• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 懷痛不見伸,抱冤竟難悉。

    “懷痛不見伸,抱冤竟難悉。”詩句出處:《被彈》;是唐朝詩人沈佺期的作品。

    知人昔不易,舉非貴易失。爾何按國章,無罪見呵叱。
    平生守直道,遂為眾所嫉。少以文作吏,手不曾開律。
    一旦法相持,荒忙意如漆。幼子雙囹圄,老夫一念室。
    昆弟兩三人,相次俱囚桎。萬鑠當眾怒,千謗無片實。
    庶以白黑讒,顯此涇渭質。劾吏何咆哮,晨夜聞撲抶。
    事間拾虛證,理外存枉筆。懷痛不見伸,抱冤竟難悉。
    窮囚多垢膩,愁坐饒蟣虱。三日唯一飯,兩旬不再櫛。
    是時盛夏中,暵赫多瘵疾。瞪目眠欲閉,喑嗚氣不出。
    有風自扶搖,鼓蕩無倫匹。安得吹浮雲,令我見白日。

    【註釋】:

    懷:

    ①胸前;胸懷。《論語·陽貨》:“子生三年,然後免於父母之懷。”曹植《七哀詩》:“原為西南風,長逝入君懷。”②抱或揣在胸前。《史記·屈原賈生列傳》:“於是懷石遂自沉汨羅以死。”③懷孕。左延年《苦哉篇》:“五子遠鬥去,五婦皆懷身。”④包藏;隱藏。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“吾意久懷忿,汝豈得自由。”(自由:由自己。)《戰國策·魏策四》:“懷怒未發。”⑤思念。《詩經·周南·卷耳》:“嗟我懷人,寘彼周行。”(寘:放置。周行:大路。)⑥心意;心情。王羲之《蘭亭集序》:“所以遊目騁懷,足以極視聽之娛,信可樂也。”(信:確實。)⑦安撫。《淮南子·泰族》:“大足以容眾,德足以懷遠。”《左傳·僖公七年》:“懷遠以德。”⑧歸向;歸附。《舊唐書·賈敦頤傳》:“政化清靜,老幼懷之。”⑨賜予;贈送。《詩經·檜風·匪風》:“誰將西歸,懷之好音。”(好音:好消息。)

    痛:

    ①疼痛。王充《論衡·訂鬼》:“病者困劇,身體痛”。《漢書·灌夫傳》:“蚡疾,一身盡痛,若有擊者。”②悲傷;悲痛。《史記·秦本紀》:“寡人思念先君之意,常痛於心。”③恨;痛恨。《左傳·昭公二十年》:“神怒民痛。”④極;盡情地;徹底地。《管子·七臣七主》:“奸臣痛言人情以驚主。”⑤憐愛。孟郊《古興》:“痛玉不痛身,抱璞求所歸。”

    不:

    (一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    見:

    (一)①看;看到。《詩經·小雅·何人斯》:“我聞其聲,不見其身。”《戰國策·楚策四》:“見兔而顧犬。”《石鐘山記》:“事不目見耳聞,而臆斷有無,可乎?”②拜見;謁見。《墨子·公輸》:“子墨子見王。”③會見。《史記·項羽本紀》:“項伯即入見沛公。”白居易《琵琶行》:“移船相近邀相見。”④見解;見識。《晉書·王渾傳》:“敢陳愚見。”⑤表示被動,相當於“被”。《史記·屈原賈生列傳》:“信而見疑,忠而被謗,能無怨乎?”《楚辭·漁父》:“舉世皆濁而我獨清,眾人皆醉而我獨醒,是以見放。”(放:放逐。)⑥放在動詞前,有稱代自我作用。王安石《答司馬諫議書》:“冀君實或見恕也。”李密《陳情表》:“生孩六月,慈父見背。” (二)xiàn ①顯露;出現。《敕勒歌》:“天蒼蒼,野茫茫,風吹草低見牛羊。”②介紹;引見。《墨子·公輸》:“胡不見我於王?”(胡:為何。)③現成的。《史記·項羽本紀》:“軍無見糧。”

    伸:

    ①指肢體或物體舒展開。《儀禮·士相見禮》:“君子欠伸。”②泛指伸展;擴展。《淮南子·本經》:“含吐陰陽,伸曳四時。”③申述。白居易《贈樊著作》:“冤憤一言伸。”按,②③兩義又寫作“申”。

    抱:

    ①胸懷。《宋書·范曄傳》:“雖區區丹抱,不負夙心。”韋應物《寒食日寄諸弟》詩:“念離獨傷抱。”②用手臂圍住,抱持。方苞《左忠毅公逸事》:“史前跪抱公膝而嗚咽。”(史:史可法。公:指左光鬥。)《史記· 西門豹傳》:“即使吏卒共抱大巫嫗投之河中。”(即:就。使:命令。)③環繞;圍繞。杜甫《江村》詩:“清江一曲抱村流,長夏江村事事幽。”④懷藏;心存。袁枚《祭妹文》:“然則抱此無涯之憾……”⑤負;背負。司馬遷《報任安書》:“今少卿抱不測之罪。”⑥兩臂合抱的距離。《史記·司馬相如列傳》:“欃檀木蘭,豫章女貞,長千仞,大連抱。”

    冤:

    ①屈縮;不舒展。《漢書·息夫躬傳》:“冤頸折翼,庸得往兮!”(庸:難道。)②冤枉;冤屈。《史記·於定國傳》:“定國為廷尉,民以為不冤。”③冤仇。韓愈《謝自然詩》:“往者不可悔,孤魂抱深冤。”④通“怨”。怨恨;仇恨。李商隱《行次西郊作》:“冤憤如相焚。”

    竟:

    ①樂曲完畢。《周禮·春官·樂師》:“凡樂成則告備”鄭玄註:“成,謂所奏一竟。”②完畢;終瞭。曹操《步出夏門行·龜雖壽》:“神龜雖壽,猶有竟時。”《史記·項羽本紀》:“於是項梁乃教(項)籍兵法,籍大喜,略知其意,又不肯竟學。”③從頭至尾。《世說新語·雅量》:“竟日皆美供,雖晚至亦獲盛饌(zhuàn)。”(供:飯食。饌:食物。)④窮究;追究。《漢書·霍光傳》:“此縣官重太後,故不竟也。”(重:敬重。)蘇舜卿《王公行狀》:“雖末事必竟。”(末事:小事。)⑤同“境”。邊境。《左傳·宣公二年》:“亡不越竟。”(亡:逃亡。)⑥終於;終究。《史記·淮陰侯列傳》:“信亦知其意,怒,竟絕去。”(絕去:決絕而去。)《後漢書·耿棄傳》:“有志者事竟成也。”⑦竟然;居然。《史記·屈原列傳》:“而齊竟怒不救楚,楚大困。”《徐霞客遊記·遊黃山日記》:“擬尋石筍奧境,竟為天奪,濃霧迷漫。”⑧至;直到。《史記·齊太公世傢》:“竟(齊)頃公卒,百姓附,諸侯不犯。”

    難:

    (一)nán 困難;艱難。與“易”相對。《老子》第二章:“故有無相生,難易相成。”李白《蜀道難》:“蜀道之難,難於上青天。” (二)nàn ①災難;禍患。《孫子·謀攻》:“三軍既惑且疑,則諸侯之難至矣。”《韓非子·五蠹》:“堅甲厲兵以備難。”(厲兵:磨快兵器。)特指兵難,反抗或叛亂。賈誼《過秦論》:“一夫作難而七廟隳。”(七廟:天子的宗廟。隳 :毀壞。)蘇軾《晁錯論》:“惟仁人君子豪傑之士,能出身為天下犯大難,以求成大功。”②怨仇。《戰國策·秦策一》:“以與周武為難。”(周武:周武王。)《史記·張儀列傳》:“楚嘗與秦構難,戰於漢中。”③責備;責難。《孟子·離婁下》:“於禽獸又何難焉?”又詰問;反駁。《論衡·問孔》:“造難孔子,何傷於義?”王安石《答司馬諫議書》:“辟邪說,難壬人。”(壬人:佞人,巧言諂媚的小人。)又辯駁的觀點,論點。《漢書·高帝紀》:“(漢王)以問張良,良發八難。” (三)nuó ①茂盛的樣子。《詩經·小雅·隰桑》:“隰桑有阿,其葉有難。”(阿:通“婀”,柔美的樣子。)②驅逐疫鬼。後來寫作“儺”。《周禮·夏官·方相氏》:“帥百隸而時難,以索室驅疫。”

    悉:

    ①詳盡。《說文》:“悉,詳盡也。”②盡;盡其所有。曾鞏《祭歐陽少師文》:“開建國本,情忠力悉。”③詳盡地知道。蕭統《文選序》:“隨時變改,難可詳悉。”④副詞。相當於“全”、“都”。《尚書·湯誓》:“格爾眾庶,悉聽朕言。”


  • 怀痛不见伸,抱冤竟难悉。

    “怀痛不见伸,抱冤竟难悉。”诗句出处:《被弹》;是唐朝诗人沈佺期的作品。

    知人昔不易,举非贵易失。尔何按国章,无罪见呵叱。
    平生守直道,遂为众所嫉。少以文作吏,手不曾开律。
    一旦法相持,荒忙意如漆。幼子双囹圄,老夫一念室。
    昆弟两三人,相次俱囚桎。万铄当众怒,千谤无片实。
    庶以白黑谗,显此泾渭质。劾吏何咆哮,晨夜闻扑抶。
    事间拾虚证,理外存枉笔。怀痛不见伸,抱冤竟难悉。
    穷囚多垢腻,愁坐饶虮虱。三日唯一饭,两旬不再栉。
    是时盛夏中,暵赫多瘵疾。瞪目眠欲闭,喑呜气不出。
    有风自扶摇,鼓荡无伦匹。安得吹浮云,令我见白日。

    【注释】:

    怀:

    ①胸前;胸怀。《论语·阳货》:“子生三年,然后免于父母之怀。”曹植《七哀诗》:“原为西南风,长逝入君怀。”②抱或揣在胸前。《史记·屈原贾生列传》:“于是怀石遂自沉汨罗以死。”③怀孕。左延年《苦哉篇》:“五子远斗去,五妇皆怀身。”④包藏;隐藏。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“吾意久怀忿,汝岂得自由。”(自由:由自己。)《战国策·魏策四》:“怀怒未发。”⑤思念。《诗经·周南·卷耳》:“嗟我怀人,寘彼周行。”(寘:放置。周行:大路。)⑥心意;心情。王羲之《兰亭集序》:“所以游目骋怀,足以极视听之娱,信可乐也。”(信:确实。)⑦安抚。《淮南子·泰族》:“大足以容众,德足以怀远。”《左传·僖公七年》:“怀远以德。”⑧归向;归附。《旧唐书·贾敦颐传》:“政化清静,老幼怀之。”⑨赐予;赠送。《诗经·桧风·匪风》:“谁将西归,怀之好音。”(好音:好消息。)

    痛:

    ①疼痛。王充《论衡·订鬼》:“病者困剧,身体痛”。《汉书·灌夫传》:“蚡疾,一身尽痛,若有击者。”②悲伤;悲痛。《史记·秦本纪》:“寡人思念先君之意,常痛于心。”③恨;痛恨。《左传·昭公二十年》:“神怒民痛。”④极;尽情地;彻底地。《管子·七臣七主》:“奸臣痛言人情以惊主。”⑤怜爱。孟郊《古兴》:“痛玉不痛身,抱璞求所归。”

    不:

    (一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    见:

    (一)①看;看到。《诗经·小雅·何人斯》:“我闻其声,不见其身。”《战国策·楚策四》:“见兔而顾犬。”《石钟山记》:“事不目见耳闻,而臆断有无,可乎?”②拜见;谒见。《墨子·公输》:“子墨子见王。”③会见。《史记·项羽本纪》:“项伯即入见沛公。”白居易《琵琶行》:“移船相近邀相见。”④见解;见识。《晋书·王浑传》:“敢陈愚见。”⑤表示被动,相当于“被”。《史记·屈原贾生列传》:“信而见疑,忠而被谤,能无怨乎?”《楚辞·渔父》:“举世皆浊而我独清,众人皆醉而我独醒,是以见放。”(放:放逐。)⑥放在动词前,有称代自我作用。王安石《答司马谏议书》:“冀君实或见恕也。”李密《陈情表》:“生孩六月,慈父见背。” (二)xiàn ①显露;出现。《敕勒歌》:“天苍苍,野茫茫,风吹草低见牛羊。”②介绍;引见。《墨子·公输》:“胡不见我于王?”(胡:为何。)③现成的。《史记·项羽本纪》:“军无见粮。”

    伸:

    ①指肢体或物体舒展开。《仪礼·士相见礼》:“君子欠伸。”②泛指伸展;扩展。《淮南子·本经》:“含吐阴阳,伸曳四时。”③申述。白居易《赠樊著作》:“冤愤一言伸。”按,②③两义又写作“申”。

    抱:

    ①胸怀。《宋书·范晔传》:“虽区区丹抱,不负夙心。”韦应物《寒食日寄诸弟》诗:“念离独伤抱。”②用手臂围住,抱持。方苞《左忠毅公逸事》:“史前跪抱公膝而呜咽。”(史:史可法。公:指左光斗。)《史记· 西门豹传》:“即使吏卒共抱大巫妪投之河中。”(即:就。使:命令。)③环绕;围绕。杜甫《江村》诗:“清江一曲抱村流,长夏江村事事幽。”④怀藏;心存。袁枚《祭妹文》:“然则抱此无涯之憾……”⑤负;背负。司马迁《报任安书》:“今少卿抱不测之罪。”⑥两臂合抱的距离。《史记·司马相如列传》:“欃檀木兰,豫章女贞,长千仞,大连抱。”

    冤:

    ①屈缩;不舒展。《汉书·息夫躬传》:“冤颈折翼,庸得往兮!”(庸:难道。)②冤枉;冤屈。《史记·于定国传》:“定国为廷尉,民以为不冤。”③冤仇。韩愈《谢自然诗》:“往者不可悔,孤魂抱深冤。”④通“怨”。怨恨;仇恨。李商隐《行次西郊作》:“冤愤如相焚。”

    竟:

    ①乐曲完毕。《周礼·春官·乐师》:“凡乐成则告备”郑玄注:“成,谓所奏一竟。”②完毕;终了。曹操《步出夏门行·龟虽寿》:“神龟虽寿,犹有竟时。”《史记·项羽本纪》:“于是项梁乃教(项)籍兵法,籍大喜,略知其意,又不肯竟学。”③从头至尾。《世说新语·雅量》:“竟日皆美供,虽晚至亦获盛馔(zhuàn)。”(供:饭食。馔:食物。)④穷究;追究。《汉书·霍光传》:“此县官重太后,故不竟也。”(重:敬重。)苏舜卿《王公行状》:“虽末事必竟。”(末事:小事。)⑤同“境”。边境。《左传·宣公二年》:“亡不越竟。”(亡:逃亡。)⑥终于;终究。《史记·淮阴侯列传》:“信亦知其意,怒,竟绝去。”(绝去:决绝而去。)《后汉书·耿弃传》:“有志者事竟成也。”⑦竟然;居然。《史记·屈原列传》:“而齐竟怒不救楚,楚大困。”《徐霞客游记·游黄山日记》:“拟寻石笋奥境,竟为天夺,浓雾迷漫。”⑧至;直到。《史记·齐太公世家》:“竟(齐)顷公卒,百姓附,诸侯不犯。”

    难:

    (一)nán 困难;艰难。与“易”相对。《老子》第二章:“故有无相生,难易相成。”李白《蜀道难》:“蜀道之难,难于上青天。” (二)nàn ①灾难;祸患。《孙子·谋攻》:“三军既惑且疑,则诸侯之难至矣。”《韩非子·五蠹》:“坚甲厉兵以备难。”(厉兵:磨快兵器。)特指兵难,反抗或叛乱。贾谊《过秦论》:“一夫作难而七庙隳。”(七庙:天子的宗庙。隳 :毁坏。)苏轼《晁错论》:“惟仁人君子豪杰之士,能出身为天下犯大难,以求成大功。”②怨仇。《战国策·秦策一》:“以与周武为难。”(周武:周武王。)《史记·张仪列传》:“楚尝与秦构难,战于汉中。”③责备;责难。《孟子·离娄下》:“于禽兽又何难焉?”又诘问;反驳。《论衡·问孔》:“造难孔子,何伤于义?”王安石《答司马谏议书》:“辟邪说,难壬人。”(壬人:佞人,巧言谄媚的小人。)又辩驳的观点,论点。《汉书·高帝纪》:“(汉王)以问张良,良发八难。” (三)nuó ①茂盛的样子。《诗经·小雅·隰桑》:“隰桑有阿,其叶有难。”(阿:通“婀”,柔美的样子。)②驱逐疫鬼。后来写作“傩”。《周礼·夏官·方相氏》:“帅百隶而时难,以索室驱疫。”

    悉:

    ①详尽。《说文》:“悉,详尽也。”②尽;尽其所有。曾巩《祭欧阳少师文》:“开建国本,情忠力悉。”③详尽地知道。萧统《文选序》:“随时变改,难可详悉。”④副词。相当于“全”、“都”。《尚书·汤誓》:“格尔众庶,悉听朕言。”


  • huai tong bu jian shen ,bao yuan jing nan xi 。

    “huai tong bu jian shen ,bao yuan jing nan xi 。”shi gou chu chu :《bei dan 》;shi tang chao shi ren shen quan ji de zuo pin 。

    zhi ren xi bu yi ,ju fei gui yi shi 。er he an guo zhang ,mo zui jian a chi 。
    ping sheng shou zhi dao ,sui wei zhong suo ji 。shao yi wen zuo li ,shou bu ceng kai lv 。
    yi dan fa xiang chi ,huang mang yi ru qi 。you zi shuang ling yu ,lao fu yi nian shi 。
    kun di liang san ren ,xiang ci ju qiu zhi 。mo shuo dang zhong nu ,qian bang mo pian shi 。
    shu yi bai hei chan ,xian ci jing wei zhi 。he li he pao xiao ,chen ye wen pu chi 。
    shi jian she xu zheng ,li wai cun wang bi 。huai tong bu jian shen ,bao yuan jing nan xi 。
    qiong qiu duo gou ni ,chou zuo rao ji shi 。san ri wei yi fan ,liang xun bu zai zhi 。
    shi shi cheng xia zhong ,han he duo zhai ji 。deng mu mian yu bi ,yin wu qi bu chu 。
    you feng zi fu yao ,gu dang mo lun pi 。an de chui fu yun ,ling wo jian bai ri 。

    【zhu shi 】:

    huai :

    ①xiong qian ;xiong huai 。《lun yu ·yang huo 》:“zi sheng san nian ,ran hou mian yu fu mu zhi huai 。”cao zhi 《qi ai shi 》:“yuan wei xi na feng ,chang shi ru jun huai 。”②bao huo chuai zai xiong qian 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“yu shi huai dan sui zi chen mi luo yi si 。”③huai yun 。zuo yan nian 《ku zai pian 》:“wu zi yuan dou qu ,wu fu jie huai shen 。”④bao cang ;yin cang 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“wu yi jiu huai fen ,ru qi de zi you 。”(zi you :you zi ji 。)《zhan guo ce ·wei ce si 》:“huai nu wei fa 。”⑤sai nian 。《shi jing ·zhou na ·juan er 》:“jie wo huai ren ,tian bi zhou hang 。”(tian :fang zhi 。zhou hang :da lu 。)⑥xin yi ;xin qing 。wang xi zhi 《lan ting ji xu 》:“suo yi you mu cheng huai ,zu yi ji shi ting zhi yu ,xin ke le ye 。”(xin :que shi 。)⑦an fu 。《huai na zi ·tai zu 》:“da zu yi rong zhong ,de zu yi huai yuan 。”《zuo chuan ·xi gong qi nian 》:“huai yuan yi de 。”⑧gui xiang ;gui fu 。《jiu tang shu ·gu dui yi chuan 》:“zheng hua qing jing ,lao you huai zhi 。”⑨ci yu ;zeng song 。《shi jing ·gui feng ·fei feng 》:“shei jiang xi gui ,huai zhi hao yin 。”(hao yin :hao xiao xi 。)

    tong :

    ①teng tong 。wang chong 《lun heng ·ding gui 》:“bing zhe kun ju ,shen ti tong ”。《han shu ·guan fu chuan 》:“fen ji ,yi shen jin tong ,re you ji zhe 。”②bei shang ;bei tong 。《shi ji ·qin ben ji 》:“gua ren sai nian xian jun zhi yi ,chang tong yu xin 。”③hen ;tong hen 。《zuo chuan ·zhao gong er shi nian 》:“shen nu min tong 。”④ji ;jin qing de ;che de de 。《guan zi ·qi chen qi zhu 》:“jian chen tong yan ren qing yi jing zhu 。”⑤lian ai 。meng jiao 《gu xing 》:“tong yu bu tong shen ,bao pu qiu suo gui 。”

    bu :

    (yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)

    jian :

    (yi )①kan ;kan dao 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo wen ji sheng ,bu jian ji shen 。”《zhan guo ce ·chu ce si 》:“jian tu er gu quan 。”《dan zhong shan ji 》:“shi bu mu jian er wen ,er yi duan you mo ,ke hu ?”②bai jian ;ye jian 。《mo zi ·gong shu 》:“zi mo zi jian wang 。”③hui jian 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“xiang bai ji ru jian pei gong 。”bai ju yi 《pi pa hang 》:“yi chuan xiang jin yao xiang jian 。”④jian jie ;jian shi 。《jin shu ·wang hun chuan 》:“gan chen yu jian 。”⑤biao shi bei dong ,xiang dang yu “bei ”。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“xin er jian yi ,zhong er bei bang ,neng mo yuan hu ?”《chu ci ·yu fu 》:“ju shi jie zhuo er wo du qing ,zhong ren jie zui er wo du xing ,shi yi jian fang 。”(fang :fang zhu 。)⑥fang zai dong ci qian ,you chen dai zi wo zuo yong 。wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“ji jun shi huo jian shu ye 。”li mi 《chen qing biao 》:“sheng hai liu yue ,ci fu jian bei 。” (er )xiàn ①xian lou ;chu xian 。《chi le ge 》:“tian cang cang ,ye mang mang ,feng chui cao di jian niu yang 。”②jie shao ;yin jian 。《mo zi ·gong shu 》:“hu bu jian wo yu wang ?”(hu :wei he 。)③xian cheng de 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jun mo jian liang 。”

    shen :

    ①zhi zhi ti huo wu ti shu zhan kai 。《yi li ·shi xiang jian li 》:“jun zi qian shen 。”②fan zhi shen zhan ;kuo zhan 。《huai na zi ·ben jing 》:“han tu yin yang ,shen ye si shi 。”③shen shu 。bai ju yi 《zeng fan zhe zuo 》:“yuan fen yi yan shen 。”an ,②③liang yi you xie zuo “shen ”。

    bao :

    ①xiong huai 。《song shu ·fan ye chuan 》:“sui ou ou dan bao ,bu fu su xin 。”wei ying wu 《han shi ri ji zhu di 》shi :“nian li du shang bao 。”②yong shou bei wei zhu ,bao chi 。fang bao 《zuo zhong yi gong yi shi 》:“shi qian gui bao gong xi er wu yan 。”(shi :shi ke fa 。gong :zhi zuo guang dou 。)《shi ji · xi men bao chuan 》:“ji shi li cu gong bao da wu yu tou zhi he zhong 。”(ji :jiu 。shi :ming ling 。)③huan rao ;wei rao 。du fu 《jiang cun 》shi :“qing jiang yi qu bao cun liu ,chang xia jiang cun shi shi you 。”④huai cang ;xin cun 。yuan mei 《ji mei wen 》:“ran ze bao ci mo ya zhi han ……”⑤fu ;bei fu 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“jin shao qing bao bu ce zhi zui 。”⑥liang bei ge bao de ju li 。《shi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“chan tan mu lan ,yu zhang nv zhen ,chang qian ren ,da lian bao 。”

    yuan :

    ①qu su ;bu shu zhan 。《han shu ·xi fu gong chuan 》:“yuan geng she yi ,yong de wang xi !”(yong :nan dao 。)②yuan wang ;yuan qu 。《shi ji ·yu ding guo chuan 》:“ding guo wei ting wei ,min yi wei bu yuan 。”③yuan chou 。han yu 《xie zi ran shi 》:“wang zhe bu ke hui ,gu hun bao shen yuan 。”④tong “yuan ”。yuan hen ;chou hen 。li shang yin 《hang ci xi jiao zuo 》:“yuan fen ru xiang fen 。”

    jing :

    ①le qu wan bi 。《zhou li ·chun guan ·le shi 》:“fan le cheng ze gao bei ”zheng xuan zhu :“cheng ,wei suo zou yi jing 。”②wan bi ;zhong le 。cao cao 《bu chu xia men hang ·gui sui shou 》:“shen gui sui shou ,you you jing shi 。”《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“yu shi xiang liang nai jiao (xiang )ji bing fa ,ji da xi ,lve zhi ji yi ,you bu ken jing xue 。”③cong tou zhi wei 。《shi shui xin yu ·ya liang 》:“jing ri jie mei gong ,sui wan zhi yi huo cheng zhuan (zhuàn)。”(gong :fan shi 。zhuan :shi wu 。)④qiong jiu ;zhui jiu 。《han shu ·huo guang chuan 》:“ci xian guan chong tai hou ,gu bu jing ye 。”(chong :jing chong 。)su shun qing 《wang gong hang zhuang 》:“sui mo shi bi jing 。”(mo shi :xiao shi 。)⑤tong “jing ”。bian jing 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“wang bu yue jing 。”(wang :tao wang 。)⑥zhong yu ;zhong jiu 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“xin yi zhi ji yi ,nu ,jing jue qu 。”(jue qu :jue jue er qu 。)《hou han shu ·geng qi chuan 》:“you zhi zhe shi jing cheng ye 。”⑦jing ran ;ju ran 。《shi ji ·qu yuan lie chuan 》:“er ji jing nu bu jiu chu ,chu da kun 。”《xu xia ke you ji ·you huang shan ri ji 》:“ni xun dan sun ao jing ,jing wei tian duo ,nong wu mi man 。”⑧zhi ;zhi dao 。《shi ji ·ji tai gong shi jia 》:“jing (ji )qing gong cu ,bai xing fu ,zhu hou bu fan 。”

    nan :

    (yi )nán kun nan ;jian nan 。yu “yi ”xiang dui 。《lao zi 》di er zhang :“gu you mo xiang sheng ,nan yi xiang cheng 。”li bai 《shu dao nan 》:“shu dao zhi nan ,nan yu shang qing tian 。” (er )nàn ①zai nan ;huo huan 。《sun zi ·mou gong 》:“san jun ji huo ju yi ,ze zhu hou zhi nan zhi yi 。”《han fei zi ·wu du 》:“jian jia li bing yi bei nan 。”(li bing :mo kuai bing qi 。)te zhi bing nan ,fan kang huo pan luan 。gu yi 《guo qin lun 》:“yi fu zuo nan er qi miao hui 。”(qi miao :tian zi de zong miao 。hui :hui huai 。)su shi 《chao cuo lun 》:“wei ren ren jun zi hao jie zhi shi ,neng chu shen wei tian xia fan da nan ,yi qiu cheng da gong 。”②yuan chou 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“yi yu zhou wu wei nan 。”(zhou wu :zhou wu wang 。)《shi ji ·zhang yi lie chuan 》:“chu chang yu qin gou nan ,zhan yu han zhong 。”③ze bei ;ze nan 。《meng zi ·li lou xia 》:“yu qin shou you he nan yan ?”you jie wen ;fan bo 。《lun heng ·wen kong 》:“zao nan kong zi ,he shang yu yi ?”wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“bi xie shui ,nan ren ren 。”(ren ren :ning ren ,qiao yan chan mei de xiao ren 。)you bian bo de guan dian ,lun dian 。《han shu ·gao di ji 》:“(han wang )yi wen zhang liang ,liang fa ba nan 。” (san )nuó ①mao cheng de yang zi 。《shi jing ·xiao ya ·xi sang 》:“xi sang you a ,ji xie you nan 。”(a :tong “e ”,rou mei de yang zi 。)②qu zhu yi gui 。hou lai xie zuo “nuo ”。《zhou li ·xia guan ·fang xiang shi 》:“shuai bai li er shi nan ,yi suo shi qu yi 。”

    xi :

    ①xiang jin 。《shui wen 》:“xi ,xiang jin ye 。”②jin ;jin ji suo you 。ceng gong 《ji ou yang shao shi wen 》:“kai jian guo ben ,qing zhong li xi 。”③xiang jin de zhi dao 。xiao tong 《wen shua xu 》:“sui shi bian gai ,nan ke xiang xi 。”④fu ci 。xiang dang yu “quan ”、“dou ”。《shang shu ·shang shi 》:“ge er zhong shu ,xi ting zhen yan 。”