• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 阿母出搪塞,老腳走顛躓。

    “阿母出搪塞,老腳走顛躓。”詩句出處:《宿田傢》;是唐朝詩人唐彥謙的作品。

    落日下遙峰,荒村倦行履。停車息茅店,安寢正鼾睡。
    忽聞扣門急,雲是下鄉隸。公文捧花柙,鷹隼駕聲勢。
    良民懼官府,聽之肝膽碎。阿母出搪塞,老腳走顛躓。
    小心事延款,□餘糧復匱。東鄰借種雞,西舍覓芳醑。
    再飯不厭飽,一飲直呼醉。明朝怯見官,苦苦燈前跪。
    使我不成眠,為渠滴清淚。民膏日已瘠,民力日愈弊。
    空懷伊尹心,何補堯舜治?

    【註釋】:

    阿:

    (一)助詞。名詞詞頭。多用於人名或親屬稱謂之前。袁枚《祭妹文》:“阿品遠官河南,亦無子女。” (二)ē ①大丘陵;山陵。陶淵明《雜詩》:“白日淪西阿,素月出東嶺。”②山水彎曲處。《詩經·衛風·考槃》:“考槃在阿,碩人之。”③屋簷。 《古詩十九首》之五:“阿閣三重階。”④曲從;迎合。《韓非子·有度》:“法不阿貴。”⑤偏袒。屈原《離騷》:“皇天無私阿兮,覽民德焉錯輔。”⑥細繒。《史記·司馬相如列傳》:“鄭女曼姬,被阿錫。”⑦通“婀(ě)”。柔美的樣子。《詩經·小雅·隰桑》:“隰(xí)桑有阿,其葉有難(nuó)。”(隰:濕地。難:茂盛。)

    母:

    ①母親。《詩經·小雅·蓼莪》:“無母何恃?”②老年婦女。《史記·淮陰侯列傳》:“吾必有以重報母。”③雌性的(動植物)。《孟子·盡心上》:“五母雞”。④根本,本源。《老子》第一章:“有名,萬物之母。”

    出:

    ①出去;從裡面到外面。屈原《九歌·國殤》:“出不入兮往不返。”②到;到達。《漢書·霍光傳》:“築神道,北臨昭靈,南出承恩。”(神道:墓道。昭靈、承恩:皆館名。)③超過;超越。《論語· 鄉黨》:“祭肉不出三日。”白居易《與元九書》:“自思所陳亦無出足下之見。”④發出。《商君書·更法》:“於是遂出墾草令。”⑤指天然生長或人工生產。《荀子·富國》:“田肥以易則出實百倍。”⑥產生;發生。《荀子·勸學》:“肉腐出蟲。”(腐:腐爛。)⑦出現;露出。葛洪《抱樸子·外篇· 省煩》:“枝分葉散,重出互見。”(重:重復。)蘇軾《後赤壁賦》:“山高月小,水落石出。”⑧拿出;支出。《宋史·食貨志上五》:“又農民出錢,難於出力。”(比出力困難。)曹操《收租調令》:“戶出絹二匹。”⑨指引文、典故等來源於某書。《後漢書·孔融傳》:“(曹操)後問出何經典。”⑩舊指離棄妻子。《孟子· 離婁下》:“出妻屏子,終身不養焉。”(11)指花瓣。《宋書·符瑞志下》:“草木花多五出,花雪獨六出。”(花雪:雪花。)[出塵]1.超出塵俗。孔稚珪《北山移文》:“耿介拔俗之標,瀟灑出塵之想。”2.佛教用語。脫離煩惱的塵俗。《四十二章經》二三:“故曰凡夫透得此門,出塵羅漢。”[出閤]1.皇子出就封國。《南齊書·江謐傳》:“諸皇子出閤用文武主帥,皆以委謐。”2.指閣臣出任外職。《梁書·江蒨傳》:“初,王泰出閤。”3.公主出稼。元稹《七女封公主制》:“雖穠華可尚,出閤未期,而湯沐先施,分封有據。”後用為女子出嫁的通稱。[出首]1.自首。《晉書·華軼傳》:“尋而軼敗,(高)悝藏匿軼二子及妻,崎嶇經年,既而遇赦,悝攜之出首。”2.檢舉;告發。王實甫《西廂記》三本二折:“我將這簡貼兒去夫人行出首去來。”

    搪:

    ①沖;撞。韓愈《送鄭尚書序》:“撞搪呼號以相和應。”②抵擋。李漁《意中緣·露醜》:“命梅香做個護身牌,好把箭來搪。”③塗抹;糊上。《農政全書》卷二:“栽苗者當如是也:先以一指搪泥,然後二指嵌插置其中,則插根順而不逆。”

    塞:

    (一)①堵住;填塞。《詩經·豳風·七月》:“穹窒熏鼠,塞向墐戶。”(穹:窮;極。窒:堵塞。向:朝北的窗戶。墐:用泥塗塞。)《論衡· 自紀》:“閉目塞聰。”②障蔽;阻隔。《論語·八佾》:“邦君樹塞門。”③閉塞。韓愈《子產不毀鄉校頌》:“川不可防,言不可弭(mǐ)。上塞下聾,邦其傾矣。”(弭:止;息。)④抵償;補償。《漢書 · 於定國傳》:“今丞相、禦史,將欲何施以塞此咎?”⑤充滿。袁枚《黃生借書說》:“汗牛塞屋,富貴傢之書。”⑥誠實。《詩經·邶風·燕燕》:“其心塞淵。” (二)sài ①邊境上險要可做屏障的地方。《史記·淮陰侯列傳》:“夫銳氣挫於險塞。”②邊境;邊關。《淮南子·人間》:“近塞上之人有善術者。”③通“杚”。古代一種賭博遊戲。《莊子·駢拇》:“問谷奚事,則博塞以遊。”

    老:

    ①年歲大。《詩經·邶風·擊鼓》:“與子偕老。”(偕:一同。)《老子》第十八章:“民至老死不相往來。”②衰老。辛棄疾《永遇樂·京口北固亭懷古》:“廉頗老矣,尚能飯否?”③老年人。《戰國策·齊策》:“民扶老攜幼,迎君道中。”特用於對資深長者的敬稱。《詩經·小雅·十月之交》:“不憖遺一老。”(憖yìn:願)④老死;終老。死的諱稱。張溥《五人墓碑記》:“令五人者保其首領以老於戶牖之下。”⑤敬老,養老。《孟子·梁惠王上》:“老吾老以及人之老。”⑥熟練,有經驗。歐陽修《為君難論》:“其父奢,趙之名將,老用於兵者也。”⑦對公卿大夫的總稱。《左傳·昭公十三年》:“天子之老,請帥王賦。”也指大夫的傢臣《論語·憲問》:“孟公綽為趙魏老則優。”(孟公綽:魯大夫。趙魏:都是晉國的世卿。)⑧告老;年老退休。《左傳·襄公三年》:“祁奚請老。”(祁奚:晉大夫。)⑨年久的;歷時久遠的。原來的(與“新”相對)。方苞《獄中雜記》:“而獄中為老監者四,監五室。”⑩陳舊的。歸有光《項脊軒志》:“百年老屋,塵泥滲漉。”(11)前綴。用於稱人、排列次序和某些動植物名。蘇軾《江城子·密州出獵》:“老夫聊發少年狂。”

    腳:

    ①小腿。司馬遷《報任安書》:“孫子臏腳,兵法修列。”《韓非子·難言》:“孫子臏(bìn)腳於魏。”(臏:剔去膝蓋骨。)②足。張問陶《入劍閣》:“頻年閱萬裡,何日息腰腳。”(頻年:連年。)李白《夢遊天姥吟留別》:“腳著謝公屐,身登青雲梯。”《南史·宋紀上·武帝》:“宋臺建,有司奏東西堂施局腳床,金塗釘。”白居易《錢塘湖春行》:“水面初平雲腳低。”③物體的基部。杜甫《羌村》:“崢嶸赤雲西,日腳下平地。”④腳力,擔任傳遞文書或遞運貨物的差役或民丁。劉禹錫《夔州論利害表》之二:“比及三年,漕運七百萬石,省腳三十餘萬貫。”⑤剩下的沉渣。陸遊《秋夜歌》:“床頭殘酒傾到腳。”

    走:

    ①跑;逃跑。《戰國策·趙策四》:“老臣病足,曾不能疾走。”《孟子·梁惠王上》:“棄甲曳兵而走。”杜甫《石壕吏》:“老翁逾墻走。”②步行。《禮記·玉藻》:“走而不趨。”(趨:快步走。)③奔向;趨向。晁錯《論貴粟疏》:“趨利如水走下,四方亡擇也。”(亡:無。)杜牧《阿房宮賦》:“驪山北構而西折,直走咸陽。”④移動;挪動。蘇軾《新灘阻風》:“初聞似搖扇,漸覺平沙走。”⑤離開;離去。《南史·張暢傳》:“今城內乏食,百姓咸有走情。”⑥通過;經由。蔣士銓《香祖樓·撻蚓》:“夫妻免得充軍,且向洋舡(chuán)走水。”(舡:同“船”。)⑦謙詞,等於說仆人。司馬遷《報任安書》:“太史公牛馬走司馬遷再拜言。”(牛馬走:意思是像牛馬一樣被驅使的仆人。)⑧謙稱,等於“我”。張衡《東京賦》:“走雖不敏,庶斯達矣。”(庶:希望。)[走狗]1. 善跑的獵狗。《史記·越王勾踐世傢》:“飛鳥盡,良弓藏。狡兔死,走狗烹。”2.受人豢養幫助作惡的人。《聊齋志異·田七郎》:“操杖隸皆紳傢走狗。”

    顛:

    ①頭頂。《詩經·秦風·車鄰》:“有馬白顛。”②頂部。陶潛《歸園田居》:“狗吠深巷中,雞鳴桑樹顛。”③顛倒。劉向《九嘆·愍命》:“今反表以為裡兮,顛裳以為衣。”④倒下。《論語·季氏》:“危而不持,顛而不扶,則將焉用彼相矣?”⑤顛簸。⑥通“癲”。瘋狂。張籍《羅道士》詩:“持花歌詠似狂顛。”

    躓:

    ①絆倒;跌倒。《左傳·宣公十五年》:“顆見老人結草以亢杜回,杜回躓而顛。”(顆:晉人名。亢:同“抗”,抵抗。杜回:秦國力士。)②遇事不順利;受挫折。謝靈運《還舊園作見顏范二中書》:“事躓兩如直,心愜三避賢。”③文章不暢達。《南史·江淹傳》:“嘗夢景陽曰:‘嘗以片錦相寄,今可見還!’……自此淹文章躓矣。”(景陽:晉文學傢張協號。)


  • 阿母出搪塞,老脚走颠踬。

    “阿母出搪塞,老脚走颠踬。”诗句出处:《宿田家》;是唐朝诗人唐彦谦的作品。

    落日下遥峰,荒村倦行履。停车息茅店,安寝正鼾睡。
    忽闻扣门急,云是下乡隶。公文捧花柙,鹰隼驾声势。
    良民惧官府,听之肝胆碎。阿母出搪塞,老脚走颠踬。
    小心事延款,□余粮复匮。东邻借种鸡,西舍觅芳醑。
    再饭不厌饱,一饮直呼醉。明朝怯见官,苦苦灯前跪。
    使我不成眠,为渠滴清泪。民膏日已瘠,民力日愈弊。
    空怀伊尹心,何补尧舜治?

    【注释】:

    阿:

    (一)助词。名词词头。多用于人名或亲属称谓之前。袁枚《祭妹文》:“阿品远官河南,亦无子女。” (二)ē ①大丘陵;山陵。陶渊明《杂诗》:“白日沦西阿,素月出东岭。”②山水弯曲处。《诗经·卫风·考槃》:“考槃在阿,硕人之。”③屋檐。 《古诗十九首》之五:“阿阁三重阶。”④曲从;迎合。《韩非子·有度》:“法不阿贵。”⑤偏袒。屈原《离骚》:“皇天无私阿兮,览民德焉错辅。”⑥细缯。《史记·司马相如列传》:“郑女曼姬,被阿锡。”⑦通“婀(ě)”。柔美的样子。《诗经·小雅·隰桑》:“隰(xí)桑有阿,其叶有难(nuó)。”(隰:湿地。难:茂盛。)

    母:

    ①母亲。《诗经·小雅·蓼莪》:“无母何恃?”②老年妇女。《史记·淮阴侯列传》:“吾必有以重报母。”③雌性的(动植物)。《孟子·尽心上》:“五母鸡”。④根本,本源。《老子》第一章:“有名,万物之母。”

    出:

    ①出去;从里面到外面。屈原《九歌·国殇》:“出不入兮往不返。”②到;到达。《汉书·霍光传》:“筑神道,北临昭灵,南出承恩。”(神道:墓道。昭灵、承恩:皆馆名。)③超过;超越。《论语· 乡党》:“祭肉不出三日。”白居易《与元九书》:“自思所陈亦无出足下之见。”④发出。《商君书·更法》:“于是遂出垦草令。”⑤指天然生长或人工生产。《荀子·富国》:“田肥以易则出实百倍。”⑥产生;发生。《荀子·劝学》:“肉腐出虫。”(腐:腐烂。)⑦出现;露出。葛洪《抱朴子·外篇· 省烦》:“枝分叶散,重出互见。”(重:重复。)苏轼《后赤壁赋》:“山高月小,水落石出。”⑧拿出;支出。《宋史·食货志上五》:“又农民出钱,难于出力。”(比出力困难。)曹操《收租调令》:“户出绢二匹。”⑨指引文、典故等来源于某书。《后汉书·孔融传》:“(曹操)后问出何经典。”⑩旧指离弃妻子。《孟子· 离娄下》:“出妻屏子,终身不养焉。”(11)指花瓣。《宋书·符瑞志下》:“草木花多五出,花雪独六出。”(花雪:雪花。)[出尘]1.超出尘俗。孔稚珪《北山移文》:“耿介拔俗之标,潇洒出尘之想。”2.佛教用语。脱离烦恼的尘俗。《四十二章经》二三:“故曰凡夫透得此门,出尘罗汉。”[出閤]1.皇子出就封国。《南齐书·江谧传》:“诸皇子出閤用文武主帅,皆以委谧。”2.指阁臣出任外职。《梁书·江蒨传》:“初,王泰出閤。”3.公主出稼。元稹《七女封公主制》:“虽秾华可尚,出閤未期,而汤沐先施,分封有据。”后用为女子出嫁的通称。[出首]1.自首。《晋书·华轶传》:“寻而轶败,(高)悝藏匿轶二子及妻,崎岖经年,既而遇赦,悝携之出首。”2.检举;告发。王实甫《西厢记》三本二折:“我将这简贴儿去夫人行出首去来。”

    搪:

    ①冲;撞。韩愈《送郑尚书序》:“撞搪呼号以相和应。”②抵挡。李渔《意中缘·露丑》:“命梅香做个护身牌,好把箭来搪。”③涂抹;糊上。《农政全书》卷二:“栽苗者当如是也:先以一指搪泥,然后二指嵌插置其中,则插根顺而不逆。”

    塞:

    (一)①堵住;填塞。《诗经·豳风·七月》:“穹窒熏鼠,塞向墐户。”(穹:穷;极。窒:堵塞。向:朝北的窗户。墐:用泥涂塞。)《论衡· 自纪》:“闭目塞聪。”②障蔽;阻隔。《论语·八佾》:“邦君树塞门。”③闭塞。韩愈《子产不毁乡校颂》:“川不可防,言不可弭(mǐ)。上塞下聋,邦其倾矣。”(弭:止;息。)④抵偿;补偿。《汉书 · 于定国传》:“今丞相、御史,将欲何施以塞此咎?”⑤充满。袁枚《黄生借书说》:“汗牛塞屋,富贵家之书。”⑥诚实。《诗经·邶风·燕燕》:“其心塞渊。” (二)sài ①边境上险要可做屏障的地方。《史记·淮阴侯列传》:“夫锐气挫于险塞。”②边境;边关。《淮南子·人间》:“近塞上之人有善术者。”③通“杚”。古代一种赌博游戏。《庄子·骈拇》:“问谷奚事,则博塞以游。”

    老:

    ①年岁大。《诗经·邶风·击鼓》:“与子偕老。”(偕:一同。)《老子》第十八章:“民至老死不相往来。”②衰老。辛弃疾《永遇乐·京口北固亭怀古》:“廉颇老矣,尚能饭否?”③老年人。《战国策·齐策》:“民扶老携幼,迎君道中。”特用于对资深长者的敬称。《诗经·小雅·十月之交》:“不慭遗一老。”(慭yìn:愿)④老死;终老。死的讳称。张溥《五人墓碑记》:“令五人者保其首领以老于户牖之下。”⑤敬老,养老。《孟子·梁惠王上》:“老吾老以及人之老。”⑥熟练,有经验。欧阳修《为君难论》:“其父奢,赵之名将,老用于兵者也。”⑦对公卿大夫的总称。《左传·昭公十三年》:“天子之老,请帅王赋。”也指大夫的家臣《论语·宪问》:“孟公绰为赵魏老则优。”(孟公绰:鲁大夫。赵魏:都是晋国的世卿。)⑧告老;年老退休。《左传·襄公三年》:“祁奚请老。”(祁奚:晋大夫。)⑨年久的;历时久远的。原来的(与“新”相对)。方苞《狱中杂记》:“而狱中为老监者四,监五室。”⑩陈旧的。归有光《项脊轩志》:“百年老屋,尘泥渗漉。”(11)前缀。用于称人、排列次序和某些动植物名。苏轼《江城子·密州出猎》:“老夫聊发少年狂。”

    脚:

    ①小腿。司马迁《报任安书》:“孙子膑脚,兵法修列。”《韩非子·难言》:“孙子膑(bìn)脚于魏。”(膑:剔去膝盖骨。)②足。张问陶《入剑阁》:“频年阅万里,何日息腰脚。”(频年:连年。)李白《梦游天姥吟留别》:“脚著谢公屐,身登青云梯。”《南史·宋纪上·武帝》:“宋台建,有司奏东西堂施局脚床,金涂钉。”白居易《钱塘湖春行》:“水面初平云脚低。”③物体的基部。杜甫《羌村》:“峥嵘赤云西,日脚下平地。”④脚力,担任传递文书或递运货物的差役或民丁。刘禹锡《夔州论利害表》之二:“比及三年,漕运七百万石,省脚三十余万贯。”⑤剩下的沉渣。陆游《秋夜歌》:“床头残酒倾到脚。”

    走:

    ①跑;逃跑。《战国策·赵策四》:“老臣病足,曾不能疾走。”《孟子·梁惠王上》:“弃甲曳兵而走。”杜甫《石壕吏》:“老翁逾墙走。”②步行。《礼记·玉藻》:“走而不趋。”(趋:快步走。)③奔向;趋向。晁错《论贵粟疏》:“趋利如水走下,四方亡择也。”(亡:无。)杜牧《阿房宫赋》:“骊山北构而西折,直走咸阳。”④移动;挪动。苏轼《新滩阻风》:“初闻似摇扇,渐觉平沙走。”⑤离开;离去。《南史·张畅传》:“今城内乏食,百姓咸有走情。”⑥通过;经由。蒋士铨《香祖楼·挞蚓》:“夫妻免得充军,且向洋舡(chuán)走水。”(舡:同“船”。)⑦谦词,等于说仆人。司马迁《报任安书》:“太史公牛马走司马迁再拜言。”(牛马走:意思是像牛马一样被驱使的仆人。)⑧谦称,等于“我”。张衡《东京赋》:“走虽不敏,庶斯达矣。”(庶:希望。)[走狗]1. 善跑的猎狗。《史记·越王勾践世家》:“飞鸟尽,良弓藏。狡兔死,走狗烹。”2.受人豢养帮助作恶的人。《聊斋志异·田七郎》:“操杖隶皆绅家走狗。”

    颠:

    ①头顶。《诗经·秦风·车邻》:“有马白颠。”②顶部。陶潜《归园田居》:“狗吠深巷中,鸡鸣桑树颠。”③颠倒。刘向《九叹·愍命》:“今反表以为里兮,颠裳以为衣。”④倒下。《论语·季氏》:“危而不持,颠而不扶,则将焉用彼相矣?”⑤颠簸。⑥通“癫”。疯狂。张籍《罗道士》诗:“持花歌咏似狂颠。”

    踬:

    ①绊倒;跌倒。《左传·宣公十五年》:“颗见老人结草以亢杜回,杜回踬而颠。”(颗:晋人名。亢:同“抗”,抵抗。杜回:秦国力士。)②遇事不顺利;受挫折。谢灵运《还旧园作见颜范二中书》:“事踬两如直,心惬三避贤。”③文章不畅达。《南史·江淹传》:“尝梦景阳曰:‘尝以片锦相寄,今可见还!’……自此淹文章踬矣。”(景阳:晋文学家张协号。)


  • a mu chu tang sai ,lao jiao zou dian zhi 。

    “a mu chu tang sai ,lao jiao zou dian zhi 。”shi gou chu chu :《su tian jia 》;shi tang chao shi ren tang yan qian de zuo pin 。

    la ri xia yao feng ,huang cun juan hang lv 。ting che xi mao dian ,an qin zheng han shui 。
    hu wen kou men ji ,yun shi xia xiang li 。gong wen peng hua xia ,ying sun jia sheng shi 。
    liang min ju guan fu ,ting zhi gan dan sui 。a mu chu tang sai ,lao jiao zou dian zhi 。
    xiao xin shi yan kuan ,□yu liang fu kui 。dong lin jie chong ji ,xi she mi fang xu 。
    zai fan bu ya bao ,yi yin zhi hu zui 。ming chao qie jian guan ,ku ku deng qian gui 。
    shi wo bu cheng mian ,wei qu di qing lei 。min gao ri yi ji ,min li ri yu bi 。
    kong huai yi yin xin ,he bu yao shun zhi ?

    【zhu shi 】:

    a :

    (yi )zhu ci 。ming ci ci tou 。duo yong yu ren ming huo qin shu chen wei zhi qian 。yuan mei 《ji mei wen 》:“a pin yuan guan he na ,yi mo zi nv 。” (er )ē ①da qiu ling ;shan ling 。tao yuan ming 《za shi 》:“bai ri lun xi a ,su yue chu dong ling 。”②shan shui wan qu chu 。《shi jing ·wei feng ·kao 槃》:“kao 槃zai a ,shuo ren zhi 。”③wu yan 。 《gu shi shi jiu shou 》zhi wu :“a ge san chong jie 。”④qu cong ;ying ge 。《han fei zi ·you du 》:“fa bu a gui 。”⑤pian tan 。qu yuan 《li sao 》:“huang tian mo si a xi ,lan min de yan cuo fu 。”⑥xi zeng 。《shi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“zheng nv man ji ,bei a xi 。”⑦tong “e (ě)”。rou mei de yang zi 。《shi jing ·xiao ya ·xi sang 》:“xi (xí)sang you a ,ji xie you nan (nuó)。”(xi :shi de 。nan :mao cheng 。)

    mu :

    ①mu qin 。《shi jing ·xiao ya ·liao e 》:“mo mu he shi ?”②lao nian fu nv 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“wu bi you yi chong bao mu 。”③ci xing de (dong zhi wu )。《meng zi ·jin xin shang 》:“wu mu ji ”。④gen ben ,ben yuan 。《lao zi 》di yi zhang :“you ming ,mo wu zhi mu 。”

    chu :

    ①chu qu ;cong li mian dao wai mian 。qu yuan 《jiu ge ·guo shang 》:“chu bu ru xi wang bu fan 。”②dao ;dao da 。《han shu ·huo guang chuan 》:“zhu shen dao ,bei lin zhao ling ,na chu cheng en 。”(shen dao :mu dao 。zhao ling 、cheng en :jie guan ming 。)③chao guo ;chao yue 。《lun yu · xiang dang 》:“ji rou bu chu san ri 。”bai ju yi 《yu yuan jiu shu 》:“zi sai suo chen yi mo chu zu xia zhi jian 。”④fa chu 。《shang jun shu ·geng fa 》:“yu shi sui chu ken cao ling 。”⑤zhi tian ran sheng chang huo ren gong sheng chan 。《xun zi ·fu guo 》:“tian fei yi yi ze chu shi bai bei 。”⑥chan sheng ;fa sheng 。《xun zi ·quan xue 》:“rou fu chu chong 。”(fu :fu lan 。)⑦chu xian ;lou chu 。ge hong 《bao piao zi ·wai pian · sheng fan 》:“zhi fen xie san ,chong chu hu jian 。”(chong :chong fu 。)su shi 《hou chi bi fu 》:“shan gao yue xiao ,shui la dan chu 。”⑧na chu ;zhi chu 。《song shi ·shi huo zhi shang wu 》:“you nong min chu qian ,nan yu chu li 。”(bi chu li kun nan 。)cao cao 《shou zu diao ling 》:“hu chu juan er pi 。”⑨zhi yin wen 、dian gu deng lai yuan yu mou shu 。《hou han shu ·kong rong chuan 》:“(cao cao )hou wen chu he jing dian 。”⑩jiu zhi li qi qi zi 。《meng zi · li lou xia 》:“chu qi bing zi ,zhong shen bu yang yan 。”(11)zhi hua ban 。《song shu ·fu rui zhi xia 》:“cao mu hua duo wu chu ,hua xue du liu chu 。”(hua xue :xue hua 。)[chu chen ]1.chao chu chen su 。kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“geng jie ba su zhi biao ,xiao sa chu chen zhi xiang 。”2.fo jiao yong yu 。tuo li fan nao de chen su 。《si shi er zhang jing 》er san :“gu yue fan fu tou de ci men ,chu chen luo han 。”[chu 閤]1.huang zi chu jiu feng guo 。《na ji shu ·jiang mi chuan 》:“zhu huang zi chu 閤yong wen wu zhu shuai ,jie yi wei mi 。”2.zhi ge chen chu ren wai zhi 。《liang shu ·jiang qian chuan 》:“chu ,wang tai chu 閤。”3.gong zhu chu jia 。yuan zhen 《qi nv feng gong zhu zhi 》:“sui nong hua ke shang ,chu 閤wei ji ,er shang mu xian shi ,fen feng you ju 。”hou yong wei nv zi chu jia de tong chen 。[chu shou ]1.zi shou 。《jin shu ·hua yi chuan 》:“xun er yi bai ,(gao )kui cang ni yi er zi ji qi ,qi qu jing nian ,ji er yu she ,kui xie zhi chu shou 。”2.jian ju ;gao fa 。wang shi fu 《xi xiang ji 》san ben er she :“wo jiang zhe jian tie er qu fu ren hang chu shou qu lai 。”

    tang :

    ①chong ;zhuang 。han yu 《song zheng shang shu xu 》:“zhuang tang hu hao yi xiang he ying 。”②di dang 。li yu 《yi zhong yuan ·lou chou 》:“ming mei xiang zuo ge hu shen pai ,hao ba jian lai tang 。”③tu ma ;hu shang 。《nong zheng quan shu 》juan er :“zai miao zhe dang ru shi ye :xian yi yi zhi tang ni ,ran hou er zhi qian cha zhi ji zhong ,ze cha gen shun er bu ni 。”

    sai :

    (yi )①du zhu ;tian sai 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qiong zhi xun shu ,sai xiang jin hu 。”(qiong :qiong ;ji 。zhi :du sai 。xiang :chao bei de chuang hu 。jin :yong ni tu sai 。)《lun heng · zi ji 》:“bi mu sai cong 。”②zhang bi ;zu ge 。《lun yu ·ba yi 》:“bang jun shu sai men 。”③bi sai 。han yu 《zi chan bu hui xiang jiao song 》:“chuan bu ke fang ,yan bu ke mi (mǐ)。shang sai xia long ,bang ji qing yi 。”(mi :zhi ;xi 。)④di chang ;bu chang 。《han shu · yu ding guo chuan 》:“jin cheng xiang 、yu shi ,jiang yu he shi yi sai ci jiu ?”⑤chong man 。yuan mei 《huang sheng jie shu shui 》:“han niu sai wu ,fu gui jia zhi shu 。”⑥cheng shi 。《shi jing ·bei feng ·yan yan 》:“ji xin sai yuan 。” (er )sài ①bian jing shang xian yao ke zuo bing zhang de de fang 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“fu rui qi cuo yu xian sai 。”②bian jing ;bian guan 。《huai na zi ·ren jian 》:“jin sai shang zhi ren you shan shu zhe 。”③tong “gai ”。gu dai yi chong du bo you hu 。《zhuang zi ·pian mu 》:“wen gu xi shi ,ze bo sai yi you 。”

    lao :

    ①nian sui da 。《shi jing ·bei feng ·ji gu 》:“yu zi xie lao 。”(xie :yi tong 。)《lao zi 》di shi ba zhang :“min zhi lao si bu xiang wang lai 。”②cui lao 。xin qi ji 《yong yu le ·jing kou bei gu ting huai gu 》:“lian po lao yi ,shang neng fan fou ?”③lao nian ren 。《zhan guo ce ·ji ce 》:“min fu lao xie you ,ying jun dao zhong 。”te yong yu dui zi shen chang zhe de jing chen 。《shi jing ·xiao ya ·shi yue zhi jiao 》:“bu yin wei yi lao 。”(yin yìn:yuan )④lao si ;zhong lao 。si de hui chen 。zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“ling wu ren zhe bao ji shou ling yi lao yu hu you zhi xia 。”⑤jing lao ,yang lao 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“lao wu lao yi ji ren zhi lao 。”⑥shou lian ,you jing yan 。ou yang xiu 《wei jun nan lun 》:“ji fu she ,zhao zhi ming jiang ,lao yong yu bing zhe ye 。”⑦dui gong qing da fu de zong chen 。《zuo chuan ·zhao gong shi san nian 》:“tian zi zhi lao ,qing shuai wang fu 。”ye zhi da fu de jia chen 《lun yu ·xian wen 》:“meng gong chao wei zhao wei lao ze you 。”(meng gong chao :lu da fu 。zhao wei :dou shi jin guo de shi qing 。)⑧gao lao ;nian lao tui xiu 。《zuo chuan ·xiang gong san nian 》:“qi xi qing lao 。”(qi xi :jin da fu 。)⑨nian jiu de ;li shi jiu yuan de 。yuan lai de (yu “xin ”xiang dui )。fang bao 《yu zhong za ji 》:“er yu zhong wei lao jian zhe si ,jian wu shi 。”⑩chen jiu de 。gui you guang 《xiang ji xuan zhi 》:“bai nian lao wu ,chen ni shen lu 。”(11)qian chuo 。yong yu chen ren 、pai lie ci xu he mou xie dong zhi wu ming 。su shi 《jiang cheng zi ·mi zhou chu lie 》:“lao fu liao fa shao nian kuang 。”

    jiao :

    ①xiao tui 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“sun zi bin jiao ,bing fa xiu lie 。”《han fei zi ·nan yan 》:“sun zi bin (bìn)jiao yu wei 。”(bin :ti qu xi gai gu 。)②zu 。zhang wen tao 《ru jian ge 》:“pin nian yue mo li ,he ri xi yao jiao 。”(pin nian :lian nian 。)li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“jiao zhe xie gong ji ,shen deng qing yun ti 。”《na shi ·song ji shang ·wu di 》:“song tai jian ,you si zou dong xi tang shi ju jiao chuang ,jin tu ding 。”bai ju yi 《qian tang hu chun hang 》:“shui mian chu ping yun jiao di 。”③wu ti de ji bu 。du fu 《qiang cun 》:“zheng rong chi yun xi ,ri jiao xia ping de 。”④jiao li ,dan ren chuan di wen shu huo di yun huo wu de cha yi huo min ding 。liu yu xi 《kui zhou lun li hai biao 》zhi er :“bi ji san nian ,cao yun qi bai mo dan ,sheng jiao san shi yu mo guan 。”⑤sheng xia de chen zha 。liu you 《qiu ye ge 》:“chuang tou can jiu qing dao jiao 。”

    zou :

    ①pao ;tao pao 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“lao chen bing zu ,ceng bu neng ji zou 。”《meng zi ·liang hui wang shang 》:“qi jia ye bing er zou 。”du fu 《dan hao li 》:“lao weng yu qiang zou 。”②bu hang 。《li ji ·yu zao 》:“zou er bu qu 。”(qu :kuai bu zou 。)③ben xiang ;qu xiang 。chao cuo 《lun gui su shu 》:“qu li ru shui zou xia ,si fang wang ze ye 。”(wang :mo 。)du mu 《a fang gong fu 》:“li shan bei gou er xi she ,zhi zou xian yang 。”④yi dong ;nuo dong 。su shi 《xin tan zu feng 》:“chu wen shi yao shan ,jian jiao ping sha zou 。”⑤li kai ;li qu 。《na shi ·zhang chang chuan 》:“jin cheng nei fa shi ,bai xing xian you zou qing 。”⑥tong guo ;jing you 。jiang shi quan 《xiang zu lou ·ta yin 》:“fu qi mian de chong jun ,ju xiang xiang chuan (chuán)zou shui 。”(chuan :tong “chuan ”。)⑦qian ci ,deng yu shui pu ren 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“tai shi gong niu ma zou si ma qian zai bai yan 。”(niu ma zou :yi sai shi xiang niu ma yi yang bei qu shi de pu ren 。)⑧qian chen ,deng yu “wo ”。zhang heng 《dong jing fu 》:“zou sui bu min ,shu si da yi 。”(shu :xi wang 。)[zou gou ]1. shan pao de lie gou 。《shi ji ·yue wang gou jian shi jia 》:“fei diao jin ,liang gong cang 。jiao tu si ,zou gou peng 。”2.shou ren huan yang bang zhu zuo e de ren 。《liao zhai zhi yi ·tian qi lang 》:“cao zhang li jie shen jia zou gou 。”

    dian :

    ①tou ding 。《shi jing ·qin feng ·che lin 》:“you ma bai dian 。”②ding bu 。tao qian 《gui yuan tian ju 》:“gou fei shen hang zhong ,ji ming sang shu dian 。”③dian dao 。liu xiang 《jiu tan ·min ming 》:“jin fan biao yi wei li xi ,dian chang yi wei yi 。”④dao xia 。《lun yu ·ji shi 》:“wei er bu chi ,dian er bu fu ,ze jiang yan yong bi xiang yi ?”⑤dian bo 。⑥tong “dian ”。feng kuang 。zhang ji 《luo dao shi 》shi :“chi hua ge yong shi kuang dian 。”

    zhi :

    ①ban dao ;die dao 。《zuo chuan ·xuan gong shi wu nian 》:“ke jian lao ren jie cao yi kang du hui ,du hui zhi er dian 。”(ke :jin ren ming 。kang :tong “kang ”,di kang 。du hui :qin guo li shi 。)②yu shi bu shun li ;shou cuo she 。xie ling yun 《hai jiu yuan zuo jian yan fan er zhong shu 》:“shi zhi liang ru zhi ,xin qie san bi xian 。”③wen zhang bu chang da 。《na shi ·jiang yan chuan 》:“chang meng jing yang yue :‘chang yi pian jin xiang ji ,jin ke jian hai !’……zi ci yan wen zhang zhi yi 。”(jing yang :jin wen xue jia zhang xie hao 。)