• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 奈何淳古風,既往不復旋。

    “奈何淳古風,既往不復旋。”詩句出處:《覽古十四首》;是唐朝詩人吳筠的作品。

    聖人重周濟,明道欲救時。孔席不暇暖,墨突何嘗緇。
    興言振頹綱,將以有所維。君臣恣淫惑,風俗日凋衰。
    三代業遽隕,七雄遂交馳。庶物墜塗炭,區中若棼絲。
    秦皇燎儒術,方冊靡孑遺。大漢歷五葉,斯文復崇推。
    乃驗經籍道,與世同屯夷。弛張固天意,設教安能持。
    興亡道之運,否泰理所全。奈何淳古風,既往不復旋。
    三皇已散樸,五帝初尚賢。王業與霸功,浮偽日以宣。
    忠誠及狙詐,淆混安可甄。餘智入九霄,守愚淪重泉。
    永懷巢居時,感涕徒泫然。
    棟宇代巢穴,其來自三皇。跡生固為累,經始增百王。
    瑤臺既滅夏,瓊室復隕湯。覆車世不悟,秦氏興阿房。
    繼踵迷反正,漢傢崇建章。力役弊萬人,瑰奇殫八方。
    徇志仍未極,促齡已雲亡。侈靡竟何在,荊榛生廟堂。
    閑居覽前載,惻彼商與秦。所殘必忠良,所寶皆兇嚚。
    昵諛方自聖,不悟禍滅身。箕子作周輔,孫通為漢臣。
    洪范及禮儀,後王用經綸。
    吾觀采苓什,復感青蠅詩。讒佞亂忠孝,古今同所悲。
    奸邪起狡猾,骨肉相殘夷。漢儲殞江充,晉嗣滅驪姬。
    天性猶可間,君臣固其宜。子胥烹吳鼎,文種斷越鈹。
    屈原沈湘流,厥戚咸自貽。何不若范蠡,扁舟無還期。
    嘗稽真仙道,清寂祛眾煩。秦皇及漢武,焉得遊其藩。
    情擾萬機屑,位驕四海尊。既欲先宇宙,仍規後乾坤。
    崇高與久遠,物莫能兩存。矧乃恣所欲,荒淫伐靈根。
    金膏恃延期,玉色復動魂。征戰窮外域,殺傷被中原。
    天鑒諒難誣,神理不可諼。安期返蓬萊,王母還昆侖。
    異術終莫告,悲哉竟何言。
    魯侯祈政術,尼父從棄捐。漢主思英才,賈生被排遷。
    始皇重韓子,及睹乃不全。武帝愛相如,既征復忘賢。
    貴遠世咸爾,賤今理共然。方知古來主,難以效當年。
    食其昔未偶,落魄為狂生。一朝君臣契,雄辯何縱橫。
    運籌康漢業,憑軾下齊城。既以智所達,還為智所烹。
    豈若終貧賤,酣歌本無營。
    晁錯抱遠策,為君納良規。削彼諸侯權,永用得所宜。
    奸臣負舊隙,乘釁謀相危。世主竟不辨,身戮宗且夷。
    漢景稱欽明,濫罰猶如斯。比幹與龍逢,殘害何足悲。
    絳侯成大績,賞厚位仍尊。一朝對獄吏,榮辱安可論。
    蘇生佩六印,奕奕為殃源。主父食五鼎,昭昭成禍根。
    李斯佐二辟,巨釁鐘其門。霍孟翼三後,伊戚及後昆。
    天人忌盈滿,茲理固永存。方知得意者,何必乘朱輪。
    滅景棲遠壑,弦歌對清樽。二疏返海濱,蔣詡歸林園。
    蕭灑去物累,此謀誠足敦。
    至人順通塞,委命固無疵。吾觀太史公,可謂識道規。
    留滯焉足憤,感懷殄生涯。吾嘆龔夫子,秉義確不移。
    晦跡一何晚,天年夭當時。薰膏自銷鑠,楚老空餘悲。
    達者貴量力,至人尚知幾。京房洞幽贊,神奧咸發揮。
    如何嫉元惡,不悟禍所歸。謀物暗謀已,誰言爾精微。
    玄元明知止,大雅尚保躬。茂先洽聞者,幽賾咸該通。
    弱年賦鷦鷯,可謂達養蒙。晚節希鸞鵠,長飛戾曾穹。
    知進不知退,遂令其道窮。伊昔辨福初,胡為迷禍終。
    方驗嘉遁客,永貞天壤同。
    聖人垂大訓,奧義不茍設。天道殃頑兇,神明祐懿哲。
    斯言猶影響,安得復回穴。鯀瞍誕英睿,唐虞育昏孽。
    盜蹠何延期,顏生乃短折。魯隱全克讓,禍機遂潛結。
    楚穆肆巨逆,福柄奚赫烈。田常弒其主,祚國久網缺。
    管仲存霸功,世祖成詭說。漢氏方版蕩,群閹恣邪譎。
    謇謇陳蕃徒,孜孜抗忠節。誓期區宇靜,爰使兇醜絕。
    謀協事靡從,俄而反誅滅。古來若茲類,紛擾難盡列。
    道遐理微茫,誰為我昭晰。吾將詢上帝,寥廓詎躋徹。
    已矣勿用言,忘懷庶自悅。

    【註釋】:

    奈:

    ①處置;對待。常與“何”連用,表示怎麼處置、怎麼對待。林覺民《與妻書》:“則較死為苦也,將奈之何?”有時也單用。《淮南子·兵略訓》:“唯無形者無可奈也。”②無奈;怎奈。表示轉折。王實甫《西廂記》第一本第二折:“小生特謁長老,奈路途奔馳,無以相饋。”

    何:

    (一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼。《漢書·伍被傳》:“公獨以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“雲橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當於“怎麼”、“哪裡”。《史記·項羽本紀》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當於“多麼”。曹操《觀滄海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;擔。《詩經·曹風·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負。《詩經·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受。《詩經·商頌·長發》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來寫作“荷”。

    淳:

    (一)①質樸;敦厚。《墨子·所染》:“其友皆好仁義,淳謹畏令。”《新論·風俗》:“風有厚薄,俗有淳澆。”(澆:刻薄。)②味道濃厚。《論衡·自然》:“淳酒味甘,飲之者醉不相知。”③精純;純凈。王屮《頭陀寺碑文》:“法師釋曇珍,業行淳修,理懷淵遠。”(釋:加在僧尼名字前以示身分。)《夢溪筆談·雜志一》:“顏似淳漆,然之如麻,但煙甚濃。”(顏:色。然:燃。)④成對。《左傳·襄公十一年》:“鄭人賂晉侯以廣車、軘車,淳十五乘。”⑤通“焞tūn”。光明。陸機《皇太子宴玄圃宣猷堂有令賦詩》:“淳曜六合,皇慶攸興。”(六合:指天地四方。)楊炯《庭菊賦》:“含天地之精氣,吸日月之淳光。”(二)zhūn澆灌。《周禮· 考工記· 鐘氏》:“鐘氏染羽……淳而漬(zì)之。”(漬:浸泡。)

    古:

    ①往昔;歷時久遠。與“今”相對。《周易·系辭下》:“上古穴居野處,後世聖人易之以宮室。”(易:換。宮室:房舍。)蘇軾《水調歌頭》:“人有悲歡離合,月有陰晴圓缺,此事古難全。”②指古代的事物;舊;原來。《古詩十九首》之十六:“良人惟古歡,枉駕惠前綏。”③久遠;古老。趙與時《賓退錄》卷三:“客土二字,其來甚古。”④古體詩的簡稱。或稱古風、古詩。與近體詩相對,不受平仄、對仗等格律的限制,形式比較自由。《詩藪·古體上》:“歌至五、七言古,全不入樂矣。”

    古風:

    古人的風度。陸遊《遊山西村》:“簫鼓追隨春社近,衣冠簡樸~~存。”

    風:

    (一)①空氣流通的現象。《詩經·邶風·北風》:“北風其涼。”②吹風;讓風吹。《孟子·公孫醜下》:“有寒疾,不可以風。”③比喻快速如風。《資治通鑒·晉成帝咸和五年》:“俟足下軍到,風發相赴。”④氣勢;勢頭。《晉書·劉毅傳》:“好臧否人物,王公貴人望風憚之。”⑤教化;教育。《周書·齊煬王憲傳》:“宣風導禮。”⑥風氣;風俗。柳宗元《捕蛇者說》:“故為之說,以俟夫觀人風者得焉。”陸遊《遊山西村》:“衣冠簡樸古風存。”⑦景象;景色。楊萬裡《曉出凈慈寺送林子方二首》之一:“畢竟西湖六月中,風光不與四時同。”⑧風度;風格。杜甫《詠懷古跡五首》:“搖落深知宋玉悲,風流儒雅亦吾師。”⑨歌謠;民歌。《左傳·襄公十八年》:“吾驟歌北風,又歌南風。”(驟:屢次。)⑩走失;散失。《尚書·費誓》:“馬牛其風。”(11)病名。《三國志·魏書·王粲傳》註引《典略》:“太祖先苦頭風,是日疾發臥。”(12)諷誦。嚴羽《滄浪詩話·詩辯》:“先須讀《楚辭》,朝夕諷詠,以為之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的話暗示或勸誡。《漢書·趙廣漢傳》:“廣漢聞之,先風告(杜)建不改,於是收案致法。”(收案:收審。)[風騷]《詩經》的《國風》和《楚辭》的《離騷》的合稱。《宋書·謝靈運傳論》:“莫不同祖風騷。”(祖:效法。)也泛指詩文。高適《同崔員外綦毋拾遺九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋興引風騷。”(翰:筆。)

    既:

    ①盡;終瞭。《左傳·僖公二十二年》:“楚人未既濟。”②副詞。已經。《論語·陽貨》:“既得之,患失之。”(患:擔心。)③連詞。1. 常與“且”、“又”呼應,表示二種情況並存。《詩經·大雅·烝民》:“既明且哲,以保其身。”2. 則;就。《論語·季氏》:“既來之,則安之。”

    既往:

    過去,已往的時間。《論語·八佾》:“成事不說,遂事不諫,~~不咎。”

    往:

    ①到……去;去。與“來”、“返”相對。《孟子·梁惠王下》:“今燕虐其民,王往而征之。”(燕:國名。)《莊子·山木》:“其送往而迎來,來者勿禁,往者勿止。”②以往;過去;從前。《史記·老子韓非列傳》:“觀往者得失之變。”《列子·說符》:“觀往以知來。”(來:未來。)③送去(某種東西)。秦嘉《留郡贈婦詩三首》之三:“愧彼贈我厚,慚此往物輕。”④以後;以下。《呂氏春秋·察微》:“自今以往,魯人不贖人矣。”⑤死;死者。《左傳· 僖公九年》:“送往事居。”(居:活著的人。)

    不:

    (一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    復:

    ①返回;回歸。《左傳·宣公二年》:“宣子未出山而復。”崔顥《黃鶴樓》:“黃鶴一去不復返。”②恢復。《呂氏春秋·慎大》:“武王於是復盤庚之政。”③報復。《孟子·滕文公下》:“為匹夫匹婦復仇也。”④回報;回復。《孟子·梁惠王上》:“有復於王者曰。”⑤副詞。再;又。曹植《送應氏》:“側足無行徑,荒疇不復田。”⑥免除賦稅徭役。《漢書·五行志下之下》:“裁什一之稅,復三日之役。”

    旋:

    (一)①旋轉;回旋。《莊子·秋水》:“於是焉河伯始旋其面目。”②返回;歸來。《詩經·鄘風·載馳》:“即不我嘉,不能旋反。”③很快;立即。《後漢書·董卓傳》:“卓既殺瓊、珌,旋亦悔之。”④小便。韓愈《張中丞傳後敘》:“巡起旋,其眾見巡起,或起或立。” (二)xuàn ①旋轉的。《後漢書·王忳傳》:“被隨旋旋與馬俱亡。”②臨時。辛棄疾《沁園春》:“快東風吹斷,西江對語,急呼鬥酒,旋拂塵埃。”


  • 奈何淳古风,既往不复旋。

    “奈何淳古风,既往不复旋。”诗句出处:《览古十四首》;是唐朝诗人吴筠的作品。

    圣人重周济,明道欲救时。孔席不暇暖,墨突何尝缁。
    兴言振颓纲,将以有所维。君臣恣淫惑,风俗日凋衰。
    三代业遽陨,七雄遂交驰。庶物坠涂炭,区中若棼丝。
    秦皇燎儒术,方册靡孑遗。大汉历五叶,斯文复崇推。
    乃验经籍道,与世同屯夷。弛张固天意,设教安能持。
    兴亡道之运,否泰理所全。奈何淳古风,既往不复旋。
    三皇已散朴,五帝初尚贤。王业与霸功,浮伪日以宣。
    忠诚及狙诈,淆混安可甄。余智入九霄,守愚沦重泉。
    永怀巢居时,感涕徒泫然。
    栋宇代巢穴,其来自三皇。迹生固为累,经始增百王。
    瑶台既灭夏,琼室复陨汤。覆车世不悟,秦氏兴阿房。
    继踵迷反正,汉家崇建章。力役弊万人,瑰奇殚八方。
    徇志仍未极,促龄已云亡。侈靡竟何在,荆榛生庙堂。
    闲居览前载,恻彼商与秦。所残必忠良,所宝皆凶嚚。
    昵谀方自圣,不悟祸灭身。箕子作周辅,孙通为汉臣。
    洪范及礼仪,后王用经纶。
    吾观采苓什,复感青蝇诗。谗佞乱忠孝,古今同所悲。
    奸邪起狡猾,骨肉相残夷。汉储殒江充,晋嗣灭骊姬。
    天性犹可间,君臣固其宜。子胥烹吴鼎,文种断越铍。
    屈原沈湘流,厥戚咸自贻。何不若范蠡,扁舟无还期。
    尝稽真仙道,清寂祛众烦。秦皇及汉武,焉得游其藩。
    情扰万机屑,位骄四海尊。既欲先宇宙,仍规后乾坤。
    崇高与久远,物莫能两存。矧乃恣所欲,荒淫伐灵根。
    金膏恃延期,玉色复动魂。征战穷外域,杀伤被中原。
    天鉴谅难诬,神理不可谖。安期返蓬莱,王母还昆仑。
    异术终莫告,悲哉竟何言。
    鲁侯祈政术,尼父从弃捐。汉主思英才,贾生被排迁。
    始皇重韩子,及睹乃不全。武帝爱相如,既征复忘贤。
    贵远世咸尔,贱今理共然。方知古来主,难以效当年。
    食其昔未偶,落魄为狂生。一朝君臣契,雄辩何纵横。
    运筹康汉业,凭轼下齐城。既以智所达,还为智所烹。
    岂若终贫贱,酣歌本无营。
    晁错抱远策,为君纳良规。削彼诸侯权,永用得所宜。
    奸臣负旧隙,乘衅谋相危。世主竟不辨,身戮宗且夷。
    汉景称钦明,滥罚犹如斯。比干与龙逢,残害何足悲。
    绛侯成大绩,赏厚位仍尊。一朝对狱吏,荣辱安可论。
    苏生佩六印,奕奕为殃源。主父食五鼎,昭昭成祸根。
    李斯佐二辟,巨衅钟其门。霍孟翼三后,伊戚及后昆。
    天人忌盈满,兹理固永存。方知得意者,何必乘朱轮。
    灭景栖远壑,弦歌对清樽。二疏返海滨,蒋诩归林园。
    萧洒去物累,此谋诚足敦。
    至人顺通塞,委命固无疵。吾观太史公,可谓识道规。
    留滞焉足愤,感怀殄生涯。吾叹龚夫子,秉义确不移。
    晦迹一何晚,天年夭当时。薰膏自销铄,楚老空余悲。
    达者贵量力,至人尚知几。京房洞幽赞,神奥咸发挥。
    如何嫉元恶,不悟祸所归。谋物暗谋已,谁言尔精微。
    玄元明知止,大雅尚保躬。茂先洽闻者,幽赜咸该通。
    弱年赋鹪鹩,可谓达养蒙。晚节希鸾鹄,长飞戾曾穹。
    知进不知退,遂令其道穷。伊昔辨福初,胡为迷祸终。
    方验嘉遁客,永贞天壤同。
    圣人垂大训,奥义不苟设。天道殃顽凶,神明祐懿哲。
    斯言犹影响,安得复回穴。鲧瞍诞英睿,唐虞育昏孽。
    盗跖何延期,颜生乃短折。鲁隐全克让,祸机遂潜结。
    楚穆肆巨逆,福柄奚赫烈。田常弑其主,祚国久网缺。
    管仲存霸功,世祖成诡说。汉氏方版荡,群阉恣邪谲。
    謇謇陈蕃徒,孜孜抗忠节。誓期区宇静,爰使凶丑绝。
    谋协事靡从,俄而反诛灭。古来若兹类,纷扰难尽列。
    道遐理微茫,谁为我昭晰。吾将询上帝,寥廓讵跻彻。
    已矣勿用言,忘怀庶自悦。

    【注释】:

    奈:

    ①处置;对待。常与“何”连用,表示怎么处置、怎么对待。林觉民《与妻书》:“则较死为苦也,将奈之何?”有时也单用。《淮南子·兵略训》:“唯无形者无可奈也。”②无奈;怎奈。表示转折。王实甫《西厢记》第一本第二折:“小生特谒长老,奈路途奔驰,无以相馈。”

    何:

    (一)①疑问代词。1. 什么。《诗经·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那长得很茂盛的是什么?)2. 为什么。《汉书·伍被传》:“公独以为无福,何?”3. 何处。韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“云横秦岭家何在?”②副词。1.表示反问。相当于“怎么”、“哪里”。《史记·项羽本纪》:“大王来何操?”《后汉书·马援传》:“男儿要当死于边野,以马革裹尸还葬身,何能卧床上在儿女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感叹。相当于“多么”。曹操《观沧海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;担。《诗经·曹风·候人》:“何戈与祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背负。《诗经·小雅· 无羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申为承受。《诗经·商颂·长发》:“何天之休。”(休:福。)以上意义后来写作“荷”。

    淳:

    (一)①质朴;敦厚。《墨子·所染》:“其友皆好仁义,淳谨畏令。”《新论·风俗》:“风有厚薄,俗有淳浇。”(浇:刻薄。)②味道浓厚。《论衡·自然》:“淳酒味甘,饮之者醉不相知。”③精纯;纯净。王屮《头陀寺碑文》:“法师释昙珍,业行淳修,理怀渊远。”(释:加在僧尼名字前以示身分。)《梦溪笔谈·杂志一》:“颜似淳漆,然之如麻,但烟甚浓。”(颜:色。然:燃。)④成对。《左传·襄公十一年》:“郑人赂晋侯以广车、軘车,淳十五乘。”⑤通“焞tūn”。光明。陆机《皇太子宴玄圃宣猷堂有令赋诗》:“淳曜六合,皇庆攸兴。”(六合:指天地四方。)杨炯《庭菊赋》:“含天地之精气,吸日月之淳光。”(二)zhūn浇灌。《周礼· 考工记· 钟氏》:“钟氏染羽……淳而渍(zì)之。”(渍:浸泡。)

    古:

    ①往昔;历时久远。与“今”相对。《周易·系辞下》:“上古穴居野处,后世圣人易之以宫室。”(易:换。宫室:房舍。)苏轼《水调歌头》:“人有悲欢离合,月有阴晴圆缺,此事古难全。”②指古代的事物;旧;原来。《古诗十九首》之十六:“良人惟古欢,枉驾惠前绥。”③久远;古老。赵与时《宾退录》卷三:“客土二字,其来甚古。”④古体诗的简称。或称古风、古诗。与近体诗相对,不受平仄、对仗等格律的限制,形式比较自由。《诗薮·古体上》:“歌至五、七言古,全不入乐矣。”

    古风:

    古人的风度。陆游《游山西村》:“箫鼓追随春社近,衣冠简朴~~存。”

    风:

    (一)①空气流通的现象。《诗经·邶风·北风》:“北风其凉。”②吹风;让风吹。《孟子·公孙丑下》:“有寒疾,不可以风。”③比喻快速如风。《资治通鉴·晋成帝咸和五年》:“俟足下军到,风发相赴。”④气势;势头。《晋书·刘毅传》:“好臧否人物,王公贵人望风惮之。”⑤教化;教育。《周书·齐炀王宪传》:“宣风导礼。”⑥风气;风俗。柳宗元《捕蛇者说》:“故为之说,以俟夫观人风者得焉。”陆游《游山西村》:“衣冠简朴古风存。”⑦景象;景色。杨万里《晓出净慈寺送林子方二首》之一:“毕竟西湖六月中,风光不与四时同。”⑧风度;风格。杜甫《咏怀古迹五首》:“摇落深知宋玉悲,风流儒雅亦吾师。”⑨歌谣;民歌。《左传·襄公十八年》:“吾骤歌北风,又歌南风。”(骤:屡次。)⑩走失;散失。《尚书·费誓》:“马牛其风。”(11)病名。《三国志·魏书·王粲传》注引《典略》:“太祖先苦头风,是日疾发卧。”(12)讽诵。严羽《沧浪诗话·诗辩》:“先须读《楚辞》,朝夕讽詠,以为之本。” (二)fěng 通“諷(fěng)”。用含蓄的话暗示或劝诫。《汉书·赵广汉传》:“广汉闻之,先风告(杜)建不改,于是收案致法。”(收案:收审。)[风骚]《诗经》的《国风》和《楚辞》的《离骚》的合称。《宋书·谢灵运传论》:“莫不同祖风骚。”(祖:效法。)也泛指诗文。高适《同崔员外綦毋拾遗九日宴京兆府李士曹》:“晚晴催翰墨,秋兴引风骚。”(翰:笔。)

    既:

    ①尽;终了。《左传·僖公二十二年》:“楚人未既济。”②副词。已经。《论语·阳货》:“既得之,患失之。”(患:担心。)③连词。1. 常与“且”、“又”呼应,表示二种情况并存。《诗经·大雅·烝民》:“既明且哲,以保其身。”2. 则;就。《论语·季氏》:“既来之,则安之。”

    既往:

    过去,已往的时间。《论语·八佾》:“成事不说,遂事不谏,~~不咎。”

    往:

    ①到……去;去。与“来”、“返”相对。《孟子·梁惠王下》:“今燕虐其民,王往而征之。”(燕:国名。)《庄子·山木》:“其送往而迎来,来者勿禁,往者勿止。”②以往;过去;从前。《史记·老子韩非列传》:“观往者得失之变。”《列子·说符》:“观往以知来。”(来:未来。)③送去(某种东西)。秦嘉《留郡赠妇诗三首》之三:“愧彼赠我厚,惭此往物轻。”④以后;以下。《吕氏春秋·察微》:“自今以往,鲁人不赎人矣。”⑤死;死者。《左传· 僖公九年》:“送往事居。”(居:活着的人。)

    不:

    (一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    复:

    ①返回;回归。《左传·宣公二年》:“宣子未出山而复。”崔颢《黄鹤楼》:“黄鹤一去不复返。”②恢复。《吕氏春秋·慎大》:“武王于是复盘庚之政。”③报复。《孟子·滕文公下》:“为匹夫匹妇复仇也。”④回报;回复。《孟子·梁惠王上》:“有复于王者曰。”⑤副词。再;又。曹植《送应氏》:“侧足无行径,荒畴不复田。”⑥免除赋税徭役。《汉书·五行志下之下》:“裁什一之税,复三日之役。”

    旋:

    (一)①旋转;回旋。《庄子·秋水》:“于是焉河伯始旋其面目。”②返回;归来。《诗经·鄘风·载驰》:“即不我嘉,不能旋反。”③很快;立即。《后汉书·董卓传》:“卓既杀琼、珌,旋亦悔之。”④小便。韩愈《张中丞传后叙》:“巡起旋,其众见巡起,或起或立。” (二)xuàn ①旋转的。《后汉书·王忳传》:“被随旋旋与马俱亡。”②临时。辛弃疾《沁园春》:“快东风吹断,西江对语,急呼斗酒,旋拂尘埃。”


  • nai he chun gu feng ,ji wang bu fu xuan 。

    “nai he chun gu feng ,ji wang bu fu xuan 。”shi gou chu chu :《lan gu shi si shou 》;shi tang chao shi ren wu jun de zuo pin 。

    sheng ren chong zhou ji ,ming dao yu jiu shi 。kong xi bu xia nuan ,mo tu he chang zi 。
    xing yan zhen tui gang ,jiang yi you suo wei 。jun chen zi yin huo ,feng su ri diao cui 。
    san dai ye ju yun ,qi xiong sui jiao chi 。shu wu zhui tu tan ,ou zhong re fen si 。
    qin huang liao ru shu ,fang ce mi jie wei 。da han li wu xie ,si wen fu chong tui 。
    nai yan jing ji dao ,yu shi tong tun yi 。chi zhang gu tian yi ,she jiao an neng chi 。
    xing wang dao zhi yun ,fou tai li suo quan 。nai he chun gu feng ,ji wang bu fu xuan 。
    san huang yi san piao ,wu di chu shang xian 。wang ye yu ba gong ,fu wei ri yi xuan 。
    zhong cheng ji ju zha ,xiao hun an ke zhen 。yu zhi ru jiu xiao ,shou yu lun chong quan 。
    yong huai chao ju shi ,gan ti tu xuan ran 。
    dong yu dai chao xue ,ji lai zi san huang 。ji sheng gu wei lei ,jing shi zeng bai wang 。
    yao tai ji mie xia ,qiong shi fu yun shang 。fu che shi bu wu ,qin shi xing a fang 。
    ji zhong mi fan zheng ,han jia chong jian zhang 。li yi bi mo ren ,gui ji dan ba fang 。
    xun zhi reng wei ji ,cu ling yi yun wang 。chi mi jing he zai ,jing zhen sheng miao tang 。
    xian ju lan qian zai ,ce bi shang yu qin 。suo can bi zhong liang ,suo bao jie xiong yin 。
    ni yu fang zi sheng ,bu wu huo mie shen 。ji zi zuo zhou fu ,sun tong wei han chen 。
    hong fan ji li yi ,hou wang yong jing guan 。
    wu guan cai ling shen ,fu gan qing ying shi 。chan ning luan zhong xiao ,gu jin tong suo bei 。
    jian xie qi jiao hua ,gu rou xiang can yi 。han chu yun jiang chong ,jin si mie li ji 。
    tian xing you ke jian ,jun chen gu ji yi 。zi xu peng wu ding ,wen chong duan yue pi 。
    qu yuan shen xiang liu ,jue qi xian zi yi 。he bu re fan li ,bian zhou mo hai ji 。
    chang ji zhen xian dao ,qing ji qu zhong fan 。qin huang ji han wu ,yan de you ji fan 。
    qing rao mo ji xie ,wei jiao si hai zun 。ji yu xian yu zhou ,reng gui hou gan kun 。
    chong gao yu jiu yuan ,wu mo neng liang cun 。shen nai zi suo yu ,huang yin fa ling gen 。
    jin gao shi yan ji ,yu se fu dong hun 。zheng zhan qiong wai yu ,sha shang bei zhong yuan 。
    tian jian liang nan wu ,shen li bu ke xuan 。an ji fan peng lai ,wang mu hai kun lun 。
    yi shu zhong mo gao ,bei zai jing he yan 。
    lu hou qi zheng shu ,ni fu cong qi juan 。han zhu sai ying cai ,gu sheng bei pai qian 。
    shi huang chong han zi ,ji du nai bu quan 。wu di ai xiang ru ,ji zheng fu wang xian 。
    gui yuan shi xian er ,jian jin li gong ran 。fang zhi gu lai zhu ,nan yi xiao dang nian 。
    shi ji xi wei ou ,la bo wei kuang sheng 。yi chao jun chen qi ,xiong bian he zong heng 。
    yun chou kang han ye ,ping shi xia ji cheng 。ji yi zhi suo da ,hai wei zhi suo peng 。
    qi re zhong pin jian ,han ge ben mo ying 。
    chao cuo bao yuan ce ,wei jun na liang gui 。xiao bi zhu hou quan ,yong yong de suo yi 。
    jian chen fu jiu xi ,cheng xin mou xiang wei 。shi zhu jing bu bian ,shen lu zong ju yi 。
    han jing chen qin ming ,lan fa you ru si 。bi gan yu long feng ,can hai he zu bei 。
    jiang hou cheng da ji ,shang hou wei reng zun 。yi chao dui yu li ,rong ru an ke lun 。
    su sheng pei liu yin ,yi yi wei yang yuan 。zhu fu shi wu ding ,zhao zhao cheng huo gen 。
    li si zuo er bi ,ju xin zhong ji men 。huo meng yi san hou ,yi qi ji hou kun 。
    tian ren ji ying man ,ci li gu yong cun 。fang zhi de yi zhe ,he bi cheng zhu lun 。
    mie jing qi yuan he ,xian ge dui qing zun 。er shu fan hai bin ,jiang xu gui lin yuan 。
    xiao sa qu wu lei ,ci mou cheng zu dui 。
    zhi ren shun tong sai ,wei ming gu mo ci 。wu guan tai shi gong ,ke wei shi dao gui 。
    liu zhi yan zu fen ,gan huai tian sheng ya 。wu tan gong fu zi ,bing yi que bu yi 。
    hui ji yi he wan ,tian nian wai dang shi 。xun gao zi xiao shuo ,chu lao kong yu bei 。
    da zhe gui liang li ,zhi ren shang zhi ji 。jing fang dong you zan ,shen ao xian fa hui 。
    ru he ji yuan e ,bu wu huo suo gui 。mou wu an mou yi ,shei yan er jing wei 。
    xuan yuan ming zhi zhi ,da ya shang bao gong 。mao xian qia wen zhe ,you ze xian gai tong 。
    ruo nian fu jiao liao ,ke wei da yang meng 。wan jie xi luan gu ,chang fei li ceng qiong 。
    zhi jin bu zhi tui ,sui ling ji dao qiong 。yi xi bian fu chu ,hu wei mi huo zhong 。
    fang yan jia dun ke ,yong zhen tian rang tong 。
    sheng ren chui da xun ,ao yi bu gou she 。tian dao yang wan xiong ,shen ming 祐yi zhe 。
    si yan you ying xiang ,an de fu hui xue 。gun sou dan ying rui ,tang yu yo hun nie 。
    dao zhi he yan ji ,yan sheng nai duan she 。lu yin quan ke rang ,huo ji sui qian jie 。
    chu mu si ju ni ,fu bing xi he lie 。tian chang shi ji zhu ,zuo guo jiu wang que 。
    guan zhong cun ba gong ,shi zu cheng gui shui 。han shi fang ban dang ,qun yan zi xie jue 。
    jian jian chen fan tu ,zi zi kang zhong jie 。shi ji ou yu jing ,yuan shi xiong chou jue 。
    mou xie shi mi cong ,e er fan zhu mie 。gu lai re ci lei ,fen rao nan jin lie 。
    dao xia li wei mang ,shei wei wo zhao xi 。wu jiang xun shang di ,liao kuo ju ji che 。
    yi yi wu yong yan ,wang huai shu zi yue 。

    【zhu shi 】:

    nai :

    ①chu zhi ;dui dai 。chang yu “he ”lian yong ,biao shi zen me chu zhi 、zen me dui dai 。lin jiao min 《yu qi shu 》:“ze jiao si wei ku ye ,jiang nai zhi he ?”you shi ye chan yong 。《huai na zi ·bing lve xun 》:“wei mo xing zhe mo ke nai ye 。”②mo nai ;zen nai 。biao shi zhuai she 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di yi ben di er she :“xiao sheng te ye chang lao ,nai lu tu ben chi ,mo yi xiang kui 。”

    he :

    (yi )①yi wen dai ci 。1. shen me 。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan 。《shi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)。”(dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu 。《shi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu 。”(xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。

    chun :

    (yi )①zhi piao ;dui hou 。《mo zi ·suo ran 》:“ji you jie hao ren yi ,chun jin wei ling 。”《xin lun ·feng su 》:“feng you hou bao ,su you chun jiao 。”(jiao :ke bao 。)②wei dao nong hou 。《lun heng ·zi ran 》:“chun jiu wei gan ,yin zhi zhe zui bu xiang zhi 。”③jing chun ;chun jing 。wang cao 《tou tuo si bei wen 》:“fa shi shi tan zhen ,ye hang chun xiu ,li huai yuan yuan 。”(shi :jia zai seng ni ming zi qian yi shi shen fen 。)《meng xi bi tan ·za zhi yi 》:“yan shi chun qi ,ran zhi ru ma ,dan yan shen nong 。”(yan :se 。ran :ran 。)④cheng dui 。《zuo chuan ·xiang gong shi yi nian 》:“zheng ren lu jin hou yi an che 、tun che ,chun shi wu cheng 。”⑤tong “tui tūn”。guang ming 。liu ji 《huang tai zi yan xuan pu xuan you tang you ling fu shi 》:“chun yao liu ge ,huang qing you xing 。”(liu ge :zhi tian de si fang 。)yang jiong 《ting ju fu 》:“han tian de zhi jing qi ,xi ri yue zhi chun guang 。”(er )zhūnjiao guan 。《zhou li · kao gong ji · zhong shi 》:“zhong shi ran yu ……chun er zi (zì)zhi 。”(zi :jin pao 。)

    gu :

    ①wang xi ;li shi jiu yuan 。yu “jin ”xiang dui 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“shang gu xue ju ye chu ,hou shi sheng ren yi zhi yi gong shi 。”(yi :huan 。gong shi :fang she 。)su shi 《shui diao ge tou 》:“ren you bei huan li ge ,yue you yin qing yuan que ,ci shi gu nan quan 。”②zhi gu dai de shi wu ;jiu ;yuan lai 。《gu shi shi jiu shou 》zhi shi liu :“liang ren wei gu huan ,wang jia hui qian sui 。”③jiu yuan ;gu lao 。zhao yu shi 《bin tui lu 》juan san :“ke tu er zi ,ji lai shen gu 。”④gu ti shi de jian chen 。huo chen gu feng 、gu shi 。yu jin ti shi xiang dui ,bu shou ping ze 、dui zhang deng ge lv de xian zhi ,xing shi bi jiao zi you 。《shi sou ·gu ti shang 》:“ge zhi wu 、qi yan gu ,quan bu ru le yi 。”

    gu feng :

    gu ren de feng du 。liu you 《you shan xi cun 》:“xiao gu zhui sui chun she jin ,yi guan jian piao ~~cun 。”

    feng :

    (yi )①kong qi liu tong de xian xiang 。《shi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang 。”②chui feng ;rang feng chui 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“you han ji ,bu ke yi feng 。”③bi yu kuai su ru feng 。《zi zhi tong jian ·jin cheng di xian he wu nian 》:“qi zu xia jun dao ,feng fa xiang fu 。”④qi shi ;shi tou 。《jin shu ·liu yi chuan 》:“hao zang fou ren wu ,wang gong gui ren wang feng dan zhi 。”⑤jiao hua ;jiao yo 。《zhou shu ·ji yang wang xian chuan 》:“xuan feng dao li 。”⑥feng qi ;feng su 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“gu wei zhi shui ,yi qi fu guan ren feng zhe de yan 。”liu you 《you shan xi cun 》:“yi guan jian piao gu feng cun 。”⑦jing xiang ;jing se 。yang mo li 《xiao chu jing ci si song lin zi fang er shou 》zhi yi :“bi jing xi hu liu yue zhong ,feng guang bu yu si shi tong 。”⑧feng du ;feng ge 。du fu 《yong huai gu ji wu shou 》:“yao la shen zhi song yu bei ,feng liu ru ya yi wu shi 。”⑨ge yao ;min ge 。《zuo chuan ·xiang gong shi ba nian 》:“wu zhou ge bei feng ,you ge na feng 。”(zhou :lv ci 。)⑩zou shi ;san shi 。《shang shu ·fei shi 》:“ma niu ji feng 。”(11)bing ming 。《san guo zhi ·wei shu ·wang can chuan 》zhu yin 《dian lve 》:“tai zu xian ku tou feng ,shi ri ji fa wo 。”(12)feng song 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi bian 》:“xian xu dou 《chu ci 》,chao xi feng 詠,yi wei zhi ben 。” (er )fěng tong “諷(fěng)”。yong han xu de hua an shi huo quan jie 。《han shu ·zhao an han chuan 》:“an han wen zhi ,xian feng gao (du )jian bu gai ,yu shi shou an zhi fa 。”(shou an :shou shen 。)[feng sao ]《shi jing 》de 《guo feng 》he 《chu ci 》de 《li sao 》de ge chen 。《song shu ·xie ling yun chuan lun 》:“mo bu tong zu feng sao 。”(zu :xiao fa 。)ye fan zhi shi wen 。gao kuo 《tong cui yuan wai qi wu she wei jiu ri yan jing zhao fu li shi cao 》:“wan qing cui han mo ,qiu xing yin feng sao 。”(han :bi 。)

    ji :

    ①jin ;zhong le 。《zuo chuan ·xi gong er shi er nian 》:“chu ren wei ji ji 。”②fu ci 。yi jing 。《lun yu ·yang huo 》:“ji de zhi ,huan shi zhi 。”(huan :dan xin 。)③lian ci 。1. chang yu “ju ”、“you ”hu ying ,biao shi er chong qing kuang bing cun 。《shi jing ·da ya ·zheng min 》:“ji ming ju zhe ,yi bao ji shen 。”2. ze ;jiu 。《lun yu ·ji shi 》:“ji lai zhi ,ze an zhi 。”

    ji wang :

    guo qu ,yi wang de shi jian 。《lun yu ·ba yi 》:“cheng shi bu shui ,sui shi bu jian ,~~bu jiu 。”

    wang :

    ①dao ……qu ;qu 。yu “lai ”、“fan ”xiang dui 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“jin yan nve ji min ,wang wang er zheng zhi 。”(yan :guo ming 。)《zhuang zi ·shan mu 》:“ji song wang er ying lai ,lai zhe wu jin ,wang zhe wu zhi 。”②yi wang ;guo qu ;cong qian 。《shi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“guan wang zhe de shi zhi bian 。”《lie zi ·shui fu 》:“guan wang yi zhi lai 。”(lai :wei lai 。)③song qu (mou chong dong xi )。qin jia 《liu jun zeng fu shi san shou 》zhi san :“kui bi zeng wo hou ,can ci wang wu qing 。”④yi hou ;yi xia 。《lv shi chun qiu ·cha wei 》:“zi jin yi wang ,lu ren bu shu ren yi 。”⑤si ;si zhe 。《zuo chuan · xi gong jiu nian 》:“song wang shi ju 。”(ju :huo zhao de ren 。)

    bu :

    (yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)

    fu :

    ①fan hui ;hui gui 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“xuan zi wei chu shan er fu 。”cui hao 《huang he lou 》:“huang he yi qu bu fu fan 。”②hui fu 。《lv shi chun qiu ·shen da 》:“wu wang yu shi fu pan geng zhi zheng 。”③bao fu 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“wei pi fu pi fu fu chou ye 。”④hui bao ;hui fu 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“you fu yu wang zhe yue 。”⑤fu ci 。zai ;you 。cao zhi 《song ying shi 》:“ce zu mo hang jing ,huang chou bu fu tian 。”⑥mian chu fu shui yao yi 。《han shu ·wu hang zhi xia zhi xia 》:“cai shen yi zhi shui ,fu san ri zhi yi 。”

    xuan :

    (yi )①xuan zhuai ;hui xuan 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“yu shi yan he bai shi xuan ji mian mu 。”②fan hui ;gui lai 。《shi jing ·yong feng ·zai chi 》:“ji bu wo jia ,bu neng xuan fan 。”③hen kuai ;li ji 。《hou han shu ·dong zhuo chuan 》:“zhuo ji sha qiong 、bi ,xuan yi hui zhi 。”④xiao bian 。han yu 《zhang zhong cheng chuan hou xu 》:“xun qi xuan ,ji zhong jian xun qi ,huo qi huo li 。” (er )xuàn ①xuan zhuai de 。《hou han shu ·wang dun chuan 》:“bei sui xuan xuan yu ma ju wang 。”②lin shi 。xin qi ji 《qin yuan chun 》:“kuai dong feng chui duan ,xi jiang dui yu ,ji hu dou jiu ,xuan bi chen ai 。”