• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 日落轅門鼓角鳴,千群面縛出蕃城。

    “日落轅門鼓角鳴,千群面縛出蕃城。”詩句出處:《樂府雜曲·鼓吹曲辭·凱歌六首》;是唐朝詩人岑參的作品。

    漢將承恩西破戎,捷書先奏未央宮。
    天子預開麟閣待,隻今誰數貳師功。
    官軍西出過樓蘭,營幕傍臨月窟寒。
    蒲海曉霜凝馬尾,蔥山夜雪撲旌竿。
    鳴笳疊鼓擁回軍,破國平蕃昔未聞。
    丈夫鵲印搖邊月,大將龍旗掣海雲。
    日落轅門鼓角鳴,千群面縛出蕃城。
    洗兵魚海雲迎陣,秣馬龍堆月照營。
    蕃軍遙見漢傢營,滿谷連山遍哭聲。
    萬箭千刀一夜殺,平明流血浸空城。
    暮雨旌旗濕未幹,胡煙白草日光寒。
    昨夜將軍連曉戰,蕃軍隻見馬空鞍。

    《樂府雜曲·鼓吹曲辭·凱歌六首》唐朝詩人岑參的作品。
    【註釋】:

    落:

    ①花葉脫落。《詩經·衛風·氓》:“桑之未落,其葉沃若。”(沃若:潤澤貌。)②落下;降下。韓愈《詠雪贈張籍》:“隻見縱橫落,寧知遠近來。”(寧:豈。)《十五從軍征》:“淚落沾我衣。”③凋落;衰謝。路蕩《拔茅賦》:“榮落惟運。”(榮:榮耀。運:命運。)又衰敗。《管子·宙合》:“盛而不落者,未之有也。”④流落;淪落。韓愈《祭河南張員外文》:“我落陽山。”⑤停留;停止。李子卿《府試授衣賦》:“山靜風落。”⑥村落。杜甫《兵車行》:“千村萬落生荊杞。”⑦宮室剛建成時舉行的慶祝祭禮。《左傳·昭公七年》:“楚子成章華之臺,願與諸侯落之。”⑧開始。《詩經·周頌·訪落》:“訪予落止,率時昭考。”⑨新鐘等重要器物鑄成時以公豬血塗抹。《左傳·昭公四年》:“(叔孫為孟鐘)饗(xiǎng)大夫以落之。”(饗:款待。)

    轅:

    ①車轅。駕以引車的直木。《墨子 ·雜守》:“板箱長與轅等。”②車子。《左傳·宣公十二年》:“王病之,告令尹,改乘轅而北之。”(病:不高興。令尹:官名。北:向北。)③帝王或高級官吏出行住的地方。《魏書·李順傳》:“乃使朕不廢車轅。”[轅門]1. 帝王的行宮。《周禮·天官·掌舍》:“設車宮轅門。”2.將帥的營門。《漢書·項籍傳》:“見諸侯將入轅門。”3.官署的外門。

    門:

    ①建築物的進出口。《詩經·小雅 ·何人斯》:“不入我門。”《木蘭詩》:“開我東閣門。”②關鍵。《老子》第一章:“玄之又玄,眾妙之門。”《商君書·君臣》:“臣聞道民之門,在上所先。”③傢;傢族。《三國志·蜀書·先主傳》:“汝勿妄語,滅吾門也。”④門類;類別。《舊唐書·杜佑傳》:“凡書九門,計二百卷。”⑤派別;學派。《後漢書·鄭玄傳》:“仲尼之門,考以四科。”⑥門第。《北史·劉昶傳》:“唯能是寄,不必拘門。”

    鼓:

    ①打擊樂器之一。多為圓桶形或扁圓形,中間空,兩端蒙著皮革。《荀子·禮論》:“鐘鼓管磬琴瑟竽笙,所以養耳也。”也指鼓聲。辛棄疾《永遇樂·京口北固亭懷古》:“可堪回首,佛貍祠下,一片神鴉社鼓。”②擊鼓。《詩經》:“子有鐘鼓,弗鼓弗考。”又擊鼓進軍。《左傳·莊公十年》:“戰於長勺,公將鼓之。”③形狀、功能類似鼓的東西。譚嗣同《仁學》上:“耳有鼓焉,聲入而肖其響,由鼓傳腦而覺為聞。”(肖:相像;類似。)④隆起;凸出。馬中錫《中山狼傳》:“遂鼓吻奮爪以向先生。”⑤敲擊或彈奏(樂器)。李白《夢遊天姥吟留別》:“虎鼓瑟兮鸞回車,仙之人兮列如麻。”⑥震動;激發。《楚辭·漁父》:“漁父莞(wǎn)爾而笑,鼓枻(yì)而去。”(莞爾:微笑。枻:槳。)⑦用風箱等扇(風)。《三國志·魏書·王粲傳附陳琳》:“今將軍總皇威,握兵要,龍驤(xiāng)虎步,高下在心;以此行事,無異於鼓洪爐以燎毛發。”(驤:馬昂首快跑。)⑧古代夜間計時單位。《資治通鑒·唐憲宗元和十二年》:“四鼓,愬至城下,無一人知者。”(愬:李愬)。

    鼓角:

    戰鼓或號角。軍中用以報時、警眾或發號施令。《後漢書·公孫瓚傳》:“袁氏之攻,狀若鬼神,梯沖舞吾樓上,~~鳴於地中。”

    角:

    (一)①動物的角。《墨子·經說下》:“用牛有角,馬無角,是類不同也。”(用:以。)《呂氏春秋·仲夏》:“鹿角解,蟬始鳴。”②古代樂器名,多用於軍中。辛棄疾《破陣子》:“醉裡挑燈看劍,夢回吹角連營。”(夢回:夢醒。)范仲淹《漁傢傲》:“四面邊聲連角起。”③形狀像角的東西。段成式《酉陽雜俎·草篇》:“四角、三角曰芰,兩角曰菱。”④岬角,突入海中的尖形陸地。多用於地名。⑤角落,物體兩個邊沿相接處。《古詩為焦仲卿妻作》:“四角龍子幡。”⑥古代量器名。《管子·七法》:“尺寸也,繩墨也,規矩也,衡石也,鬥斛也,角量也,謂之法。”⑦星宿名。二十八宿之一。(二)jué ①比試;爭鬥。《尉繚子·武議》:“臨難決戰,接兵角刃。”②古代五聲音階的第三音,相當於現代簡譜的“3”。③古代的一種青銅酒器,形狀像爵。《禮記·禮器》:“宗廟之祭,尊者舉觶(zhì)卑者舉角。”(觶:酒器名。)

    鳴:

    ①[動]鳥叫。吳均《與朱元思書》:“好鳥相~,嚶嚶成韻。”②[動]泛指獸、蟲等叫。《詩經·小雅·鹿鳴》:“呦呦鹿~,食野之蘋。”③[動]物體發出聲音。《楚辭·卜居》:“黃鐘毀棄,瓦釜雷~。”④[動]表達,抒發己見。韓愈《送孟東野序》:“莊周以其荒唐之言~。”⑤[動]聞名。侯方域《馬伶傳》:“梨園以技~者,無慮數十輩。”

    群:

    ①羊群;聚集在一起的禽獸。《詩經· 小雅·無羊》:“誰謂爾無羊,三百維群。”②聚集在一起的人或物。《淮南子·主術》:“千人之群無絕梁。”③成群的;眾多的。《左傳·莊公十二年》:“群公子奔蕭。”④眾人。《梁書·劉顯傳》:“聰明特達,出類拔群。”⑤同類;種類。《周易·系辭上》:“方以類聚,物以群分。”⑥會合;聯合。《漢書·刑法志》:“不仁愛則不能群,不能群則不能勝物,不勝物則養不足。”(養:給養。)⑦聚合。《荀子·非十二子》:“而群天下之英傑。”

    面:

    ①臉。《左傳·襄公三十一年》:“人心之不同,如其面焉。”《戰國策 · 趙策四》:“老婦必唾其面。”②面向;面對著。《列子·湯問》:“北山愚公,年且九十,面山而居。”(且:將近。)③當面。方苞《獄中雜記》:“富者就其戚屬,貧則面語之。”《戰國策·齊策一》:“能面刺寡人之過者,受上賞。”(刺:指責。)④物體的表面或上層。白居易《錢塘湖春行》:“水面初平雲腳低。”⑤方面;某一部分。《史記·留侯世傢》:“獨韓信可屬大事,當一面。”(屬:同“囑”。托付。)⑥量詞。蘇軾《惜花》:“腰鼓百面如春雷。”《舊唐書·穆宗記》:“賜印一面。”

    面縛:

    兩手反綁。《史記·宋微子世傢》:“微子乃持其祭器造於軍門,肉袒~~。”

    縛:

    ①捆綁;束縛。《史記·淮陰侯列傳》:“呂後使武士縛(韓)信,斬之長樂鐘室。”(長樂:宮名。)②捆綁東西的繩索。柳宗元《童區(ōu)寄傳》:“童微伺其睡,以縛背刃,力下上,得絕。”(伺:窺察。絕:斷。)③拘束;限制。《韓非子·備內》:“人臣之於其君,非有骨肉之親也。縛於勢而不得不事也。”

    出:

    ①出去;從裡面到外面。屈原《九歌·國殤》:“出不入兮往不返。”②到;到達。《漢書·霍光傳》:“築神道,北臨昭靈,南出承恩。”(神道:墓道。昭靈、承恩:皆館名。)③超過;超越。《論語· 鄉黨》:“祭肉不出三日。”白居易《與元九書》:“自思所陳亦無出足下之見。”④發出。《商君書·更法》:“於是遂出墾草令。”⑤指天然生長或人工生產。《荀子·富國》:“田肥以易則出實百倍。”⑥產生;發生。《荀子·勸學》:“肉腐出蟲。”(腐:腐爛。)⑦出現;露出。葛洪《抱樸子·外篇· 省煩》:“枝分葉散,重出互見。”(重:重復。)蘇軾《後赤壁賦》:“山高月小,水落石出。”⑧拿出;支出。《宋史·食貨志上五》:“又農民出錢,難於出力。”(比出力困難。)曹操《收租調令》:“戶出絹二匹。”⑨指引文、典故等來源於某書。《後漢書·孔融傳》:“(曹操)後問出何經典。”⑩舊指離棄妻子。《孟子· 離婁下》:“出妻屏子,終身不養焉。”(11)指花瓣。《宋書·符瑞志下》:“草木花多五出,花雪獨六出。”(花雪:雪花。)[出塵]1.超出塵俗。孔稚珪《北山移文》:“耿介拔俗之標,瀟灑出塵之想。”2.佛教用語。脫離煩惱的塵俗。《四十二章經》二三:“故曰凡夫透得此門,出塵羅漢。”[出閤]1.皇子出就封國。《南齊書·江謐傳》:“諸皇子出閤用文武主帥,皆以委謐。”2.指閣臣出任外職。《梁書·江蒨傳》:“初,王泰出閤。”3.公主出稼。元稹《七女封公主制》:“雖穠華可尚,出閤未期,而湯沐先施,分封有據。”後用為女子出嫁的通稱。[出首]1.自首。《晉書·華軼傳》:“尋而軼敗,(高)悝藏匿軼二子及妻,崎嶇經年,既而遇赦,悝攜之出首。”2.檢舉;告發。王實甫《西廂記》三本二折:“我將這簡貼兒去夫人行出首去來。”

    蕃:

    (一)①草木茂盛。《荀子·天論》:“繁啟蕃長於春夏,畜積收藏於秋冬。”(啟:萌芽。)②滋生;增多;繁殖。《莊子·天下》:“以衣食為主,蕃息畜藏。”《周禮·地官·大司徒》:“以蕃鳥獸。”③眾多。《漢書·食貨志》:“今農事棄捐,而采銅者日蕃。”周敦頤《愛蓮說》:“水陸草木之花,可愛者甚蕃。”(二)fān ①通“藩”。1.屏障。《詩經·大雅·崧高》:“四國於蕃,四方於宣。”2.護衛。《尚書·微子之命》:“以蕃王室。”②通“番”。1.古代對少數民族的通稱。杜甫《後出塞五首》之四:“兩蕃靜無虞。”(虞:憂慮。)2. 古代對外族的通稱。《周禮·秋官·大行人》:“九州之外,謂之蕃國。” (三)bō[吐蕃]我國古代藏族所建立的地方政權。在今西藏自治區。《新唐書·吐蕃傳》:“吐蕃本西羌屬,蓋百有五十種。”

    城:

    ①城郭。一般是兩重,裡面的稱城,外面的稱郭。賈誼《過秦論》:“然後踐華為城,因河為池。”②古代都邑為中心的所轄地區稱城。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書,願以十五城請易璧。”(遺:送給。易:交換。)③築城。《漢書·高帝紀》:“令天下縣邑城。”《詩經·小雅·出車》:“天子命我,城彼朔方。”(朔方:北方。)④守城。魏源《聖武記》卷一:“我朝縱還臺堡降卒二千,城者拒之。”⑤城墻以內的地方。韓翊(yì)《寒食》:“春城無處不飛花,寒食東風禦柳斜。”(禦柳:皇宮栽的柳樹。)⑥城市;都市。《史記·吳起傳》:“魏文侯以為將,擊秦,拔五城。”


  • 日落辕门鼓角鸣,千群面缚出蕃城。

    “日落辕门鼓角鸣,千群面缚出蕃城。”诗句出处:《乐府杂曲·鼓吹曲辞·凯歌六首》;是唐朝诗人岑参的作品。

    汉将承恩西破戎,捷书先奏未央宫。
    天子预开麟阁待,只今谁数贰师功。
    官军西出过楼兰,营幕傍临月窟寒。
    蒲海晓霜凝马尾,葱山夜雪扑旌竿。
    鸣笳叠鼓拥回军,破国平蕃昔未闻。
    丈夫鹊印摇边月,大将龙旗掣海云。
    日落辕门鼓角鸣,千群面缚出蕃城。
    洗兵鱼海云迎阵,秣马龙堆月照营。
    蕃军遥见汉家营,满谷连山遍哭声。
    万箭千刀一夜杀,平明流血浸空城。
    暮雨旌旗湿未干,胡烟白草日光寒。
    昨夜将军连晓战,蕃军只见马空鞍。

    《乐府杂曲·鼓吹曲辞·凯歌六首》唐朝诗人岑参的作品。
    【注释】:

    落:

    ①花叶脱落。《诗经·卫风·氓》:“桑之未落,其叶沃若。”(沃若:润泽貌。)②落下;降下。韩愈《咏雪赠张籍》:“只见纵横落,宁知远近来。”(宁:岂。)《十五从军征》:“泪落沾我衣。”③凋落;衰谢。路荡《拔茅赋》:“荣落惟运。”(荣:荣耀。运:命运。)又衰败。《管子·宙合》:“盛而不落者,未之有也。”④流落;沦落。韩愈《祭河南张员外文》:“我落阳山。”⑤停留;停止。李子卿《府试授衣赋》:“山静风落。”⑥村落。杜甫《兵车行》:“千村万落生荆杞。”⑦宫室刚建成时举行的庆祝祭礼。《左传·昭公七年》:“楚子成章华之台,愿与诸侯落之。”⑧开始。《诗经·周颂·访落》:“访予落止,率时昭考。”⑨新钟等重要器物铸成时以公猪血涂抹。《左传·昭公四年》:“(叔孙为孟钟)飨(xiǎng)大夫以落之。”(飨:款待。)

    辕:

    ①车辕。驾以引车的直木。《墨子 ·杂守》:“板箱长与辕等。”②车子。《左传·宣公十二年》:“王病之,告令尹,改乘辕而北之。”(病:不高兴。令尹:官名。北:向北。)③帝王或高级官吏出行住的地方。《魏书·李顺传》:“乃使朕不废车辕。”[辕门]1. 帝王的行宫。《周礼·天官·掌舍》:“设车宫辕门。”2.将帅的营门。《汉书·项籍传》:“见诸侯将入辕门。”3.官署的外门。

    门:

    ①建筑物的进出口。《诗经·小雅 ·何人斯》:“不入我门。”《木兰诗》:“开我东阁门。”②关键。《老子》第一章:“玄之又玄,众妙之门。”《商君书·君臣》:“臣闻道民之门,在上所先。”③家;家族。《三国志·蜀书·先主传》:“汝勿妄语,灭吾门也。”④门类;类别。《旧唐书·杜佑传》:“凡书九门,计二百卷。”⑤派别;学派。《后汉书·郑玄传》:“仲尼之门,考以四科。”⑥门第。《北史·刘昶传》:“唯能是寄,不必拘门。”

    鼓:

    ①打击乐器之一。多为圆桶形或扁圆形,中间空,两端蒙着皮革。《荀子·礼论》:“钟鼓管磬琴瑟竽笙,所以养耳也。”也指鼓声。辛弃疾《永遇乐·京口北固亭怀古》:“可堪回首,佛狸祠下,一片神鸦社鼓。”②击鼓。《诗经》:“子有钟鼓,弗鼓弗考。”又击鼓进军。《左传·庄公十年》:“战于长勺,公将鼓之。”③形状、功能类似鼓的东西。谭嗣同《仁学》上:“耳有鼓焉,声入而肖其响,由鼓传脑而觉为闻。”(肖:相像;类似。)④隆起;凸出。马中锡《中山狼传》:“遂鼓吻奋爪以向先生。”⑤敲击或弹奏(乐器)。李白《梦游天姥吟留别》:“虎鼓瑟兮鸾回车,仙之人兮列如麻。”⑥震动;激发。《楚辞·渔父》:“渔父莞(wǎn)尔而笑,鼓枻(yì)而去。”(莞尔:微笑。枻:桨。)⑦用风箱等扇(风)。《三国志·魏书·王粲传附陈琳》:“今将军总皇威,握兵要,龙骧(xiāng)虎步,高下在心;以此行事,无异于鼓洪炉以燎毛发。”(骧:马昂首快跑。)⑧古代夜间计时单位。《资治通鉴·唐宪宗元和十二年》:“四鼓,愬至城下,无一人知者。”(愬:李愬)。

    鼓角:

    战鼓或号角。军中用以报时、警众或发号施令。《后汉书·公孙瓒传》:“袁氏之攻,状若鬼神,梯冲舞吾楼上,~~鸣于地中。”

    角:

    (一)①动物的角。《墨子·经说下》:“用牛有角,马无角,是类不同也。”(用:以。)《吕氏春秋·仲夏》:“鹿角解,蝉始鸣。”②古代乐器名,多用于军中。辛弃疾《破阵子》:“醉里挑灯看剑,梦回吹角连营。”(梦回:梦醒。)范仲淹《渔家傲》:“四面边声连角起。”③形状像角的东西。段成式《酉阳杂俎·草篇》:“四角、三角曰芰,两角曰菱。”④岬角,突入海中的尖形陆地。多用于地名。⑤角落,物体两个边沿相接处。《古诗为焦仲卿妻作》:“四角龙子幡。”⑥古代量器名。《管子·七法》:“尺寸也,绳墨也,规矩也,衡石也,斗斛也,角量也,谓之法。”⑦星宿名。二十八宿之一。(二)jué ①比试;争斗。《尉缭子·武议》:“临难决战,接兵角刃。”②古代五声音阶的第三音,相当于现代简谱的“3”。③古代的一种青铜酒器,形状像爵。《礼记·礼器》:“宗庙之祭,尊者举觯(zhì)卑者举角。”(觯:酒器名。)

    鸣:

    ①[动]鸟叫。吴均《与朱元思书》:“好鸟相~,嘤嘤成韵。”②[动]泛指兽、虫等叫。《诗经·小雅·鹿鸣》:“呦呦鹿~,食野之苹。”③[动]物体发出声音。《楚辞·卜居》:“黄钟毁弃,瓦釜雷~。”④[动]表达,抒发己见。韩愈《送孟东野序》:“庄周以其荒唐之言~。”⑤[动]闻名。侯方域《马伶传》:“梨园以技~者,无虑数十辈。”

    群:

    ①羊群;聚集在一起的禽兽。《诗经· 小雅·无羊》:“谁谓尔无羊,三百维群。”②聚集在一起的人或物。《淮南子·主术》:“千人之群无绝梁。”③成群的;众多的。《左传·庄公十二年》:“群公子奔萧。”④众人。《梁书·刘显传》:“聪明特达,出类拔群。”⑤同类;种类。《周易·系辞上》:“方以类聚,物以群分。”⑥会合;联合。《汉书·刑法志》:“不仁爱则不能群,不能群则不能胜物,不胜物则养不足。”(养:给养。)⑦聚合。《荀子·非十二子》:“而群天下之英杰。”

    面:

    ①脸。《左传·襄公三十一年》:“人心之不同,如其面焉。”《战国策 · 赵策四》:“老妇必唾其面。”②面向;面对着。《列子·汤问》:“北山愚公,年且九十,面山而居。”(且:将近。)③当面。方苞《狱中杂记》:“富者就其戚属,贫则面语之。”《战国策·齐策一》:“能面刺寡人之过者,受上赏。”(刺:指责。)④物体的表面或上层。白居易《钱塘湖春行》:“水面初平云脚低。”⑤方面;某一部分。《史记·留侯世家》:“独韩信可属大事,当一面。”(属:同“嘱”。托付。)⑥量词。苏轼《惜花》:“腰鼓百面如春雷。”《旧唐书·穆宗记》:“赐印一面。”

    面缚:

    两手反绑。《史记·宋微子世家》:“微子乃持其祭器造于军门,肉袒~~。”

    缚:

    ①捆绑;束缚。《史记·淮阴侯列传》:“吕后使武士缚(韩)信,斩之长乐钟室。”(长乐:宫名。)②捆绑东西的绳索。柳宗元《童区(ōu)寄传》:“童微伺其睡,以缚背刃,力下上,得绝。”(伺:窥察。绝:断。)③拘束;限制。《韩非子·备内》:“人臣之于其君,非有骨肉之亲也。缚于势而不得不事也。”

    出:

    ①出去;从里面到外面。屈原《九歌·国殇》:“出不入兮往不返。”②到;到达。《汉书·霍光传》:“筑神道,北临昭灵,南出承恩。”(神道:墓道。昭灵、承恩:皆馆名。)③超过;超越。《论语· 乡党》:“祭肉不出三日。”白居易《与元九书》:“自思所陈亦无出足下之见。”④发出。《商君书·更法》:“于是遂出垦草令。”⑤指天然生长或人工生产。《荀子·富国》:“田肥以易则出实百倍。”⑥产生;发生。《荀子·劝学》:“肉腐出虫。”(腐:腐烂。)⑦出现;露出。葛洪《抱朴子·外篇· 省烦》:“枝分叶散,重出互见。”(重:重复。)苏轼《后赤壁赋》:“山高月小,水落石出。”⑧拿出;支出。《宋史·食货志上五》:“又农民出钱,难于出力。”(比出力困难。)曹操《收租调令》:“户出绢二匹。”⑨指引文、典故等来源于某书。《后汉书·孔融传》:“(曹操)后问出何经典。”⑩旧指离弃妻子。《孟子· 离娄下》:“出妻屏子,终身不养焉。”(11)指花瓣。《宋书·符瑞志下》:“草木花多五出,花雪独六出。”(花雪:雪花。)[出尘]1.超出尘俗。孔稚珪《北山移文》:“耿介拔俗之标,潇洒出尘之想。”2.佛教用语。脱离烦恼的尘俗。《四十二章经》二三:“故曰凡夫透得此门,出尘罗汉。”[出閤]1.皇子出就封国。《南齐书·江谧传》:“诸皇子出閤用文武主帅,皆以委谧。”2.指阁臣出任外职。《梁书·江蒨传》:“初,王泰出閤。”3.公主出稼。元稹《七女封公主制》:“虽秾华可尚,出閤未期,而汤沐先施,分封有据。”后用为女子出嫁的通称。[出首]1.自首。《晋书·华轶传》:“寻而轶败,(高)悝藏匿轶二子及妻,崎岖经年,既而遇赦,悝携之出首。”2.检举;告发。王实甫《西厢记》三本二折:“我将这简贴儿去夫人行出首去来。”

    蕃:

    (一)①草木茂盛。《荀子·天论》:“繁启蕃长于春夏,畜积收藏于秋冬。”(启:萌芽。)②滋生;增多;繁殖。《庄子·天下》:“以衣食为主,蕃息畜藏。”《周礼·地官·大司徒》:“以蕃鸟兽。”③众多。《汉书·食货志》:“今农事弃捐,而采铜者日蕃。”周敦颐《爱莲说》:“水陆草木之花,可爱者甚蕃。”(二)fān ①通“藩”。1.屏障。《诗经·大雅·崧高》:“四国于蕃,四方于宣。”2.护卫。《尚书·微子之命》:“以蕃王室。”②通“番”。1.古代对少数民族的通称。杜甫《后出塞五首》之四:“两蕃静无虞。”(虞:忧虑。)2. 古代对外族的通称。《周礼·秋官·大行人》:“九州之外,谓之蕃国。” (三)bō[吐蕃]我国古代藏族所建立的地方政权。在今西藏自治区。《新唐书·吐蕃传》:“吐蕃本西羌属,盖百有五十种。”

    城:

    ①城郭。一般是两重,里面的称城,外面的称郭。贾谊《过秦论》:“然后践华为城,因河为池。”②古代都邑为中心的所辖地区称城。《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦昭王闻之,使人遗(wèi)赵王书,愿以十五城请易璧。”(遗:送给。易:交换。)③筑城。《汉书·高帝纪》:“令天下县邑城。”《诗经·小雅·出车》:“天子命我,城彼朔方。”(朔方:北方。)④守城。魏源《圣武记》卷一:“我朝纵还台堡降卒二千,城者拒之。”⑤城墙以内的地方。韩翊(yì)《寒食》:“春城无处不飞花,寒食东风御柳斜。”(御柳:皇宫栽的柳树。)⑥城市;都市。《史记·吴起传》:“魏文侯以为将,击秦,拔五城。”


  • ri la yuan men gu jiao ming ,qian qun mian fu chu fan cheng 。

    “ri la yuan men gu jiao ming ,qian qun mian fu chu fan cheng 。”shi gou chu chu :《le fu za qu ·gu chui qu ci ·kai ge liu shou 》;shi tang chao shi ren cen can de zuo pin 。

    han jiang cheng en xi po rong ,jie shu xian zou wei yang gong 。
    tian zi yu kai lin ge dai ,zhi jin shei shu er shi gong 。
    guan jun xi chu guo lou lan ,ying mu bang lin yue ku han 。
    pu hai xiao shuang ning ma wei ,cong shan ye xue pu jing gan 。
    ming jia die gu yong hui jun ,po guo ping fan xi wei wen 。
    zhang fu que yin yao bian yue ,da jiang long qi che hai yun 。
    ri la yuan men gu jiao ming ,qian qun mian fu chu fan cheng 。
    xi bing yu hai yun ying zhen ,mo ma long dui yue zhao ying 。
    fan jun yao jian han jia ying ,man gu lian shan bian ku sheng 。
    mo jian qian dao yi ye sha ,ping ming liu xie jin kong cheng 。
    mu yu jing qi shi wei gan ,hu yan bai cao ri guang han 。
    zuo ye jiang jun lian xiao zhan ,fan jun zhi jian ma kong an 。

    《le fu za qu ·gu chui qu ci ·kai ge liu shou 》tang chao shi ren cen can de zuo pin 。
    【zhu shi 】:

    la :

    ①hua xie tuo la 。《shi jing ·wei feng ·mang 》:“sang zhi wei la ,ji xie wo re 。”(wo re :run ze mao 。)②la xia ;jiang xia 。han yu 《yong xue zeng zhang ji 》:“zhi jian zong heng la ,ning zhi yuan jin lai 。”(ning :qi 。)《shi wu cong jun zheng 》:“lei la zhan wo yi 。”③diao la ;cui xie 。lu dang 《ba mao fu 》:“rong la wei yun 。”(rong :rong yao 。yun :ming yun 。)you cui bai 。《guan zi ·zhou ge 》:“cheng er bu la zhe ,wei zhi you ye 。”④liu la ;lun la 。han yu 《ji he na zhang yuan wai wen 》:“wo la yang shan 。”⑤ting liu ;ting zhi 。li zi qing 《fu shi shou yi fu 》:“shan jing feng la 。”⑥cun la 。du fu 《bing che hang 》:“qian cun mo la sheng jing qi 。”⑦gong shi gang jian cheng shi ju hang de qing zhu ji li 。《zuo chuan ·zhao gong qi nian 》:“chu zi cheng zhang hua zhi tai ,yuan yu zhu hou la zhi 。”⑧kai shi 。《shi jing ·zhou song ·fang la 》:“fang yu la zhi ,lv shi zhao kao 。”⑨xin zhong deng chong yao qi wu zhu cheng shi yi gong zhu xie tu ma 。《zuo chuan ·zhao gong si nian 》:“(shu sun wei meng zhong )xiang (xiǎng)da fu yi la zhi 。”(xiang :kuan dai 。)

    yuan :

    ①che yuan 。jia yi yin che de zhi mu 。《mo zi ·za shou 》:“ban xiang chang yu yuan deng 。”②che zi 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“wang bing zhi ,gao ling yin ,gai cheng yuan er bei zhi 。”(bing :bu gao xing 。ling yin :guan ming 。bei :xiang bei 。)③di wang huo gao ji guan li chu hang zhu de de fang 。《wei shu ·li shun chuan 》:“nai shi zhen bu fei che yuan 。”[yuan men ]1. di wang de hang gong 。《zhou li ·tian guan ·zhang she 》:“she che gong yuan men 。”2.jiang shuai de ying men 。《han shu ·xiang ji chuan 》:“jian zhu hou jiang ru yuan men 。”3.guan shu de wai men 。

    men :

    ①jian zhu wu de jin chu kou 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“bu ru wo men 。”《mu lan shi 》:“kai wo dong ge men 。”②guan jian 。《lao zi 》di yi zhang :“xuan zhi you xuan ,zhong miao zhi men 。”《shang jun shu ·jun chen 》:“chen wen dao min zhi men ,zai shang suo xian 。”③jia ;jia zu 。《san guo zhi ·shu shu ·xian zhu chuan 》:“ru wu wang yu ,mie wu men ye 。”④men lei ;lei bie 。《jiu tang shu ·du you chuan 》:“fan shu jiu men ,ji er bai juan 。”⑤pa bie ;xue pa 。《hou han shu ·zheng xuan chuan 》:“zhong ni zhi men ,kao yi si ke 。”⑥men di 。《bei shi ·liu chang chuan 》:“wei neng shi ji ,bu bi ju men 。”

    gu :

    ①da ji le qi zhi yi 。duo wei yuan tong xing huo bian yuan xing ,zhong jian kong ,liang duan meng zhao pi ge 。《xun zi ·li lun 》:“zhong gu guan qing qin se yu sheng ,suo yi yang er ye 。”ye zhi gu sheng 。xin qi ji 《yong yu le ·jing kou bei gu ting huai gu 》:“ke kan hui shou ,fo li ci xia ,yi pian shen ya she gu 。”②ji gu 。《shi jing 》:“zi you zhong gu ,fu gu fu kao 。”you ji gu jin jun 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“zhan yu chang shao ,gong jiang gu zhi 。”③xing zhuang 、gong neng lei shi gu de dong xi 。tan si tong 《ren xue 》shang :“er you gu yan ,sheng ru er xiao ji xiang ,you gu chuan nao er jiao wei wen 。”(xiao :xiang xiang ;lei shi 。)④long qi ;tu chu 。ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“sui gu wen fen zhao yi xiang xian sheng 。”⑤qiao ji huo dan zou (le qi )。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“hu gu se xi luan hui che ,xian zhi ren xi lie ru ma 。”⑥zhen dong ;ji fa 。《chu ci ·yu fu 》:“yu fu guan (wǎn)er er xiao ,gu xie (yì)er qu 。”(guan er :wei xiao 。xie :jiang 。)⑦yong feng xiang deng shan (feng )。《san guo zhi ·wei shu ·wang can chuan fu chen lin 》:“jin jiang jun zong huang wei ,wo bing yao ,long xiang (xiāng)hu bu ,gao xia zai xin ;yi ci hang shi ,mo yi yu gu hong lu yi liao mao fa 。”(xiang :ma ang shou kuai pao 。)⑧gu dai ye jian ji shi chan wei 。《zi zhi tong jian ·tang xian zong yuan he shi er nian 》:“si gu ,su zhi cheng xia ,mo yi ren zhi zhe 。”(su :li su )。

    gu jiao :

    zhan gu huo hao jiao 。jun zhong yong yi bao shi 、jing zhong huo fa hao shi ling 。《hou han shu ·gong sun zan chuan 》:“yuan shi zhi gong ,zhuang re gui shen ,ti chong wu wu lou shang ,~~ming yu de zhong 。”

    jiao :

    (yi )①dong wu de jiao 。《mo zi ·jing shui xia 》:“yong niu you jiao ,ma mo jiao ,shi lei bu tong ye 。”(yong :yi 。)《lv shi chun qiu ·zhong xia 》:“lu jiao jie ,chan shi ming 。”②gu dai le qi ming ,duo yong yu jun zhong 。xin qi ji 《po zhen zi 》:“zui li tiao deng kan jian ,meng hui chui jiao lian ying 。”(meng hui :meng xing 。)fan zhong yan 《yu jia ao 》:“si mian bian sheng lian jiao qi 。”③xing zhuang xiang jiao de dong xi 。duan cheng shi 《you yang za zu ·cao pian 》:“si jiao 、san jiao yue ji ,liang jiao yue ling 。”④jia jiao ,tu ru hai zhong de jian xing liu de 。duo yong yu de ming 。⑤jiao la ,wu ti liang ge bian yan xiang jie chu 。《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“si jiao long zi fan 。”⑥gu dai liang qi ming 。《guan zi ·qi fa 》:“che cun ye ,sheng mo ye ,gui ju ye ,heng dan ye ,dou hu ye ,jiao liang ye ,wei zhi fa 。”⑦xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。(er )jué ①bi shi ;zheng dou 。《wei liao zi ·wu yi 》:“lin nan jue zhan ,jie bing jiao ren 。”②gu dai wu sheng yin jie de di san yin ,xiang dang yu xian dai jian pu de “3”。③gu dai de yi chong qing tong jiu qi ,xing zhuang xiang jue 。《li ji ·li qi 》:“zong miao zhi ji ,zun zhe ju zhi (zhì)bei zhe ju jiao 。”(zhi :jiu qi ming 。)

    ming :

    ①[dong ]diao jiao 。wu jun 《yu zhu yuan sai shu 》:“hao diao xiang ~,ying ying cheng yun 。”②[dong ]fan zhi shou 、chong deng jiao 。《shi jing ·xiao ya ·lu ming 》:“you you lu ~,shi ye zhi ping 。”③[dong ]wu ti fa chu sheng yin 。《chu ci ·bo ju 》:“huang zhong hui qi ,wa fu lei ~。”④[dong ]biao da ,shu fa ji jian 。han yu 《song meng dong ye xu 》:“zhuang zhou yi ji huang tang zhi yan ~。”⑤[dong ]wen ming 。hou fang yu 《ma ling chuan 》:“li yuan yi ji ~zhe ,mo lv shu shi bei 。”

    qun :

    ①yang qun ;ju ji zai yi qi de qin shou 。《shi jing · xiao ya ·mo yang 》:“shei wei er mo yang ,san bai wei qun 。”②ju ji zai yi qi de ren huo wu 。《huai na zi ·zhu shu 》:“qian ren zhi qun mo jue liang 。”③cheng qun de ;zhong duo de 。《zuo chuan ·zhuang gong shi er nian 》:“qun gong zi ben xiao 。”④zhong ren 。《liang shu ·liu xian chuan 》:“cong ming te da ,chu lei ba qun 。”⑤tong lei ;chong lei 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“fang yi lei ju ,wu yi qun fen 。”⑥hui ge ;lian ge 。《han shu ·xing fa zhi 》:“bu ren ai ze bu neng qun ,bu neng qun ze bu neng sheng wu ,bu sheng wu ze yang bu zu 。”(yang :gei yang 。)⑦ju ge 。《xun zi ·fei shi er zi 》:“er qun tian xia zhi ying jie 。”

    mian :

    ①lian 。《zuo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“ren xin zhi bu tong ,ru ji mian yan 。”《zhan guo ce · zhao ce si 》:“lao fu bi tuo ji mian 。”②mian xiang ;mian dui zhao 。《lie zi ·shang wen 》:“bei shan yu gong ,nian ju jiu shi ,mian shan er ju 。”(ju :jiang jin 。)③dang mian 。fang bao 《yu zhong za ji 》:“fu zhe jiu ji qi shu ,pin ze mian yu zhi 。”《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“neng mian ci gua ren zhi guo zhe ,shou shang shang 。”(ci :zhi ze 。)④wu ti de biao mian huo shang ceng 。bai ju yi 《qian tang hu chun hang 》:“shui mian chu ping yun jiao di 。”⑤fang mian ;mou yi bu fen 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“du han xin ke shu da shi ,dang yi mian 。”(shu :tong “zhu ”。tuo fu 。)⑥liang ci 。su shi 《xi hua 》:“yao gu bai mian ru chun lei 。”《jiu tang shu ·mu zong ji 》:“ci yin yi mian 。”

    mian fu :

    liang shou fan bang 。《shi ji ·song wei zi shi jia 》:“wei zi nai chi ji ji qi zao yu jun men ,rou tan ~~。”

    fu :

    ①kun bang ;shu fu 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“lv hou shi wu shi fu (han )xin ,zhan zhi chang le zhong shi 。”(chang le :gong ming 。)②kun bang dong xi de sheng suo 。liu zong yuan 《tong ou (ōu)ji chuan 》:“tong wei ci ji shui ,yi fu bei ren ,li xia shang ,de jue 。”(ci :kui cha 。jue :duan 。)③ju shu ;xian zhi 。《han fei zi ·bei nei 》:“ren chen zhi yu ji jun ,fei you gu rou zhi qin ye 。fu yu shi er bu de bu shi ye 。”

    chu :

    ①chu qu ;cong li mian dao wai mian 。qu yuan 《jiu ge ·guo shang 》:“chu bu ru xi wang bu fan 。”②dao ;dao da 。《han shu ·huo guang chuan 》:“zhu shen dao ,bei lin zhao ling ,na chu cheng en 。”(shen dao :mu dao 。zhao ling 、cheng en :jie guan ming 。)③chao guo ;chao yue 。《lun yu · xiang dang 》:“ji rou bu chu san ri 。”bai ju yi 《yu yuan jiu shu 》:“zi sai suo chen yi mo chu zu xia zhi jian 。”④fa chu 。《shang jun shu ·geng fa 》:“yu shi sui chu ken cao ling 。”⑤zhi tian ran sheng chang huo ren gong sheng chan 。《xun zi ·fu guo 》:“tian fei yi yi ze chu shi bai bei 。”⑥chan sheng ;fa sheng 。《xun zi ·quan xue 》:“rou fu chu chong 。”(fu :fu lan 。)⑦chu xian ;lou chu 。ge hong 《bao piao zi ·wai pian · sheng fan 》:“zhi fen xie san ,chong chu hu jian 。”(chong :chong fu 。)su shi 《hou chi bi fu 》:“shan gao yue xiao ,shui la dan chu 。”⑧na chu ;zhi chu 。《song shi ·shi huo zhi shang wu 》:“you nong min chu qian ,nan yu chu li 。”(bi chu li kun nan 。)cao cao 《shou zu diao ling 》:“hu chu juan er pi 。”⑨zhi yin wen 、dian gu deng lai yuan yu mou shu 。《hou han shu ·kong rong chuan 》:“(cao cao )hou wen chu he jing dian 。”⑩jiu zhi li qi qi zi 。《meng zi · li lou xia 》:“chu qi bing zi ,zhong shen bu yang yan 。”(11)zhi hua ban 。《song shu ·fu rui zhi xia 》:“cao mu hua duo wu chu ,hua xue du liu chu 。”(hua xue :xue hua 。)[chu chen ]1.chao chu chen su 。kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“geng jie ba su zhi biao ,xiao sa chu chen zhi xiang 。”2.fo jiao yong yu 。tuo li fan nao de chen su 。《si shi er zhang jing 》er san :“gu yue fan fu tou de ci men ,chu chen luo han 。”[chu 閤]1.huang zi chu jiu feng guo 。《na ji shu ·jiang mi chuan 》:“zhu huang zi chu 閤yong wen wu zhu shuai ,jie yi wei mi 。”2.zhi ge chen chu ren wai zhi 。《liang shu ·jiang qian chuan 》:“chu ,wang tai chu 閤。”3.gong zhu chu jia 。yuan zhen 《qi nv feng gong zhu zhi 》:“sui nong hua ke shang ,chu 閤wei ji ,er shang mu xian shi ,fen feng you ju 。”hou yong wei nv zi chu jia de tong chen 。[chu shou ]1.zi shou 。《jin shu ·hua yi chuan 》:“xun er yi bai ,(gao )kui cang ni yi er zi ji qi ,qi qu jing nian ,ji er yu she ,kui xie zhi chu shou 。”2.jian ju ;gao fa 。wang shi fu 《xi xiang ji 》san ben er she :“wo jiang zhe jian tie er qu fu ren hang chu shou qu lai 。”

    fan :

    (yi )①cao mu mao cheng 。《xun zi ·tian lun 》:“fan qi fan chang yu chun xia ,chu ji shou cang yu qiu dong 。”(qi :meng ya 。)②zi sheng ;zeng duo ;fan shi 。《zhuang zi ·tian xia 》:“yi yi shi wei zhu ,fan xi chu cang 。”《zhou li ·de guan ·da si tu 》:“yi fan diao shou 。”③zhong duo 。《han shu ·shi huo zhi 》:“jin nong shi qi juan ,er cai tong zhe ri fan 。”zhou dui yi 《ai lian shui 》:“shui liu cao mu zhi hua ,ke ai zhe shen fan 。”(er )fān ①tong “fan ”。1.bing zhang 。《shi jing ·da ya ·song gao 》:“si guo yu fan ,si fang yu xuan 。”2.hu wei 。《shang shu ·wei zi zhi ming 》:“yi fan wang shi 。”②tong “fan ”。1.gu dai dui shao shu min zu de tong chen 。du fu 《hou chu sai wu shou 》zhi si :“liang fan jing mo yu 。”(yu :you lv 。)2. gu dai dui wai zu de tong chen 。《zhou li ·qiu guan ·da hang ren 》:“jiu zhou zhi wai ,wei zhi fan guo 。” (san )bō[tu fan ]wo guo gu dai cang zu suo jian li de de fang zheng quan 。zai jin xi cang zi zhi ou 。《xin tang shu ·tu fan chuan 》:“tu fan ben xi qiang shu ,gai bai you wu shi chong 。”

    cheng :

    ①cheng guo 。yi ban shi liang chong ,li mian de chen cheng ,wai mian de chen guo 。gu yi 《guo qin lun 》:“ran hou jian hua wei cheng ,yin he wei chi 。”②gu dai dou yi wei zhong xin de suo he de ou chen cheng 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin zhao wang wen zhi ,shi ren wei (wèi)zhao wang shu ,yuan yi shi wu cheng qing yi bi 。”(wei :song gei 。yi :jiao huan 。)③zhu cheng 。《han shu ·gao di ji 》:“ling tian xia xian yi cheng 。”《shi jing ·xiao ya ·chu che 》:“tian zi ming wo ,cheng bi shuo fang 。”(shuo fang :bei fang 。)④shou cheng 。wei yuan 《sheng wu ji 》juan yi :“wo chao zong hai tai bao jiang cu er qian ,cheng zhe ju zhi 。”⑤cheng qiang yi nei de de fang 。han yi (yì)《han shi 》:“chun cheng mo chu bu fei hua ,han shi dong feng yu liu xie 。”(yu liu :huang gong zai de liu shu 。)⑥cheng shi ;dou shi 。《shi ji ·wu qi chuan 》:“wei wen hou yi wei jiang ,ji qin ,ba wu cheng 。”

今日更新
今日推荐