• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 隼輿懷舊轍,鱣館想虛筵。

    “隼輿懷舊轍,鱣館想虛筵。”詩句出處:《哭蘇眉州崔司業二公》;是唐朝詩人沈佺期的作品。

    渙汗天中發,伶俜海外旋。長沙遇太守,問舊幾人全。
    國寶亡雙傑,天才喪兩賢。大名齊弱歲,高德並中年。
    禮樂羊叔子,文章王仲宣。相看尚玄鬢,相次入黃泉。
    流放蠻陬闊,鄉關帝裡偏。親朋雲霧擁,生死歲時傳。
    崔昔揮宸翰,蘇嘗濟巨川。絳衣陪下列,黃閣謬差肩。
    及此俱冥昧,雲誰敘播遷。隼輿懷舊轍,鱣館想虛筵。
    傢愛方休杵,皇慈更撤縣。銘旌西蜀路,騎吹北邙田。
    隴樹應秋矣,江帆故杳然。罷琴明月夜,留劍白雲天。
    涕泗湘潭水,淒涼衡嶠煙。古來修短分,神理竟難筌。

    【註釋】:

    隼:

    猛禽名,又叫“鶻”,飛行速度快,善襲擊,獵人多飼之以助捕鳥兔。《詩經·小雅·采芑》:“鴥彼飛隼,其飛戾天。”(戾:到。)

    輿:

    ①車廂。《論語·衛靈公》:“在輿,則見其倚於衡也。”(衡:車轅端的橫木。)②車。《墨子·公輸》:“鄰有敝輿而欲竊之。”《三國志·蜀書·先主傳》:“出則同輿,坐則同席。”③轎子。《徐霞客遊記·滇遊日記九》:“油碧輿五六肩。”④用車運載。《周書 ·顏之儀傳》:“運乃輿櫬(chèn)詣朝堂,陳帝八失。”(運:人名。櫬:棺材。詣:到。)⑤舉;抬。劉義慶《世說新語·忿狷》:“便輿床就之。”⑥古代職位低賤的吏卒。《左傳·昭公七年》:“人有十等……皂臣輿,輿臣隸。”⑦眾;多。《舊唐書·宣宗紀》:“有時微行人間,采聽輿論。”(微行:隱藏身分;便裝出行。)⑧竹篼(dōu);抬人登山的用具。《漢書 ·嚴助傳》:“輿轎而隃領。”(隃:通“逾”,翻越。領:通“嶺”,山嶺。)⑨眾;眾人的。《左傳·僖公二十八年》:“晉侯聽輿人之誦。”

    懷:

    ①胸前;胸懷。《論語·陽貨》:“子生三年,然後免於父母之懷。”曹植《七哀詩》:“原為西南風,長逝入君懷。”②抱或揣在胸前。《史記·屈原賈生列傳》:“於是懷石遂自沉汨羅以死。”③懷孕。左延年《苦哉篇》:“五子遠鬥去,五婦皆懷身。”④包藏;隱藏。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“吾意久懷忿,汝豈得自由。”(自由:由自己。)《戰國策·魏策四》:“懷怒未發。”⑤思念。《詩經·周南·卷耳》:“嗟我懷人,寘彼周行。”(寘:放置。周行:大路。)⑥心意;心情。王羲之《蘭亭集序》:“所以遊目騁懷,足以極視聽之娛,信可樂也。”(信:確實。)⑦安撫。《淮南子·泰族》:“大足以容眾,德足以懷遠。”《左傳·僖公七年》:“懷遠以德。”⑧歸向;歸附。《舊唐書·賈敦頤傳》:“政化清靜,老幼懷之。”⑨賜予;贈送。《詩經·檜風·匪風》:“誰將西歸,懷之好音。”(好音:好消息。)

    舊:

    ①陳舊的;過時的。《論語·公冶長》:“舊令尹之政,必以告新令君。”王安石《元日》:“總把新桃換舊符。”《左傳·昭公二十一年》:“宋城舊鄘及桑林之門而守之。”(鄘:同“墉”。城垣。桑林:城門名。)劉兼《重陽感懷》之二:“張儀舊壁蒼苔厚,諸葛荒祠古木寒。”②故交;舊相識。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“玄素與荊州牧劉表有舊。”③從前的;原來的。諸葛亮《出師表》:“興復漢室,還於舊都。”

    轍:

    ①車輪壓出的痕跡。《左傳·莊公十年》:“下視其轍;登軾而望之。”②道路。杜甫《自京赴奉先縣詠懷五百字》:“北轅就涇渭,官渡又改轍。”(北轅:車向北行。涇、渭:皆水名。)

    館:

    ①賓館;接待賓客的房舍。《左傳·僖公三十二年》:“鄭穆公使視客館。”②動詞,住賓館、客舍。《孟子· 盡心下》:“孟子之滕,館於上宮。”(之:到。)又留宿。《孟子·萬章下》:“帝館甥於貳室。”(甥:女婿。)③華麗住宅。王勃《滕王閣序》:“臨帝子之長洲,得仙人之舊館。”④官署名。《新唐書·百官志二》:“置修文館於門下省。”(門下省:官署名。)⑤某些文化學術機關名稱。韓愈《進學解》,“國子先生晨入太學,招諸生立館下。”

    想:

    ①想象。《韓非子·解老》:“人希見生象也,而得死象之骨,案其圖而想其生也。”②思索;思考。《呂氏春秋·知度》:“去想去意,靜虛以待。”③想念;惦念。杜甫《客居》:“覽物想故國。”④估計;推測。⑤打算;希望。《漢書·霍光傳》:“天下想聞其風采。”

    虛:

    ①大土山。《詩經·鄘風·定之方中》:“升彼虛矣,以望楚矣。”②廢墟。《漢書·賈誼傳》:“凡十三歲,社稷為虛。”③集市。柳宗元《童區(ōu)寄傳》:“去逾四十裡之虛所賣之。”④空虛。《莊子·秋水》:“井蛙不可以語於海者,拘於虛也。”⑤空著。《戰國策·齊策四》:“梁王虛上位。”⑥虛假。《楚辭·九章·惜往日》:“聽讒人之虛辭。”⑦副詞。徒然,白白地。李商隱《安定城樓》:“賈生年少虛垂涕。”(賈生:漢代賈誼。)⑧指清靜無欲的內心境界。《老子》第十五章:“致虛極,守靜篤。”

    筵:

    ①竹制的墊席。《左傳·昭公元年》:“圍佈幾筵,告於莊、共之廟而來。”(圍:指楚國的公子圍。莊、共:指楚莊王、楚共王。)《詩經·大雅·公劉》:“蹌蹌濟(jǐ)濟,俾(bǐ)筵俾幾。”(蹌蹌、濟濟:有威儀的樣子。俾:使。幾:矮桌。)②席位;座位。孔稚珪《北山移文》:“爾乃眉軒席次,袂(mèi)聳筵上。”(爾:如此。軒:揚起。席次:座上。袂:衣袖。)③酒席;宴會。李商隱《行次西郊作》詩:“五裡一換馬,十裡一開筵。”


  • 隼舆怀旧辙,鳣馆想虚筵。

    “隼舆怀旧辙,鳣馆想虚筵。”诗句出处:《哭苏眉州崔司业二公》;是唐朝诗人沈佺期的作品。

    涣汗天中发,伶俜海外旋。长沙遇太守,问旧几人全。
    国宝亡双杰,天才丧两贤。大名齐弱岁,高德并中年。
    礼乐羊叔子,文章王仲宣。相看尚玄鬓,相次入黄泉。
    流放蛮陬阔,乡关帝里偏。亲朋云雾拥,生死岁时传。
    崔昔挥宸翰,苏尝济巨川。绛衣陪下列,黄阁谬差肩。
    及此俱冥昧,云谁叙播迁。隼舆怀旧辙,鳣馆想虚筵。
    家爱方休杵,皇慈更撤县。铭旌西蜀路,骑吹北邙田。
    陇树应秋矣,江帆故杳然。罢琴明月夜,留剑白云天。
    涕泗湘潭水,凄凉衡峤烟。古来修短分,神理竟难筌。

    【注释】:

    隼:

    猛禽名,又叫“鹘”,飞行速度快,善袭击,猎人多饲之以助捕鸟兔。《诗经·小雅·采芑》:“鴥彼飞隼,其飞戾天。”(戾:到。)

    舆:

    ①车厢。《论语·卫灵公》:“在舆,则见其倚于衡也。”(衡:车辕端的横木。)②车。《墨子·公输》:“邻有敝舆而欲窃之。”《三国志·蜀书·先主传》:“出则同舆,坐则同席。”③轿子。《徐霞客游记·滇游日记九》:“油碧舆五六肩。”④用车运载。《周书 ·颜之仪传》:“运乃舆榇(chèn)诣朝堂,陈帝八失。”(运:人名。榇:棺材。诣:到。)⑤举;抬。刘义庆《世说新语·忿狷》:“便舆床就之。”⑥古代职位低贱的吏卒。《左传·昭公七年》:“人有十等……皂臣舆,舆臣隶。”⑦众;多。《旧唐书·宣宗纪》:“有时微行人间,采听舆论。”(微行:隐藏身分;便装出行。)⑧竹篼(dōu);抬人登山的用具。《汉书 ·严助传》:“舆轿而隃领。”(隃:通“逾”,翻越。领:通“岭”,山岭。)⑨众;众人的。《左传·僖公二十八年》:“晋侯听舆人之诵。”

    怀:

    ①胸前;胸怀。《论语·阳货》:“子生三年,然后免于父母之怀。”曹植《七哀诗》:“原为西南风,长逝入君怀。”②抱或揣在胸前。《史记·屈原贾生列传》:“于是怀石遂自沉汨罗以死。”③怀孕。左延年《苦哉篇》:“五子远斗去,五妇皆怀身。”④包藏;隐藏。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“吾意久怀忿,汝岂得自由。”(自由:由自己。)《战国策·魏策四》:“怀怒未发。”⑤思念。《诗经·周南·卷耳》:“嗟我怀人,寘彼周行。”(寘:放置。周行:大路。)⑥心意;心情。王羲之《兰亭集序》:“所以游目骋怀,足以极视听之娱,信可乐也。”(信:确实。)⑦安抚。《淮南子·泰族》:“大足以容众,德足以怀远。”《左传·僖公七年》:“怀远以德。”⑧归向;归附。《旧唐书·贾敦颐传》:“政化清静,老幼怀之。”⑨赐予;赠送。《诗经·桧风·匪风》:“谁将西归,怀之好音。”(好音:好消息。)

    旧:

    ①陈旧的;过时的。《论语·公冶长》:“旧令尹之政,必以告新令君。”王安石《元日》:“总把新桃换旧符。”《左传·昭公二十一年》:“宋城旧鄘及桑林之门而守之。”(鄘:同“墉”。城垣。桑林:城门名。)刘兼《重阳感怀》之二:“张仪旧壁苍苔厚,诸葛荒祠古木寒。”②故交;旧相识。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“玄素与荆州牧刘表有旧。”③从前的;原来的。诸葛亮《出师表》:“兴复汉室,还于旧都。”

    辙:

    ①车轮压出的痕迹。《左传·庄公十年》:“下视其辙;登轼而望之。”②道路。杜甫《自京赴奉先县咏怀五百字》:“北辕就泾渭,官渡又改辙。”(北辕:车向北行。泾、渭:皆水名。)

    馆:

    ①宾馆;接待宾客的房舍。《左传·僖公三十二年》:“郑穆公使视客馆。”②动词,住宾馆、客舍。《孟子· 尽心下》:“孟子之滕,馆于上宫。”(之:到。)又留宿。《孟子·万章下》:“帝馆甥于贰室。”(甥:女婿。)③华丽住宅。王勃《滕王阁序》:“临帝子之长洲,得仙人之旧馆。”④官署名。《新唐书·百官志二》:“置修文馆于门下省。”(门下省:官署名。)⑤某些文化学术机关名称。韩愈《进学解》,“国子先生晨入太学,招诸生立馆下。”

    想:

    ①想象。《韩非子·解老》:“人希见生象也,而得死象之骨,案其图而想其生也。”②思索;思考。《吕氏春秋·知度》:“去想去意,静虚以待。”③想念;惦念。杜甫《客居》:“览物想故国。”④估计;推测。⑤打算;希望。《汉书·霍光传》:“天下想闻其风采。”

    虚:

    ①大土山。《诗经·鄘风·定之方中》:“升彼虚矣,以望楚矣。”②废墟。《汉书·贾谊传》:“凡十三岁,社稷为虚。”③集市。柳宗元《童区(ōu)寄传》:“去逾四十里之虚所卖之。”④空虚。《庄子·秋水》:“井蛙不可以语于海者,拘于虚也。”⑤空着。《战国策·齐策四》:“梁王虚上位。”⑥虚假。《楚辞·九章·惜往日》:“听谗人之虚辞。”⑦副词。徒然,白白地。李商隐《安定城楼》:“贾生年少虚垂涕。”(贾生:汉代贾谊。)⑧指清静无欲的内心境界。《老子》第十五章:“致虚极,守静笃。”

    筵:

    ①竹制的垫席。《左传·昭公元年》:“围布几筵,告于庄、共之庙而来。”(围:指楚国的公子围。庄、共:指楚庄王、楚共王。)《诗经·大雅·公刘》:“跄跄济(jǐ)济,俾(bǐ)筵俾几。”(跄跄、济济:有威仪的样子。俾:使。几:矮桌。)②席位;座位。孔稚珪《北山移文》:“尔乃眉轩席次,袂(mèi)耸筵上。”(尔:如此。轩:扬起。席次:座上。袂:衣袖。)③酒席;宴会。李商隐《行次西郊作》诗:“五里一换马,十里一开筵。”


  • sun yu huai jiu zhe ,shan guan xiang xu yan 。

    “sun yu huai jiu zhe ,shan guan xiang xu yan 。”shi gou chu chu :《ku su mei zhou cui si ye er gong 》;shi tang chao shi ren shen quan ji de zuo pin 。

    huan han tian zhong fa ,ling ping hai wai xuan 。chang sha yu tai shou ,wen jiu ji ren quan 。
    guo bao wang shuang jie ,tian cai sang liang xian 。da ming ji ruo sui ,gao de bing zhong nian 。
    li le yang shu zi ,wen zhang wang zhong xuan 。xiang kan shang xuan bin ,xiang ci ru huang quan 。
    liu fang man zou kuo ,xiang guan di li pian 。qin peng yun wu yong ,sheng si sui shi chuan 。
    cui xi hui chen han ,su chang ji ju chuan 。jiang yi pei xia lie ,huang ge miu cha jian 。
    ji ci ju ming mei ,yun shei xu bo qian 。sun yu huai jiu zhe ,shan guan xiang xu yan 。
    jia ai fang xiu chu ,huang ci geng che xian 。ming jing xi shu lu ,ji chui bei mang tian 。
    long shu ying qiu yi ,jiang fan gu yao ran 。ba qin ming yue ye ,liu jian bai yun tian 。
    ti si xiang tan shui ,qi liang heng jiao yan 。gu lai xiu duan fen ,shen li jing nan quan 。

    【zhu shi 】:

    sun :

    meng qin ming ,you jiao “gu ”,fei hang su du kuai ,shan xi ji ,lie ren duo si zhi yi zhu bu diao tu 。《shi jing ·xiao ya ·cai qi 》:“yu bi fei sun ,ji fei li tian 。”(li :dao 。)

    yu :

    ①che xiang 。《lun yu ·wei ling gong 》:“zai yu ,ze jian ji yi yu heng ye 。”(heng :che yuan duan de heng mu 。)②che 。《mo zi ·gong shu 》:“lin you bi yu er yu qie zhi 。”《san guo zhi ·shu shu ·xian zhu chuan 》:“chu ze tong yu ,zuo ze tong xi 。”③jiao zi 。《xu xia ke you ji ·dian you ri ji jiu 》:“you bi yu wu liu jian 。”④yong che yun zai 。《zhou shu ·yan zhi yi chuan 》:“yun nai yu chen (chèn)yi chao tang ,chen di ba shi 。”(yun :ren ming 。chen :guan cai 。yi :dao 。)⑤ju ;tai 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·fen juan 》:“bian yu chuang jiu zhi 。”⑥gu dai zhi wei di jian de li cu 。《zuo chuan ·zhao gong qi nian 》:“ren you shi deng ……zao chen yu ,yu chen li 。”⑦zhong ;duo 。《jiu tang shu ·xuan zong ji 》:“you shi wei hang ren jian ,cai ting yu lun 。”(wei hang :yin cang shen fen ;bian zhuang chu hang 。)⑧zhu dou (dōu);tai ren deng shan de yong ju 。《han shu ·yan zhu chuan 》:“yu jiao er shu ling 。”(shu :tong “yu ”,fan yue 。ling :tong “ling ”,shan ling 。)⑨zhong ;zhong ren de 。《zuo chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“jin hou ting yu ren zhi song 。”

    huai :

    ①xiong qian ;xiong huai 。《lun yu ·yang huo 》:“zi sheng san nian ,ran hou mian yu fu mu zhi huai 。”cao zhi 《qi ai shi 》:“yuan wei xi na feng ,chang shi ru jun huai 。”②bao huo chuai zai xiong qian 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“yu shi huai dan sui zi chen mi luo yi si 。”③huai yun 。zuo yan nian 《ku zai pian 》:“wu zi yuan dou qu ,wu fu jie huai shen 。”④bao cang ;yin cang 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“wu yi jiu huai fen ,ru qi de zi you 。”(zi you :you zi ji 。)《zhan guo ce ·wei ce si 》:“huai nu wei fa 。”⑤sai nian 。《shi jing ·zhou na ·juan er 》:“jie wo huai ren ,tian bi zhou hang 。”(tian :fang zhi 。zhou hang :da lu 。)⑥xin yi ;xin qing 。wang xi zhi 《lan ting ji xu 》:“suo yi you mu cheng huai ,zu yi ji shi ting zhi yu ,xin ke le ye 。”(xin :que shi 。)⑦an fu 。《huai na zi ·tai zu 》:“da zu yi rong zhong ,de zu yi huai yuan 。”《zuo chuan ·xi gong qi nian 》:“huai yuan yi de 。”⑧gui xiang ;gui fu 。《jiu tang shu ·gu dui yi chuan 》:“zheng hua qing jing ,lao you huai zhi 。”⑨ci yu ;zeng song 。《shi jing ·gui feng ·fei feng 》:“shei jiang xi gui ,huai zhi hao yin 。”(hao yin :hao xiao xi 。)

    jiu :

    ①chen jiu de ;guo shi de 。《lun yu ·gong ye chang 》:“jiu ling yin zhi zheng ,bi yi gao xin ling jun 。”wang an dan 《yuan ri 》:“zong ba xin tao huan jiu fu 。”《zuo chuan ·zhao gong er shi yi nian 》:“song cheng jiu yong ji sang lin zhi men er shou zhi 。”(yong :tong “yong ”。cheng yuan 。sang lin :cheng men ming 。)liu jian 《chong yang gan huai 》zhi er :“zhang yi jiu bi cang tai hou ,zhu ge huang ci gu mu han 。”②gu jiao ;jiu xiang shi 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“xuan su yu jing zhou mu liu biao you jiu 。”③cong qian de ;yuan lai de 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“xing fu han shi ,hai yu jiu dou 。”

    zhe :

    ①che lun ya chu de hen ji 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“xia shi ji zhe ;deng shi er wang zhi 。”②dao lu 。du fu 《zi jing fu feng xian xian yong huai wu bai zi 》:“bei yuan jiu jing wei ,guan du you gai zhe 。”(bei yuan :che xiang bei hang 。jing 、wei :jie shui ming 。)

    guan :

    ①bin guan ;jie dai bin ke de fang she 。《zuo chuan ·xi gong san shi er nian 》:“zheng mu gong shi shi ke guan 。”②dong ci ,zhu bin guan 、ke she 。《meng zi · jin xin xia 》:“meng zi zhi teng ,guan yu shang gong 。”(zhi :dao 。)you liu su 。《meng zi ·mo zhang xia 》:“di guan sheng yu er shi 。”(sheng :nv xu 。)③hua li zhu zhai 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“lin di zi zhi chang zhou ,de xian ren zhi jiu guan 。”④guan shu ming 。《xin tang shu ·bai guan zhi er 》:“zhi xiu wen guan yu men xia sheng 。”(men xia sheng :guan shu ming 。)⑤mou xie wen hua xue shu ji guan ming chen 。han yu 《jin xue jie 》,“guo zi xian sheng chen ru tai xue ,qiao zhu sheng li guan xia 。”

    xiang :

    ①xiang xiang 。《han fei zi ·jie lao 》:“ren xi jian sheng xiang ye ,er de si xiang zhi gu ,an ji tu er xiang ji sheng ye 。”②sai suo ;sai kao 。《lv shi chun qiu ·zhi du 》:“qu xiang qu yi ,jing xu yi dai 。”③xiang nian ;dian nian 。du fu 《ke ju 》:“lan wu xiang gu guo 。”④gu ji ;tui ce 。⑤da suan ;xi wang 。《han shu ·huo guang chuan 》:“tian xia xiang wen ji feng cai 。”

    xu :

    ①da tu shan 。《shi jing ·yong feng ·ding zhi fang zhong 》:“sheng bi xu yi ,yi wang chu yi 。”②fei xu 。《han shu ·gu yi chuan 》:“fan shi san sui ,she ji wei xu 。”③ji shi 。liu zong yuan 《tong ou (ōu)ji chuan 》:“qu yu si shi li zhi xu suo mai zhi 。”④kong xu 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“jing wa bu ke yi yu yu hai zhe ,ju yu xu ye 。”⑤kong zhao 。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“liang wang xu shang wei 。”⑥xu jia 。《chu ci ·jiu zhang ·xi wang ri 》:“ting chan ren zhi xu ci 。”⑦fu ci 。tu ran ,bai bai de 。li shang yin 《an ding cheng lou 》:“gu sheng nian shao xu chui ti 。”(gu sheng :han dai gu yi 。)⑧zhi qing jing mo yu de nei xin jing jie 。《lao zi 》di shi wu zhang :“zhi xu ji ,shou jing du 。”

    yan :

    ①zhu zhi de dian xi 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“wei bu ji yan ,gao yu zhuang 、gong zhi miao er lai 。”(wei :zhi chu guo de gong zi wei 。zhuang 、gong :zhi chu zhuang wang 、chu gong wang 。)《shi jing ·da ya ·gong liu 》:“qiang qiang ji (jǐ)ji ,bi (bǐ)yan bi ji 。”(qiang qiang 、ji ji :you wei yi de yang zi 。bi :shi 。ji :ai zhuo 。)②xi wei ;zuo wei 。kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“er nai mei xuan xi ci ,mei (mèi)song yan shang 。”(er :ru ci 。xuan :yang qi 。xi ci :zuo shang 。mei :yi xiu 。)③jiu xi ;yan hui 。li shang yin 《hang ci xi jiao zuo 》shi :“wu li yi huan ma ,shi li yi kai yan 。”