- 繁体
- 简体
- 拼音
-
昆蟲不夭在春蒐,稼穡常艱重農術。
“昆蟲不夭在春蒐,稼穡常艱重農術。”詩句出處:《奉和禦制春臺望》;是唐朝詩人許景先的作品。
睿德在青陽,高居視中縣。秦城連鳳闕,漢寢疏龍殿。
文物照光輝,郊畿鬱蔥蒨。千門望成錦,八水明如練。
復道曉光披,宸遊出禁移。瑞氣朝浮五雲閣,
祥光夜吐萬年枝。蘭葉負龜初薦祉,桐花集鳳更來儀。
秦漢生人凋力役,阿房甘泉構雲碧。汾祠雍畤望通天,
玉堂宣室坐長年。鼓鐘西接咸陽觀,苑囿南通鄠杜田。
明主卑宮誡前失,輔德欽賢政惟一。昆蟲不夭在春蒐,
稼穡常艱重農術。邦傢已荷聖謨新,猶聞儉陋惜中人。
豫奉北辰齊七政,長歌東武抃千春。【註釋】:
昆:
(一)①同;共同。揚雄《羽獵賦》:“群娛乎其中,噍(jiū)噍昆鳴。”(噍噍:鳥鳴聲。)②眾。文瑩《玉壺清話》卷七:“昆蟲草木,亦無所傷。”《禮記·禮運》:“無水旱昆蟲之災。”③兄。《詩經·王風·葛藟(lěi)》:“終遠兄弟,謂他人昆。”④後裔。《國語·晉語二》:“延及寡君之紹續昆裔。”蔡邕《汝南周巨勝碑》:“名振華夏,光耀昆苗。”(苗:後裔。)⑤通“焜”。明亮。揚雄《甘泉賦》:“樵蒸昆上,配藜四施。”(樵:焚燒。配藜:同“披離”,分散。施:佈。) (二)hùn 同“混”。混同。《馬王堆漢墓帛書·老子乙本·道經》:“有物昆成,先天地生。”今本《老子》作“混成”。[昆吾]1. 山名。《山海經·中山經》:“(陽山)又西二百裡曰昆吾之山。”2.美石名。張君房《雲笈七籤》卷二十六:“(流洲)上多山川積石,名為昆吾。”[昆明]1.漢代池名。在長安。《漢書·元後傳》:“秋歷東館,望昆明。”2. 古代西南部族名。《漢書·西南夷傳》:“四歲餘,皆閉昆明,莫能通。”昆蟲:
蟲類的統稱。《漢書·成帝紀》:“草木~~,咸得其所。”蟲:
(一)①古代對一切動物的通稱。《大戴禮記·易本命》:“有羽之蟲三百六十,而鳳凰為之長(zhǎng);有毛之蟲三百六十,而麒麟為之長;有甲之蟲三百六十,而神龜為之長;有鱗之蟲三百六十,而蛟龍為之長;倮之蟲三百六十,而聖人為之長。”《莊子·應帝王》:“而曾二蟲之無知。”②昆蟲;蟲子。《詩經·齊風·雞鳴》:“蟲飛薨薨(hōng)。”《荀子·勸學》:“肉腐出蟲。” (二)huǐ 毒蛇。後作“虺”。《山海經·南山經》:“羽山,其下多水,其上多雨,無草木,多蝮蟲。”不:
(一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)夭:
①屈曲。《史記·司馬相如列傳》:“夭矯枝格。”②夭折;短命。《荀子·榮辱》:“憂險者常夭折。”③摧殘;摧折。龔自珍《病梅館記》:“刪其密,夭其稚枝。”(其:指代梅。)④災。《詩經·小雅· 正月》:“天夭是椓。”(椓:敲打。這裡指禍害。)⑤草木茂盛。《漢書 ·地理志上》:“屮(cǎo)夭木喬。”(喬:高。)⑥艷麗。王粲《神女賦》:“育夭麗之神人。”⑦枯槁;憔悴。《淮南子·本經》:“萬物憔夭。”在:
①存在;在世。《論語·裡仁》:“父母在,不遠遊,遊必有方。”范縝《神滅論》:“豈容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或狀態。張華《情詩》:“處歡愒(kài)夜促,在戚怨宵長”。(愒:貪。)③處;處所。陶潛《飲酒》之二:“衰榮無定在,彼此共更之。”④在於;取決於。《荀子·勸學》:“駑馬十駕,功在不舍。”⑤問候;慰問。《左傳·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕聞衛國之言,吾子獨不在寡人。”(寡人:衛獻公自稱。淹恤:久遭憂患。吾子:指衛大夫大叔文子。)⑥觀察;審察。《尚書 ·舜典》:“在璇璣玉衡,以齊七政。”(璇璣玉衡:玉飾的天體觀測儀器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介詞。引進事情發生的時間、地點、情形、范圍等。柳宗元《田傢》詩:“迎新在此歲。”《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“將軍禽操宜在今日。”(將軍:指孫權。操:曹操。)⑧和“所”連用,表示強調,其下多連“不”等。⑨終結。《尚書·呂刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。僅僅。《漢書·賈誼傳》:“長沙乃在二萬五千戶耳。”春:
①春天,春季。《荀子·王制》:“春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失時,故五谷不絕。”②年;歲。高適《人日寄杜二拾遺》詩:“一臥東山三十春。”③生機;生命。歐陽修《奉使道中寄垣師》:“塞垣春枯積雪溜,沙礫威怒黃雲愁。”(塞垣:指長城。溜:流水。)④指年輕女子的形態。崔玨(jué)《有贈》:“兩臉夭桃從鏡發,一眸春水照人寒。”(春水:指女子的眼睛。)⑤春色;喜色。田汝成《西湖遊覽志餘·熙朝樂事》:“諺雲:‘蓬開先百草,戴瞭春不老。’”⑥春情;情欲。《詩經·召南·野有死麕》:“有女懷春,吉士誘之。”⑦指酒。司空圖《詩品·典雅》:“玉壺買春,賞雨茅屋。”蒐:
①草名。即茜草。《山海經·中山經》:“(釐山)其陽多玉,其陰多蒐。”②春天打獵。《史記·楚世傢》:“成王有岐陽之蒐。”(岐陽:地名。)③檢閱;檢查;閱兵。《左傳·襄公二十六年》:“簡兵蒐乘。”(簡:檢閱。乘:車。)④隱匿。《左傳·文公十八年》:“服讒蒐慝(té),以誣盛德。”(服:施行。慝:邪惡。誣:欺騙。)⑤通“搜”。搜集;尋求;尋找。《宋史·李植傳》:“蒐選強壯,以重軍勢。”稼:
①種植谷物。《論語·憲問》:“禹、稷躬稼而有天下。”(禹、稷:人名。躬:親自。)《呂氏春秋·審己》:“稼生於野而藏於倉。”②泛指田間作物。《後漢書·和帝紀》:“比年雨多傷稼。”(比年:近年。)《詩經·魏風·伐檀》:“不稼不穡,胡取禾三百億兮。”稼穡:
耕種和收獲,泛謂農作。《孟子·滕文公》:“後稷教民~~。”穡:
①成熟而可收割的莊稼。束晳《補亡詩六首》之三:“參(shēn)參其穡。”(參參:長而茂盛。)②收割莊稼。《詩經·魏風·伐檀》:“不稼不穡,胡取禾三百廛兮?”③泛指農業耕作。潘嶽《藉田賦》:“勸穡以足百姓。”(勸:獎勵。足:充足。)④通“嗇”。節儉;愛惜。《左傳· 昭公元年》:“大國省穡而用之。”⑤愁苦。《逸周書·皇門》:“小民率穡。”常:
①恒久不變的;固定的。《孫子·虛實》:“四時無常位。”(四時:四季。)《韓非子·五蠹》:“不期修古,不法常可。”②一定的準則或制度。《周易·系辭上》:“動靜有常。”《國語·楚語上》:“民不廢時務,官不易朝常。”③指由習慣而形成的常規、慣例。《管子·幼官》:“明法審數,立常備能,則治。”④特指封建社會倫理道德的最高準則。《論衡·問孔》:“五常之道,仁、義、禮、智、信也。”⑤平凡的;普通的。《史記·扁鵲傳》:“扁鵲,非常人也。”⑥日常;平時。《晉書·何曾傳》:“未嘗聞經國遠圖,惟說平生常事。”(經:治理。)⑦副詞。經常;常常。《列子·天瑞》:“常生常化者,無時不生,無時不化。”⑧古代長度單位。八尺為尋,兩尋為常。《韓非子·揚權》:“上失扶寸,下得尋常。”⑨通“嘗”。曾經。《荀子·天論》:“夫日月之有蝕,風雨之不時,怪星之黨(tǎng)見(xiàn),是無世而不常有之。”(黨:偶然。)艱:
①艱難;困難。《楚辭·離騷》:“長太息以掩涕兮,哀民生之多艱。”②艱險;險惡。《詩經·小雅·何人斯》:“彼何人斯,其心孔艱。”《周易·泰卦》:“無平不陂,無往不復,艱貞無咎。”③父母之喪。《世說新語·德行》:“王安豐遭艱,至性過人,裴令往吊之。”重:
(一)①厚。《周易·系辭上》:“夫茅之為物薄,而用可重也。”②重量。《漢書·食貨志下》:“更造大錢,徑寸二分,重十二銖。”(徑:直徑。銖:二十四銖為一兩。)③分量大;程度深。與“輕”相對。《戰國策·齊策四》:“千金,重幣也。”④重要;貴重。《論語·泰伯》:“任重而道遠。”⑤重視;敬重。《韓詩外傳》卷一:“曾子重其身而輕其祿。”(祿:做官的俸祿。)賈誼《過秦論上》:“尊賢重士。”⑥加上;加重。白居易《長恨歌》:“遂令天下父母心,不重生男重生女。”屈原《離騷》:“紛吾既有此內美兮,又重之以脩能。”⑦莊重。《論語·學而》:“君子不重則不威。”⑧慎重。《六韜·論將》:“命在於將,將者國之輔,先王之所重也。” (二)chóng ①重疊;重復。程垓《摸魚兒》:“重門深鎖,猶有夜深月。”②量詞。層。李白《早發白帝城》:“兩岸猿聲啼不住,輕舟已過萬重山。”③副詞。1. 重新;再次。范仲淹《嶽陽樓記》:“乃重修嶽陽樓。”(乃:於是)2. 加上,表示更進一層。屈原《離騷》:“紛吾既有此內美兮,又重之以脩能。”(紛:多的樣子。脩能:修飾的美態。脩,同修。)農:
①耕種。《左傳·襄公九年》:“其庶人力於農穡。”(庶人:平民;百姓。穡:收割莊稼。)②農業。賈誼《論積貯疏》:“今毆民歸之農。”(毆qū:同“驅”。)③種田的人;農夫。《左傳·宣公十二年》:“商、農、工、賈不敗其業。”《呂氏春秋·孟夏》:“命農勉作。”(勉作:努力耕作。)④努力;勤勉。《左傳·襄公十三年》:“小人農力以事其上。”《管子·大匡》:“用力不農。”術:
①路;街道。《漢書·武五子傳》:“橫術何廣廣兮,固知國中之無人。”《墨子·號令》:“因城中裡為八部,部一吏,吏各從四人,以行沖術及裡中。”②技術;技藝。陶潛《詠荊軻》:“惜哉劍術疏,奇功遂不成。”(疏:不熟練。)《孟子·公孫醜上》:“矢人唯恐不傷人,函人唯恐傷人,巫匠亦然,故術不可不慎也。”③指方術。《聊齋志異·妖人》:“鄙人有小術,報我十金,當代禳(ráng)之。”(禳:消除災禍。)④方法;策略;手段。《齊民要術·序》:“桑弘羊之均輸法,益國利民,不朽之術也。”(均輸法:一種利用物價的差異進行異地運輸以平抑物價的措施。)⑤權術。《史記·張儀列傳》:“嗟呼,此吾在術中而不悟,吾不及蘇君明矣。”⑥思想;學說。《孟子·梁惠王上》:“是乃仁術也。”《史記·田敬仲完世傢》:“《周易》之為術,幽明遠矣。”⑦通“述”。記述;闡述。《墨子·非命》:“命者,暴王所作,窮人所術,非仁者之言也。” -
昆虫不夭在春蒐,稼穑常艰重农术。
“昆虫不夭在春蒐,稼穑常艰重农术。”诗句出处:《奉和御制春台望》;是唐朝诗人许景先的作品。
睿德在青阳,高居视中县。秦城连凤阙,汉寝疏龙殿。
文物照光辉,郊畿郁葱蒨。千门望成锦,八水明如练。
复道晓光披,宸游出禁移。瑞气朝浮五云阁,
祥光夜吐万年枝。兰叶负龟初荐祉,桐花集凤更来仪。
秦汉生人凋力役,阿房甘泉构云碧。汾祠雍畤望通天,
玉堂宣室坐长年。鼓钟西接咸阳观,苑囿南通鄠杜田。
明主卑宫诫前失,辅德钦贤政惟一。昆虫不夭在春蒐,
稼穑常艰重农术。邦家已荷圣谟新,犹闻俭陋惜中人。
豫奉北辰齐七政,长歌东武抃千春。【注释】:
昆:
(一)①同;共同。扬雄《羽猎赋》:“群娱乎其中,噍(jiū)噍昆鸣。”(噍噍:鸟鸣声。)②众。文莹《玉壶清话》卷七:“昆虫草木,亦无所伤。”《礼记·礼运》:“无水旱昆虫之灾。”③兄。《诗经·王风·葛藟(lěi)》:“终远兄弟,谓他人昆。”④后裔。《国语·晋语二》:“延及寡君之绍续昆裔。”蔡邕《汝南周巨胜碑》:“名振华夏,光耀昆苗。”(苗:后裔。)⑤通“焜”。明亮。扬雄《甘泉赋》:“樵蒸昆上,配藜四施。”(樵:焚烧。配藜:同“披离”,分散。施:布。) (二)hùn 同“混”。混同。《马王堆汉墓帛书·老子乙本·道经》:“有物昆成,先天地生。”今本《老子》作“混成”。[昆吾]1. 山名。《山海经·中山经》:“(阳山)又西二百里曰昆吾之山。”2.美石名。张君房《云笈七籤》卷二十六:“(流洲)上多山川积石,名为昆吾。”[昆明]1.汉代池名。在长安。《汉书·元后传》:“秋历东馆,望昆明。”2. 古代西南部族名。《汉书·西南夷传》:“四岁余,皆闭昆明,莫能通。”昆虫:
虫类的统称。《汉书·成帝纪》:“草木~~,咸得其所。”虫:
(一)①古代对一切动物的通称。《大戴礼记·易本命》:“有羽之虫三百六十,而凤凰为之长(zhǎng);有毛之虫三百六十,而麒麟为之长;有甲之虫三百六十,而神龟为之长;有鳞之虫三百六十,而蛟龙为之长;倮之虫三百六十,而圣人为之长。”《庄子·应帝王》:“而曾二虫之无知。”②昆虫;虫子。《诗经·齐风·鸡鸣》:“虫飞薨薨(hōng)。”《荀子·劝学》:“肉腐出虫。” (二)huǐ 毒蛇。后作“虺”。《山海经·南山经》:“羽山,其下多水,其上多雨,无草木,多蝮虫。”不:
(一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)夭:
①屈曲。《史记·司马相如列传》:“夭矫枝格。”②夭折;短命。《荀子·荣辱》:“忧险者常夭折。”③摧残;摧折。龚自珍《病梅馆记》:“删其密,夭其稚枝。”(其:指代梅。)④灾。《诗经·小雅· 正月》:“天夭是椓。”(椓:敲打。这里指祸害。)⑤草木茂盛。《汉书 ·地理志上》:“屮(cǎo)夭木乔。”(乔:高。)⑥艳丽。王粲《神女赋》:“育夭丽之神人。”⑦枯槁;憔悴。《淮南子·本经》:“万物憔夭。”在:
①存在;在世。《论语·里仁》:“父母在,不远游,游必有方。”范缜《神灭论》:“岂容形亡而神在。”②表示人或事物的位置或状态。张华《情诗》:“处欢愒(kài)夜促,在戚怨宵长”。(愒:贪。)③处;处所。陶潜《饮酒》之二:“衰荣无定在,彼此共更之。”④在于;取决于。《荀子·劝学》:“驽马十驾,功在不舍。”⑤问候;慰问。《左传·襄公二十六年》:“寡人淹恤在外,二三子使寡人朝夕闻卫国之言,吾子独不在寡人。”(寡人:卫献公自称。淹恤:久遭忧患。吾子:指卫大夫大叔文子。)⑥观察;审察。《尚书 ·舜典》:“在璇玑玉衡,以齐七政。”(璇玑玉衡:玉饰的天体观测仪器。七政:日、月和金木水火土五星。)⑦介词。引进事情发生的时间、地点、情形、范围等。柳宗元《田家》诗:“迎新在此岁。”《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“将军禽操宜在今日。”(将军:指孙权。操:曹操。)⑧和“所”连用,表示强调,其下多连“不”等。⑨终结。《尚书·吕刑》:“非天不中,惟人在命。”⑩通“才”。仅仅。《汉书·贾谊传》:“长沙乃在二万五千户耳。”春:
①春天,春季。《荀子·王制》:“春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失时,故五谷不绝。”②年;岁。高适《人日寄杜二拾遗》诗:“一卧东山三十春。”③生机;生命。欧阳修《奉使道中寄垣师》:“塞垣春枯积雪溜,沙砾威怒黄云愁。”(塞垣:指长城。溜:流水。)④指年轻女子的形态。崔珏(jué)《有赠》:“两脸夭桃从镜发,一眸春水照人寒。”(春水:指女子的眼睛。)⑤春色;喜色。田汝成《西湖游览志余·熙朝乐事》:“谚云:‘蓬开先百草,戴了春不老。’”⑥春情;情欲。《诗经·召南·野有死麕》:“有女怀春,吉士诱之。”⑦指酒。司空图《诗品·典雅》:“玉壶买春,赏雨茅屋。”蒐:
①草名。即茜草。《山海经·中山经》:“(釐山)其阳多玉,其阴多蒐。”②春天打猎。《史记·楚世家》:“成王有岐阳之蒐。”(岐阳:地名。)③检阅;检查;阅兵。《左传·襄公二十六年》:“简兵蒐乘。”(简:检阅。乘:车。)④隐匿。《左传·文公十八年》:“服谗蒐慝(té),以诬盛德。”(服:施行。慝:邪恶。诬:欺骗。)⑤通“搜”。搜集;寻求;寻找。《宋史·李植传》:“蒐选强壮,以重军势。”稼:
①种植谷物。《论语·宪问》:“禹、稷躬稼而有天下。”(禹、稷:人名。躬:亲自。)《吕氏春秋·审己》:“稼生于野而藏于仓。”②泛指田间作物。《后汉书·和帝纪》:“比年雨多伤稼。”(比年:近年。)《诗经·魏风·伐檀》:“不稼不穑,胡取禾三百亿兮。”稼穑:
耕种和收获,泛谓农作。《孟子·滕文公》:“后稷教民~~。”穑:
①成熟而可收割的庄稼。束晳《补亡诗六首》之三:“参(shēn)参其穑。”(参参:长而茂盛。)②收割庄稼。《诗经·魏风·伐檀》:“不稼不穑,胡取禾三百廛兮?”③泛指农业耕作。潘岳《藉田赋》:“劝穑以足百姓。”(劝:奖励。足:充足。)④通“啬”。节俭;爱惜。《左传· 昭公元年》:“大国省穑而用之。”⑤愁苦。《逸周书·皇门》:“小民率穑。”常:
①恒久不变的;固定的。《孙子·虚实》:“四时无常位。”(四时:四季。)《韩非子·五蠹》:“不期修古,不法常可。”②一定的准则或制度。《周易·系辞上》:“动静有常。”《国语·楚语上》:“民不废时务,官不易朝常。”③指由习惯而形成的常规、惯例。《管子·幼官》:“明法审数,立常备能,则治。”④特指封建社会伦理道德的最高准则。《论衡·问孔》:“五常之道,仁、义、礼、智、信也。”⑤平凡的;普通的。《史记·扁鹊传》:“扁鹊,非常人也。”⑥日常;平时。《晋书·何曾传》:“未尝闻经国远图,惟说平生常事。”(经:治理。)⑦副词。经常;常常。《列子·天瑞》:“常生常化者,无时不生,无时不化。”⑧古代长度单位。八尺为寻,两寻为常。《韩非子·扬权》:“上失扶寸,下得寻常。”⑨通“尝”。曾经。《荀子·天论》:“夫日月之有蚀,风雨之不时,怪星之党(tǎng)见(xiàn),是无世而不常有之。”(党:偶然。)艰:
①艰难;困难。《楚辞·离骚》:“长太息以掩涕兮,哀民生之多艰。”②艰险;险恶。《诗经·小雅·何人斯》:“彼何人斯,其心孔艰。”《周易·泰卦》:“无平不陂,无往不复,艰贞无咎。”③父母之丧。《世说新语·德行》:“王安丰遭艰,至性过人,裴令往吊之。”重:
(一)①厚。《周易·系辞上》:“夫茅之为物薄,而用可重也。”②重量。《汉书·食货志下》:“更造大钱,径寸二分,重十二铢。”(径:直径。铢:二十四铢为一两。)③分量大;程度深。与“轻”相对。《战国策·齐策四》:“千金,重币也。”④重要;贵重。《论语·泰伯》:“任重而道远。”⑤重视;敬重。《韩诗外传》卷一:“曾子重其身而轻其禄。”(禄:做官的俸禄。)贾谊《过秦论上》:“尊贤重士。”⑥加上;加重。白居易《长恨歌》:“遂令天下父母心,不重生男重生女。”屈原《离骚》:“纷吾既有此内美兮,又重之以脩能。”⑦庄重。《论语·学而》:“君子不重则不威。”⑧慎重。《六韬·论将》:“命在于将,将者国之辅,先王之所重也。” (二)chóng ①重叠;重复。程垓《摸鱼儿》:“重门深锁,犹有夜深月。”②量词。层。李白《早发白帝城》:“两岸猿声啼不住,轻舟已过万重山。”③副词。1. 重新;再次。范仲淹《岳阳楼记》:“乃重修岳阳楼。”(乃:于是)2. 加上,表示更进一层。屈原《离骚》:“纷吾既有此内美兮,又重之以脩能。”(纷:多的样子。脩能:修饰的美态。脩,同修。)农:
①耕种。《左传·襄公九年》:“其庶人力于农穑。”(庶人:平民;百姓。穑:收割庄稼。)②农业。贾谊《论积贮疏》:“今殴民归之农。”(殴qū:同“驱”。)③种田的人;农夫。《左传·宣公十二年》:“商、农、工、贾不败其业。”《吕氏春秋·孟夏》:“命农勉作。”(勉作:努力耕作。)④努力;勤勉。《左传·襄公十三年》:“小人农力以事其上。”《管子·大匡》:“用力不农。”术:
①路;街道。《汉书·武五子传》:“横术何广广兮,固知国中之无人。”《墨子·号令》:“因城中里为八部,部一吏,吏各从四人,以行冲术及里中。”②技术;技艺。陶潜《咏荆轲》:“惜哉剑术疏,奇功遂不成。”(疏:不熟练。)《孟子·公孙丑上》:“矢人唯恐不伤人,函人唯恐伤人,巫匠亦然,故术不可不慎也。”③指方术。《聊斋志异·妖人》:“鄙人有小术,报我十金,当代禳(ráng)之。”(禳:消除灾祸。)④方法;策略;手段。《齐民要术·序》:“桑弘羊之均输法,益国利民,不朽之术也。”(均输法:一种利用物价的差异进行异地运输以平抑物价的措施。)⑤权术。《史记·张仪列传》:“嗟呼,此吾在术中而不悟,吾不及苏君明矣。”⑥思想;学说。《孟子·梁惠王上》:“是乃仁术也。”《史记·田敬仲完世家》:“《周易》之为术,幽明远矣。”⑦通“述”。记述;阐述。《墨子·非命》:“命者,暴王所作,穷人所术,非仁者之言也。” -
kun chong bu wai zai chun sou ,jia se chang jian chong nong shu 。
“kun chong bu wai zai chun sou ,jia se chang jian chong nong shu 。”shi gou chu chu :《feng he yu zhi chun tai wang 》;shi tang chao shi ren hu jing xian de zuo pin 。
rui de zai qing yang ,gao ju shi zhong xian 。qin cheng lian feng que ,han qin shu long dian 。
wen wu zhao guang hui ,jiao ji yu cong qian 。qian men wang cheng jin ,ba shui ming ru lian 。
fu dao xiao guang pi ,chen you chu jin yi 。rui qi chao fu wu yun ge ,
xiang guang ye tu mo nian zhi 。lan xie fu gui chu jian zhi ,tong hua ji feng geng lai yi 。
qin han sheng ren diao li yi ,a fang gan quan gou yun bi 。fen ci yong chou wang tong tian ,
yu tang xuan shi zuo chang nian 。gu zhong xi jie xian yang guan ,yuan you na tong hu du tian 。
ming zhu bei gong jie qian shi ,fu de qin xian zheng wei yi 。kun chong bu wai zai chun sou ,
jia se chang jian chong nong shu 。bang jia yi he sheng mo xin ,you wen jian lou xi zhong ren 。
yu feng bei chen ji qi zheng ,chang ge dong wu 抃qian chun 。【zhu shi 】:
kun :
(yi )①tong ;gong tong 。yang xiong 《yu lie fu 》:“qun yu hu ji zhong ,jiao (jiū)jiao kun ming 。”(jiao jiao :diao ming sheng 。)②zhong 。wen ying 《yu hu qing hua 》juan qi :“kun chong cao mu ,yi mo suo shang 。”《li ji ·li yun 》:“mo shui han kun chong zhi zai 。”③xiong 。《shi jing ·wang feng ·ge lei (lěi)》:“zhong yuan xiong di ,wei ta ren kun 。”④hou yi 。《guo yu ·jin yu er 》:“yan ji gua jun zhi shao xu kun yi 。”cai yong 《ru na zhou ju sheng bei 》:“ming zhen hua xia ,guang yao kun miao 。”(miao :hou yi 。)⑤tong “kun ”。ming liang 。yang xiong 《gan quan fu 》:“qiao zheng kun shang ,pei li si shi 。”(qiao :fen shao 。pei li :tong “pi li ”,fen san 。shi :bu 。) (er )hùn tong “hun ”。hun tong 。《ma wang dui han mu bo shu ·lao zi yi ben ·dao jing 》:“you wu kun cheng ,xian tian de sheng 。”jin ben 《lao zi 》zuo “hun cheng ”。[kun wu ]1. shan ming 。《shan hai jing ·zhong shan jing 》:“(yang shan )you xi er bai li yue kun wu zhi shan 。”2.mei dan ming 。zhang jun fang 《yun ji qi 籤》juan er shi liu :“(liu zhou )shang duo shan chuan ji dan ,ming wei kun wu 。”[kun ming ]1.han dai chi ming 。zai chang an 。《han shu ·yuan hou chuan 》:“qiu li dong guan ,wang kun ming 。”2. gu dai xi na bu zu ming 。《han shu ·xi na yi chuan 》:“si sui yu ,jie bi kun ming ,mo neng tong 。”kun chong :
chong lei de tong chen 。《han shu ·cheng di ji 》:“cao mu ~~,xian de ji suo 。”chong :
(yi )①gu dai dui yi qie dong wu de tong chen 。《da dai li ji ·yi ben ming 》:“you yu zhi chong san bai liu shi ,er feng huang wei zhi chang (zhǎng);you mao zhi chong san bai liu shi ,er qi lin wei zhi chang ;you jia zhi chong san bai liu shi ,er shen gui wei zhi chang ;you lin zhi chong san bai liu shi ,er jiao long wei zhi chang ;luo zhi chong san bai liu shi ,er sheng ren wei zhi chang 。”《zhuang zi ·ying di wang 》:“er ceng er chong zhi mo zhi 。”②kun chong ;chong zi 。《shi jing ·ji feng ·ji ming 》:“chong fei hong hong (hōng)。”《xun zi ·quan xue 》:“rou fu chu chong 。” (er )huǐ du she 。hou zuo “hui ”。《shan hai jing ·na shan jing 》:“yu shan ,ji xia duo shui ,ji shang duo yu ,mo cao mu ,duo fu chong 。”bu :
(yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)wai :
①qu qu 。《shi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“wai jiao zhi ge 。”②wai she ;duan ming 。《xun zi ·rong ru 》:“you xian zhe chang wai she 。”③cui can ;cui she 。gong zi zhen 《bing mei guan ji 》:“shan ji mi ,wai ji zhi zhi 。”(ji :zhi dai mei 。)④zai 。《shi jing ·xiao ya · zheng yue 》:“tian wai shi zhuo 。”(zhuo :qiao da 。zhe li zhi huo hai 。)⑤cao mu mao cheng 。《han shu ·de li zhi shang 》:“cao (cǎo)wai mu qiao 。”(qiao :gao 。)⑥yan li 。wang can 《shen nv fu 》:“yo wai li zhi shen ren 。”⑦ku gao ;qiao cui 。《huai na zi ·ben jing 》:“mo wu qiao wai 。”zai :
①cun zai ;zai shi 。《lun yu ·li ren 》:“fu mu zai ,bu yuan you ,you bi you fang 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“qi rong xing wang er shen zai 。”②biao shi ren huo shi wu de wei zhi huo zhuang tai 。zhang hua 《qing shi 》:“chu huan he (kài)ye cu ,zai qi yuan xiao chang ”。(he :tan 。)③chu ;chu suo 。tao qian 《yin jiu 》zhi er :“cui rong mo ding zai ,bi ci gong geng zhi 。”④zai yu ;qu jue yu 。《xun zi ·quan xue 》:“nu ma shi jia ,gong zai bu she 。”⑤wen hou ;wei wen 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“gua ren yan xu zai wai ,er san zi shi gua ren chao xi wen wei guo zhi yan ,wu zi du bu zai gua ren 。”(gua ren :wei suo gong zi chen 。yan xu :jiu zao you huan 。wu zi :zhi wei da fu da shu wen zi 。)⑥guan cha ;shen cha 。《shang shu ·shun dian 》:“zai xuan ji yu heng ,yi ji qi zheng 。”(xuan ji yu heng :yu shi de tian ti guan ce yi qi 。qi zheng :ri 、yue he jin mu shui huo tu wu xing 。)⑦jie ci 。yin jin shi qing fa sheng de shi jian 、de dian 、qing xing 、fan wei deng 。liu zong yuan 《tian jia 》shi :“ying xin zai ci sui 。”《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jiang jun qin cao yi zai jin ri 。”(jiang jun :zhi sun quan 。cao :cao cao 。)⑧he “suo ”lian yong ,biao shi jiang diao ,ji xia duo lian “bu ”deng 。⑨zhong jie 。《shang shu ·lv xing 》:“fei tian bu zhong ,wei ren zai ming 。”⑩tong “cai ”。jin jin 。《han shu ·gu yi chuan 》:“chang sha nai zai er mo wu qian hu er 。”chun :
①chun tian ,chun ji 。《xun zi ·wang zhi 》:“chun geng 、xia yun 、qiu shou 、dong cang ,si zhe bu shi shi ,gu wu gu bu jue 。”②nian ;sui 。gao kuo 《ren ri ji du er she wei 》shi :“yi wo dong shan san shi chun 。”③sheng ji ;sheng ming 。ou yang xiu 《feng shi dao zhong ji yuan shi 》:“sai yuan chun ku ji xue liu ,sha li wei nu huang yun chou 。”(sai yuan :zhi chang cheng 。liu :liu shui 。)④zhi nian qing nv zi de xing tai 。cui jue (jué)《you zeng 》:“liang lian wai tao cong jing fa ,yi mou chun shui zhao ren han 。”(chun shui :zhi nv zi de yan jing 。)⑤chun se ;xi se 。tian ru cheng 《xi hu you lan zhi yu ·xi chao le shi 》:“yan yun :‘peng kai xian bai cao ,dai le chun bu lao 。’”⑥chun qing ;qing yu 。《shi jing ·shao na ·ye you si jun 》:“you nv huai chun ,ji shi you zhi 。”⑦zhi jiu 。si kong tu 《shi pin ·dian ya 》:“yu hu mai chun ,shang yu mao wu 。”sou :
①cao ming 。ji qian cao 。《shan hai jing ·zhong shan jing 》:“(釐shan )ji yang duo yu ,ji yin duo sou 。”②chun tian da lie 。《shi ji ·chu shi jia 》:“cheng wang you qi yang zhi sou 。”(qi yang :de ming 。)③jian yue ;jian cha ;yue bing 。《zuo chuan ·xiang gong er shi liu nian 》:“jian bing sou cheng 。”(jian :jian yue 。cheng :che 。)④yin ni 。《zuo chuan ·wen gong shi ba nian 》:“fu chan sou te (té),yi wu cheng de 。”(fu :shi hang 。te :xie e 。wu :qi pian 。)⑤tong “sou ”。sou ji ;xun qiu ;xun zhao 。《song shi ·li zhi chuan 》:“sou shua jiang zhuang ,yi chong jun shi 。”jia :
①chong zhi gu wu 。《lun yu ·xian wen 》:“yu 、ji gong jia er you tian xia 。”(yu 、ji :ren ming 。gong :qin zi 。)《lv shi chun qiu ·shen ji 》:“jia sheng yu ye er cang yu cang 。”②fan zhi tian jian zuo wu 。《hou han shu ·he di ji 》:“bi nian yu duo shang jia 。”(bi nian :jin nian 。)《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu jia bu se ,hu qu he san bai yi xi 。”jia se :
geng chong he shou huo ,fan wei nong zuo 。《meng zi ·teng wen gong 》:“hou ji jiao min ~~。”se :
①cheng shou er ke shou ge de zhuang jia 。shu xi 《bu wang shi liu shou 》zhi san :“can (shēn)can ji se 。”(can can :chang er mao cheng 。)②shou ge zhuang jia 。《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu jia bu se ,hu qu he san bai chan xi ?”③fan zhi nong ye geng zuo 。pan yue 《ji tian fu 》:“quan se yi zu bai xing 。”(quan :jiang li 。zu :chong zu 。)④tong “se ”。jie jian ;ai xi 。《zuo chuan · zhao gong yuan nian 》:“da guo sheng se er yong zhi 。”⑤chou ku 。《yi zhou shu ·huang men 》:“xiao min lv se 。”chang :
①heng jiu bu bian de ;gu ding de 。《sun zi ·xu shi 》:“si shi mo chang wei 。”(si shi :si ji 。)《han fei zi ·wu du 》:“bu ji xiu gu ,bu fa chang ke 。”②yi ding de zhun ze huo zhi du 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“dong jing you chang 。”《guo yu ·chu yu shang 》:“min bu fei shi wu ,guan bu yi chao chang 。”③zhi you xi guan er xing cheng de chang gui 、guan li 。《guan zi ·you guan 》:“ming fa shen shu ,li chang bei neng ,ze zhi 。”④te zhi feng jian she hui lun li dao de de zui gao zhun ze 。《lun heng ·wen kong 》:“wu chang zhi dao ,ren 、yi 、li 、zhi 、xin ye 。”⑤ping fan de ;pu tong de 。《shi ji ·bian que chuan 》:“bian que ,fei chang ren ye 。”⑥ri chang ;ping shi 。《jin shu ·he ceng chuan 》:“wei chang wen jing guo yuan tu ,wei shui ping sheng chang shi 。”(jing :zhi li 。)⑦fu ci 。jing chang ;chang chang 。《lie zi ·tian rui 》:“chang sheng chang hua zhe ,mo shi bu sheng ,mo shi bu hua 。”⑧gu dai chang du chan wei 。ba che wei xun ,liang xun wei chang 。《han fei zi ·yang quan 》:“shang shi fu cun ,xia de xun chang 。”⑨tong “chang ”。ceng jing 。《xun zi ·tian lun 》:“fu ri yue zhi you shi ,feng yu zhi bu shi ,guai xing zhi dang (tǎng)jian (xiàn),shi mo shi er bu chang you zhi 。”(dang :ou ran 。)jian :
①jian nan ;kun nan 。《chu ci ·li sao 》:“chang tai xi yi yan ti xi ,ai min sheng zhi duo jian 。”②jian xian ;xian e 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“bi he ren si ,ji xin kong jian 。”《zhou yi ·tai gua 》:“mo ping bu bei ,mo wang bu fu ,jian zhen mo jiu 。”③fu mu zhi sang 。《shi shui xin yu ·de hang 》:“wang an feng zao jian ,zhi xing guo ren ,pei ling wang diao zhi 。”chong :
(yi )①hou 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“fu mao zhi wei wu bao ,er yong ke chong ye 。”②chong liang 。《han shu ·shi huo zhi xia 》:“geng zao da qian ,jing cun er fen ,chong shi er zhu 。”(jing :zhi jing 。zhu :er shi si zhu wei yi liang 。)③fen liang da ;cheng du shen 。yu “qing ”xiang dui 。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“qian jin ,chong bi ye 。”④chong yao ;gui chong 。《lun yu ·tai bai 》:“ren chong er dao yuan 。”⑤chong shi ;jing chong 。《han shi wai chuan 》juan yi :“ceng zi chong ji shen er qing ji lu 。”(lu :zuo guan de feng lu 。)gu yi 《guo qin lun shang 》:“zun xian chong shi 。”⑥jia shang ;jia chong 。bai ju yi 《chang hen ge 》:“sui ling tian xia fu mu xin ,bu chong sheng nan chong sheng nv 。”qu yuan 《li sao 》:“fen wu ji you ci nei mei xi ,you chong zhi yi 脩neng 。”⑦zhuang chong 。《lun yu ·xue er 》:“jun zi bu chong ze bu wei 。”⑧shen chong 。《liu tao ·lun jiang 》:“ming zai yu jiang ,jiang zhe guo zhi fu ,xian wang zhi suo chong ye 。” (er )chóng ①chong die ;chong fu 。cheng gai 《mo yu er 》:“chong men shen suo ,you you ye shen yue 。”②liang ci 。ceng 。li bai 《zao fa bai di cheng 》:“liang an yuan sheng ti bu zhu ,qing zhou yi guo mo chong shan 。”③fu ci 。1. chong xin ;zai ci 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“nai chong xiu yue yang lou 。”(nai :yu shi )2. jia shang ,biao shi geng jin yi ceng 。qu yuan 《li sao 》:“fen wu ji you ci nei mei xi ,you chong zhi yi 脩neng 。”(fen :duo de yang zi 。脩neng :xiu shi de mei tai 。脩,tong xiu 。)nong :
①geng chong 。《zuo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“ji shu ren li yu nong se 。”(shu ren :ping min ;bai xing 。se :shou ge zhuang jia 。)②nong ye 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“jin ou min gui zhi nong 。”(ou qū:tong “qu ”。)③chong tian de ren ;nong fu 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“shang 、nong 、gong 、gu bu bai ji ye 。”《lv shi chun qiu ·meng xia 》:“ming nong mian zuo 。”(mian zuo :nu li geng zuo 。)④nu li ;qin mian 。《zuo chuan ·xiang gong shi san nian 》:“xiao ren nong li yi shi ji shang 。”《guan zi ·da kuang 》:“yong li bu nong 。”shu :
①lu ;jie dao 。《han shu ·wu wu zi chuan 》:“heng shu he an an xi ,gu zhi guo zhong zhi mo ren 。”《mo zi ·hao ling 》:“yin cheng zhong li wei ba bu ,bu yi li ,li ge cong si ren ,yi hang chong shu ji li zhong 。”②ji shu ;ji yi 。tao qian 《yong jing ke 》:“xi zai jian shu shu ,ji gong sui bu cheng 。”(shu :bu shou lian 。)《meng zi ·gong sun chou shang 》:“shi ren wei kong bu shang ren ,han ren wei kong shang ren ,wu jiang yi ran ,gu shu bu ke bu shen ye 。”③zhi fang shu 。《liao zhai zhi yi ·yao ren 》:“bi ren you xiao shu ,bao wo shi jin ,dang dai rang (ráng)zhi 。”(rang :xiao chu zai huo 。)④fang fa ;ce lve ;shou duan 。《ji min yao shu ·xu 》:“sang hong yang zhi jun shu fa ,yi guo li min ,bu xiu zhi shu ye 。”(jun shu fa :yi chong li yong wu jia de cha yi jin hang yi de yun shu yi ping yi wu jia de cuo shi 。)⑤quan shu 。《shi ji ·zhang yi lie chuan 》:“jie hu ,ci wu zai shu zhong er bu wu ,wu bu ji su jun ming yi 。”⑥sai xiang ;xue shui 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“shi nai ren shu ye 。”《shi ji ·tian jing zhong wan shi jia 》:“《zhou yi 》zhi wei shu ,you ming yuan yi 。”⑦tong “shu ”。ji shu ;chan shu 。《mo zi ·fei ming 》:“ming zhe ,bao wang suo zuo ,qiong ren suo shu ,fei ren zhe zhi yan ye 。”
今日更新
-
随步结金莲。
[2020-01-06]
-
无作无为,物外真空伴。
[2020-01-06]
-
常归一,证圆成了了,得赴仙都。
[2020-01-06]
-
无言可说,慨然脱底明彻。
[2020-01-06]
-
气凝神聚契空圆。
[2020-01-06]
今日推荐

