根本,史書閱興亡。”⑥通“忘(wàng)”。忘記。《韓非子·說林下》:“人不能自止於足,而亡其富之涯乎。”(二)wú 同“無”。①沒有。《漢書·胡建傳》:“貧亡車馬。”賈誼《論積貯疏》:“用之亡度,則物力必屈。”②副詞。表否定,相當於“不”。《漢書·貢禹傳》:“傢亡得私販賣,與民爭利。”《列子·愚公移山》:“河曲智叟亡以應。”小:
①微小;細小。與“大”相對。《莊子·逍遙遊》:“此小大之辯也。”②低;低微。古樂府《陌上桑》:“十五府小史,二十朝大夫。”(府:太守官府。小史:小吏。朝:朝廷。)③狹小;狹隘。④輕視。《左傳·桓公四年》:“秦師侵芮,敗焉,小之也。”⑤年幼。《晉書·郗鑒傳》:“時兄子(郗)邁、外甥周翼並小,常攜之就食。”也指年幼的人。李白《長幹行》:“同居長幹裡,兩小無嫌猜。”(嫌猜:嫌疑。)又指排行最末的。古樂府《木蘭詩》:“小弟聞姊來,磨刀霍霍向豬羊。”(霍霍:磨刀聲。)⑥稍微;略微。《孟子·公孫醜上》:“今病小愈。”⑦舊時特指妾。⑧謙詞。1. 指與自己有關的事物。2. 自稱。《左傳·隱公元年》:“小小有母,皆嘗小小之食矣。”⑨表示時間短暫。楊萬裡《夏夜追涼》:“開門小立月明中。”⑩副詞。表示程度淺。相當於“稍微”。《後漢書 ·應劭傳》:“制禦小緩,則陸掠殘害。”(制禦:統治。陸掠:擄掠。)[小人]1. 平民。《論語·顏淵》:“君子之德風,小人之德草。”2. 指沒有道德修養的人。《尚書·大禹謨》:“君子在野,小人在位。”3.自稱的謙詞。醉:
①酒醉。《詩經·小雅·賓之初筵》:“賓既醉止,載號載呶(náo)。”(止:語氣詞。呶:喧鬧。)《韓非子·說林上》:“醉寐而亡其裘。”②極端愛好。《莊子·應帝王》:“列子見之而心醉。”宋之問《送趙六貞固詩》:“心醉東郊柳。”後:
①帝王;君主。《詩經·商頌·玄鳥》:“商之先後,受命不殆。”(殆:懈怠。)②諸侯。柳宗元《封建論》:“周有天下,裂土田而瓜分之,設五等,邦群後。”③天子的正妻。《禮記·曲禮下》:“天子之妃曰後。”《西京雜記》卷二:“趙後體輕腰弱,善行步進退。”④通“後2”。時間或位置在後。《禮記·大學》:“知止而後有定。”題:
①額頭。宋玉《招魂》:“雕題黑齒。”②物體的前端。左思《蜀都賦》:“金鋪交映,玉題相暉。”(金鋪:門上獸形環鈕。玉題:椽頭的玉飾。)③書寫;題寫。《世說新語·簡傲》:“題門上作‘鳳’字而去。”④命名;題名。《韓非子·和氏》:“悲夫寶玉而題之以石。”⑤品評。《後漢書·許劭傳》:“每月輒更其品題。”⑥題目。《世說新語·文學》:“謝看題,便各使四坐通。”⑦通“睇”。看;視。《詩經 · 小雅·小宛》:“題彼脊令,載飛載鳴。”[題目]1.命題;題目。杜甫《奉留贈集賢院崔於二學士》詩:“天老書題目。”(天老:指三公。)2.書籍的標目。《南史·王僧虔傳》:“取《三國志》聚置床頭百日許……汝曾未窺其題目。”3.名稱。《北史·念賢傳》:“時行殿初成,未有題目,帝詔近侍各名之。”4.借口;名義。白居易《送呂漳州》詩:“獨醉似無名,借君作題目。”5.品評。《世說新語·政事》:“舉無失才,凡所題目,皆如其言。”詩:
①文學體裁的一種。《尚書·舜典》:“詩言志。”②特指《詩經》。《左傳·隱公元年》:“《詩》曰:‘孝子不匱,永錫爾類。’”(錫:賜。類:善。)③奉持。《禮記·內則》:“朝服寢門外,詩負之。”點:
①細小斑痕。《晉書·袁宏傳》:“如彼白珪,質無塵點。”②漢字的一種筆畫,即“丶”。王羲之《題衛夫人筆陣圖後》:“每作一點,常隱鋒而為之。”③加點;標點句讀。《宋史·儒林傳·何基》:“凡所讀無不加標點。”④向下微動或一觸即離的動作。杜甫《曲江》:“穿花蛺蝶深深見,點水蜻蜓款款飛。”⑤一點一滴地落下。岑參《西掖省即事》:“西掖重雲開曙暉,北山疏雨點朝衣。”(西掖:中書省的別稱,簡稱西掖。)⑥引火;燃火。岑參《自潘陵尖還少室居止秋夕憑眺》詩:“火點伊陽村。”⑦指示;指點。《醒世恒言·吳衙內鄰舟赴約》:“這句話卻點醒瞭賀小姐。”⑧查數;點數。辛棄疾《破陣子·為陳同甫賦壯詞以寄之》:“沙場秋點兵。”⑨征調。古樂府《木蘭詩》:“昨夜見軍帖,可汗大點兵。”⑩量詞。表示時間。舊時夜間計時單位。一夜分五更,一更分五點。《元史·刑法志三》:“諸夜禁,一更三點,鐘聲絕,禁人行。”畫:
①劃分;劃分界線。《左傳·襄公四年》:“芒芒禹跡,畫為九州。”(芒芒:遼遠的樣子。)司馬遷《報任安書》:“故士有畫地為牢勢不入。”②繪畫;作畫。《戰國策·齊策二》:“請畫地為蛇,先成者飲酒。”《後漢書·宗室傳·齊武王佖》:“使長安中官署及天下鄉亭皆畫伯升像於塾,旦起射之。”(伯升:劉縯字。)③圖畫;畫成的藝術品。沈括《夢溪筆談·書畫》:“書畫之妙,當以神會,難可以形器求也。”《聊齋志異·促織》:“拾視之,非字而畫。”④有彩畫的;用彩畫裝飾的。韋應物《郡齋中雨與諸文士燕集》:“兵衛森畫戟,宴寢凝清香。”⑤謀劃;籌劃。《史記·留侯世傢》:“良曰:‘誰為陛下畫此計者?’”《商君書· 更法》:“孝公平畫。”(平:評議。)⑥計策;計謀。《史記·淮陰侯列傳》:“言不聽,畫不用。”⑦書法的橫筆叫畫;漢字的一筆叫一畫。魏學洢《核舟記》:“細若紋足,鉤畫瞭瞭。”粗:
①糙米;粗糧。《左傳· 哀公十三年》:“粱則無矣,粗則有之。”(粱:細糧。)②粗劣;粗糙。《荀子·正名》:“故愚者之言,芴(hū)然而粗。”③粗疏;不細致。《宋書·劉懷慎傳》:“德願性粗率,為世祖所狎悔。”(德願:人名。狎侮:輕慢侮弄。)④粗大;粗壯。呂不韋《呂氏春秋·孟夏》:“其器高以粗。”⑤粗魯;粗野。《三國志·吳書·呂蒙傳》:“甘寧粗暴好殺。”⑥副詞。略微。劉知幾《史通·疑古》:“唯夫博物君子,或粗知其一隅。” -
闲中展卷兴亡小,醉后题诗点画粗。
“闲中展卷兴亡小,醉后题诗点画粗。”诗句出处:《和袭美新秋即事次韵三首》;是唐朝诗人陆龟蒙的作品。心似孤云任所之,世尘中更有谁知。愁寻冷落惊双鬓,
病得清凉减四支。怀旧药溪终独往,宿枯杉寺已频期。
兼须为月求高处,即是霜轮杀满时。
帆楫衣裳尽钓徒,往来踪迹遍三吴。闲中展卷兴亡小,
醉后题诗点画粗。松岛伴谭多道气,竹窗孤梦岂良图。
还须待致升平了,即往扁舟放五湖。
声利从来解破除,秋滩唯忆下桐庐。鸬鹚阵合残阳少,
蜻蛚吟高冷雨疏。辩伏南华论指指,才非玄晏借书书。
当时任使真堪笑,波上三年学炙鱼。【注释】:
闲:
① 养马的圈。《周礼· 夏官·校人》:“天子十有二闲,马六种。”(有:又。)②一定的范围。《论语·子张》:“大德不逾闲,小德出入可也。”③防止。《周易·文言》:“闲邪有其诚。”④清闲;空闲。李绅《惘农》之一:“四海无闲田,农夫犹饿死。”⑤安静。孟浩然《夏日南亭怀辛大》:“散发乘夕凉,开轩卧闲敞。”(轩:窗。)⑥通“娴。”1. 熟练;熟习。李白《豫章行》:“斩虏素不闲。”(虏:指敌人。)2. 文雅;闲静。曹植《美女篇》:“美女妖且闲。”中:
(一)①中间。《墨子·经上》:“中,同长也。”(同长:同样长的半径。)柳宗元《天说》:“浑然而中处者,世谓之元气。”②内;在一定的范围内。《孟子·滕文公上》:“国中无伪。”《考工记·巨人》:“国中九经九纬。”③位置、等级在高下或两端之间。《列子·力命》:“中涂遇东郭先生。”(涂:同“途”。)《汉书·食货志下》:“金有三等,黄金为上,白金为中,赤金为下。”④正;适中。《礼记·玉藻》:“头颈必中。”《孟子·离娄下》:“汤执中。”(汤:殷商国君。)⑤宜于;合于。《史记·外戚世家》:“武帝择宫人不中用者,斥出归之。” (二)zhòng ①符合;适合。《吕氏春秋·怀宠》:“必中理,然后说。”《荀子·赋篇》:“圆者中规,方者中矩。”②诬蔑;诬蔑别人使受损害。《汉书·何武传》:“显怒,欲以吏事中商。”(显、商:人名。)③遭受;感受。《后汉书·马援传》:“援亦中病。”展:
①转动;翻转。《世说新语·德行》:“(陈)遗已聚敛得数斗焦饭,未展归家,遂带以从军。”(遗:人名。展:指转身。)②伸展;舒展。《庄子·盗跖》:“两展其足。”③扩展;施展。陆机《辩亡论》:“四民展业于下。”曹植《名都篇》:“余巧未及展。”④陈;陈列。《左传·成公十六年》:“缮甲兵,展车马。”(缮:修理。甲兵:铠甲和武器。)⑤察看;检查。《国语·周语中》:“工人展车。”⑥宽延;延长。《史记 · 酷吏列传》:“令冬月益展一月,足吾事矣。”⑦诚实。《国语·楚语下》:“展而不信,爱而不仁。”⑧副词。确实。《诗经·小雅·车攻》:“允矣君子,展也大成。”(允:诚实。)[展转]1. 翻来覆去。刘向《九叹·惜贤》:“忧心展转。”2. 经过多人之手。《后汉书·赵岐传》:“展转还长安。”3.流转迁徙,游移无定。杜甫《乾元中寓居同谷县》:“生别展转不相见,胡尘暗天道路长。”卷:
(一)把东西向里弯转或向外翻转。后作“捲”(今简化为“卷”)。古乐府《西洲曲》:“卷帘天自高。”杜甫《闻官军收河南河北》:“漫卷诗书喜欲狂。”(漫:随便。)《淮南子·兵略》:“鼓不振尘,旗不解卷。” (二)quán ①弯曲;拳曲。《诗经·小雅·都人士》:“卷发如虿(chài)。”(发:头发。虿:蝎子。)《庄子·逍遥游》:“其小枝卷曲而不中规矩。”②通“拳”。亲切的样子。《礼记·檀弓下》:“执女手之卷然。”(然:……的样子。) (三)juàn ①书籍或字画的卷轴。泛指书画、书籍。《论衡·商虫》:“书卷不舒有虫。”陶潜《与子俨等书》:“开卷有得,便欣然忘食。”《南齐书·江泌传》:“夜读书,随月光握卷升屋。”(升屋:登上屋顶。)②量词。古代书籍、文书等以一个卷轴为一卷。古乐府《木兰诗》:“军书十二卷,卷卷有爷名。”(军书:军中文书。)杜甫《奉赠韦左丞丈二十二韵》:“读书破万卷,下笔如有神。”兴:
①[动]起身,起 来。《论语·卫灵公》:“从者病,莫能~。”②[动]兴起,建立。《史记·文帝本纪》:“汉~,至孝文四十有余载。”③[动]发动。《史记·酷吏列传》:“汉大~兵伐匈奴。”④[形]兴盛。与“废”相对。《论语· 子路》:“事不成,则礼乐不~。”⑤(xing)[名]兴致,兴趣(后起意义)。刘义庆《世说新语·任诞》:“吾本乘~而行,~尽而返。”亡:
(一)①逃跑。《左传·僖公二十四年》:“请由此亡。”《史记·廉颇蔺相如列传》:“从径道亡,归璧于赵。”②外出。《论语·阳货》:“孔子时其亡也,而往拜之。”(时其亡:趁他不在家时。)③失去;丢失。《战国策·楚策四》:“亡羊而补牢,未为迟也。”④死。《资治通鉴·卷第六十五》:“今刘表新亡,二子不协,军中诸将,各有彼此。”⑤灭亡;与“存”相对。《左传 ·僖公五年》:“虢亡,虞必从之。”《史记·项羽本纪》:“项王笑曰:‘天之亡我,我何渡为!’”杜牧《冬至日寄小姪阿宜诗》:“经书括根本,史书阅兴亡。”⑥通“忘(wàng)”。忘记。《韩非子·说林下》:“人不能自止于足,而亡其富之涯乎。”(二)wú 同“无”。①没有。《汉书·胡建传》:“贫亡车马。”贾谊《论积贮疏》:“用之亡度,则物力必屈。”②副词。表否定,相当于“不”。《汉书·贡禹传》:“家亡得私贩卖,与民争利。”《列子·愚公移山》:“河曲智叟亡以应。”小:
①微小;细小。与“大”相对。《庄子·逍遥游》:“此小大之辩也。”②低;低微。古乐府《陌上桑》:“十五府小史,二十朝大夫。”(府:太守官府。小史:小吏。朝:朝廷。)③狭小;狭隘。④轻视。《左传·桓公四年》:“秦师侵芮,败焉,小之也。”⑤年幼。《晋书·郗鉴传》:“时兄子(郗)迈、外甥周翼并小,常携之就食。”也指年幼的人。李白《长干行》:“同居长干里,两小无嫌猜。”(嫌猜:嫌疑。)又指排行最末的。古乐府《木兰诗》:“小弟闻姊来,磨刀霍霍向猪羊。”(霍霍:磨刀声。)⑥稍微;略微。《孟子·公孙丑上》:“今病小愈。”⑦旧时特指妾。⑧谦词。1. 指与自己有关的事物。2. 自称。《左传·隐公元年》:“小小有母,皆尝小小之食矣。”⑨表示时间短暂。杨万里《夏夜追凉》:“开门小立月明中。”⑩副词。表示程度浅。相当于“稍微”。《后汉书 ·应劭传》:“制御小缓,则陆掠残害。”(制御:统治。陆掠:掳掠。)[小人]1. 平民。《论语·颜渊》:“君子之德风,小人之德草。”2. 指没有道德修养的人。《尚书·大禹谟》:“君子在野,小人在位。”3.自称的谦词。醉:
①酒醉。《诗经·小雅·宾之初筵》:“宾既醉止,载号载呶(náo)。”(止:语气词。呶:喧闹。)《韩非子·说林上》:“醉寐而亡其裘。”②极端爱好。《庄子·应帝王》:“列子见之而心醉。”宋之问《送赵六贞固诗》:“心醉东郊柳。”后:
①帝王;君主。《诗经·商颂·玄鸟》:“商之先后,受命不殆。”(殆:懈怠。)②诸侯。柳宗元《封建论》:“周有天下,裂土田而瓜分之,设五等,邦群后。”③天子的正妻。《礼记·曲礼下》:“天子之妃曰后。”《西京杂记》卷二:“赵后体轻腰弱,善行步进退。”④通“后2”。时间或位置在后。《礼记·大学》:“知止而后有定。”题:
①额头。宋玉《招魂》:“雕题黑齿。”②物体的前端。左思《蜀都赋》:“金铺交映,玉题相晖。”(金铺:门上兽形环钮。玉题:椽头的玉饰。)③书写;题写。《世说新语·简傲》:“题门上作‘凤’字而去。”④命名;题名。《韩非子·和氏》:“悲夫宝玉而题之以石。”⑤品评。《后汉书·许劭传》:“每月辄更其品题。”⑥题目。《世说新语·文学》:“谢看题,便各使四坐通。”⑦通“睇”。看;视。《诗经 · 小雅·小宛》:“题彼脊令,载飞载鸣。”[题目]1.命题;题目。杜甫《奉留赠集贤院崔于二学士》诗:“天老书题目。”(天老:指三公。)2.书籍的标目。《南史·王僧虔传》:“取《三国志》聚置床头百日许……汝曾未窥其题目。”3.名称。《北史·念贤传》:“时行殿初成,未有题目,帝诏近侍各名之。”4.借口;名义。白居易《送吕漳州》诗:“独醉似无名,借君作题目。”5.品评。《世说新语·政事》:“举无失才,凡所题目,皆如其言。”诗:
①文学体裁的一种。《尚书·舜典》:“诗言志。”②特指《诗经》。《左传·隐公元年》:“《诗》曰:‘孝子不匮,永锡尔类。’”(锡:赐。类:善。)③奉持。《礼记·内则》:“朝服寝门外,诗负之。”点:
①细小斑痕。《晋书·袁宏传》:“如彼白珪,质无尘点。”②汉字的一种笔画,即“丶”。王羲之《题卫夫人笔阵图后》:“每作一点,常隐锋而为之。”③加点;标点句读。《宋史·儒林传·何基》:“凡所读无不加标点。”④向下微动或一触即离的动作。杜甫《曲江》:“穿花蛱蝶深深见,点水蜻蜓款款飞。”⑤一点一滴地落下。岑参《西掖省即事》:“西掖重云开曙晖,北山疏雨点朝衣。”(西掖:中书省的别称,简称西掖。)⑥引火;燃火。岑参《自潘陵尖还少室居止秋夕凭眺》诗:“火点伊阳村。”⑦指示;指点。《醒世恒言·吴衙内邻舟赴约》:“这句话却点醒了贺小姐。”⑧查数;点数。辛弃疾《破阵子·为陈同甫赋壮词以寄之》:“沙场秋点兵。”⑨征调。古乐府《木兰诗》:“昨夜见军帖,可汗大点兵。”⑩量词。表示时间。旧时夜间计时单位。一夜分五更,一更分五点。《元史·刑法志三》:“诸夜禁,一更三点,钟声绝,禁人行。”画:
①划分;划分界线。《左传·襄公四年》:“芒芒禹迹,画为九州。”(芒芒:辽远的样子。)司马迁《报任安书》:“故士有画地为牢势不入。”②绘画;作画。《战国策·齐策二》:“请画地为蛇,先成者饮酒。”《后汉书·宗室传·齐武王佖》:“使长安中官署及天下乡亭皆画伯升像于塾,旦起射之。”(伯升:刘縯字。)③图画;画成的艺术品。沈括《梦溪笔谈·书画》:“书画之妙,当以神会,难可以形器求也。”《聊斋志异·促织》:“拾视之,非字而画。”④有彩画的;用彩画装饰的。韦应物《郡斋中雨与诸文士燕集》:“兵卫森画戟,宴寝凝清香。”⑤谋划;筹划。《史记·留侯世家》:“良曰:‘谁为陛下画此计者?’”《商君书· 更法》:“孝公平画。”(平:评议。)⑥计策;计谋。《史记·淮阴侯列传》:“言不听,画不用。”⑦书法的横笔叫画;汉字的一笔叫一画。魏学洢《核舟记》:“细若纹足,钩画了了。”粗:
①糙米;粗粮。《左传· 哀公十三年》:“粱则无矣,粗则有之。”(粱:细粮。)②粗劣;粗糙。《荀子·正名》:“故愚者之言,芴(hū)然而粗。”③粗疏;不细致。《宋书·刘怀慎传》:“德愿性粗率,为世祖所狎悔。”(德愿:人名。狎侮:轻慢侮弄。)④粗大;粗壮。吕不韦《吕氏春秋·孟夏》:“其器高以粗。”⑤粗鲁;粗野。《三国志·吴书·吕蒙传》:“甘宁粗暴好杀。”⑥副词。略微。刘知几《史通·疑古》:“唯夫博物君子,或粗知其一隅。” -
xian zhong zhan juan xing wang xiao ,zui hou ti shi dian hua cu 。
“xian zhong zhan juan xing wang xiao ,zui hou ti shi dian hua cu 。”shi gou chu chu :《he xi mei xin qiu ji shi ci yun san shou 》;shi tang chao shi ren liu gui meng de zuo pin 。xin shi gu yun ren suo zhi ,shi chen zhong geng you shei zhi 。chou xun leng la jing shuang bin ,
bing de qing liang jian si zhi 。huai jiu yao xi zhong du wang ,su ku sha si yi pin ji 。
jian xu wei yue qiu gao chu ,ji shi shuang lun sha man shi 。
fan ji yi chang jin diao tu ,wang lai zong ji bian san wu 。xian zhong zhan juan xing wang xiao ,
zui hou ti shi dian hua cu 。song dao ban tan duo dao qi ,zhu chuang gu meng qi liang tu 。
hai xu dai zhi sheng ping le ,ji wang bian zhou fang wu hu 。
sheng li cong lai jie po chu ,qiu tan wei yi xia tong lu 。lu ci zhen ge can yang shao ,
qing lie yin gao leng yu shu 。bian fu na hua lun zhi zhi ,cai fei xuan yan jie shu shu 。
dang shi ren shi zhen kan xiao ,bo shang san nian xue zhi yu 。【zhu shi 】:
xian :
① yang ma de juan 。《zhou li · xia guan ·jiao ren 》:“tian zi shi you er xian ,ma liu chong 。”(you :you 。)②yi ding de fan wei 。《lun yu ·zi zhang 》:“da de bu yu xian ,xiao de chu ru ke ye 。”③fang zhi 。《zhou yi ·wen yan 》:“xian xie you ji cheng 。”④qing xian ;kong xian 。li shen 《wang nong 》zhi yi :“si hai mo xian tian ,nong fu you e si 。”⑤an jing 。meng hao ran 《xia ri na ting huai xin da 》:“san fa cheng xi liang ,kai xuan wo xian chang 。”(xuan :chuang 。)⑥tong “xian 。”1. shou lian ;shou xi 。li bai 《yu zhang hang 》:“zhan lu su bu xian 。”(lu :zhi di ren 。)2. wen ya ;xian jing 。cao zhi 《mei nv pian 》:“mei nv yao ju xian 。”zhong :
(yi )①zhong jian 。《mo zi ·jing shang 》:“zhong ,tong chang ye 。”(tong chang :tong yang chang de ban jing 。)liu zong yuan 《tian shui 》:“hun ran er zhong chu zhe ,shi wei zhi yuan qi 。”②nei ;zai yi ding de fan wei nei 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“guo zhong mo wei 。”《kao gong ji ·ju ren 》:“guo zhong jiu jing jiu wei 。”③wei zhi 、deng ji zai gao xia huo liang duan zhi jian 。《lie zi ·li ming 》:“zhong tu yu dong guo xian sheng 。”(tu :tong “tu ”。)《han shu ·shi huo zhi xia 》:“jin you san deng ,huang jin wei shang ,bai jin wei zhong ,chi jin wei xia 。”④zheng ;kuo zhong 。《li ji ·yu zao 》:“tou geng bi zhong 。”《meng zi ·li lou xia 》:“shang zhi zhong 。”(shang :yan shang guo jun 。)⑤yi yu ;ge yu 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“wu di ze gong ren bu zhong yong zhe ,chi chu gui zhi 。” (er )zhòng ①fu ge ;kuo ge 。《lv shi chun qiu ·huai chong 》:“bi zhong li ,ran hou shui 。”《xun zi ·fu pian 》:“yuan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju 。”②wu mie ;wu mie bie ren shi shou sun hai 。《han shu ·he wu chuan 》:“xian nu ,yu yi li shi zhong shang 。”(xian 、shang :ren ming 。)③zao shou ;gan shou 。《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“yuan yi zhong bing 。”zhan :
①zhuai dong ;fan zhuai 。《shi shui xin yu ·de hang 》:“(chen )wei yi ju lian de shu dou jiao fan ,wei zhan gui jia ,sui dai yi cong jun 。”(wei :ren ming 。zhan :zhi zhuai shen 。)②shen zhan ;shu zhan 。《zhuang zi ·dao zhi 》:“liang zhan ji zu 。”③kuo zhan ;shi zhan 。liu ji 《bian wang lun 》:“si min zhan ye yu xia 。”cao zhi 《ming dou pian 》:“yu qiao wei ji zhan 。”④chen ;chen lie 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“shan jia bing ,zhan che ma 。”(shan :xiu li 。jia bing :kai jia he wu qi 。)⑤cha kan ;jian cha 。《guo yu ·zhou yu zhong 》:“gong ren zhan che 。”⑥kuan yan ;yan chang 。《shi ji · ku li lie chuan 》:“ling dong yue yi zhan yi yue ,zu wu shi yi 。”⑦cheng shi 。《guo yu ·chu yu xia 》:“zhan er bu xin ,ai er bu ren 。”⑧fu ci 。que shi 。《shi jing ·xiao ya ·che gong 》:“yun yi jun zi ,zhan ye da cheng 。”(yun :cheng shi 。)[zhan zhuai ]1. fan lai fu qu 。liu xiang 《jiu tan ·xi xian 》:“you xin zhan zhuai 。”2. jing guo duo ren zhi shou 。《hou han shu ·zhao qi chuan 》:“zhan zhuai hai chang an 。”3.liu zhuai qian xi ,you yi mo ding 。du fu 《gan yuan zhong yu ju tong gu xian 》:“sheng bie zhan zhuai bu xiang jian ,hu chen an tian dao lu chang 。”juan :
(yi )ba dong xi xiang li wan zhuai huo xiang wai fan zhuai 。hou zuo “捲”(jin jian hua wei “juan ”)。gu le fu 《xi zhou qu 》:“juan lian tian zi gao 。”du fu 《wen guan jun shou he na he bei 》:“man juan shi shu xi yu kuang 。”(man :sui bian 。)《huai na zi ·bing lve 》:“gu bu zhen chen ,qi bu jie juan 。” (er )quán ①wan qu ;quan qu 。《shi jing ·xiao ya ·dou ren shi 》:“juan fa ru chai (chài)。”(fa :tou fa 。chai :xie zi 。)《zhuang zi ·xiao yao you 》:“ji xiao zhi juan qu er bu zhong gui ju 。”②tong “quan ”。qin qie de yang zi 。《li ji ·tan gong xia 》:“zhi nv shou zhi juan ran 。”(ran :……de yang zi 。) (san )juàn ①shu ji huo zi hua de juan zhou 。fan zhi shu hua 、shu ji 。《lun heng ·shang chong 》:“shu juan bu shu you chong 。”tao qian 《yu zi yan deng shu 》:“kai juan you de ,bian xin ran wang shi 。”《na ji shu ·jiang bi chuan 》:“ye dou shu ,sui yue guang wo juan sheng wu 。”(sheng wu :deng shang wu ding 。)②liang ci 。gu dai shu ji 、wen shu deng yi yi ge juan zhou wei yi juan 。gu le fu 《mu lan shi 》:“jun shu shi er juan ,juan juan you ye ming 。”(jun shu :jun zhong wen shu 。)du fu 《feng zeng wei zuo cheng zhang er shi er yun 》:“dou shu po mo juan ,xia bi ru you shen 。”xing :
①[dong ]qi shen ,qi lai 。《lun yu ·wei ling gong 》:“cong zhe bing ,mo neng ~。”②[dong ]xing qi ,jian li 。《shi ji ·wen di ben ji 》:“han ~,zhi xiao wen si shi you yu zai 。”③[dong ]fa dong 。《shi ji ·ku li lie chuan 》:“han da ~bing fa xiong nu 。”④[xing ]xing cheng 。yu “fei ”xiang dui 。《lun yu · zi lu 》:“shi bu cheng ,ze li le bu ~。”⑤(xing)[ming ]xing zhi ,xing qu (hou qi yi yi )。liu yi qing 《shi shui xin yu ·ren dan 》:“wu ben cheng ~er hang ,~jin er fan 。”wang :
(yi )①tao pao 。《zuo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“qing you ci wang 。”《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“cong jing dao wang ,gui bi yu zhao 。”②wai chu 。《lun yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi 。”(shi ji wang :chen ta bu zai jia shi 。)③shi qu ;diu shi 。《zhan guo ce ·chu ce si 》:“wang yang er bu lao ,wei wei chi ye 。”④si 。《zi zhi tong jian ·juan di liu shi wu 》:“jin liu biao xin wang ,er zi bu xie ,jun zhong zhu jiang ,ge you bi ci 。”⑤mie wang ;yu “cun ”xiang dui 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“guo wang ,yu bi cong zhi 。”《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“xiang wang xiao yue :‘tian zhi wang wo ,wo he du wei !’”du mu 《dong zhi ri ji xiao 姪a yi shi 》:“jing shu gua gen ben ,shi shu yue xing wang 。”⑥tong “wang (wàng)”。wang ji 。《han fei zi ·shui lin xia 》:“ren bu neng zi zhi yu zu ,er wang ji fu zhi ya hu 。”(er )wú tong “mo ”。①mei you 。《han shu ·hu jian chuan 》:“pin wang che ma 。”gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yong zhi wang du ,ze wu li bi qu 。”②fu ci 。biao fou ding ,xiang dang yu “bu ”。《han shu ·gong yu chuan 》:“jia wang de si fan mai ,yu min zheng li 。”《lie zi ·yu gong yi shan 》:“he qu zhi sou wang yi ying 。”xiao :
①wei xiao ;xi xiao 。yu “da ”xiang dui 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“ci xiao da zhi bian ye 。”②di ;di wei 。gu le fu 《mo shang sang 》:“shi wu fu xiao shi ,er shi chao da fu 。”(fu :tai shou guan fu 。xiao shi :xiao li 。chao :chao ting 。)③xia xiao ;xia ai 。④qing shi 。《zuo chuan ·huan gong si nian 》:“qin shi qin rui ,bai yan ,xiao zhi ye 。”⑤nian you 。《jin shu ·chi jian chuan 》:“shi xiong zi (chi )mai 、wai sheng zhou yi bing xiao ,chang xie zhi jiu shi 。”ye zhi nian you de ren 。li bai 《chang gan hang 》:“tong ju chang gan li ,liang xiao mo xian cai 。”(xian cai :xian yi 。)you zhi pai hang zui mo de 。gu le fu 《mu lan shi 》:“xiao di wen zi lai ,mo dao huo huo xiang zhu yang 。”(huo huo :mo dao sheng 。)⑥shao wei ;lve wei 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“jin bing xiao yu 。”⑦jiu shi te zhi qie 。⑧qian ci 。1. zhi yu zi ji you guan de shi wu 。2. zi chen 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“xiao xiao you mu ,jie chang xiao xiao zhi shi yi 。”⑨biao shi shi jian duan zan 。yang mo li 《xia ye zhui liang 》:“kai men xiao li yue ming zhong 。”⑩fu ci 。biao shi cheng du jian 。xiang dang yu “shao wei ”。《hou han shu ·ying shao chuan 》:“zhi yu xiao huan ,ze liu lve can hai 。”(zhi yu :tong zhi 。liu lve :lu lve 。)[xiao ren ]1. ping min 。《lun yu ·yan yuan 》:“jun zi zhi de feng ,xiao ren zhi de cao 。”2. zhi mei you dao de xiu yang de ren 。《shang shu ·da yu mo 》:“jun zi zai ye ,xiao ren zai wei 。”3.zi chen de qian ci 。zui :
①jiu zui 。《shi jing ·xiao ya ·bin zhi chu yan 》:“bin ji zui zhi ,zai hao zai nao (náo)。”(zhi :yu qi ci 。nao :xuan nao 。)《han fei zi ·shui lin shang 》:“zui mei er wang ji qiu 。”②ji duan ai hao 。《zhuang zi ·ying di wang 》:“lie zi jian zhi er xin zui 。”song zhi wen 《song zhao liu zhen gu shi 》:“xin zui dong jiao liu 。”hou :
①di wang ;jun zhu 。《shi jing ·shang song ·xuan diao 》:“shang zhi xian hou ,shou ming bu dai 。”(dai :xie dai 。)②zhu hou 。liu zong yuan 《feng jian lun 》:“zhou you tian xia ,lie tu tian er gua fen zhi ,she wu deng ,bang qun hou 。”③tian zi de zheng qi 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi zhi fei yue hou 。”《xi jing za ji 》juan er :“zhao hou ti qing yao ruo ,shan hang bu jin tui 。”④tong “hou 2”。shi jian huo wei zhi zai hou 。《li ji ·da xue 》:“zhi zhi er hou you ding 。”ti :
①e tou 。song yu 《qiao hun 》:“diao ti hei chi 。”②wu ti de qian duan 。zuo sai 《shu dou fu 》:“jin pu jiao ying ,yu ti xiang hui 。”(jin pu :men shang shou xing huan niu 。yu ti :chuan tou de yu shi 。)③shu xie ;ti xie 。《shi shui xin yu ·jian ao 》:“ti men shang zuo ‘feng ’zi er qu 。”④ming ming ;ti ming 。《han fei zi ·he shi 》:“bei fu bao yu er ti zhi yi dan 。”⑤pin ping 。《hou han shu ·hu shao chuan 》:“mei yue zhe geng ji pin ti 。”⑥ti mu 。《shi shui xin yu ·wen xue 》:“xie kan ti ,bian ge shi si zuo tong 。”⑦tong “di ”。kan ;shi 。《shi jing · xiao ya ·xiao wan 》:“ti bi ji ling ,zai fei zai ming 。”[ti mu ]1.ming ti ;ti mu 。du fu 《feng liu zeng ji xian yuan cui yu er xue shi 》shi :“tian lao shu ti mu 。”(tian lao :zhi san gong 。)2.shu ji de biao mu 。《na shi ·wang seng qian chuan 》:“qu 《san guo zhi 》ju zhi chuang tou bai ri hu ……ru ceng wei kui ji ti mu 。”3.ming chen 。《bei shi ·nian xian chuan 》:“shi hang dian chu cheng ,wei you ti mu ,di zhao jin shi ge ming zhi 。”4.jie kou ;ming yi 。bai ju yi 《song lv zhang zhou 》shi :“du zui shi mo ming ,jie jun zuo ti mu 。”5.pin ping 。《shi shui xin yu ·zheng shi 》:“ju mo shi cai ,fan suo ti mu ,jie ru ji yan 。”shi :
①wen xue ti cai de yi chong 。《shang shu ·shun dian 》:“shi yan zhi 。”②te zhi 《shi jing 》。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“《shi 》yue :‘xiao zi bu kui ,yong xi er lei 。’”(xi :ci 。lei :shan 。)③feng chi 。《li ji ·nei ze 》:“chao fu qin men wai ,shi fu zhi 。”dian :
①xi xiao ban hen 。《jin shu ·yuan hong chuan 》:“ru bi bai gui ,zhi mo chen dian 。”②han zi de yi chong bi hua ,ji “dian ”。wang xi zhi 《ti wei fu ren bi zhen tu hou 》:“mei zuo yi dian ,chang yin feng er wei zhi 。”③jia dian ;biao dian gou dou 。《song shi ·ru lin chuan ·he ji 》:“fan suo dou mo bu jia biao dian 。”④xiang xia wei dong huo yi chu ji li de dong zuo 。du fu 《qu jiang 》:“chuan hua jia die shen shen jian ,dian shui qing ting kuan kuan fei 。”⑤yi dian yi di de la xia 。cen can 《xi ye sheng ji shi 》:“xi ye chong yun kai shu hui ,bei shan shu yu dian chao yi 。”(xi ye :zhong shu sheng de bie chen ,jian chen xi ye 。)⑥yin huo ;ran huo 。cen can 《zi pan ling jian hai shao shi ju zhi qiu xi ping tiao 》shi :“huo dian yi yang cun 。”⑦zhi shi ;zhi dian 。《xing shi heng yan ·wu ya nei lin zhou fu yao 》:“zhe gou hua que dian xing le he xiao jie 。”⑧cha shu ;dian shu 。xin qi ji 《po zhen zi ·wei chen tong fu fu zhuang ci yi ji zhi 》:“sha chang qiu dian bing 。”⑨zheng diao 。gu le fu 《mu lan shi 》:“zuo ye jian jun tie ,ke han da dian bing 。”⑩liang ci 。biao shi shi jian 。jiu shi ye jian ji shi chan wei 。yi ye fen wu geng ,yi geng fen wu dian 。《yuan shi ·xing fa zhi san 》:“zhu ye jin ,yi geng san dian ,zhong sheng jue ,jin ren hang 。”hua :
①hua fen ;hua fen jie xian 。《zuo chuan ·xiang gong si nian 》:“mang mang yu ji ,hua wei jiu zhou 。”(mang mang :liao yuan de yang zi 。)si ma qian 《bao ren an shu 》:“gu shi you hua de wei lao shi bu ru 。”②hui hua ;zuo hua 。《zhan guo ce ·ji ce er 》:“qing hua de wei she ,xian cheng zhe yin jiu 。”《hou han shu ·zong shi chuan ·ji wu wang bi 》:“shi chang an zhong guan shu ji tian xia xiang ting jie hua bai sheng xiang yu shu ,dan qi she zhi 。”(bai sheng :liu 縯zi 。)③tu hua ;hua cheng de yi shu pin 。shen gua 《meng xi bi tan ·shu hua 》:“shu hua zhi miao ,dang yi shen hui ,nan ke yi xing qi qiu ye 。”《liao zhai zhi yi ·cu zhi 》:“she shi zhi ,fei zi er hua 。”④you cai hua de ;yong cai hua zhuang shi de 。wei ying wu 《jun zhai zhong yu yu zhu wen shi yan ji 》:“bing wei sen hua ji ,yan qin ning qing xiang 。”⑤mou hua ;chou hua 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“liang yue :‘shei wei bi xia hua ci ji zhe ?’”《shang jun shu · geng fa 》:“xiao gong ping hua 。”(ping :ping yi 。)⑥ji ce ;ji mou 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“yan bu ting ,hua bu yong 。”⑦shu fa de heng bi jiao hua ;han zi de yi bi jiao yi hua 。wei xue yi 《he zhou ji 》:“xi re wen zu ,gou hua le le 。”cu :
①cao mi ;cu liang 。《zuo chuan · ai gong shi san nian 》:“liang ze mo yi ,cu ze you zhi 。”(liang :xi liang 。)②cu lie ;cu cao 。《xun zi ·zheng ming 》:“gu yu zhe zhi yan ,wu (hū)ran er cu 。”③cu shu ;bu xi zhi 。《song shu ·liu huai shen chuan 》:“de yuan xing cu lv ,wei shi zu suo xia hui 。”(de yuan :ren ming 。xia wu :qing man wu long 。)④cu da ;cu zhuang 。lv bu wei 《lv shi chun qiu ·meng xia 》:“ji qi gao yi cu 。”⑤cu lu ;cu ye 。《san guo zhi ·wu shu ·lv meng chuan 》:“gan ning cu bao hao sha 。”⑥fu ci 。lve wei 。liu zhi ji 《shi tong ·yi gu 》:“wei fu bo wu jun zi ,huo cu zhi ji yi yu 。”
今日更新
-
导引冲和气,觉春生酒面。
[2020-05-03]
-
褘衣俱侍、玳筵启。
[2020-05-03]
-
贤均樛木,宜颂二南诗。
[2020-05-03]
-
奉圣德、坤宁俱备。
[2020-05-03]
-
移棹采初开,嗅金缨留取。
[2020-05-03]
今日推荐
-
惟有暗香长在,饱参清露霏微。
[2020-02-16]
-
檐外几声风玉,丁东敲断人肠。
[2020-02-16]
-
春晚不拈红粉,碧窗自录仙书。
[2020-02-16]
-
人似行云不见。
[2020-02-16]
-
羞容似替人垂泪。
[2020-02-16]

