• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 千慮且猶失,萬緒何其紛。

    “千慮且猶失,萬緒何其紛。”詩句出處:《荊州作二首》;是唐朝詩人張九齡的作品。

    先達志其大,求息不約文。士伸在知己,已況仕於君。
    微誠夙所尚,細故不足雲。時來忽易失,事往良難分。
    顧念凡近姿,焉欲殊常勛。亦以行則是,豈必素有聞。
    千慮且猶失,萬緒何其紛。進士茍非黨,免相安得群。
    眾口金可鑠,孤心絲共棼。意忠仗朋信,語勇同敗軍。
    古劍徒有氣,幽蘭隻自薰。高秩向所忝,於義如浮雲。
    千載一遭遇,往賢所至難。問餘奚為者,無階忽上摶。
    明聖不世出,翼亮非茍安。崇高自有配,孤陋何足幹。
    遇恩一時來,竊位三歲寒。誰謂誠不盡,知窮力亦殫。
    雖至負乘寇,初無挾術鉆。浩蕩出江湖,翻覆如波瀾。
    心傷不材樹,自念獨飛翰。徇義在匹夫,報恩猶一餐。
    況乃山海澤,效無毫發端。內訟已慚沮,積毀今摧殘。
    胡為復惕息,傷鳥畏虛彈。

    《荊州作二首》唐朝詩人張九齡的作品。
    【註釋】:

    慮:

    ①思考;考慮。《論語·衛靈公》:“人無遠慮,必有近憂。”②意念;心思。《楚辭·卜居》:“心煩慮亂,不知所從。”③憂慮;擔憂。杜甫《羌村三首》之二:“撫事煎百慮。”④亂;打擾。《呂氏春秋·長利》:“無慮吾農事。”⑤大約;大概。《漢書·賈誼傳》:“慮亡不帝制而天子自為者。”

    且:

    (一)①副詞。1. 姑且;暫且。《史記·淮陰侯列傳》:“韓信謝曰:‘先生且休矣! 我將念之。’”(休:止。念:思考。)2. 將要;將近。《列子·湯問》:“北山愚公者,年且九十。”②連詞。1.表示並列,相當於“而且”、“並且”。《論語·述而》:“不義而富且貴,於我如浮雲。”2.[既……且……]相當於“又……又……”。《孫子兵法·謀攻》:“三軍且惑且疑。”3. [且……且……]表示相承,相當於“一邊……一邊……”。《史記·淮陰侯列傳》:“上且怒且喜。”4.表示遞進,相當於“況且”、“尚且”。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“且北方之人,不習水戰。”《孟子·梁惠王上》:“獸相食,且人惡(wù)之。”(惡:憎惡。)(二)jū 語氣詞。《詩經·鄭風·出其東門》:“匪我思且。”

    且猶:

    連詞。尚且。《孟子·公孫醜》:“管仲~~不可召,而況不為管仲者乎?”

    猶:

    ①獸名。也叫猶猢,形似麂。《水經註·江水一》:“山多猶猢,似猴而短足,好遊巖樹。”②如同;好像。《隆中對》:“孤之有孔明,猶魚之有水也。”沈括《夢溪筆談》卷七:“月本無光,猶銀丸,日耀之乃光耳。”③副詞。1. 還;仍然。《孟子·盡心上》:“掘井九軔而不及泉,猶為棄井也。”(軔:仞。)2. 尚且。司馬光《資治通鑒·赤壁之戰》:“田橫,齊之壯士耳,猶守義不辱,況劉豫州王室之胄。”(胄:後代。)④通“猷(yóu)”。1.計謀;謀劃。《詩經·小雅·采芑》:“方叔元老,克壯其猶。”2.道。《詩經·小雅·小旻》:“匪先民是程,匪大猶是經。”(匪:非。是:復指前置賓語。程:效法。)⑤通“由”。1.行。《左傳·昭公十四年》:“殺親益榮,猶義也夫!”2.從。《孟子·公孫醜上》:“紂之去武丁未久也……然而文王猶方百裡起,是以難也。”3.由於。《公羊傳·莊公四年》:“紀侯之不誅,至今有紀者,猶無明天子也。”⑥通“搖”。搖動。《禮記·檀弓下》:“詠斯猶,猶斯舞。”

    失:

    ①失去;丟掉;喪失。《論語·陽貨》:“既得之,患失之。”②耽誤;錯過。《莊子·田子方》:“吾終身與汝,交一臂而失之。”(與:贊許。交一臂:指擦肩而過。)③未能達到目的。《世說新語·雅量》:“殷(仲堪)悵然自失。”④控制不好;未能把住。《左傳· 宣公十年》:“某氏之守臣某,失守宗廟。”⑤迷失;找不著。《韓非子·解老》:“使失路者而肯聽習問知,即不成迷也。”⑥錯誤;過失。《大戴禮·保傅》:“失之毫厘,差之千裡。”⑦消失;不見。李白《夢遊天姥吟留別》:“惟覺時之枕席,失向來之煙霞。”(覺:醒。向來:原來。)⑧違背。文天祥《指南錄後序》:“予自度不得脫,則直前詬(gòu)虜帥失信。”(直前:徑直上前。詬:責備。虜:敵人。)⑨離開。曹丕《與吳質書》:“昔日遊處,行則連輿,止則接席,何曾須臾相失。”⑩改變常態。蔡琰《悲憤詩》:“兒呼母兮號失聲,我掩耳兮不忍聽。”(號:哭號。)

    萬:

    [萬俟(qí)]復姓。

    緒:

    ①絲的頭。《文心雕龍·章句》:“如蠶之抽緒。”②開端;頭緒。《淮南子·兵略》:“而出入無形,莫知其端緒者也。”③情思;心緒。簡文帝《阻歸賦》:“何愁緒之交加。”④世系。《南史·羊侃傳》:“唯侃是衣冠餘緒,帝寵之逾於他者。”(衣冠:士大夫。)⑤餘下。《楚辭 · 九章·涉江》:“欸(āi)秋冬之緒風。”(欸:嘆息。)⑥先人餘下的事業。《詩經·魯頌·閟宮》:“纘禹之緒。”

    何:

    (一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼。《漢書·伍被傳》:“公獨以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“雲橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當於“怎麼”、“哪裡”。《史記·項羽本紀》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當於“多麼”。曹操《觀滄海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;擔。《詩經·曹風·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負。《詩經·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受。《詩經·商頌·長發》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來寫作“荷”。

    何其:

    ①怎麼,為什麼。《左傳·僖公十五年》:“二三子~~慼也。”也作“曷其”。《法言·問神》:“淮南,太史公者,其多知與,~~雜也?”②一何,多麼。《史記·平原君虞卿傳》:“虞卿料事揣情,為趙畫策,~~工也。”

    其:

    (一)①代詞。1.相當於“他(她、它)”、“他的”;“他們(她們)”、“他們的”。《論語·衛靈公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送東陽馬生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,禮愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相當於“我(的)”。王安石《遊褒禪山記》:“餘亦悔其隨之而不得極夫遊之樂也。”(極:盡。)3.表示指代。相當於“這”、“那”、“其中的”。《史記·項羽本紀》:“今欲舉大事,將非其人不可。”彭端淑《為學一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一貧,其一富。”(鄙:邊境。)②副詞。1.表推測;估計。相當於“大概”、“或許”。《論語·泰伯》:“才難,不其然乎?”2. 表反問。《左傳·僖公十年》:“欲加之罪,其無辭乎?”3. 表祈使。相當於“當”、“可”。曹操《求賢令》:“二三子其佐我明揚仄陋,唯才是舉,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表時間。相當於“將”。《列子·湯問》:“以殘年餘力,曾不能毀山之一毛,其如土石何?”③連詞。1.表假設。相當於“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能禦之?”2. 表選擇。相當於“或者”、“還是”。韓愈《馬說》:“其真無馬邪?其真不知馬也。”④助詞。形容詞或不及物動詞詞頭。《詩經·邶風·北風》:“北風其涼。”《詩經·秦風·小戎》:“言念君子,溫其如玉。”(言:助詞,無義。)(二)jī語氣詞。表示疑問。《詩經·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:盡。)

    紛:

    ①綴在旗上的飄帶。揚雄《羽獵賦》:“青雲為紛,虹霓為繯。”(繯:旗上的結帶。)②多;雜亂。杜甫《故武衛將軍挽歌三首》:“路人紛雨泣。”③糾紛;爭執。陶潛《述酒》:“閑居離世紛。”④雜亂。《史記·魯仲連傳》:“為人排患、釋難、解紛亂而無取也。”


  • 千虑且犹失,万绪何其纷。

    “千虑且犹失,万绪何其纷。”诗句出处:《荆州作二首》;是唐朝诗人张九龄的作品。

    先达志其大,求息不约文。士伸在知己,已况仕于君。
    微诚夙所尚,细故不足云。时来忽易失,事往良难分。
    顾念凡近姿,焉欲殊常勋。亦以行则是,岂必素有闻。
    千虑且犹失,万绪何其纷。进士苟非党,免相安得群。
    众口金可铄,孤心丝共棼。意忠仗朋信,语勇同败军。
    古剑徒有气,幽兰只自薰。高秩向所忝,于义如浮云。
    千载一遭遇,往贤所至难。问余奚为者,无阶忽上抟。
    明圣不世出,翼亮非苟安。崇高自有配,孤陋何足干。
    遇恩一时来,窃位三岁寒。谁谓诚不尽,知穷力亦殚。
    虽至负乘寇,初无挟术钻。浩荡出江湖,翻覆如波澜。
    心伤不材树,自念独飞翰。徇义在匹夫,报恩犹一餐。
    况乃山海泽,效无毫发端。内讼已惭沮,积毁今摧残。
    胡为复惕息,伤鸟畏虚弹。

    《荆州作二首》唐朝诗人张九龄的作品。
    【注释】:

    虑:

    ①思考;考虑。《论语·卫灵公》:“人无远虑,必有近忧。”②意念;心思。《楚辞·卜居》:“心烦虑乱,不知所从。”③忧虑;担忧。杜甫《羌村三首》之二:“抚事煎百虑。”④乱;打扰。《吕氏春秋·长利》:“无虑吾农事。”⑤大约;大概。《汉书·贾谊传》:“虑亡不帝制而天子自为者。”

    且:

    (一)①副词。1. 姑且;暂且。《史记·淮阴侯列传》:“韩信谢曰:‘先生且休矣! 我将念之。’”(休:止。念:思考。)2. 将要;将近。《列子·汤问》:“北山愚公者,年且九十。”②连词。1.表示并列,相当于“而且”、“并且”。《论语·述而》:“不义而富且贵,于我如浮云。”2.[既……且……]相当于“又……又……”。《孙子兵法·谋攻》:“三军且惑且疑。”3. [且……且……]表示相承,相当于“一边……一边……”。《史记·淮阴侯列传》:“上且怒且喜。”4.表示递进,相当于“况且”、“尚且”。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“且北方之人,不习水战。”《孟子·梁惠王上》:“兽相食,且人恶(wù)之。”(恶:憎恶。)(二)jū 语气词。《诗经·郑风·出其东门》:“匪我思且。”

    且犹:

    连词。尚且。《孟子·公孙丑》:“管仲~~不可召,而况不为管仲者乎?”

    犹:

    ①兽名。也叫犹猢,形似麂。《水经注·江水一》:“山多犹猢,似猴而短足,好游岩树。”②如同;好像。《隆中对》:“孤之有孔明,犹鱼之有水也。”沈括《梦溪笔谈》卷七:“月本无光,犹银丸,日耀之乃光耳。”③副词。1. 还;仍然。《孟子·尽心上》:“掘井九轫而不及泉,犹为弃井也。”(轫:仞。)2. 尚且。司马光《资治通鉴·赤壁之战》:“田横,齐之壮士耳,犹守义不辱,况刘豫州王室之胄。”(胄:后代。)④通“猷(yóu)”。1.计谋;谋划。《诗经·小雅·采芑》:“方叔元老,克壮其犹。”2.道。《诗经·小雅·小旻》:“匪先民是程,匪大犹是经。”(匪:非。是:复指前置宾语。程:效法。)⑤通“由”。1.行。《左传·昭公十四年》:“杀亲益荣,犹义也夫!”2.从。《孟子·公孙丑上》:“纣之去武丁未久也……然而文王犹方百里起,是以难也。”3.由于。《公羊传·庄公四年》:“纪侯之不诛,至今有纪者,犹无明天子也。”⑥通“摇”。摇动。《礼记·檀弓下》:“咏斯犹,犹斯舞。”

    失:

    ①失去;丢掉;丧失。《论语·阳货》:“既得之,患失之。”②耽误;错过。《庄子·田子方》:“吾终身与汝,交一臂而失之。”(与:赞许。交一臂:指擦肩而过。)③未能达到目的。《世说新语·雅量》:“殷(仲堪)怅然自失。”④控制不好;未能把住。《左传· 宣公十年》:“某氏之守臣某,失守宗庙。”⑤迷失;找不着。《韩非子·解老》:“使失路者而肯听习问知,即不成迷也。”⑥错误;过失。《大戴礼·保傅》:“失之毫厘,差之千里。”⑦消失;不见。李白《梦游天姥吟留别》:“惟觉时之枕席,失向来之烟霞。”(觉:醒。向来:原来。)⑧违背。文天祥《指南录后序》:“予自度不得脱,则直前诟(gòu)虏帅失信。”(直前:径直上前。诟:责备。虏:敌人。)⑨离开。曹丕《与吴质书》:“昔日游处,行则连舆,止则接席,何曾须臾相失。”⑩改变常态。蔡琰《悲愤诗》:“儿呼母兮号失声,我掩耳兮不忍听。”(号:哭号。)

    万:

    [万俟(qí)]复姓。

    绪:

    ①丝的头。《文心雕龙·章句》:“如蚕之抽绪。”②开端;头绪。《淮南子·兵略》:“而出入无形,莫知其端绪者也。”③情思;心绪。简文帝《阻归赋》:“何愁绪之交加。”④世系。《南史·羊侃传》:“唯侃是衣冠余绪,帝宠之逾于他者。”(衣冠:士大夫。)⑤余下。《楚辞 · 九章·涉江》:“欸(āi)秋冬之绪风。”(欸:叹息。)⑥先人余下的事业。《诗经·鲁颂·閟宫》:“缵禹之绪。”

    何:

    (一)①疑问代词。1. 什么。《诗经·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那长得很茂盛的是什么?)2. 为什么。《汉书·伍被传》:“公独以为无福,何?”3. 何处。韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“云横秦岭家何在?”②副词。1.表示反问。相当于“怎么”、“哪里”。《史记·项羽本纪》:“大王来何操?”《后汉书·马援传》:“男儿要当死于边野,以马革裹尸还葬身,何能卧床上在儿女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感叹。相当于“多么”。曹操《观沧海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;担。《诗经·曹风·候人》:“何戈与祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背负。《诗经·小雅· 无羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申为承受。《诗经·商颂·长发》:“何天之休。”(休:福。)以上意义后来写作“荷”。

    何其:

    ①怎么,为什么。《左传·僖公十五年》:“二三子~~慼也。”也作“曷其”。《法言·问神》:“淮南,太史公者,其多知与,~~杂也?”②一何,多么。《史记·平原君虞卿传》:“虞卿料事揣情,为赵画策,~~工也。”

    其:

    (一)①代词。1.相当于“他(她、它)”、“他的”;“他们(她们)”、“他们的”。《论语·卫灵公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送东阳马生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,礼愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相当于“我(的)”。王安石《游褒禅山记》:“余亦悔其随之而不得极夫游之乐也。”(极:尽。)3.表示指代。相当于“这”、“那”、“其中的”。《史记·项羽本纪》:“今欲举大事,将非其人不可。”彭端淑《为学一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一贫,其一富。”(鄙:边境。)②副词。1.表推测;估计。相当于“大概”、“或许”。《论语·泰伯》:“才难,不其然乎?”2. 表反问。《左传·僖公十年》:“欲加之罪,其无辞乎?”3. 表祈使。相当于“当”、“可”。曹操《求贤令》:“二三子其佐我明扬仄陋,唯才是举,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表时间。相当于“将”。《列子·汤问》:“以残年余力,曾不能毁山之一毛,其如土石何?”③连词。1.表假设。相当于“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能御之?”2. 表选择。相当于“或者”、“还是”。韩愈《马说》:“其真无马邪?其真不知马也。”④助词。形容词或不及物动词词头。《诗经·邶风·北风》:“北风其凉。”《诗经·秦风·小戎》:“言念君子,温其如玉。”(言:助词,无义。)(二)jī语气词。表示疑问。《诗经·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:尽。)

    纷:

    ①缀在旗上的飘带。扬雄《羽猎赋》:“青云为纷,虹霓为缳。”(缳:旗上的结带。)②多;杂乱。杜甫《故武卫将军挽歌三首》:“路人纷雨泣。”③纠纷;争执。陶潜《述酒》:“闲居离世纷。”④杂乱。《史记·鲁仲连传》:“为人排患、释难、解纷乱而无取也。”


  • qian lv ju you shi ,mo xu he ji fen 。

    “qian lv ju you shi ,mo xu he ji fen 。”shi gou chu chu :《jing zhou zuo er shou 》;shi tang chao shi ren zhang jiu ling de zuo pin 。

    xian da zhi ji da ,qiu xi bu yao wen 。shi shen zai zhi ji ,yi kuang shi yu jun 。
    wei cheng su suo shang ,xi gu bu zu yun 。shi lai hu yi shi ,shi wang liang nan fen 。
    gu nian fan jin zi ,yan yu shu chang xun 。yi yi hang ze shi ,qi bi su you wen 。
    qian lv ju you shi ,mo xu he ji fen 。jin shi gou fei dang ,mian xiang an de qun 。
    zhong kou jin ke shuo ,gu xin si gong fen 。yi zhong zhang peng xin ,yu yong tong bai jun 。
    gu jian tu you qi ,you lan zhi zi xun 。gao zhi xiang suo tian ,yu yi ru fu yun 。
    qian zai yi zao yu ,wang xian suo zhi nan 。wen yu xi wei zhe ,mo jie hu shang tuan 。
    ming sheng bu shi chu ,yi liang fei gou an 。chong gao zi you pei ,gu lou he zu gan 。
    yu en yi shi lai ,qie wei san sui han 。shei wei cheng bu jin ,zhi qiong li yi dan 。
    sui zhi fu cheng kou ,chu mo jia shu zuan 。hao dang chu jiang hu ,fan fu ru bo lan 。
    xin shang bu cai shu ,zi nian du fei han 。xun yi zai pi fu ,bao en you yi can 。
    kuang nai shan hai ze ,xiao mo hao fa duan 。nei song yi can ju ,ji hui jin cui can 。
    hu wei fu ti xi ,shang diao wei xu dan 。

    《jing zhou zuo er shou 》tang chao shi ren zhang jiu ling de zuo pin 。
    【zhu shi 】:

    lv :

    ①sai kao ;kao lv 。《lun yu ·wei ling gong 》:“ren mo yuan lv ,bi you jin you 。”②yi nian ;xin sai 。《chu ci ·bo ju 》:“xin fan lv luan ,bu zhi suo cong 。”③you lv ;dan you 。du fu 《qiang cun san shou 》zhi er :“fu shi jian bai lv 。”④luan ;da rao 。《lv shi chun qiu ·chang li 》:“mo lv wu nong shi 。”⑤da yao ;da gai 。《han shu ·gu yi chuan 》:“lv wang bu di zhi er tian zi zi wei zhe 。”

    ju :

    (yi )①fu ci 。1. gu ju ;zan ju 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“han xin xie yue :‘xian sheng ju xiu yi ! wo jiang nian zhi 。’”(xiu :zhi 。nian :sai kao 。)2. jiang yao ;jiang jin 。《lie zi ·shang wen 》:“bei shan yu gong zhe ,nian ju jiu shi 。”②lian ci 。1.biao shi bing lie ,xiang dang yu “er ju ”、“bing ju ”。《lun yu ·shu er 》:“bu yi er fu ju gui ,yu wo ru fu yun 。”2.[ji ……ju ……]xiang dang yu “you ……you ……”。《sun zi bing fa ·mou gong 》:“san jun ju huo ju yi 。”3. [ju ……ju ……]biao shi xiang cheng ,xiang dang yu “yi bian ……yi bian ……”。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“shang ju nu ju xi 。”4.biao shi di jin ,xiang dang yu “kuang ju ”、“shang ju ”。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“ju bei fang zhi ren ,bu xi shui zhan 。”《meng zi ·liang hui wang shang 》:“shou xiang shi ,ju ren e (wù)zhi 。”(e :zeng e 。)(er )jū yu qi ci 。《shi jing ·zheng feng ·chu ji dong men 》:“fei wo sai ju 。”

    ju you :

    lian ci 。shang ju 。《meng zi ·gong sun chou 》:“guan zhong ~~bu ke shao ,er kuang bu wei guan zhong zhe hu ?”

    you :

    ①shou ming 。ye jiao you hu ,xing shi ji 。《shui jing zhu ·jiang shui yi 》:“shan duo you hu ,shi hou er duan zu ,hao you yan shu 。”②ru tong ;hao xiang 。《long zhong dui 》:“gu zhi you kong ming ,you yu zhi you shui ye 。”shen gua 《meng xi bi tan 》juan qi :“yue ben mo guang ,you yin wan ,ri yao zhi nai guang er 。”③fu ci 。1. hai ;reng ran 。《meng zi ·jin xin shang 》:“jue jing jiu ren er bu ji quan ,you wei qi jing ye 。”(ren :ren 。)2. shang ju 。si ma guang 《zi zhi tong jian ·chi bi zhi zhan 》:“tian heng ,ji zhi zhuang shi er ,you shou yi bu ru ,kuang liu yu zhou wang shi zhi zhou 。”(zhou :hou dai 。)④tong “you (yóu)”。1.ji mou ;mou hua 。《shi jing ·xiao ya ·cai qi 》:“fang shu yuan lao ,ke zhuang ji you 。”2.dao 。《shi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“fei xian min shi cheng ,fei da you shi jing 。”(fei :fei 。shi :fu zhi qian zhi bin yu 。cheng :xiao fa 。)⑤tong “you ”。1.hang 。《zuo chuan ·zhao gong shi si nian 》:“sha qin yi rong ,you yi ye fu !”2.cong 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“zhou zhi qu wu ding wei jiu ye ……ran er wen wang you fang bai li qi ,shi yi nan ye 。”3.you yu 。《gong yang chuan ·zhuang gong si nian 》:“ji hou zhi bu zhu ,zhi jin you ji zhe ,you mo ming tian zi ye 。”⑥tong “yao ”。yao dong 。《li ji ·tan gong xia 》:“yong si you ,you si wu 。”

    shi :

    ①shi qu ;diu diao ;sang shi 。《lun yu ·yang huo 》:“ji de zhi ,huan shi zhi 。”②dan wu ;cuo guo 。《zhuang zi ·tian zi fang 》:“wu zhong shen yu ru ,jiao yi bei er shi zhi 。”(yu :zan hu 。jiao yi bei :zhi ca jian er guo 。)③wei neng da dao mu de 。《shi shui xin yu ·ya liang 》:“yan (zhong kan )chang ran zi shi 。”④kong zhi bu hao ;wei neng ba zhu 。《zuo chuan · xuan gong shi nian 》:“mou shi zhi shou chen mou ,shi shou zong miao 。”⑤mi shi ;zhao bu zhao 。《han fei zi ·jie lao 》:“shi shi lu zhe er ken ting xi wen zhi ,ji bu cheng mi ye 。”⑥cuo wu ;guo shi 。《da dai li ·bao fu 》:“shi zhi hao li ,cha zhi qian li 。”⑦xiao shi ;bu jian 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“wei jiao shi zhi zhen xi ,shi xiang lai zhi yan xia 。”(jiao :xing 。xiang lai :yuan lai 。)⑧wei bei 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“yu zi du bu de tuo ,ze zhi qian gou (gòu)lu shuai shi xin 。”(zhi qian :jing zhi shang qian 。gou :ze bei 。lu :di ren 。)⑨li kai 。cao pi 《yu wu zhi shu 》:“xi ri you chu ,hang ze lian yu ,zhi ze jie xi ,he ceng xu yu xiang shi 。”⑩gai bian chang tai 。cai yan 《bei fen shi 》:“er hu mu xi hao shi sheng ,wo yan er xi bu ren ting 。”(hao :ku hao 。)

    mo :

    [mo qi (qí)]fu xing 。

    xu :

    ①si de tou 。《wen xin diao long ·zhang gou 》:“ru can zhi chou xu 。”②kai duan ;tou xu 。《huai na zi ·bing lve 》:“er chu ru mo xing ,mo zhi ji duan xu zhe ye 。”③qing sai ;xin xu 。jian wen di 《zu gui fu 》:“he chou xu zhi jiao jia 。”④shi ji 。《na shi ·yang kan chuan 》:“wei kan shi yi guan yu xu ,di chong zhi yu yu ta zhe 。”(yi guan :shi da fu 。)⑤yu xia 。《chu ci · jiu zhang ·she jiang 》:“ai (āi)qiu dong zhi xu feng 。”(ai :tan xi 。)⑥xian ren yu xia de shi ye 。《shi jing ·lu song ·bi gong 》:“zuan yu zhi xu 。”

    he :

    (yi )①yi wen dai ci 。1. shen me 。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan 。《shi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)。”(dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu 。《shi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu 。”(xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。

    he ji :

    ①zen me ,wei shen me 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“er san zi ~~慼ye 。”ye zuo “he ji ”。《fa yan ·wen shen 》:“huai na ,tai shi gong zhe ,ji duo zhi yu ,~~za ye ?”②yi he ,duo me 。《shi ji ·ping yuan jun yu qing chuan 》:“yu qing liao shi chuai qing ,wei zhao hua ce ,~~gong ye 。”

    ji :

    (yi )①dai ci 。1.xiang dang yu “ta (ta 、ta )”、“ta de ”;“ta men (ta men )”、“ta men de ”。《lun yu ·wei ling gong 》:“gong yu shan ji shi ,bi xian li ji qi 。”song lian 《song dong yang ma sheng xu 》:“huo yu ji chi duo (duō),se yu gong ,li yu zhi 。”(chi duo :a chi 。)2. xiang dang yu “wo (de )”。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“yu yi hui ji sui zhi er bu de ji fu you zhi le ye 。”(ji :jin 。)3.biao shi zhi dai 。xiang dang yu “zhe ”、“na ”、“ji zhong de ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin yu ju da shi ,jiang fei ji ren bu ke 。”peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“shu zhi bi you er seng ,ji yi pin ,ji yi fu 。”(bi :bian jing 。)②fu ci 。1.biao tui ce ;gu ji 。xiang dang yu “da gai ”、“huo hu ”。《lun yu ·tai bai 》:“cai nan ,bu ji ran hu ?”2. biao fan wen 。《zuo chuan ·xi gong shi nian 》:“yu jia zhi zui ,ji mo ci hu ?”3. biao qi shi 。xiang dang yu “dang ”、“ke ”。cao cao 《qiu xian ling 》:“er san zi ji zuo wo ming yang ze lou ,wei cai shi ju ,wu de er yong zhi 。”(ze lou :chu shen bei wei 。)4. biao shi jian 。xiang dang yu “jiang ”。《lie zi ·shang wen 》:“yi can nian yu li ,ceng bu neng hui shan zhi yi mao ,ji ru tu dan he ?”③lian ci 。1.biao jia she 。xiang dang yu “jia ru ”、“ru guo ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ji re shi ,shu neng yu zhi ?”2. biao shua ze 。xiang dang yu “huo zhe ”、“hai shi ”。han yu 《ma shui 》:“ji zhen mo ma xie ?ji zhen bu zhi ma ye 。”④zhu ci 。xing rong ci huo bu ji wu dong ci ci tou 。《shi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang 。”《shi jing ·qin feng ·xiao rong 》:“yan nian jun zi ,wen ji ru yu 。”(yan :zhu ci ,mo yi 。)(er )jīyu qi ci 。biao shi yi wen 。《shi jing ·xiao ya ·ting liao 》:“ye ru he ji ?ye wei yang 。”(yang :jin 。)

    fen :

    ①chuo zai qi shang de piao dai 。yang xiong 《yu lie fu 》:“qing yun wei fen ,hong ni wei huan 。”(huan :qi shang de jie dai 。)②duo ;za luan 。du fu 《gu wu wei jiang jun wan ge san shou 》:“lu ren fen yu qi 。”③jiu fen ;zheng zhi 。tao qian 《shu jiu 》:“xian ju li shi fen 。”④za luan 。《shi ji ·lu zhong lian chuan 》:“wei ren pai huan 、shi nan 、jie fen luan er mo qu ye 。”

今日更新
今日推荐