• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 窮年滯遠想,寸晷閱清暉。

    “窮年滯遠想,寸晷閱清暉。”詩句出處:《洪州西山祈雨,是日輒應,因賦詩言事》;是唐朝詩人張九齡的作品。

    茲山蘊靈異,走望良有歸。丘禱雖已久,氓心難重違。
    遲明申藻薦,先夕旅巖扉。獨宿雲峰下,蕭條人吏稀。
    我來不外適,幽抱自中微。靜入風泉奏,涼生松栝圍。
    窮年滯遠想,寸晷閱清暉。虛美悵無屬,素情緘所依。
    詭隨嫌弱操,羈束謝貞肥。義濟亦吾道,誠存為物祈。
    靈心倏已應,甘液幸而飛。閉閣且無責,隨車安敢希。
    多慚德不感,知復是耶非。

    《洪州西山祈雨,是日輒應,因賦詩言事》唐朝詩人張九齡的作品。
    【註釋】:

    窮:

    ①窮盡;完結;盡頭。《楚辭 ·九歌·雲中君》:“橫四海兮焉窮。”(橫:充滿。)《呂氏春秋·審分》:“意觀乎無窮,譽流乎無止。”②極度;極端。《墨子·天志上》:“故天子者,天下之窮貴也,天下之窮富也。”③極力推究;深究。《禮記 · 樂記》:“窮本知變,樂之情也。”④阻塞不通。《漢書·趙廣漢傳》:“長安少年數人會窮裡空舍謀共劫人。”⑤走投無路。《荀子·哀公》:“鳥窮則啄,獸窮則攫。”⑥困厄;不得志。與“達”相對。李康《運命論》:“是以聖人處窮達如一也。”⑦貧困;生活困難。《戰國策 · 齊策四》:“振困窮,補不足。”

    年:

    ①收成;年景。《谷梁傳·桓公三年》:“五谷皆熟為有年也。”蘇軾《喜雨亭記》:“雨麥於岐山之陽,其占為有年。”②十二個月為一年。《莊子·秋水》:“湯之時,八年七旱。”③年紀;年歲。《史記·屈原賈生列傳》:“是時賈生年二十餘,最為少。”④帝王的年號。改年叫改元。《三國志·吳書·吳主傳》:“改年為延康。”

    滯:

    ①凝聚;積壓。《左傳·襄公九年》:“國無滯積,亦無困人。”②不通暢。《淮南子·時則訓》:“流而不滯。”③停滯,滯留。《楚辭·九章·懷沙》:“任重載盛兮,陷滯而不濟。”(盛:多。不濟:指不能前進。)④遺落;遺漏。《詩經 ·小雅·大田》:“彼有遺秉,此有滯穗。”

    想:

    ①想象。《韓非子·解老》:“人希見生象也,而得死象之骨,案其圖而想其生也。”②思索;思考。《呂氏春秋·知度》:“去想去意,靜虛以待。”③想念;惦念。杜甫《客居》:“覽物想故國。”④估計;推測。⑤打算;希望。《漢書·霍光傳》:“天下想聞其風采。”

    寸:

    ①長度單位,十分為一寸,十寸為一尺。《商君書·靳令》:“四寸之管無當,必不滿也。”②形容極短或極小。《史記·淮陰侯列傳》:“一日數戰,無尺寸之功。”孟郊《遊子吟》:“誰言寸草心,報得三春暉。”(三春:春季三個月。)③中醫切脈部位之一。《難經》:“脈三部:寸、關、尺。”

    晷:

    ①日影;日光。張衡《西京賦》:“白日未及移其晷。”也指光陰;時間。錢起《送張少府》:“寸晷如三歲,離心在萬裡。”②日規。根據中午日影的長度測定季節時間的儀器。《漢書·律歷志上》:“乃定東西,立晷儀,下漏刻。”(漏刻:古代計時器。)③通“軌”。軌道。《漢書·敘傳下》:“五星同晷。”

    閱:

    ①查點;計算。《左傳·襄公九年》:“商人閱其禍敗之釁,必始於火。”(商:朝代名。釁:征兆。)②檢閱。《左傳 ·桓公六年》:“大閱,簡車馬也。”③閱讀。劉禹錫《陋室銘》:“可以調素琴,閱金經。”(素琴:沒有裝飾的琴。金經:佛經。)④經歷。《漢書·文帝紀》:“閱天下之義理多矣。”⑤仕宦之傢門前記述功績閱歷的柱子。左邊的叫閥,右邊的叫閱。也代指仕宦之傢。文天祥《回施帥準送別》:“雲霄名閱。”⑥容納。《詩經·邶風·谷風》:“我躬不閱,遑恤我後?”(遑:閑暇。恤:憂。後:指子孫後代。)⑦匯集。《子華子·神氣》:“川閱水以成川,世閱人而為世。”

    清:

    ①水純凈透明,與“濁”相對。屈原《漁父》:“滄浪之水清兮,可以濯吾纓。”②潔凈。張衡《東京賦》:“京室密清。”③使潔凈;使幹凈。陸雲《盛德賦》:“泛時雨以清天,灑狂塵以肅地。”④清晰;清楚。張祜《酬凌秀才惠虎枕》:“八寸黃楊惠不輕,虎頭光照簟文清。”⑤聲音清亮;清脆。蘇軾《石鐘山記》:“南聲函胡,北聲清越。”(函胡:含糊,模糊。越:高揚。)⑥清爽;清涼;寒涼。辛棄疾《西江月》:“明月別枝驚鵲,清風半夜鳴蟬。”(別:另一。)⑦冷清;淒清。李白《夢遊天姥吟留別》:“謝公宿處今尚在,淥水蕩漾清猿啼。”⑧寂靜;清靜。《莊子·天下》:“寂乎若清。”⑨清平;安定;太平。唐太宗《詠風》:“勞歌《大風曲》,威加四海清。”(大風曲:漢高祖即位後曾回故鄉,作《大風歌》。加:施。)⑩公正;廉潔;清白;清廉。《史記·屈原賈生列傳》:“舉世皆濁而我獨清,眾人皆醉而我獨醒,是以見放。”(是以:因此。)(11)單純;素雅。杜牧《沈下賢》:“斯人清唱何人和? 草徑苔蕪不可尋。”(12)肅清;使幹凈。梁啟超《戊戌政變記·譚嗣同傳》:“保護聖主,復大權,清君側,肅宮廷。”(13)用完;用盡。《越絕書·荊平王內傳》:“(伍子胥)乃發其簞飯,清其壺漿而食。”(荊:楚國的別稱。)(14)中國封建朝代名稱,公元1616~1911年。(15)廁所。後作“圊”。《風俗通·怪神》:“二三日乃於清中糞下啼。”(16)古代哲學用語。指沖和之氣。《荀子·解蔽》:“故道之以禮,養之以清。”

    暉:

    ①光;日光。《周易·未濟》:“君子之光,其暉吉也。”②光輝;光彩。孟郊《遊子吟》:“誰言寸草心,報得三春暉。”


  • 穷年滞远想,寸晷阅清晖。

    “穷年滞远想,寸晷阅清晖。”诗句出处:《洪州西山祈雨,是日辄应,因赋诗言事》;是唐朝诗人张九龄的作品。

    兹山蕴灵异,走望良有归。丘祷虽已久,氓心难重违。
    迟明申藻荐,先夕旅岩扉。独宿云峰下,萧条人吏稀。
    我来不外适,幽抱自中微。静入风泉奏,凉生松栝围。
    穷年滞远想,寸晷阅清晖。虚美怅无属,素情缄所依。
    诡随嫌弱操,羁束谢贞肥。义济亦吾道,诚存为物祈。
    灵心倏已应,甘液幸而飞。闭阁且无责,随车安敢希。
    多惭德不感,知复是耶非。

    《洪州西山祈雨,是日辄应,因赋诗言事》唐朝诗人张九龄的作品。
    【注释】:

    穷:

    ①穷尽;完结;尽头。《楚辞 ·九歌·云中君》:“横四海兮焉穷。”(横:充满。)《吕氏春秋·审分》:“意观乎无穷,誉流乎无止。”②极度;极端。《墨子·天志上》:“故天子者,天下之穷贵也,天下之穷富也。”③极力推究;深究。《礼记 · 乐记》:“穷本知变,乐之情也。”④阻塞不通。《汉书·赵广汉传》:“长安少年数人会穷里空舍谋共劫人。”⑤走投无路。《荀子·哀公》:“鸟穷则啄,兽穷则攫。”⑥困厄;不得志。与“达”相对。李康《运命论》:“是以圣人处穷达如一也。”⑦贫困;生活困难。《战国策 · 齐策四》:“振困穷,补不足。”

    年:

    ①收成;年景。《谷梁传·桓公三年》:“五谷皆熟为有年也。”苏轼《喜雨亭记》:“雨麦于岐山之阳,其占为有年。”②十二个月为一年。《庄子·秋水》:“汤之时,八年七旱。”③年纪;年岁。《史记·屈原贾生列传》:“是时贾生年二十余,最为少。”④帝王的年号。改年叫改元。《三国志·吴书·吴主传》:“改年为延康。”

    滞:

    ①凝聚;积压。《左传·襄公九年》:“国无滞积,亦无困人。”②不通畅。《淮南子·时则训》:“流而不滞。”③停滞,滞留。《楚辞·九章·怀沙》:“任重载盛兮,陷滞而不济。”(盛:多。不济:指不能前进。)④遗落;遗漏。《诗经 ·小雅·大田》:“彼有遗秉,此有滞穗。”

    想:

    ①想象。《韩非子·解老》:“人希见生象也,而得死象之骨,案其图而想其生也。”②思索;思考。《吕氏春秋·知度》:“去想去意,静虚以待。”③想念;惦念。杜甫《客居》:“览物想故国。”④估计;推测。⑤打算;希望。《汉书·霍光传》:“天下想闻其风采。”

    寸:

    ①长度单位,十分为一寸,十寸为一尺。《商君书·靳令》:“四寸之管无当,必不满也。”②形容极短或极小。《史记·淮阴侯列传》:“一日数战,无尺寸之功。”孟郊《游子吟》:“谁言寸草心,报得三春晖。”(三春:春季三个月。)③中医切脉部位之一。《难经》:“脉三部:寸、关、尺。”

    晷:

    ①日影;日光。张衡《西京赋》:“白日未及移其晷。”也指光阴;时间。钱起《送张少府》:“寸晷如三岁,离心在万里。”②日规。根据中午日影的长度测定季节时间的仪器。《汉书·律历志上》:“乃定东西,立晷仪,下漏刻。”(漏刻:古代计时器。)③通“轨”。轨道。《汉书·叙传下》:“五星同晷。”

    阅:

    ①查点;计算。《左传·襄公九年》:“商人阅其祸败之衅,必始于火。”(商:朝代名。衅:征兆。)②检阅。《左传 ·桓公六年》:“大阅,简车马也。”③阅读。刘禹锡《陋室铭》:“可以调素琴,阅金经。”(素琴:没有装饰的琴。金经:佛经。)④经历。《汉书·文帝纪》:“阅天下之义理多矣。”⑤仕宦之家门前记述功绩阅历的柱子。左边的叫阀,右边的叫阅。也代指仕宦之家。文天祥《回施帅准送别》:“云霄名阅。”⑥容纳。《诗经·邶风·谷风》:“我躬不阅,遑恤我后?”(遑:闲暇。恤:忧。后:指子孙后代。)⑦汇集。《子华子·神气》:“川阅水以成川,世阅人而为世。”

    清:

    ①水纯净透明,与“浊”相对。屈原《渔父》:“沧浪之水清兮,可以濯吾缨。”②洁净。张衡《东京赋》:“京室密清。”③使洁净;使干净。陆云《盛德赋》:“泛时雨以清天,洒狂尘以肃地。”④清晰;清楚。张祜《酬凌秀才惠虎枕》:“八寸黄杨惠不轻,虎头光照簟文清。”⑤声音清亮;清脆。苏轼《石钟山记》:“南声函胡,北声清越。”(函胡:含糊,模糊。越:高扬。)⑥清爽;清凉;寒凉。辛弃疾《西江月》:“明月别枝惊鹊,清风半夜鸣蝉。”(别:另一。)⑦冷清;凄清。李白《梦游天姥吟留别》:“谢公宿处今尚在,渌水荡漾清猿啼。”⑧寂静;清静。《庄子·天下》:“寂乎若清。”⑨清平;安定;太平。唐太宗《咏风》:“劳歌《大风曲》,威加四海清。”(大风曲:汉高祖即位后曾回故乡,作《大风歌》。加:施。)⑩公正;廉洁;清白;清廉。《史记·屈原贾生列传》:“举世皆浊而我独清,众人皆醉而我独醒,是以见放。”(是以:因此。)(11)单纯;素雅。杜牧《沈下贤》:“斯人清唱何人和? 草径苔芜不可寻。”(12)肃清;使干净。梁启超《戊戌政变记·谭嗣同传》:“保护圣主,复大权,清君侧,肃宫廷。”(13)用完;用尽。《越绝书·荆平王内传》:“(伍子胥)乃发其箪饭,清其壶浆而食。”(荆:楚国的别称。)(14)中国封建朝代名称,公元1616~1911年。(15)厕所。后作“圊”。《风俗通·怪神》:“二三日乃于清中粪下啼。”(16)古代哲学用语。指冲和之气。《荀子·解蔽》:“故道之以礼,养之以清。”

    晖:

    ①光;日光。《周易·未济》:“君子之光,其晖吉也。”②光辉;光彩。孟郊《游子吟》:“谁言寸草心,报得三春晖。”


  • qiong nian zhi yuan xiang ,cun gui yue qing hui 。

    “qiong nian zhi yuan xiang ,cun gui yue qing hui 。”shi gou chu chu :《hong zhou xi shan qi yu ,shi ri zhe ying ,yin fu shi yan shi 》;shi tang chao shi ren zhang jiu ling de zuo pin 。

    ci shan wen ling yi ,zou wang liang you gui 。qiu dao sui yi jiu ,mang xin nan chong wei 。
    chi ming shen zao jian ,xian xi lv yan fei 。du su yun feng xia ,xiao tiao ren li xi 。
    wo lai bu wai kuo ,you bao zi zhong wei 。jing ru feng quan zou ,liang sheng song gua wei 。
    qiong nian zhi yuan xiang ,cun gui yue qing hui 。xu mei chang mo shu ,su qing jian suo yi 。
    gui sui xian ruo cao ,ji shu xie zhen fei 。yi ji yi wu dao ,cheng cun wei wu qi 。
    ling xin shu yi ying ,gan ye xing er fei 。bi ge ju mo ze ,sui che an gan xi 。
    duo can de bu gan ,zhi fu shi ye fei 。

    《hong zhou xi shan qi yu ,shi ri zhe ying ,yin fu shi yan shi 》tang chao shi ren zhang jiu ling de zuo pin 。
    【zhu shi 】:

    qiong :

    ①qiong jin ;wan jie ;jin tou 。《chu ci ·jiu ge ·yun zhong jun 》:“heng si hai xi yan qiong 。”(heng :chong man 。)《lv shi chun qiu ·shen fen 》:“yi guan hu mo qiong ,yu liu hu mo zhi 。”②ji du ;ji duan 。《mo zi ·tian zhi shang 》:“gu tian zi zhe ,tian xia zhi qiong gui ye ,tian xia zhi qiong fu ye 。”③ji li tui jiu ;shen jiu 。《li ji · le ji 》:“qiong ben zhi bian ,le zhi qing ye 。”④zu sai bu tong 。《han shu ·zhao an han chuan 》:“chang an shao nian shu ren hui qiong li kong she mou gong jie ren 。”⑤zou tou mo lu 。《xun zi ·ai gong 》:“diao qiong ze zhuo ,shou qiong ze jue 。”⑥kun e ;bu de zhi 。yu “da ”xiang dui 。li kang 《yun ming lun 》:“shi yi sheng ren chu qiong da ru yi ye 。”⑦pin kun ;sheng huo kun nan 。《zhan guo ce · ji ce si 》:“zhen kun qiong ,bu bu zu 。”

    nian :

    ①shou cheng ;nian jing 。《gu liang chuan ·huan gong san nian 》:“wu gu jie shou wei you nian ye 。”su shi 《xi yu ting ji 》:“yu mai yu qi shan zhi yang ,ji zhan wei you nian 。”②shi er ge yue wei yi nian 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“shang zhi shi ,ba nian qi han 。”③nian ji ;nian sui 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“shi shi gu sheng nian er shi yu ,zui wei shao 。”④di wang de nian hao 。gai nian jiao gai yuan 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“gai nian wei yan kang 。”

    zhi :

    ①ning ju ;ji ya 。《zuo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“guo mo zhi ji ,yi mo kun ren 。”②bu tong chang 。《huai na zi ·shi ze xun 》:“liu er bu zhi 。”③ting zhi ,zhi liu 。《chu ci ·jiu zhang ·huai sha 》:“ren chong zai cheng xi ,xian zhi er bu ji 。”(cheng :duo 。bu ji :zhi bu neng qian jin 。)④wei la ;wei lou 。《shi jing ·xiao ya ·da tian 》:“bi you wei bing ,ci you zhi sui 。”

    xiang :

    ①xiang xiang 。《han fei zi ·jie lao 》:“ren xi jian sheng xiang ye ,er de si xiang zhi gu ,an ji tu er xiang ji sheng ye 。”②sai suo ;sai kao 。《lv shi chun qiu ·zhi du 》:“qu xiang qu yi ,jing xu yi dai 。”③xiang nian ;dian nian 。du fu 《ke ju 》:“lan wu xiang gu guo 。”④gu ji ;tui ce 。⑤da suan ;xi wang 。《han shu ·huo guang chuan 》:“tian xia xiang wen ji feng cai 。”

    cun :

    ①chang du chan wei ,shi fen wei yi cun ,shi cun wei yi che 。《shang jun shu ·jin ling 》:“si cun zhi guan mo dang ,bi bu man ye 。”②xing rong ji duan huo ji xiao 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“yi ri shu zhan ,mo che cun zhi gong 。”meng jiao 《you zi yin 》:“shei yan cun cao xin ,bao de san chun hui 。”(san chun :chun ji san ge yue 。)③zhong yi qie mai bu wei zhi yi 。《nan jing 》:“mai san bu :cun 、guan 、che 。”

    gui :

    ①ri ying ;ri guang 。zhang heng 《xi jing fu 》:“bai ri wei ji yi ji gui 。”ye zhi guang yin ;shi jian 。qian qi 《song zhang shao fu 》:“cun gui ru san sui ,li xin zai mo li 。”②ri gui 。gen ju zhong wu ri ying de chang du ce ding ji jie shi jian de yi qi 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“nai ding dong xi ,li gui yi ,xia lou ke 。”(lou ke :gu dai ji shi qi 。)③tong “gui ”。gui dao 。《han shu ·xu chuan xia 》:“wu xing tong gui 。”

    yue :

    ①cha dian ;ji suan 。《zuo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“shang ren yue ji huo bai zhi xin ,bi shi yu huo 。”(shang :chao dai ming 。xin :zheng zhao 。)②jian yue 。《zuo chuan ·huan gong liu nian 》:“da yue ,jian che ma ye 。”③yue dou 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“ke yi diao su qin ,yue jin jing 。”(su qin :mei you zhuang shi de qin 。jin jing :fo jing 。)④jing li 。《han shu ·wen di ji 》:“yue tian xia zhi yi li duo yi 。”⑤shi huan zhi jia men qian ji shu gong ji yue li de zhu zi 。zuo bian de jiao fa ,you bian de jiao yue 。ye dai zhi shi huan zhi jia 。wen tian xiang 《hui shi shuai zhun song bie 》:“yun xiao ming yue 。”⑥rong na 。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“wo gong bu yue ,huang xu wo hou ?”(huang :xian xia 。xu :you 。hou :zhi zi sun hou dai 。)⑦hui ji 。《zi hua zi ·shen qi 》:“chuan yue shui yi cheng chuan ,shi yue ren er wei shi 。”

    qing :

    ①shui chun jing tou ming ,yu “zhuo ”xiang dui 。qu yuan 《yu fu 》:“cang lang zhi shui qing xi ,ke yi zhuo wu ying 。”②jie jing 。zhang heng 《dong jing fu 》:“jing shi mi qing 。”③shi jie jing ;shi gan jing 。liu yun 《cheng de fu 》:“fan shi yu yi qing tian ,sa kuang chen yi su de 。”④qing xi ;qing chu 。zhang hu 《chou ling xiu cai hui hu zhen 》:“ba cun huang yang hui bu qing ,hu tou guang zhao dian wen qing 。”⑤sheng yin qing liang ;qing cui 。su shi 《dan zhong shan ji 》:“na sheng han hu ,bei sheng qing yue 。”(han hu :han hu ,mo hu 。yue :gao yang 。)⑥qing shuang ;qing liang ;han liang 。xin qi ji 《xi jiang yue 》:“ming yue bie zhi jing que ,qing feng ban ye ming chan 。”(bie :ling yi 。)⑦leng qing ;qi qing 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“xie gong su chu jin shang zai ,lu shui dang yang qing yuan ti 。”⑧ji jing ;qing jing 。《zhuang zi ·tian xia 》:“ji hu re qing 。”⑨qing ping ;an ding ;tai ping 。tang tai zong 《yong feng 》:“lao ge 《da feng qu 》,wei jia si hai qing 。”(da feng qu :han gao zu ji wei hou ceng hui gu xiang ,zuo 《da feng ge 》。jia :shi 。)⑩gong zheng ;lian jie ;qing bai ;qing lian 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“ju shi jie zhuo er wo du qing ,zhong ren jie zui er wo du xing ,shi yi jian fang 。”(shi yi :yin ci 。)(11)chan chun ;su ya 。du mu 《shen xia xian 》:“si ren qing chang he ren he ? cao jing tai wu bu ke xun 。”(12)su qing ;shi gan jing 。liang qi chao 《wu qu zheng bian ji ·tan si tong chuan 》:“bao hu sheng zhu ,fu da quan ,qing jun ce ,su gong ting 。”(13)yong wan ;yong jin 。《yue jue shu ·jing ping wang nei chuan 》:“(wu zi xu )nai fa ji dan fan ,qing ji hu jiang er shi 。”(jing :chu guo de bie chen 。)(14)zhong guo feng jian chao dai ming chen ,gong yuan 1616~1911nian 。(15)ce suo 。hou zuo “qing ”。《feng su tong ·guai shen 》:“er san ri nai yu qing zhong fen xia ti 。”(16)gu dai zhe xue yong yu 。zhi chong he zhi qi 。《xun zi ·jie bi 》:“gu dao zhi yi li ,yang zhi yi qing 。”

    hui :

    ①guang ;ri guang 。《zhou yi ·wei ji 》:“jun zi zhi guang ,ji hui ji ye 。”②guang hui ;guang cai 。meng jiao 《you zi yin 》:“shei yan cun cao xin ,bao de san chun hui 。”

今日更新
今日推荐