• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 破顏看鵲喜,拭淚聽猿啼。

    “破顏看鵲喜,拭淚聽猿啼。”詩句出處:《發端州初入西江》;是唐朝詩人宋之問的作品。

    問我將何去,清晨溯越溪。翠微懸宿雨,丹壑飲晴霓。
    樹影捎雲密,藤陰覆水低。潮回出浦駛,洲轉望鄉迷。
    人意長懷北,江行日向西。破顏看鵲喜,拭淚聽猿啼。
    骨肉初分愛,親朋忽解攜。路遙魂欲斷,身辱理能齊。
    疇日三山意,於茲萬緒暌。金陵有仙館,即事尋丹梯。

    【註釋】:

    破:

    ①破碎;不完整。《荀子·勸學》:“風至苕(tiáo)折,卵破子死。”(苕:蘆葦類草本植物。)②破壞;打破。《史記·項羽本紀》:“皆沉船,破釜甑(zèng),燒廬舍,持三日糧,以示士卒必死,無一還心。”(釜:鍋。甑:蒸飯器具。)③打敗;攻克。蘇軾《前赤壁賦》:“方其破荊州,下江陵,順流而東也。”④揭露;拆穿。范仲淹《宋故衛尉少卿分司西京胡公神道銘》:“在郡未幾,破奸發伏,有神明之號。”⑤破亡;殘破。杜甫《春望》:“國破山河在。”⑥剖開;分開。《莊子·天地》:“百年之木,破為犧尊。”⑦剖析;分析。黃庭堅《送吳彥歸番陰》:“摹書說偏旁,破義析名傢。”

    顏:

    ①額頭;腦門。《史記·高祖本紀》:“隆準而龍顏。”(隆準:高鼻。)②面容;臉色。《詩經·鄭風·有女同車》:“有女同車,顏如舜華。”(舜:樹名。華:古“花”字。)③臉面;臉皮。《詩經·小雅·巧言》:“巧言如簧,顏之厚矣。”④色彩。李白《古風》之十二:“松柏本孤直,難為桃李顏。”⑤橫匾。《新唐書·馬燧傳》:“帝榜其顏而寵之。”(榜:題匾。)

    看:

    ①向遠處看;望。《世說新語·文學》:“庾闡始作《揚州賦》……庾公聞賦成,求看,兼贈貺(kuàng)之。”(庾公:指庾亮。貺:贈,賜。)②觀察。蘇軾《題西林壁》:“橫看成嶺側成峰,遠近高低各不同。”(西林:廬山寺名。)又表示估量。高適《送田少府貶蒼梧》:“丈夫窮達未可知,看君不合長貧賤。”(蒼梧:縣名。合:應該。)③觀賞。李白《清平調》之三:“名花傾國兩相歡,常得君王帶笑看。”(傾國:指佳人,美女。)④看望;探訪。《世說新語·德行》:“(陳仲舉)至便問徐孺子所在,欲先看之。”《韓非子·外儲說左下》:“梁車為鄴令,其姊往看之。”⑤聽;聞。杜甫《西閣口號呈元二十一》:“看君話王室,感動幾銷憂。”⑥助詞。用在動詞或動詞性短語之後,表示試一試。白居易《眼病》:“人間方藥應無益,爭得金篦試刮看。”(爭得:怎能。金篦:即金戉,一種金屬小刀,為醫生刮治眼病的工具。)[看護]照料;護理。張之翰《金縷曲·乙未清明》:“先塋(yíng)松柏誰看護?”(先塋:祖先墳地。)

    喜:

    (一)①快樂;高興。范仲淹《嶽陽樓記》:“不以物喜,不以己悲。”②喜慶的事。《史記·天官書》:“卿雲,喜氣也。”③愛好;喜愛。《呂氏春秋·疑似》:“褒姒不說,喜之。”④習慣或適合於某種環境條件。蘇軾《格物粗談·樹木》:“松喜幹,檜喜翼。”⑤容易發生。楊衒之《洛陽伽藍記》卷五:“夏喜暴雨,冬則積雪,行人由之多致難艱。” (二)xī①遊戲;嬉戲。《墨子·號令》:“五日官(閱),各上喜戲、居處不莊、好侵侮人者。”②通“”。酒食。 《詩經·豳風·七月》:“饁(yè)彼南畝,田畯(jùn)至喜。”(饁:給耕作者送飯。田畯:古代勸農的官。)③通“熙”。光明。揚雄《劇秦美新》:“百工伊凝,庶績咸喜。”

    拭:

    揩;擦拭。《儀禮·聘禮》:“賈人北面坐,拭圭。”

    聽:

    ①聽。《荀子·勸學》:“目不能兩視而明,耳不能兩聽而聰。”②聽取;接受。《論語·憲問》:“君薨,百官總己以聽於塚宰三年。”《史記·魏其武安侯列傳》:“丞相入奏事,坐語移日,所言皆聽。”③考察。《戰國策·秦策一》:“且(陳)軫欲去秦而之楚,王何不聽乎?”(去:離開。之:往。)④偵察;耳目;間諜。《荀子·議兵》:“且仁人之用十裡之國,則將有百裡之聽。”(用:治理。)⑤治理;審理。《論語·顏淵》:“聽訟,吾猶人也,必也,使無訟乎!”⑥廳堂。後作“廳(廳)”。《世說新語·黜免》:“大司馬府聽前有一老槐,甚扶疏。”(大司馬:官名。掌管國傢軍事。扶疏:枝葉茂盛。)⑦聽憑;任憑。《漢書·薛宣傳》:“賣買聽任富吏。”《莊子·徐無鬼》:“匠石運斤成風,聽而斫之。”

    啼:

    ①啼哭。《莊子·駢拇》:“枝於手者,齕(hé)之則啼。”(齕:咬。)李商隱《行次西郊作》:“存者背面啼,無衣可迎賓。”②叫;鳴。曹操《苦寒行》:“熊羆對我蹲,虎豹夾路啼。”


  • 破颜看鹊喜,拭泪听猿啼。

    “破颜看鹊喜,拭泪听猿啼。”诗句出处:《发端州初入西江》;是唐朝诗人宋之问的作品。

    问我将何去,清晨溯越溪。翠微悬宿雨,丹壑饮晴霓。
    树影捎云密,藤阴覆水低。潮回出浦驶,洲转望乡迷。
    人意长怀北,江行日向西。破颜看鹊喜,拭泪听猿啼。
    骨肉初分爱,亲朋忽解携。路遥魂欲断,身辱理能齐。
    畴日三山意,于兹万绪暌。金陵有仙馆,即事寻丹梯。

    【注释】:

    破:

    ①破碎;不完整。《荀子·劝学》:“风至苕(tiáo)折,卵破子死。”(苕:芦苇类草本植物。)②破坏;打破。《史记·项羽本纪》:“皆沉船,破釜甑(zèng),烧庐舍,持三日粮,以示士卒必死,无一还心。”(釜:锅。甑:蒸饭器具。)③打败;攻克。苏轼《前赤壁赋》:“方其破荆州,下江陵,顺流而东也。”④揭露;拆穿。范仲淹《宋故卫尉少卿分司西京胡公神道铭》:“在郡未几,破奸发伏,有神明之号。”⑤破亡;残破。杜甫《春望》:“国破山河在。”⑥剖开;分开。《庄子·天地》:“百年之木,破为牺尊。”⑦剖析;分析。黄庭坚《送吴彦归番阴》:“摹书说偏旁,破义析名家。”

    颜:

    ①额头;脑门。《史记·高祖本纪》:“隆准而龙颜。”(隆准:高鼻。)②面容;脸色。《诗经·郑风·有女同车》:“有女同车,颜如舜华。”(舜:树名。华:古“花”字。)③脸面;脸皮。《诗经·小雅·巧言》:“巧言如簧,颜之厚矣。”④色彩。李白《古风》之十二:“松柏本孤直,难为桃李颜。”⑤横匾。《新唐书·马燧传》:“帝榜其颜而宠之。”(榜:题匾。)

    看:

    ①向远处看;望。《世说新语·文学》:“庾阐始作《扬州赋》……庾公闻赋成,求看,兼赠贶(kuàng)之。”(庾公:指庾亮。贶:赠,赐。)②观察。苏轼《题西林壁》:“横看成岭侧成峰,远近高低各不同。”(西林:庐山寺名。)又表示估量。高适《送田少府贬苍梧》:“丈夫穷达未可知,看君不合长贫贱。”(苍梧:县名。合:应该。)③观赏。李白《清平调》之三:“名花倾国两相欢,常得君王带笑看。”(倾国:指佳人,美女。)④看望;探访。《世说新语·德行》:“(陈仲举)至便问徐孺子所在,欲先看之。”《韩非子·外储说左下》:“梁车为邺令,其姊往看之。”⑤听;闻。杜甫《西阁口号呈元二十一》:“看君话王室,感动几销忧。”⑥助词。用在动词或动词性短语之后,表示试一试。白居易《眼病》:“人间方药应无益,争得金篦试刮看。”(争得:怎能。金篦:即金戉,一种金属小刀,为医生刮治眼病的工具。)[看护]照料;护理。张之翰《金缕曲·乙未清明》:“先茔(yíng)松柏谁看护?”(先茔:祖先坟地。)

    喜:

    (一)①快乐;高兴。范仲淹《岳阳楼记》:“不以物喜,不以己悲。”②喜庆的事。《史记·天官书》:“卿云,喜气也。”③爱好;喜爱。《吕氏春秋·疑似》:“褒姒不说,喜之。”④习惯或适合于某种环境条件。苏轼《格物粗谈·树木》:“松喜干,桧喜翼。”⑤容易发生。杨衒之《洛阳伽蓝记》卷五:“夏喜暴雨,冬则积雪,行人由之多致难艰。” (二)xī①游戏;嬉戏。《墨子·号令》:“五日官(阅),各上喜戏、居处不庄、好侵侮人者。”②通“”。酒食。 《诗经·豳风·七月》:“馌(yè)彼南亩,田畯(jùn)至喜。”(馌:给耕作者送饭。田畯:古代劝农的官。)③通“熙”。光明。扬雄《剧秦美新》:“百工伊凝,庶绩咸喜。”

    拭:

    揩;擦拭。《仪礼·聘礼》:“贾人北面坐,拭圭。”

    听:

    ①听。《荀子·劝学》:“目不能两视而明,耳不能两听而聪。”②听取;接受。《论语·宪问》:“君薨,百官总己以听于冢宰三年。”《史记·魏其武安侯列传》:“丞相入奏事,坐语移日,所言皆听。”③考察。《战国策·秦策一》:“且(陈)轸欲去秦而之楚,王何不听乎?”(去:离开。之:往。)④侦察;耳目;间谍。《荀子·议兵》:“且仁人之用十里之国,则将有百里之听。”(用:治理。)⑤治理;审理。《论语·颜渊》:“听讼,吾犹人也,必也,使无讼乎!”⑥厅堂。后作“廳(厅)”。《世说新语·黜免》:“大司马府听前有一老槐,甚扶疏。”(大司马:官名。掌管国家军事。扶疏:枝叶茂盛。)⑦听凭;任凭。《汉书·薛宣传》:“卖买听任富吏。”《庄子·徐无鬼》:“匠石运斤成风,听而斫之。”

    啼:

    ①啼哭。《庄子·骈拇》:“枝于手者,龁(hé)之则啼。”(龁:咬。)李商隐《行次西郊作》:“存者背面啼,无衣可迎宾。”②叫;鸣。曹操《苦寒行》:“熊罴对我蹲,虎豹夹路啼。”


  • po yan kan que xi ,shi lei ting yuan ti 。

    “po yan kan que xi ,shi lei ting yuan ti 。”shi gou chu chu :《fa duan zhou chu ru xi jiang 》;shi tang chao shi ren song zhi wen de zuo pin 。

    wen wo jiang he qu ,qing chen su yue xi 。cui wei xuan su yu ,dan he yin qing ni 。
    shu ying shao yun mi ,teng yin fu shui di 。chao hui chu pu shi ,zhou zhuai wang xiang mi 。
    ren yi chang huai bei ,jiang hang ri xiang xi 。po yan kan que xi ,shi lei ting yuan ti 。
    gu rou chu fen ai ,qin peng hu jie xie 。lu yao hun yu duan ,shen ru li neng ji 。
    chou ri san shan yi ,yu ci mo xu kui 。jin ling you xian guan ,ji shi xun dan ti 。

    【zhu shi 】:

    po :

    ①po sui ;bu wan zheng 。《xun zi ·quan xue 》:“feng zhi shao (tiáo)she ,luan po zi si 。”(shao :lu wei lei cao ben zhi wu 。)②po huai ;da po 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jie chen chuan ,po fu zeng (zèng),shao lu she ,chi san ri liang ,yi shi shi cu bi si ,mo yi hai xin 。”(fu :guo 。zeng :zheng fan qi ju 。)③da bai ;gong ke 。su shi 《qian chi bi fu 》:“fang ji po jing zhou ,xia jiang ling ,shun liu er dong ye 。”④jie lou ;ca chuan 。fan zhong yan 《song gu wei wei shao qing fen si xi jing hu gong shen dao ming 》:“zai jun wei ji ,po jian fa fu ,you shen ming zhi hao 。”⑤po wang ;can po 。du fu 《chun wang 》:“guo po shan he zai 。”⑥pou kai ;fen kai 。《zhuang zi ·tian de 》:“bai nian zhi mu ,po wei xi zun 。”⑦pou xi ;fen xi 。huang ting jian 《song wu yan gui fan yin 》:“mo shu shui pian pang ,po yi xi ming jia 。”

    yan :

    ①e tou ;nao men 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“long zhun er long yan 。”(long zhun :gao bi 。)②mian rong ;lian se 。《shi jing ·zheng feng ·you nv tong che 》:“you nv tong che ,yan ru shun hua 。”(shun :shu ming 。hua :gu “hua ”zi 。)③lian mian ;lian pi 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“qiao yan ru huang ,yan zhi hou yi 。”④se cai 。li bai 《gu feng 》zhi shi er :“song bai ben gu zhi ,nan wei tao li yan 。”⑤heng bian 。《xin tang shu ·ma sui chuan 》:“di bang ji yan er chong zhi 。”(bang :ti bian 。)

    kan :

    ①xiang yuan chu kan ;wang 。《shi shui xin yu ·wen xue 》:“yu chan shi zuo 《yang zhou fu 》……yu gong wen fu cheng ,qiu kan ,jian zeng kuang (kuàng)zhi 。”(yu gong :zhi yu liang 。kuang :zeng ,ci 。)②guan cha 。su shi 《ti xi lin bi 》:“heng kan cheng ling ce cheng feng ,yuan jin gao di ge bu tong 。”(xi lin :lu shan si ming 。)you biao shi gu liang 。gao kuo 《song tian shao fu bian cang wu 》:“zhang fu qiong da wei ke zhi ,kan jun bu ge chang pin jian 。”(cang wu :xian ming 。ge :ying gai 。)③guan shang 。li bai 《qing ping diao 》zhi san :“ming hua qing guo liang xiang huan ,chang de jun wang dai xiao kan 。”(qing guo :zhi jia ren ,mei nv 。)④kan wang ;tan fang 。《shi shui xin yu ·de hang 》:“(chen zhong ju )zhi bian wen xu ru zi suo zai ,yu xian kan zhi 。”《han fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“liang che wei ye ling ,ji zi wang kan zhi 。”⑤ting ;wen 。du fu 《xi ge kou hao cheng yuan er shi yi 》:“kan jun hua wang shi ,gan dong ji xiao you 。”⑥zhu ci 。yong zai dong ci huo dong ci xing duan yu zhi hou ,biao shi shi yi shi 。bai ju yi 《yan bing 》:“ren jian fang yao ying mo yi ,zheng de jin bi shi gua kan 。”(zheng de :zen neng 。jin bi :ji jin 戉,yi chong jin shu xiao dao ,wei yi sheng gua zhi yan bing de gong ju 。)[kan hu ]zhao liao ;hu li 。zhang zhi han 《jin lv qu ·yi wei qing ming 》:“xian ying (yíng)song bai shei kan hu ?”(xian ying :zu xian fen de 。)

    xi :

    (yi )①kuai le ;gao xing 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“bu yi wu xi ,bu yi ji bei 。”②xi qing de shi 。《shi ji ·tian guan shu 》:“qing yun ,xi qi ye 。”③ai hao ;xi ai 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“bao si bu shui ,xi zhi 。”④xi guan huo kuo ge yu mou chong huan jing tiao jian 。su shi 《ge wu cu tan ·shu mu 》:“song xi gan ,gui xi yi 。”⑤rong yi fa sheng 。yang xuan zhi 《luo yang ga lan ji 》juan wu :“xia xi bao yu ,dong ze ji xue ,hang ren you zhi duo zhi nan jian 。” (er )xī①you hu ;xi hu 。《mo zi ·hao ling 》:“wu ri guan (yue ),ge shang xi hu 、ju chu bu zhuang 、hao qin wu ren zhe 。”②tong “”。jiu shi 。 《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“ye (yè)bi na mu ,tian jun (jùn)zhi xi 。”(ye :gei geng zuo zhe song fan 。tian jun :gu dai quan nong de guan 。)③tong “xi ”。guang ming 。yang xiong 《ju qin mei xin 》:“bai gong yi ning ,shu ji xian xi 。”

    shi :

    kai ;ca shi 。《yi li ·pin li 》:“gu ren bei mian zuo ,shi gui 。”

    ting :

    ①ting 。《xun zi ·quan xue 》:“mu bu neng liang shi er ming ,er bu neng liang ting er cong 。”②ting qu ;jie shou 。《lun yu ·xian wen 》:“jun hong ,bai guan zong ji yi ting yu zhong zai san nian 。”《shi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“cheng xiang ru zou shi ,zuo yu yi ri ,suo yan jie ting 。”③kao cha 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“ju (chen )zhen yu qu qin er zhi chu ,wang he bu ting hu ?”(qu :li kai 。zhi :wang 。)④zhen cha ;er mu ;jian die 。《xun zi ·yi bing 》:“ju ren ren zhi yong shi li zhi guo ,ze jiang you bai li zhi ting 。”(yong :zhi li 。)⑤zhi li ;shen li 。《lun yu ·yan yuan 》:“ting song ,wu you ren ye ,bi ye ,shi mo song hu !”⑥ting tang 。hou zuo “廳(ting )”。《shi shui xin yu ·chu mian 》:“da si ma fu ting qian you yi lao huai ,shen fu shu 。”(da si ma :guan ming 。zhang guan guo jia jun shi 。fu shu :zhi xie mao cheng 。)⑦ting ping ;ren ping 。《han shu ·xue xuan chuan 》:“mai mai ting ren fu li 。”《zhuang zi ·xu mo gui 》:“jiang dan yun jin cheng feng ,ting er zhuo zhi 。”

    ti :

    ①ti ku 。《zhuang zi ·pian mu 》:“zhi yu shou zhe ,he (hé)zhi ze ti 。”(he :yao 。)li shang yin 《hang ci xi jiao zuo 》:“cun zhe bei mian ti ,mo yi ke ying bin 。”②jiao ;ming 。cao cao 《ku han hang 》:“xiong pi dui wo cun ,hu bao ga lu ti 。”