• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 市人日中集,於利競錐刀。

    “市人日中集,於利競錐刀。”詩句出處:《述古三首》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    赤驥頓長纓,非無萬裡姿。悲鳴淚至地,為問馭者誰。
    鳳凰從東來,何意復高飛。竹花不結實,念子忍朝饑。
    古時君臣合,可以物理推。賢人識定分,進退固其宜。
    市人日中集,於利競錐刀。置膏烈火上,哀哀自煎熬。
    農人望歲稔,相率除蓬蒿。所務谷為本,邪贏無乃勞。
    舜舉十六相,身尊道何高。秦時任商鞅,法令如牛毛。
    漢光得天下,祚永固有開。豈惟高祖聖,功自蕭曹來。
    經綸中興業,何代無長才。吾慕寇鄧勛,濟時信良哉。
    耿賈亦宗臣,羽翼共裴回。休運終四百,圖畫在雲臺。
    第二百二十卷

    《述古三首》唐朝詩人杜甫的作品。
    【註釋】:

    市:

    古代祭祀時遮蔽在衣裳前面的一種服飾。也作“烒”。

    人日:

    正月初七。杜甫《人日》:“元日到~~,未有不陰時。”

    日中:

    ①中午,正午。《書·堯典》:“~~星鳥,以殷仲春。”②一天之內。《荀子·議兵》:“贏三日之糧,~~而趨百裡。”

    中:

    (一)①中間。《墨子·經上》:“中,同長也。”(同長:同樣長的半徑。)柳宗元《天說》:“渾然而中處者,世謂之元氣。”②內;在一定的范圍內。《孟子·滕文公上》:“國中無偽。”《考工記·巨人》:“國中九經九緯。”③位置、等級在高下或兩端之間。《列子·力命》:“中塗遇東郭先生。”(塗:同“途”。)《漢書·食貨志下》:“金有三等,黃金為上,白金為中,赤金為下。”④正;適中。《禮記·玉藻》:“頭頸必中。”《孟子·離婁下》:“湯執中。”(湯:殷商國君。)⑤宜於;合於。《史記·外戚世傢》:“武帝擇宮人不中用者,斥出歸之。” (二)zhòng ①符合;適合。《呂氏春秋·懷寵》:“必中理,然後說。”《荀子·賦篇》:“圓者中規,方者中矩。”②誣蔑;誣蔑別人使受損害。《漢書·何武傳》:“顯怒,欲以吏事中商。”(顯、商:人名。)③遭受;感受。《後漢書·馬援傳》:“援亦中病。”

    集:

    ①鳥停在樹上。《詩經·小雅·黃鳥》:“黃鳥黃鳥,無集於桑。”②停留。《詩經·小雅·鴻雁》:“鴻雁於飛,集於中澤。”③聚集。王羲之《蘭亭集序》:“群賢畢至,少長咸集。”(畢、咸:全。)賈誼《過秦論》:“天下雲集而響應。”④宴集。《世說新語·言語》:“謝太傅寒雪日內集,與兒女講論文義。”⑤定期聚會交易。杜甫《述古》:“市人日中集,於利競錐刀。”(錐刀:微薄。)⑥匯集詩文成冊。又為我國古代圖書四部分類法之一部。《新唐書·藝文志一》:“兩都各聚書四部,以甲乙丙丁為次,列經、史、子、集四庫。”(兩都:長安與洛陽。)⑦成;完成。《呂氏春秋·慎行》:“將以害荊,其事已集矣。”⑧和順;安定。《史記·秦始皇本紀》:“而以威德與天下,天下集矣。”

    於:

    (一)①介詞。相當於“在”。表動作的時間、處所。《左傳·成公二年》:“射其左,越於車下。”(越:墜。)②介詞。相當於“對”、“對於”。表動作對象。《論語·為政》:“吾十有五而志於學。”③相當於“向”。表示趨向。《戰國策·東周策》:“秦假道於周以伐韓。”④相當於“至”、“到”。表示方向和目標。《尚書· 盤庚上》:“盤庚遷於殷。”(遷:遷都。)⑤相當於“過”。表示比較。司馬遷《報任安書》:“人固有一死,或重於泰山,或輕於鴻毛。”⑥相當於“自”、“從”、“由”。表示起始。宋玉《風賦》:“夫風生於地,起於青蘋之末。”(青蘋:水草名。末:頂端。)⑦相當於“給”。《漢書·揚雄傳下》:“東方朔割炙(zhì)於細君。”(炙:烤肉。細君:妻。)⑧相當於“被”。表被動。《史記·廉頗藺相如列傳》:“臣誠恐見欺於王而負趙。” (二)wū(烏)。嘆詞。表呼聲或贊嘆。《尚書·大禹謨》:“禹曰:‘於,帝念哉!’”(念:常常想。)

    利:

    ①鋒利;銳利。跟“鈍”相對。《荀子·勸學》:“金就礪則利。”(礪:磨刀石。)《韓非子·難一》:“矛之利,於物無不陷也。”②言詞鋒利,會說話。王充《論衡》:“辯口利舌。”③順利;吉利。《史記·項羽本紀》:“時不利兮騅(zhuī)不逝。”(騅:馬名。逝:跑。)④利益;好處。《左傳·桓公六年》:“小國離,楚之利也。”柳宗元《捕蛇者說》:“有蔣氏者,專其利三世矣。”⑤有利。《孟子·梁惠王上》:“叟,不遠千裡而來,亦將有以利吾國乎?”⑥利潤;利息。《史記·越王勾踐世傢》:“候時轉物,逐什一之利。”⑦物產;出產。晁錯《論貴粟疏》:“生谷之土未盡墾,山澤之利未盡出也。”

    競:

    ①角逐;比賽。《莊子·齊物論》:“有競有爭。”《顏氏傢訓·省事》:“有山東學士與關中太史競歷。”(歷:歷法。)《呂氏春秋·分職》:“以其財賞,而天下皆競。”②強;強勁。《呂氏春秋·審時》:“多枝數節,競葉蕃實。”(數cù:密。蕃:多。)《左傳·宣公二年》:“彼宗競於楚。”(宗:宗族。)③副詞。爭著。《楚辭·離騷》:“眾皆競進以貪婪兮。”

    錐:

    ①錐子,一種鉆孔工具。《漢書·食貨志上》:“貧者亡立錐之地。”②錐形物。元稹《寄樂天詩》:“冰銷田地蘆錐短,春入枝條柳眼低。”③用錐子鉆、刺。劉晝《新論·崇學》:“蘇生患睡,親錐其股。”(蘇生:蘇秦。)

    刀:

    ①兵器名。《三國志· 吳書·吳主傳》:“於安平之世而刀劍不離於身。”②用來切、割、砍、削的工具。《論語·陽貨》:“割雞焉用牛刀。”③古錢幣名。形狀像刀。《荀子· 富國》:“厚刀佈之斂以奪之財。”④小船。《詩經·衛風·河廣》:“誰謂河廣? 曾不容刀。”⑤量詞。紙張計算單位。通常以一百張為一刀。沈榜《宛署雜記·鄉試》:“包裹紙十刀。”


  • 市人日中集,于利竞锥刀。

    “市人日中集,于利竞锥刀。”诗句出处:《述古三首》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    赤骥顿长缨,非无万里姿。悲鸣泪至地,为问驭者谁。
    凤凰从东来,何意复高飞。竹花不结实,念子忍朝饥。
    古时君臣合,可以物理推。贤人识定分,进退固其宜。
    市人日中集,于利竞锥刀。置膏烈火上,哀哀自煎熬。
    农人望岁稔,相率除蓬蒿。所务谷为本,邪赢无乃劳。
    舜举十六相,身尊道何高。秦时任商鞅,法令如牛毛。
    汉光得天下,祚永固有开。岂惟高祖圣,功自萧曹来。
    经纶中兴业,何代无长才。吾慕寇邓勋,济时信良哉。
    耿贾亦宗臣,羽翼共裴回。休运终四百,图画在云台。
    第二百二十卷

    《述古三首》唐朝诗人杜甫的作品。
    【注释】:

    市:

    古代祭祀时遮蔽在衣裳前面的一种服饰。也作“烒”。

    人日:

    正月初七。杜甫《人日》:“元日到~~,未有不阴时。”

    日中:

    ①中午,正午。《书·尧典》:“~~星鸟,以殷仲春。”②一天之内。《荀子·议兵》:“赢三日之粮,~~而趋百里。”

    中:

    (一)①中间。《墨子·经上》:“中,同长也。”(同长:同样长的半径。)柳宗元《天说》:“浑然而中处者,世谓之元气。”②内;在一定的范围内。《孟子·滕文公上》:“国中无伪。”《考工记·巨人》:“国中九经九纬。”③位置、等级在高下或两端之间。《列子·力命》:“中涂遇东郭先生。”(涂:同“途”。)《汉书·食货志下》:“金有三等,黄金为上,白金为中,赤金为下。”④正;适中。《礼记·玉藻》:“头颈必中。”《孟子·离娄下》:“汤执中。”(汤:殷商国君。)⑤宜于;合于。《史记·外戚世家》:“武帝择宫人不中用者,斥出归之。” (二)zhòng ①符合;适合。《吕氏春秋·怀宠》:“必中理,然后说。”《荀子·赋篇》:“圆者中规,方者中矩。”②诬蔑;诬蔑别人使受损害。《汉书·何武传》:“显怒,欲以吏事中商。”(显、商:人名。)③遭受;感受。《后汉书·马援传》:“援亦中病。”

    集:

    ①鸟停在树上。《诗经·小雅·黄鸟》:“黄鸟黄鸟,无集于桑。”②停留。《诗经·小雅·鸿雁》:“鸿雁于飞,集于中泽。”③聚集。王羲之《兰亭集序》:“群贤毕至,少长咸集。”(毕、咸:全。)贾谊《过秦论》:“天下云集而响应。”④宴集。《世说新语·言语》:“谢太傅寒雪日内集,与儿女讲论文义。”⑤定期聚会交易。杜甫《述古》:“市人日中集,于利竞锥刀。”(锥刀:微薄。)⑥汇集诗文成册。又为我国古代图书四部分类法之一部。《新唐书·艺文志一》:“两都各聚书四部,以甲乙丙丁为次,列经、史、子、集四库。”(两都:长安与洛阳。)⑦成;完成。《吕氏春秋·慎行》:“将以害荆,其事已集矣。”⑧和顺;安定。《史记·秦始皇本纪》:“而以威德与天下,天下集矣。”

    于:

    (一)①介词。相当于“在”。表动作的时间、处所。《左传·成公二年》:“射其左,越于车下。”(越:坠。)②介词。相当于“对”、“对于”。表动作对象。《论语·为政》:“吾十有五而志于学。”③相当于“向”。表示趋向。《战国策·东周策》:“秦假道于周以伐韩。”④相当于“至”、“到”。表示方向和目标。《尚书· 盘庚上》:“盘庚迁于殷。”(迁:迁都。)⑤相当于“过”。表示比较。司马迁《报任安书》:“人固有一死,或重于泰山,或轻于鸿毛。”⑥相当于“自”、“从”、“由”。表示起始。宋玉《风赋》:“夫风生于地,起于青蘋之末。”(青蘋:水草名。末:顶端。)⑦相当于“给”。《汉书·扬雄传下》:“东方朔割炙(zhì)于细君。”(炙:烤肉。细君:妻。)⑧相当于“被”。表被动。《史记·廉颇蔺相如列传》:“臣诚恐见欺于王而负赵。” (二)wū(乌)。叹词。表呼声或赞叹。《尚书·大禹谟》:“禹曰:‘于,帝念哉!’”(念:常常想。)

    利:

    ①锋利;锐利。跟“钝”相对。《荀子·劝学》:“金就砺则利。”(砺:磨刀石。)《韩非子·难一》:“矛之利,于物无不陷也。”②言词锋利,会说话。王充《论衡》:“辩口利舌。”③顺利;吉利。《史记·项羽本纪》:“时不利兮骓(zhuī)不逝。”(骓:马名。逝:跑。)④利益;好处。《左传·桓公六年》:“小国离,楚之利也。”柳宗元《捕蛇者说》:“有蒋氏者,专其利三世矣。”⑤有利。《孟子·梁惠王上》:“叟,不远千里而来,亦将有以利吾国乎?”⑥利润;利息。《史记·越王勾践世家》:“候时转物,逐什一之利。”⑦物产;出产。晁错《论贵粟疏》:“生谷之土未尽垦,山泽之利未尽出也。”

    竞:

    ①角逐;比赛。《庄子·齐物论》:“有竞有争。”《颜氏家训·省事》:“有山东学士与关中太史竞历。”(历:历法。)《吕氏春秋·分职》:“以其财赏,而天下皆竞。”②强;强劲。《吕氏春秋·审时》:“多枝数节,竞叶蕃实。”(数cù:密。蕃:多。)《左传·宣公二年》:“彼宗竞于楚。”(宗:宗族。)③副词。争着。《楚辞·离骚》:“众皆竞进以贪婪兮。”

    锥:

    ①锥子,一种钻孔工具。《汉书·食货志上》:“贫者亡立锥之地。”②锥形物。元稹《寄乐天诗》:“冰销田地芦锥短,春入枝条柳眼低。”③用锥子钻、刺。刘昼《新论·崇学》:“苏生患睡,亲锥其股。”(苏生:苏秦。)

    刀:

    ①兵器名。《三国志· 吴书·吴主传》:“于安平之世而刀剑不离于身。”②用来切、割、砍、削的工具。《论语·阳货》:“割鸡焉用牛刀。”③古钱币名。形状像刀。《荀子· 富国》:“厚刀布之敛以夺之财。”④小船。《诗经·卫风·河广》:“谁谓河广? 曾不容刀。”⑤量词。纸张计算单位。通常以一百张为一刀。沈榜《宛署杂记·乡试》:“包裹纸十刀。”


  • shi ren ri zhong ji ,yu li jing zhui dao 。

    “shi ren ri zhong ji ,yu li jing zhui dao 。”shi gou chu chu :《shu gu san shou 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    chi ji du chang ying ,fei mo mo li zi 。bei ming lei zhi de ,wei wen yu zhe shei 。
    feng huang cong dong lai ,he yi fu gao fei 。zhu hua bu jie shi ,nian zi ren chao ji 。
    gu shi jun chen ge ,ke yi wu li tui 。xian ren shi ding fen ,jin tui gu ji yi 。
    shi ren ri zhong ji ,yu li jing zhui dao 。zhi gao lie huo shang ,ai ai zi jian ao 。
    nong ren wang sui ren ,xiang lv chu peng hao 。suo wu gu wei ben ,xie ying mo nai lao 。
    shun ju shi liu xiang ,shen zun dao he gao 。qin shi ren shang yang ,fa ling ru niu mao 。
    han guang de tian xia ,zuo yong gu you kai 。qi wei gao zu sheng ,gong zi xiao cao lai 。
    jing guan zhong xing ye ,he dai mo chang cai 。wu mu kou deng xun ,ji shi xin liang zai 。
    geng gu yi zong chen ,yu yi gong pei hui 。xiu yun zhong si bai ,tu hua zai yun tai 。
    di er bai er shi juan

    《shu gu san shou 》tang chao shi ren du fu de zuo pin 。
    【zhu shi 】:

    shi :

    gu dai ji si shi zhe bi zai yi chang qian mian de yi chong fu shi 。ye zuo “shi ”。

    ren ri :

    zheng yue chu qi 。du fu 《ren ri 》:“yuan ri dao ~~,wei you bu yin shi 。”

    ri zhong :

    ①zhong wu ,zheng wu 。《shu ·yao dian 》:“~~xing diao ,yi yan zhong chun 。”②yi tian zhi nei 。《xun zi ·yi bing 》:“ying san ri zhi liang ,~~er qu bai li 。”

    zhong :

    (yi )①zhong jian 。《mo zi ·jing shang 》:“zhong ,tong chang ye 。”(tong chang :tong yang chang de ban jing 。)liu zong yuan 《tian shui 》:“hun ran er zhong chu zhe ,shi wei zhi yuan qi 。”②nei ;zai yi ding de fan wei nei 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“guo zhong mo wei 。”《kao gong ji ·ju ren 》:“guo zhong jiu jing jiu wei 。”③wei zhi 、deng ji zai gao xia huo liang duan zhi jian 。《lie zi ·li ming 》:“zhong tu yu dong guo xian sheng 。”(tu :tong “tu ”。)《han shu ·shi huo zhi xia 》:“jin you san deng ,huang jin wei shang ,bai jin wei zhong ,chi jin wei xia 。”④zheng ;kuo zhong 。《li ji ·yu zao 》:“tou geng bi zhong 。”《meng zi ·li lou xia 》:“shang zhi zhong 。”(shang :yan shang guo jun 。)⑤yi yu ;ge yu 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“wu di ze gong ren bu zhong yong zhe ,chi chu gui zhi 。” (er )zhòng ①fu ge ;kuo ge 。《lv shi chun qiu ·huai chong 》:“bi zhong li ,ran hou shui 。”《xun zi ·fu pian 》:“yuan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju 。”②wu mie ;wu mie bie ren shi shou sun hai 。《han shu ·he wu chuan 》:“xian nu ,yu yi li shi zhong shang 。”(xian 、shang :ren ming 。)③zao shou ;gan shou 。《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“yuan yi zhong bing 。”

    ji :

    ①diao ting zai shu shang 。《shi jing ·xiao ya ·huang diao 》:“huang diao huang diao ,mo ji yu sang 。”②ting liu 。《shi jing ·xiao ya ·hong yan 》:“hong yan yu fei ,ji yu zhong ze 。”③ju ji 。wang xi zhi 《lan ting ji xu 》:“qun xian bi zhi ,shao chang xian ji 。”(bi 、xian :quan 。)gu yi 《guo qin lun 》:“tian xia yun ji er xiang ying 。”④yan ji 。《shi shui xin yu ·yan yu 》:“xie tai fu han xue ri nei ji ,yu er nv jiang lun wen yi 。”⑤ding ji ju hui jiao yi 。du fu 《shu gu 》:“shi ren ri zhong ji ,yu li jing zhui dao 。”(zhui dao :wei bao 。)⑥hui ji shi wen cheng ce 。you wei wo guo gu dai tu shu si bu fen lei fa zhi yi bu 。《xin tang shu ·yi wen zhi yi 》:“liang dou ge ju shu si bu ,yi jia yi bing ding wei ci ,lie jing 、shi 、zi 、ji si ku 。”(liang dou :chang an yu luo yang 。)⑦cheng ;wan cheng 。《lv shi chun qiu ·shen hang 》:“jiang yi hai jing ,ji shi yi ji yi 。”⑧he shun ;an ding 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“er yi wei de yu tian xia ,tian xia ji yi 。”

    yu :

    (yi )①jie ci 。xiang dang yu “zai ”。biao dong zuo de shi jian 、chu suo 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“she ji zuo ,yue yu che xia 。”(yue :zhui 。)②jie ci 。xiang dang yu “dui ”、“dui yu ”。biao dong zuo dui xiang 。《lun yu ·wei zheng 》:“wu shi you wu er zhi yu xue 。”③xiang dang yu “xiang ”。biao shi qu xiang 。《zhan guo ce ·dong zhou ce 》:“qin jia dao yu zhou yi fa han 。”④xiang dang yu “zhi ”、“dao ”。biao shi fang xiang he mu biao 。《shang shu · pan geng shang 》:“pan geng qian yu yan 。”(qian :qian dou 。)⑤xiang dang yu “guo ”。biao shi bi jiao 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“ren gu you yi si ,huo chong yu tai shan ,huo qing yu hong mao 。”⑥xiang dang yu “zi ”、“cong ”、“you ”。biao shi qi shi 。song yu 《feng fu 》:“fu feng sheng yu de ,qi yu qing 蘋zhi mo 。”(qing 蘋:shui cao ming 。mo :ding duan 。)⑦xiang dang yu “gei ”。《han shu ·yang xiong chuan xia 》:“dong fang shuo ge zhi (zhì)yu xi jun 。”(zhi :kao rou 。xi jun :qi 。)⑧xiang dang yu “bei ”。biao bei dong 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“chen cheng kong jian qi yu wang er fu zhao 。” (er )wū(wu )。tan ci 。biao hu sheng huo zan tan 。《shang shu ·da yu mo 》:“yu yue :‘yu ,di nian zai !’”(nian :chang chang xiang 。)

    li :

    ①feng li ;rui li 。gen “dun ”xiang dui 。《xun zi ·quan xue 》:“jin jiu li ze li 。”(li :mo dao dan 。)《han fei zi ·nan yi 》:“mao zhi li ,yu wu mo bu xian ye 。”②yan ci feng li ,hui shui hua 。wang chong 《lun heng 》:“bian kou li she 。”③shun li ;ji li 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shi bu li xi zhui (zhuī)bu shi 。”(zhui :ma ming 。shi :pao 。)④li yi ;hao chu 。《zuo chuan ·huan gong liu nian 》:“xiao guo li ,chu zhi li ye 。”liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“you jiang shi zhe ,zhuan ji li san shi yi 。”⑤you li 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“sou ,bu yuan qian li er lai ,yi jiang you yi li wu guo hu ?”⑥li run ;li xi 。《shi ji ·yue wang gou jian shi jia 》:“hou shi zhuai wu ,zhu shen yi zhi li 。”⑦wu chan ;chu chan 。chao cuo 《lun gui su shu 》:“sheng gu zhi tu wei jin ken ,shan ze zhi li wei jin chu ye 。”

    jing :

    ①jiao zhu ;bi sai 。《zhuang zi ·ji wu lun 》:“you jing you zheng 。”《yan shi jia xun ·sheng shi 》:“you shan dong xue shi yu guan zhong tai shi jing li 。”(li :li fa 。)《lv shi chun qiu ·fen zhi 》:“yi ji cai shang ,er tian xia jie jing 。”②jiang ;jiang jin 。《lv shi chun qiu ·shen shi 》:“duo zhi shu jie ,jing xie fan shi 。”(shu cù:mi 。fan :duo 。)《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“bi zong jing yu chu 。”(zong :zong zu 。)③fu ci 。zheng zhao 。《chu ci ·li sao 》:“zhong jie jing jin yi tan lan xi 。”

    zhui :

    ①zhui zi ,yi chong zuan kong gong ju 。《han shu ·shi huo zhi shang 》:“pin zhe wang li zhui zhi de 。”②zhui xing wu 。yuan zhen 《ji le tian shi 》:“bing xiao tian de lu zhui duan ,chun ru zhi tiao liu yan di 。”③yong zhui zi zuan 、ci 。liu zhou 《xin lun ·chong xue 》:“su sheng huan shui ,qin zhui ji gu 。”(su sheng :su qin 。)

    dao :

    ①bing qi ming 。《san guo zhi · wu shu ·wu zhu chuan 》:“yu an ping zhi shi er dao jian bu li yu shen 。”②yong lai qie 、ge 、kan 、xiao de gong ju 。《lun yu ·yang huo 》:“ge ji yan yong niu dao 。”③gu qian bi ming 。xing zhuang xiang dao 。《xun zi · fu guo 》:“hou dao bu zhi lian yi duo zhi cai 。”④xiao chuan 。《shi jing ·wei feng ·he an 》:“shei wei he an ? ceng bu rong dao 。”⑤liang ci 。zhi zhang ji suan chan wei 。tong chang yi yi bai zhang wei yi dao 。shen bang 《wan shu za ji ·xiang shi 》:“bao guo zhi shi dao 。”

今日更新
今日推荐