• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 潭河勢不測,藻葩垂彩虹。

    “潭河勢不測,藻葩垂彩虹。”詩句出處:《過蜀龍門》;是唐朝詩人沈佺期的作品。

    龍門非禹鑿,詭怪乃天功。西南出巴峽,不與眾山同。
    長竇亙五裡,宛轉復嵌空。伏湍喣潛石,瀑水生輪風。
    流水無晝夜,噴薄龍門中。潭河勢不測,藻葩垂彩虹。
    我行當季月,煙景共舂融。江關勤亦甚,巘崿意難窮。
    勢將息機事,煉藥此山東。

    【註釋】:

    潭:

    ① [名]水深的地方。即深淵。屈原《九章· 抽思》:“長瀨lai湍流,溯江~兮。”②[名]深水池。李白《贈汪倫》:“桃花~水深千尺。”

    河:

    ①黃河的專稱。《尚書·禹貢》:“浮於濟(jǐ)漯(tà),達於河。”(濟、漯:都是水名。)《世說新語· 言語》:“風景不殊,正自有山河之異。”②河流的通稱。陸遊《十一月一日風雨大作》:“夜闌臥聽風吹雨,鐵馬冰河入夢來。”(鐵馬:披甲的戰馬。)《三國志·吳書·吳主傳》:“信著金石,義蓋山河。”③指銀河;天河。杜甫《一百五日夜對月》:“牛女漫愁思,秋期猶渡河。”《古詩十九首·迢迢牽牛星》:“迢迢牽牛星,皎皎河漢女。”

    勢:

    ①勢力;權勢。《韓非子·八說》:“任人者,使有勢也。”辛延年《羽林郎》:“依倚將軍勢。”②依附權勢的;勢利。元稹《出門行》:“仁兄捧屍哭,勢友掉頭諱。”③力量;氣力。《淮南子·脩務》:“(鳥獸蟲等受制於人)各有其自然之勢,無稟受於外,故力竭功沮。”(稟:承受,此指學習。沮:敗。)④氣勢;力量的趨向。曹操《讓縣自明本志令》:“兵勢強盛。”⑤情勢;形勢;態勢。《史記·廉頗藺相如列傳贊》:“方藺相如引璧睨柱,及叱秦王左右,勢不過誅。”賈誼《過秦論》:“仁義不施,而攻守之勢異也。”⑥時機。《孟子·公孫醜上》:“雖有智慧,不如乘勢。”⑦方式;姿勢。《淮南子·脩務》:“夫墨子跌蹄而趍千裡以存楚宋,段幹木闔門不出以安秦魏:夫行與止,其勢相反,而皆可以存國。”(趍:同“趨”,奔向。闔:關閉。)魏學洢《核舟記》:“罔不因勢象形,各具情態。”⑧男性生殖器。《晉書·刑法志》:“淫者割其勢。”

    不:

    (一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    測:

    ①度量水的深淺。《淮南子·說林》:“以篙測江。”②泛指測量、量度。晁補之《再上蘇公書》:“夫九九之術,非可推天而測地。”③猜測;推想。《國語·晉語一》:“君之使我,非歡也,抑欲測吾心也。”

    藻:

    ①一種水草。可供食用。《詩經·召南·采蘋》:“於以采藻,於彼行潦(lǎo老)。”②文采;花紋。《漢書·敘傳上》:“摛(chī吃)藻如春華。”(摛:舒展。)③文辭。《文心雕龍·情采》:“綺麗以艷說,藻飾以辯雕。”(辯雕:描繪。)④修飾。《晉書·嵇康傳》:“土木形骸(hái孩),不自藻飾。”⑤古代帝王冕上穿玉的五彩絲繩。《禮記·玉藻》:“天子玉藻。”

    葩:

    ①花朵。《文選·思玄賦》:“天地煙煴,百卉含葩。”②華麗。韓愈《進學解》:“《詩》正而葩。”③[紛葩]繁多的樣子。馬融《卡笛賦》:“紛葩爛漫,是可喜也。”

    垂:

    ①邊疆。《荀子· 臣道》:“邊境之臣處,則疆垂不喪。”②邊。王粲《詠史》詩:“妻子當立泣,兄弟哭路垂。”③垂掛。《莊子·逍遙遊》:“鵬之背,不知幾千裡也,怒而飛,其翼若垂天之雲。”④流下;滴下。李煜《破陣子》:“垂淚對宮娥。”⑤賜予。《鹽鐵論·本議》:“陛下垂大惠。”⑥流傳。《荀子·王霸》:“名垂乎後世。”⑦副詞。1.表時間。將近;快要。杜甫《垂老別》:“四郊未寧靜,垂老不得安。”2. 敬詞。猶“俯”、“惠”。曹植《朔風詩》:“君不垂眷,豈雲其誠?”(眷:顧念。豈雲句:還有什麼誠意可言?)

    彩:

    ①彩色絲綢。《老子》第五十三章:“服文彩,帶利劍。”(文:花紋。)②彩色的。沈佺期《陪幸太平公主南莊》:“往往花間逢彩石,時時竹裡見紅泉。”


  • 潭河势不测,藻葩垂彩虹。

    “潭河势不测,藻葩垂彩虹。”诗句出处:《过蜀龙门》;是唐朝诗人沈佺期的作品。

    龙门非禹凿,诡怪乃天功。西南出巴峡,不与众山同。
    长窦亘五里,宛转复嵌空。伏湍喣潜石,瀑水生轮风。
    流水无昼夜,喷薄龙门中。潭河势不测,藻葩垂彩虹。
    我行当季月,烟景共舂融。江关勤亦甚,巘崿意难穷。
    势将息机事,炼药此山东。

    【注释】:

    潭:

    ① [名]水深的地方。即深渊。屈原《九章· 抽思》:“长濑lai湍流,溯江~兮。”②[名]深水池。李白《赠汪伦》:“桃花~水深千尺。”

    河:

    ①黄河的专称。《尚书·禹贡》:“浮于济(jǐ)漯(tà),达于河。”(济、漯:都是水名。)《世说新语· 言语》:“风景不殊,正自有山河之异。”②河流的通称。陆游《十一月一日风雨大作》:“夜阑卧听风吹雨,铁马冰河入梦来。”(铁马:披甲的战马。)《三国志·吴书·吴主传》:“信著金石,义盖山河。”③指银河;天河。杜甫《一百五日夜对月》:“牛女漫愁思,秋期犹渡河。”《古诗十九首·迢迢牵牛星》:“迢迢牵牛星,皎皎河汉女。”

    势:

    ①势力;权势。《韩非子·八说》:“任人者,使有势也。”辛延年《羽林郎》:“依倚将军势。”②依附权势的;势利。元稹《出门行》:“仁兄捧尸哭,势友掉头讳。”③力量;气力。《淮南子·脩务》:“(鸟兽虫等受制于人)各有其自然之势,无禀受于外,故力竭功沮。”(禀:承受,此指学习。沮:败。)④气势;力量的趋向。曹操《让县自明本志令》:“兵势强盛。”⑤情势;形势;态势。《史记·廉颇蔺相如列传赞》:“方蔺相如引璧睨柱,及叱秦王左右,势不过诛。”贾谊《过秦论》:“仁义不施,而攻守之势异也。”⑥时机。《孟子·公孙丑上》:“虽有智慧,不如乘势。”⑦方式;姿势。《淮南子·脩务》:“夫墨子跌蹄而趍千里以存楚宋,段干木阖门不出以安秦魏:夫行与止,其势相反,而皆可以存国。”(趍:同“趋”,奔向。阖:关闭。)魏学洢《核舟记》:“罔不因势象形,各具情态。”⑧男性生殖器。《晋书·刑法志》:“淫者割其势。”

    不:

    (一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    测:

    ①度量水的深浅。《淮南子·说林》:“以篙测江。”②泛指测量、量度。晁补之《再上苏公书》:“夫九九之术,非可推天而测地。”③猜测;推想。《国语·晋语一》:“君之使我,非欢也,抑欲测吾心也。”

    藻:

    ①一种水草。可供食用。《诗经·召南·采蘋》:“于以采藻,于彼行潦(lǎo老)。”②文采;花纹。《汉书·叙传上》:“摛(chī吃)藻如春华。”(摛:舒展。)③文辞。《文心雕龙·情采》:“绮丽以艳说,藻饰以辩雕。”(辩雕:描绘。)④修饰。《晋书·嵇康传》:“土木形骸(hái孩),不自藻饰。”⑤古代帝王冕上穿玉的五彩丝绳。《礼记·玉藻》:“天子玉藻。”

    葩:

    ①花朵。《文选·思玄赋》:“天地烟煴,百卉含葩。”②华丽。韩愈《进学解》:“《诗》正而葩。”③[纷葩]繁多的样子。马融《卡笛赋》:“纷葩烂漫,是可喜也。”

    垂:

    ①边疆。《荀子· 臣道》:“边境之臣处,则疆垂不丧。”②边。王粲《咏史》诗:“妻子当立泣,兄弟哭路垂。”③垂挂。《庄子·逍遥游》:“鹏之背,不知几千里也,怒而飞,其翼若垂天之云。”④流下;滴下。李煜《破阵子》:“垂泪对宫娥。”⑤赐予。《盐铁论·本议》:“陛下垂大惠。”⑥流传。《荀子·王霸》:“名垂乎后世。”⑦副词。1.表时间。将近;快要。杜甫《垂老别》:“四郊未宁静,垂老不得安。”2. 敬词。犹“俯”、“惠”。曹植《朔风诗》:“君不垂眷,岂云其诚?”(眷:顾念。岂云句:还有什么诚意可言?)

    彩:

    ①彩色丝绸。《老子》第五十三章:“服文彩,带利剑。”(文:花纹。)②彩色的。沈佺期《陪幸太平公主南庄》:“往往花间逢彩石,时时竹里见红泉。”


  • tan he shi bu ce ,zao pa chui cai hong 。

    “tan he shi bu ce ,zao pa chui cai hong 。”shi gou chu chu :《guo shu long men 》;shi tang chao shi ren shen quan ji de zuo pin 。

    long men fei yu zao ,gui guai nai tian gong 。xi na chu ba xia ,bu yu zhong shan tong 。
    chang dou gen wu li ,wan zhuai fu qian kong 。fu tuan xu qian dan ,bao shui sheng lun feng 。
    liu shui mo zhou ye ,pen bao long men zhong 。tan he shi bu ce ,zao pa chui cai hong 。
    wo hang dang ji yue ,yan jing gong chong rong 。jiang guan qin yi shen ,yan e yi nan qiong 。
    shi jiang xi ji shi ,lian yao ci shan dong 。

    【zhu shi 】:

    tan :

    ① [ming ]shui shen de de fang 。ji shen yuan 。qu yuan 《jiu zhang · chou sai 》:“chang lai laituan liu ,su jiang ~xi 。”②[ming ]shen shui chi 。li bai 《zeng wang lun 》:“tao hua ~shui shen qian che 。”

    he :

    ①huang he de zhuan chen 。《shang shu ·yu gong 》:“fu yu ji (jǐ)luo (tà),da yu he 。”(ji 、luo :dou shi shui ming 。)《shi shui xin yu · yan yu 》:“feng jing bu shu ,zheng zi you shan he zhi yi 。”②he liu de tong chen 。liu you 《shi yi yue yi ri feng yu da zuo 》:“ye lan wo ting feng chui yu ,tie ma bing he ru meng lai 。”(tie ma :pi jia de zhan ma 。)《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“xin zhe jin dan ,yi gai shan he 。”③zhi yin he ;tian he 。du fu 《yi bai wu ri ye dui yue 》:“niu nv man chou sai ,qiu ji you du he 。”《gu shi shi jiu shou ·tiao tiao qian niu xing 》:“tiao tiao qian niu xing ,jiao jiao he han nv 。”

    shi :

    ①shi li ;quan shi 。《han fei zi ·ba shui 》:“ren ren zhe ,shi you shi ye 。”xin yan nian 《yu lin lang 》:“yi yi jiang jun shi 。”②yi fu quan shi de ;shi li 。yuan zhen 《chu men hang 》:“ren xiong peng shi ku ,shi you diao tou hui 。”③li liang ;qi li 。《huai na zi ·脩wu 》:“(diao shou chong deng shou zhi yu ren )ge you ji zi ran zhi shi ,mo bing shou yu wai ,gu li jie gong ju 。”(bing :cheng shou ,ci zhi xue xi 。ju :bai 。)④qi shi ;li liang de qu xiang 。cao cao 《rang xian zi ming ben zhi ling 》:“bing shi jiang cheng 。”⑤qing shi ;xing shi ;tai shi 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan zan 》:“fang lin xiang ru yin bi ni zhu ,ji chi qin wang zuo you ,shi bu guo zhu 。”gu yi 《guo qin lun 》:“ren yi bu shi ,er gong shou zhi shi yi ye 。”⑥shi ji 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“sui you zhi hui ,bu ru cheng shi 。”⑦fang shi ;zi shi 。《huai na zi ·脩wu 》:“fu mo zi die ti er chi qian li yi cun chu song ,duan gan mu he men bu chu yi an qin wei :fu hang yu zhi ,ji shi xiang fan ,er jie ke yi cun guo 。”(chi :tong “qu ”,ben xiang 。he :guan bi 。)wei xue yi 《he zhou ji 》:“wang bu yin shi xiang xing ,ge ju qing tai 。”⑧nan xing sheng shi qi 。《jin shu ·xing fa zhi 》:“yin zhe ge ji shi 。”

    bu :

    (yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)

    ce :

    ①du liang shui de shen jian 。《huai na zi ·shui lin 》:“yi gao ce jiang 。”②fan zhi ce liang 、liang du 。chao bu zhi 《zai shang su gong shu 》:“fu jiu jiu zhi shu ,fei ke tui tian er ce de 。”③cai ce ;tui xiang 。《guo yu ·jin yu yi 》:“jun zhi shi wo ,fei huan ye ,yi yu ce wu xin ye 。”

    zao :

    ①yi chong shui cao 。ke gong shi yong 。《shi jing ·shao na ·cai 蘋》:“yu yi cai zao ,yu bi hang lao (lǎolao )。”②wen cai ;hua wen 。《han shu ·xu chuan shang 》:“chi (chīchi )zao ru chun hua 。”(chi :shu zhan 。)③wen ci 。《wen xin diao long ·qing cai 》:“qi li yi yan shui ,zao shi yi bian diao 。”(bian diao :miao hui 。)④xiu shi 。《jin shu ·ji kang chuan 》:“tu mu xing hai (háihai ),bu zi zao shi 。”⑤gu dai di wang mian shang chuan yu de wu cai si sheng 。《li ji ·yu zao 》:“tian zi yu zao 。”

    pa :

    ①hua duo 。《wen shua ·sai xuan fu 》:“tian de yan yun ,bai hui han pa 。”②hua li 。han yu 《jin xue jie 》:“《shi 》zheng er pa 。”③[fen pa ]fan duo de yang zi 。ma rong 《ka di fu 》:“fen pa lan man ,shi ke xi ye 。”

    chui :

    ①bian jiang 。《xun zi · chen dao 》:“bian jing zhi chen chu ,ze jiang chui bu sang 。”②bian 。wang can 《yong shi 》shi :“qi zi dang li qi ,xiong di ku lu chui 。”③chui gua 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“peng zhi bei ,bu zhi ji qian li ye ,nu er fei ,ji yi re chui tian zhi yun 。”④liu xia ;di xia 。li yu 《po zhen zi 》:“chui lei dui gong e 。”⑤ci yu 。《yan tie lun ·ben yi 》:“bi xia chui da hui 。”⑥liu chuan 。《xun zi ·wang ba 》:“ming chui hu hou shi 。”⑦fu ci 。1.biao shi jian 。jiang jin ;kuai yao 。du fu 《chui lao bie 》:“si jiao wei ning jing ,chui lao bu de an 。”2. jing ci 。you “fu ”、“hui ”。cao zhi 《shuo feng shi 》:“jun bu chui juan ,qi yun ji cheng ?”(juan :gu nian 。qi yun gou :hai you shen me cheng yi ke yan ?)

    cai :

    ①cai se si chou 。《lao zi 》di wu shi san zhang :“fu wen cai ,dai li jian 。”(wen :hua wen 。)②cai se de 。shen quan ji 《pei xing tai ping gong zhu na zhuang 》:“wang wang hua jian feng cai dan ,shi shi zhu li jian gong quan 。”