• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 劉辟肆亂心,殺人正紛紛。

    “劉辟肆亂心,殺人正紛紛。”詩句出處:《贈樊著作》;是唐朝詩人白居易的作品。

    陽城為諫議,以正事其君。
    其手如屈軼,舉必指佞臣。
    卒使不仁者,不得秉國鈞。
    元稹為禦史,以直立其身。
    其心如肺石,動必達窮民。
    東川八十傢,冤憤一言伸。
    劉辟肆亂心,殺人正紛紛。
    其嫂曰庾氏,棄絕不為親。
    從史萌逆節,隱心潛負恩。
    其佐曰孔戡,舍去不為賓。
    凡此士與女,其道天下聞。
    常恐國史上,但記鳳與麟。
    賢者不為名,名彰教乃敦。
    每惜若人輩,身死名亦淪。
    君為著作郎,職廢志空存。
    雖有良史才,直筆無所申。
    何不自著書,實錄彼善人。
    編為一傢言,以備史闕文。

    《贈樊著作》唐朝詩人白居易的作品。
    【註釋】:

    劉:

    ①斧鉞一類的兵器。《尚書·顧命》:“一人冕,執劉,立於東堂。”(冕:大夫以上貴族戴的禮帽。這裡指戴冕。)②殺;殺戮。歸有光《論禦倭書》:“自倭奴入寇,於今三年,虔劉我人民,淫污我婦女,焚蕩我屋廬。”(虔:殺。)《左傳·成公十三年》:“虔劉我邊垂。”③枝葉剝落;凋殘。《詩經·大雅·桑柔》:“捋(luō)采其劉,瘼此下民。”(捋采:摘取。瘼:病;害。)④泛;遍。《淮南子·原道》:“劉覽偏照,復守以全。”

    辟:

    (一)①法;法度。《詩經·小雅·雨無正》:“辟言不信,如彼行邁,則靡所臻(zhēn)。”(邁:走。靡:沒有。臻:至。)②君主。《晉書·赫連勃勃載記》:“賢辟相承,百王繼軌。”③征召。《晉書·謝安傳》:“初辟司徒府,除佐著作郎。”(除:拜官。)④通“避”。避開;避免。《孟子·滕文公下》:“辟兄離母,處於於陵。”(於陵:地名。) (二)pì ①開辟。《商君書·弱民》:“農辟地。”②排除;消除。《荀子·成相》:“辟除民害。”③排斥;駁斥。王安石《答司馬諫議書》:“辟邪說,難壬人,不為拒諫。”(壬:巧言諂媚。)④通“僻”。1.偏僻。《史記·范雎傳》:“秦國辟遠。”2.邪僻。《商君書·弱民》:“境內之民無辟淫之心。”(辟淫:邪僻;淫亂。)3. 通“譬”。比喻。《荀子·儒效》:“辯其談說,明其辟稱。”[大辟]古代指死刑。《禮記·文王世子》:“其死罪,則曰某之罪在大辟。”

    肆:

    (一)①古代處死刑後陳屍示眾。《周禮·秋官·掌戮》:“凡殺人者,踣(bó)諸市,肆之三日。”(踣:倒斃。)②陳列;陳設。《詩經·大雅·行葦》:“或肆之筵,或授之幾。”(筵:墊席。幾:矮桌。)③作坊。《論語·子張》:“百工居肆,以成其事。”④市場;店鋪。《莊子·外物》:“曾不如早索我於枯魚之肆。”⑤放肆;放縱;任意妄為。《三國志·魏志·文帝紀》:“群兇肆逆,宇內顛覆。”⑥極;盡。《後漢書·承宮》:“肆力耕種。”⑦伸展;延伸。《尚書 ·舜典》:“眚災肆赦。” (二)yì 解剔牲體。《周禮·地官·大司徒》:“祀五帝,奉牛牲,羞其肆。”

    亂:

    ①治理。《尚書·泰誓》:“予有亂臣十人,同心同德。”②混亂;動蕩不安。與“治”相對。《荀子·天論》:“應之以治則吉,應之以亂則兇。”③無秩序;沒條理。《左傳·莊公十年》:“吾視其轍(zhé)亂。”(轍:車轍。)蘇舜欽《暑中閑詠》:“床頭書冊亂紛紛。”④作亂;叛亂。《三國志·吳書·諸葛瑾傳》:“漢末避亂江東。”《安祿山事跡》卷下:“安、史二兇羯(jié),相繼亂於范陽。”(羯:種族名。)⑤擾亂;混淆。《論語· 衛靈公》:“小不忍,則亂大謀。”《史記·秦始皇本紀》:“語皆道古以害今,飾虛言以亂實。”(飾:粉飾。)又危害;禍害。《呂氏春秋·處方》:“故凡亂也者,必始乎近而後及遠。”《漢書·霍光傳》:“當斷不斷,反受其亂。”⑥神志昏亂不清。《漢書·於定國傳》:“定國食酒至數石(dàn),不亂。”(石:十鬥。)《周易·萃》:“其志亂也。”⑦特指心緒不寧。《三國演義》第三十一回:“袁紹回冀州,心煩意亂,不理政事。”⑧橫暴無道。《漢書·高帝紀下》:“大王起於細微,滅亂秦,威動海內。”⑨紛繁。白居易《錢塘湖春行》:“亂花漸欲迷人眼,淺草才能沒馬蹄。”⑩隨便;任意。潘嶽《西征賦》:“渾雞犬而亂放,各識傢而競入。”(渾:雜。)(11)通奸。《史記·匈奴列傳》:“義渠戎王與宣太後亂,有二子。”(12)古指樂曲的末章。《論語·泰伯》:“師摯之始,《關雎(jū)》之亂。”(師摯先演奏樂曲的開篇,末章奏《關雎》之曲。)(13)古代辭賦篇末總結一篇要旨的文辭,稱為亂辭。《楚辭·離騷》:“亂曰:已矣哉! 國無人莫我知兮,又何懷乎故都!”(已矣哉:算瞭吧。莫我知:沒有人理解我。何:何必。懷:留戀。)(14)逆流而渡。《詩經· 大雅·公劉》:“涉渭為亂。”

    心:

    ①心臟。《淮南子·原道》:“心者,五臟之主也。”②通常指思維器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官則思。”《國語·周語上》:“夫民慮之於心,而宣之於口。”③掛懷;關心。唐順之《與呂沃洲巡按書》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:於。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心。”⑤星宿名。二十八宿之一。《呂氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之處。《三國志·蜀書·龐統法正傳》:“而敵傢數道並進,已入心腹。”2. 親信的人。

    殺:

    (一)①殺死;弄死。《論語·衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”柳宗元《捕蛇者說》:“去死肌,殺三蟲。”②消減;消除;滅除。柳宗元《時令論上》:“季夏行水殺草。”③草木枯敗;枯死。《呂氏春秋·應同》:“及禹之時,天先見草木秋冬不殺。”④收束;收尾;結束。《晉書·衛瓘傳》:“杜氏殺字甚安,而書體微瘦。”⑤副詞。用在動詞後,表示程度深。《古詩十九首》之十四:“白楊多悲風,蕭蕭愁殺人。” (二)shài ①降等。《孟子·盡心下》:“周於利者兇年不能殺。”(周:富足。)②減省。《公羊傳·僖公二十二年》:“《春秋》辭繁而不殺者,正也。”③衰;衰微。《儀禮·士冠禮》:“德之殺也。”《呂氏春秋·長利》:“是故地日削,子孫彌殺。”④等差;等級。《禮記·中庸》:“親親之殺,賢賢之等,禮所生也。”(親親:親其所當親。) (三)sà 顏色暗淡。《史記·扁鵲倉公列傳》:“故傷脾之色也,望之殺然黃。”

    正:

    (一)①不偏斜。《尚書·說命上》:“惟木從繩則正。”(繩:指木工取直的墨線。)《荀子·君道》:“儀正而景(yǐng影)正。”(儀:用來測定時刻的日規。景:影子。)②人的行為正派;正直;公正。《新書·道術》:“方直不曲謂之正,反正為邪。”《鹽鐵論·論儒》:“子瑕,佞(nìng濘)臣也,夫子因之,非正也。”③合規范;合標準。《論語·鄉黨》:“割不正不食。”(割:切肉。)④純正不雜。《荀子·樂論》:“正聲感人而順氣應之。”⑤作為主體,與“副”相對。《隋書·經籍志》:“補續殘缺正副二本,藏於宮中。”⑥正面,與“反”相對。《天工開物·造皮紙》:“紙以逼簾者為正面。”(逼:靠近。簾:竹簾。)⑦大於零的,與“負”相對。《九章算術·方程》:“如方程,各置所取,以正負術入之。”⑧長官。《左傳·哀公元年》:“(少康)為仍牧正,……逃奔有虞,為之庖正。”⑨正當;合適。《管子·立政》:“正道捐棄而邪事日長。”⑩糾正;使……正。《左傳·隱公十一年》:“政以治民,刑以正邪。”使端正。《論語·子路》:“不能正其身,如正人何!”(11)副詞。表示動作在進行中;狀態的持續。《漢書·燕刺王旦傳》:“正讙不可止。” (二)zhēng ①陰歷每年的第一個月。《漢書·武帝紀》:“三年春正月,行幸甘泉宮。”(幸:指帝王到某處。)②箭靶中心。《詩經·齊風·猗嗟》:“終日射侯,不出正兮。”

    紛:

    ①綴在旗上的飄帶。揚雄《羽獵賦》:“青雲為紛,虹霓為繯。”(繯:旗上的結帶。)②多;雜亂。杜甫《故武衛將軍挽歌三首》:“路人紛雨泣。”③糾紛;爭執。陶潛《述酒》:“閑居離世紛。”④雜亂。《史記·魯仲連傳》:“為人排患、釋難、解紛亂而無取也。”

    紛紛:

    ①雜亂,紛亂。《管子·樞言》:“~~乎若亂絲,遺遺乎若有從治。”②眾多,繁多。《史記·天官書》:“若煙非煙,若雲非雲,鬱鬱~~,蕭索輪囷,是謂卿雲。”③絡繹相連的樣子。李白《夢遊天姥吟留別》:“霓為衣兮風為馬,雲之君兮~~而來下。”④繁忙。《孟子·滕文公》:“何為~~然與百工交易?何許子之不憚煩?”

    紛:

    ①綴在旗上的飄帶。揚雄《羽獵賦》:“青雲為紛,虹霓為繯。”(繯:旗上的結帶。)②多;雜亂。杜甫《故武衛將軍挽歌三首》:“路人紛雨泣。”③糾紛;爭執。陶潛《述酒》:“閑居離世紛。”④雜亂。《史記·魯仲連傳》:“為人排患、釋難、解紛亂而無取也。”


  • 刘辟肆乱心,杀人正纷纷。

    “刘辟肆乱心,杀人正纷纷。”诗句出处:《赠樊著作》;是唐朝诗人白居易的作品。

    阳城为谏议,以正事其君。
    其手如屈轶,举必指佞臣。
    卒使不仁者,不得秉国钧。
    元稹为御史,以直立其身。
    其心如肺石,动必达穷民。
    东川八十家,冤愤一言伸。
    刘辟肆乱心,杀人正纷纷。
    其嫂曰庾氏,弃绝不为亲。
    从史萌逆节,隐心潜负恩。
    其佐曰孔戡,舍去不为宾。
    凡此士与女,其道天下闻。
    常恐国史上,但记凤与麟。
    贤者不为名,名彰教乃敦。
    每惜若人辈,身死名亦沦。
    君为著作郎,职废志空存。
    虽有良史才,直笔无所申。
    何不自著书,实录彼善人。
    编为一家言,以备史阙文。

    《赠樊著作》唐朝诗人白居易的作品。
    【注释】:

    刘:

    ①斧钺一类的兵器。《尚书·顾命》:“一人冕,执刘,立于东堂。”(冕:大夫以上贵族戴的礼帽。这里指戴冕。)②杀;杀戮。归有光《论御倭书》:“自倭奴入寇,于今三年,虔刘我人民,淫污我妇女,焚荡我屋庐。”(虔:杀。)《左传·成公十三年》:“虔刘我边垂。”③枝叶剥落;凋残。《诗经·大雅·桑柔》:“捋(luō)采其刘,瘼此下民。”(捋采:摘取。瘼:病;害。)④泛;遍。《淮南子·原道》:“刘览偏照,复守以全。”

    辟:

    (一)①法;法度。《诗经·小雅·雨无正》:“辟言不信,如彼行迈,则靡所臻(zhēn)。”(迈:走。靡:没有。臻:至。)②君主。《晋书·赫连勃勃载记》:“贤辟相承,百王继轨。”③征召。《晋书·谢安传》:“初辟司徒府,除佐著作郎。”(除:拜官。)④通“避”。避开;避免。《孟子·滕文公下》:“辟兄离母,处于於陵。”(於陵:地名。) (二)pì ①开辟。《商君书·弱民》:“农辟地。”②排除;消除。《荀子·成相》:“辟除民害。”③排斥;驳斥。王安石《答司马谏议书》:“辟邪说,难壬人,不为拒谏。”(壬:巧言谄媚。)④通“僻”。1.偏僻。《史记·范雎传》:“秦国辟远。”2.邪僻。《商君书·弱民》:“境内之民无辟淫之心。”(辟淫:邪僻;淫乱。)3. 通“譬”。比喻。《荀子·儒效》:“辩其谈说,明其辟称。”[大辟]古代指死刑。《礼记·文王世子》:“其死罪,则曰某之罪在大辟。”

    肆:

    (一)①古代处死刑后陈尸示众。《周礼·秋官·掌戮》:“凡杀人者,踣(bó)诸市,肆之三日。”(踣:倒毙。)②陈列;陈设。《诗经·大雅·行苇》:“或肆之筵,或授之几。”(筵:垫席。几:矮桌。)③作坊。《论语·子张》:“百工居肆,以成其事。”④市场;店铺。《庄子·外物》:“曾不如早索我于枯鱼之肆。”⑤放肆;放纵;任意妄为。《三国志·魏志·文帝纪》:“群凶肆逆,宇内颠覆。”⑥极;尽。《后汉书·承宫》:“肆力耕种。”⑦伸展;延伸。《尚书 ·舜典》:“眚灾肆赦。” (二)yì 解剔牲体。《周礼·地官·大司徒》:“祀五帝,奉牛牲,羞其肆。”

    乱:

    ①治理。《尚书·泰誓》:“予有乱臣十人,同心同德。”②混乱;动荡不安。与“治”相对。《荀子·天论》:“应之以治则吉,应之以乱则凶。”③无秩序;没条理。《左传·庄公十年》:“吾视其辙(zhé)乱。”(辙:车辙。)苏舜钦《暑中闲咏》:“床头书册乱纷纷。”④作乱;叛乱。《三国志·吴书·诸葛瑾传》:“汉末避乱江东。”《安禄山事迹》卷下:“安、史二凶羯(jié),相继乱于范阳。”(羯:种族名。)⑤扰乱;混淆。《论语· 卫灵公》:“小不忍,则乱大谋。”《史记·秦始皇本纪》:“语皆道古以害今,饰虚言以乱实。”(饰:粉饰。)又危害;祸害。《吕氏春秋·处方》:“故凡乱也者,必始乎近而后及远。”《汉书·霍光传》:“当断不断,反受其乱。”⑥神志昏乱不清。《汉书·于定国传》:“定国食酒至数石(dàn),不乱。”(石:十斗。)《周易·萃》:“其志乱也。”⑦特指心绪不宁。《三国演义》第三十一回:“袁绍回冀州,心烦意乱,不理政事。”⑧横暴无道。《汉书·高帝纪下》:“大王起于细微,灭乱秦,威动海内。”⑨纷繁。白居易《钱塘湖春行》:“乱花渐欲迷人眼,浅草才能没马蹄。”⑩随便;任意。潘岳《西征赋》:“浑鸡犬而乱放,各识家而竞入。”(浑:杂。)(11)通奸。《史记·匈奴列传》:“义渠戎王与宣太后乱,有二子。”(12)古指乐曲的末章。《论语·泰伯》:“师挚之始,《关雎(jū)》之乱。”(师挚先演奏乐曲的开篇,末章奏《关雎》之曲。)(13)古代辞赋篇末总结一篇要旨的文辞,称为乱辞。《楚辞·离骚》:“乱曰:已矣哉! 国无人莫我知兮,又何怀乎故都!”(已矣哉:算了吧。莫我知:没有人理解我。何:何必。怀:留恋。)(14)逆流而渡。《诗经· 大雅·公刘》:“涉渭为乱。”

    心:

    ①心脏。《淮南子·原道》:“心者,五脏之主也。”②通常指思维器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官则思。”《国语·周语上》:“夫民虑之于心,而宣之于口。”③挂怀;关心。唐顺之《与吕沃洲巡按书》:“两公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:于。)④中央;中心。刘禹锡《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心。”⑤星宿名。二十八宿之一。《吕氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之处。《三国志·蜀书·庞统法正传》:“而敌家数道并进,已入心腹。”2. 亲信的人。

    杀:

    (一)①杀死;弄死。《论语·卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”柳宗元《捕蛇者说》:“去死肌,杀三虫。”②消减;消除;灭除。柳宗元《时令论上》:“季夏行水杀草。”③草木枯败;枯死。《吕氏春秋·应同》:“及禹之时,天先见草木秋冬不杀。”④收束;收尾;结束。《晋书·卫瓘传》:“杜氏杀字甚安,而书体微瘦。”⑤副词。用在动词后,表示程度深。《古诗十九首》之十四:“白杨多悲风,萧萧愁杀人。” (二)shài ①降等。《孟子·尽心下》:“周于利者凶年不能杀。”(周:富足。)②减省。《公羊传·僖公二十二年》:“《春秋》辞繁而不杀者,正也。”③衰;衰微。《仪礼·士冠礼》:“德之杀也。”《吕氏春秋·长利》:“是故地日削,子孙弥杀。”④等差;等级。《礼记·中庸》:“亲亲之杀,贤贤之等,礼所生也。”(亲亲:亲其所当亲。) (三)sà 颜色暗淡。《史记·扁鹊仓公列传》:“故伤脾之色也,望之杀然黄。”

    正:

    (一)①不偏斜。《尚书·说命上》:“惟木从绳则正。”(绳:指木工取直的墨线。)《荀子·君道》:“仪正而景(yǐng影)正。”(仪:用来测定时刻的日规。景:影子。)②人的行为正派;正直;公正。《新书·道术》:“方直不曲谓之正,反正为邪。”《盐铁论·论儒》:“子瑕,佞(nìng泞)臣也,夫子因之,非正也。”③合规范;合标准。《论语·乡党》:“割不正不食。”(割:切肉。)④纯正不杂。《荀子·乐论》:“正声感人而顺气应之。”⑤作为主体,与“副”相对。《隋书·经籍志》:“补续残缺正副二本,藏于宫中。”⑥正面,与“反”相对。《天工开物·造皮纸》:“纸以逼帘者为正面。”(逼:靠近。帘:竹帘。)⑦大于零的,与“负”相对。《九章算术·方程》:“如方程,各置所取,以正负术入之。”⑧长官。《左传·哀公元年》:“(少康)为仍牧正,……逃奔有虞,为之庖正。”⑨正当;合适。《管子·立政》:“正道捐弃而邪事日长。”⑩纠正;使……正。《左传·隐公十一年》:“政以治民,刑以正邪。”使端正。《论语·子路》:“不能正其身,如正人何!”(11)副词。表示动作在进行中;状态的持续。《汉书·燕刺王旦传》:“正讙不可止。” (二)zhēng ①阴历每年的第一个月。《汉书·武帝纪》:“三年春正月,行幸甘泉宫。”(幸:指帝王到某处。)②箭靶中心。《诗经·齐风·猗嗟》:“终日射侯,不出正兮。”

    纷:

    ①缀在旗上的飘带。扬雄《羽猎赋》:“青云为纷,虹霓为缳。”(缳:旗上的结带。)②多;杂乱。杜甫《故武卫将军挽歌三首》:“路人纷雨泣。”③纠纷;争执。陶潜《述酒》:“闲居离世纷。”④杂乱。《史记·鲁仲连传》:“为人排患、释难、解纷乱而无取也。”

    纷纷:

    ①杂乱,纷乱。《管子·枢言》:“~~乎若乱丝,遗遗乎若有从治。”②众多,繁多。《史记·天官书》:“若烟非烟,若云非云,郁郁~~,萧索轮囷,是谓卿云。”③络绎相连的样子。李白《梦游天姥吟留别》:“霓为衣兮风为马,云之君兮~~而来下。”④繁忙。《孟子·滕文公》:“何为~~然与百工交易?何许子之不惮烦?”

    纷:

    ①缀在旗上的飘带。扬雄《羽猎赋》:“青云为纷,虹霓为缳。”(缳:旗上的结带。)②多;杂乱。杜甫《故武卫将军挽歌三首》:“路人纷雨泣。”③纠纷;争执。陶潜《述酒》:“闲居离世纷。”④杂乱。《史记·鲁仲连传》:“为人排患、释难、解纷乱而无取也。”


  • liu bi si luan xin ,sha ren zheng fen fen 。

    “liu bi si luan xin ,sha ren zheng fen fen 。”shi gou chu chu :《zeng fan zhe zuo 》;shi tang chao shi ren bai ju yi de zuo pin 。

    yang cheng wei jian yi ,yi zheng shi ji jun 。
    ji shou ru qu yi ,ju bi zhi ning chen 。
    cu shi bu ren zhe ,bu de bing guo jun 。
    yuan zhen wei yu shi ,yi zhi li ji shen 。
    ji xin ru fei dan ,dong bi da qiong min 。
    dong chuan ba shi jia ,yuan fen yi yan shen 。
    liu bi si luan xin ,sha ren zheng fen fen 。
    ji sao yue yu shi ,qi jue bu wei qin 。
    cong shi meng ni jie ,yin xin qian fu en 。
    ji zuo yue kong kan ,she qu bu wei bin 。
    fan ci shi yu nv ,ji dao tian xia wen 。
    chang kong guo shi shang ,dan ji feng yu lin 。
    xian zhe bu wei ming ,ming zhang jiao nai dui 。
    mei xi re ren bei ,shen si ming yi lun 。
    jun wei zhe zuo lang ,zhi fei zhi kong cun 。
    sui you liang shi cai ,zhi bi mo suo shen 。
    he bu zi zhe shu ,shi lu bi shan ren 。
    bian wei yi jia yan ,yi bei shi que wen 。

    《zeng fan zhe zuo 》tang chao shi ren bai ju yi de zuo pin 。
    【zhu shi 】:

    liu :

    ①fu yue yi lei de bing qi 。《shang shu ·gu ming 》:“yi ren mian ,zhi liu ,li yu dong tang 。”(mian :da fu yi shang gui zu dai de li mao 。zhe li zhi dai mian 。)②sha ;sha lu 。gui you guang 《lun yu wo shu 》:“zi wo nu ru kou ,yu jin san nian ,qian liu wo ren min ,yin wu wo fu nv ,fen dang wo wu lu 。”(qian :sha 。)《zuo chuan ·cheng gong shi san nian 》:“qian liu wo bian chui 。”③zhi xie bao la ;diao can 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“luo (luō)cai ji liu ,mo ci xia min 。”(luo cai :zhai qu 。mo :bing ;hai 。)④fan ;bian 。《huai na zi ·yuan dao 》:“liu lan pian zhao ,fu shou yi quan 。”

    bi :

    (yi )①fa ;fa du 。《shi jing ·xiao ya ·yu mo zheng 》:“bi yan bu xin ,ru bi hang mai ,ze mi suo zhen (zhēn)。”(mai :zou 。mi :mei you 。zhen :zhi 。)②jun zhu 。《jin shu ·he lian bo bo zai ji 》:“xian bi xiang cheng ,bai wang ji gui 。”③zheng shao 。《jin shu ·xie an chuan 》:“chu bi si tu fu ,chu zuo zhe zuo lang 。”(chu :bai guan 。)④tong “bi ”。bi kai ;bi mian 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“bi xiong li mu ,chu yu wu ling 。”(wu ling :de ming 。) (er )pì ①kai bi 。《shang jun shu ·ruo min 》:“nong bi de 。”②pai chu ;xiao chu 。《xun zi ·cheng xiang 》:“bi chu min hai 。”③pai chi ;bo chi 。wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“bi xie shui ,nan ren ren ,bu wei ju jian 。”(ren :qiao yan chan mei 。)④tong “pi ”。1.pian pi 。《shi ji ·fan ju chuan 》:“qin guo bi yuan 。”2.xie pi 。《shang jun shu ·ruo min 》:“jing nei zhi min mo bi yin zhi xin 。”(bi yin :xie pi ;yin luan 。)3. tong “pi ”。bi yu 。《xun zi ·ru xiao 》:“bian ji tan shui ,ming ji bi chen 。”[da bi ]gu dai zhi si xing 。《li ji ·wen wang shi zi 》:“ji si zui ,ze yue mou zhi zui zai da bi 。”

    si :

    (yi )①gu dai chu si xing hou chen shi shi zhong 。《zhou li ·qiu guan ·zhang lu 》:“fan sha ren zhe ,bo (bó)zhu shi ,si zhi san ri 。”(bo :dao bi 。)②chen lie ;chen she 。《shi jing ·da ya ·hang wei 》:“huo si zhi yan ,huo shou zhi ji 。”(yan :dian xi 。ji :ai zhuo 。)③zuo fang 。《lun yu ·zi zhang 》:“bai gong ju si ,yi cheng ji shi 。”④shi chang ;dian pu 。《zhuang zi ·wai wu 》:“ceng bu ru zao suo wo yu ku yu zhi si 。”⑤fang si ;fang zong ;ren yi wang wei 。《san guo zhi ·wei zhi ·wen di ji 》:“qun xiong si ni ,yu nei dian fu 。”⑥ji ;jin 。《hou han shu ·cheng gong 》:“si li geng chong 。”⑦shen zhan ;yan shen 。《shang shu ·shun dian 》:“sheng zai si she 。” (er )yì jie ti sheng ti 。《zhou li ·de guan ·da si tu 》:“si wu di ,feng niu sheng ,xiu ji si 。”

    luan :

    ①zhi li 。《shang shu ·tai shi 》:“yu you luan chen shi ren ,tong xin tong de 。”②hun luan ;dong dang bu an 。yu “zhi ”xiang dui 。《xun zi ·tian lun 》:“ying zhi yi zhi ze ji ,ying zhi yi luan ze xiong 。”③mo zhi xu ;mei tiao li 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“wu shi ji zhe (zhé)luan 。”(zhe :che zhe 。)su shun qin 《shu zhong xian yong 》:“chuang tou shu ce luan fen fen 。”④zuo luan ;pan luan 。《san guo zhi ·wu shu ·zhu ge jin chuan 》:“han mo bi luan jiang dong 。”《an lu shan shi ji 》juan xia :“an 、shi er xiong jie (jié),xiang ji luan yu fan yang 。”(jie :chong zu ming 。)⑤rao luan ;hun xiao 。《lun yu · wei ling gong 》:“xiao bu ren ,ze luan da mou 。”《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“yu jie dao gu yi hai jin ,shi xu yan yi luan shi 。”(shi :fen shi 。)you wei hai ;huo hai 。《lv shi chun qiu ·chu fang 》:“gu fan luan ye zhe ,bi shi hu jin er hou ji yuan 。”《han shu ·huo guang chuan 》:“dang duan bu duan ,fan shou ji luan 。”⑥shen zhi hun luan bu qing 。《han shu ·yu ding guo chuan 》:“ding guo shi jiu zhi shu dan (dàn),bu luan 。”(dan :shi dou 。)《zhou yi ·cui 》:“ji zhi luan ye 。”⑦te zhi xin xu bu ning 。《san guo yan yi 》di san shi yi hui :“yuan shao hui ji zhou ,xin fan yi luan ,bu li zheng shi 。”⑧heng bao mo dao 。《han shu ·gao di ji xia 》:“da wang qi yu xi wei ,mie luan qin ,wei dong hai nei 。”⑨fen fan 。bai ju yi 《qian tang hu chun hang 》:“luan hua jian yu mi ren yan ,jian cao cai neng mei ma ti 。”⑩sui bian ;ren yi 。pan yue 《xi zheng fu 》:“hun ji quan er luan fang ,ge shi jia er jing ru 。”(hun :za 。)(11)tong jian 。《shi ji ·xiong nu lie chuan 》:“yi qu rong wang yu xuan tai hou luan ,you er zi 。”(12)gu zhi le qu de mo zhang 。《lun yu ·tai bai 》:“shi zhi zhi shi ,《guan ju (jū)》zhi luan 。”(shi zhi xian yan zou le qu de kai pian ,mo zhang zou 《guan ju 》zhi qu 。)(13)gu dai ci fu pian mo zong jie yi pian yao zhi de wen ci ,chen wei luan ci 。《chu ci ·li sao 》:“luan yue :yi yi zai ! guo mo ren mo wo zhi xi ,you he huai hu gu dou !”(yi yi zai :suan le ba 。mo wo zhi :mei you ren li jie wo 。he :he bi 。huai :liu lian 。)(14)ni liu er du 。《shi jing · da ya ·gong liu 》:“she wei wei luan 。”

    xin :

    ①xin zang 。《huai na zi ·yuan dao 》:“xin zhe ,wu zang zhi zhu ye 。”②tong chang zhi sai wei qi guan he sai xiang 、gan qing deng 。《meng zi ·gao zi shang 》:“xin zhi guan ze sai 。”《guo yu ·zhou yu shang 》:“fu min lv zhi yu xin ,er xuan zhi yu kou 。”③gua huai ;guan xin 。tang shun zhi 《yu lv wo zhou xun an shu 》:“liang gong zhe ,yi ri ju hu ji wei ,yi ri xin hu ji min zhe ye 。”(hu :yu 。)④zhong yang ;zhong xin 。liu yu xi 《dong ting qiu yue hang 》:“dong ting hu yue sheng hu xin 。”⑤xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·ji xia 》:“ji xia zhi yue ,ri zai liu ,hun xin zhong ,dan wei zhong 。”[xin fu ]1.yao hai zhi chu 。《san guo zhi ·shu shu ·pang tong fa zheng chuan 》:“er di jia shu dao bing jin ,yi ru xin fu 。”2. qin xin de ren 。

    sha :

    (yi )①sha si ;long si 。《lun yu ·wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“qu si ji ,sha san chong 。”②xiao jian ;xiao chu ;mie chu 。liu zong yuan 《shi ling lun shang 》:“ji xia hang shui sha cao 。”③cao mu ku bai ;ku si 。《lv shi chun qiu ·ying tong 》:“ji yu zhi shi ,tian xian jian cao mu qiu dong bu sha 。”④shou shu ;shou wei ;jie shu 。《jin shu ·wei guan chuan 》:“du shi sha zi shen an ,er shu ti wei shou 。”⑤fu ci 。yong zai dong ci hou ,biao shi cheng du shen 。《gu shi shi jiu shou 》zhi shi si :“bai yang duo bei feng ,xiao xiao chou sha ren 。” (er )shài ①jiang deng 。《meng zi ·jin xin xia 》:“zhou yu li zhe xiong nian bu neng sha 。”(zhou :fu zu 。)②jian sheng 。《gong yang chuan ·xi gong er shi er nian 》:“《chun qiu 》ci fan er bu sha zhe ,zheng ye 。”③cui ;cui wei 。《yi li ·shi guan li 》:“de zhi sha ye 。”《lv shi chun qiu ·chang li 》:“shi gu de ri xiao ,zi sun mi sha 。”④deng cha ;deng ji 。《li ji ·zhong yong 》:“qin qin zhi sha ,xian xian zhi deng ,li suo sheng ye 。”(qin qin :qin ji suo dang qin 。) (san )sà yan se an dan 。《shi ji ·bian que cang gong lie chuan 》:“gu shang pi zhi se ye ,wang zhi sha ran huang 。”

    zheng :

    (yi )①bu pian xie 。《shang shu ·shui ming shang 》:“wei mu cong sheng ze zheng 。”(sheng :zhi mu gong qu zhi de mo xian 。)《xun zi ·jun dao 》:“yi zheng er jing (yǐngying )zheng 。”(yi :yong lai ce ding shi ke de ri gui 。jing :ying zi 。)②ren de hang wei zheng pa ;zheng zhi ;gong zheng 。《xin shu ·dao shu 》:“fang zhi bu qu wei zhi zheng ,fan zheng wei xie 。”《yan tie lun ·lun ru 》:“zi xia ,ning (nìngning )chen ye ,fu zi yin zhi ,fei zheng ye 。”③ge gui fan ;ge biao zhun 。《lun yu ·xiang dang 》:“ge bu zheng bu shi 。”(ge :qie rou 。)④chun zheng bu za 。《xun zi ·le lun 》:“zheng sheng gan ren er shun qi ying zhi 。”⑤zuo wei zhu ti ,yu “fu ”xiang dui 。《sui shu ·jing ji zhi 》:“bu xu can que zheng fu er ben ,cang yu gong zhong 。”⑥zheng mian ,yu “fan ”xiang dui 。《tian gong kai wu ·zao pi zhi 》:“zhi yi bi lian zhe wei zheng mian 。”(bi :kao jin 。lian :zhu lian 。)⑦da yu ling de ,yu “fu ”xiang dui 。《jiu zhang suan shu ·fang cheng 》:“ru fang cheng ,ge zhi suo qu ,yi zheng fu shu ru zhi 。”⑧chang guan 。《zuo chuan ·ai gong yuan nian 》:“(shao kang )wei reng mu zheng ,……tao ben you yu ,wei zhi pao zheng 。”⑨zheng dang ;ge kuo 。《guan zi ·li zheng 》:“zheng dao juan qi er xie shi ri chang 。”⑩jiu zheng ;shi ……zheng 。《zuo chuan ·yin gong shi yi nian 》:“zheng yi zhi min ,xing yi zheng xie 。”shi duan zheng 。《lun yu ·zi lu 》:“bu neng zheng ji shen ,ru zheng ren he !”(11)fu ci 。biao shi dong zuo zai jin hang zhong ;zhuang tai de chi xu 。《han shu ·yan ci wang dan chuan 》:“zheng huan bu ke zhi 。” (er )zhēng ①yin li mei nian de di yi ge yue 。《han shu ·wu di ji 》:“san nian chun zheng yue ,hang xing gan quan gong 。”(xing :zhi di wang dao mou chu 。)②jian ba zhong xin 。《shi jing ·ji feng ·yi jie 》:“zhong ri she hou ,bu chu zheng xi 。”

    fen :

    ①chuo zai qi shang de piao dai 。yang xiong 《yu lie fu 》:“qing yun wei fen ,hong ni wei huan 。”(huan :qi shang de jie dai 。)②duo ;za luan 。du fu 《gu wu wei jiang jun wan ge san shou 》:“lu ren fen yu qi 。”③jiu fen ;zheng zhi 。tao qian 《shu jiu 》:“xian ju li shi fen 。”④za luan 。《shi ji ·lu zhong lian chuan 》:“wei ren pai huan 、shi nan 、jie fen luan er mo qu ye 。”

    fen fen :

    ①za luan ,fen luan 。《guan zi ·shu yan 》:“~~hu re luan si ,wei wei hu re you cong zhi 。”②zhong duo ,fan duo 。《shi ji ·tian guan shu 》:“re yan fei yan ,re yun fei yun ,yu yu ~~,xiao suo lun qun ,shi wei qing yun 。”③lao yi xiang lian de yang zi 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“ni wei yi xi feng wei ma ,yun zhi jun xi ~~er lai xia 。”④fan mang 。《meng zi ·teng wen gong 》:“he wei ~~ran yu bai gong jiao yi ?he hu zi zhi bu dan fan ?”

    fen :

    ①chuo zai qi shang de piao dai 。yang xiong 《yu lie fu 》:“qing yun wei fen ,hong ni wei huan 。”(huan :qi shang de jie dai 。)②duo ;za luan 。du fu 《gu wu wei jiang jun wan ge san shou 》:“lu ren fen yu qi 。”③jiu fen ;zheng zhi 。tao qian 《shu jiu 》:“xian ju li shi fen 。”④za luan 。《shi ji ·lu zhong lian chuan 》:“wei ren pai huan 、shi nan 、jie fen luan er mo qu ye 。”

今日更新
今日推荐