• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 煙霞濕儒服,日月生寥天。

    “煙霞濕儒服,日月生寥天。”詩句出處:《酬李二十二兄主簿馬跡山見寄》;是唐朝詩人權德輿的作品。

    杳杳塵外想,悠悠區中緣。如何戰未勝,曾是教所牽。
    遠郊有靈峰,夙昔棲真仙。鸞聲去已久,馬跡空依然。
    丹崖轉初旭,碧落凝秋煙。松風共蕭颯,蘿月想嬋娟。
    內兄蘊遐心,嘉遁性所便。不能棲枳棘,且復探雲泉。
    中有冥寂人,閑讀逍遙篇。聯袂共支策,摳衣嘗絕編。
    徐行石上苔,靜韻風中弦。煙霞濕儒服,日月生寥天。
    新詩來起予,璀璨七義全。能盡含寫意,轉令山水鮮。
    若聞笙鶴聲,宛在耳目前。登攀阻心賞,愁絕空懷賢。
    出處豈異途,心冥即真筌。暫從西府檄,終臥東菑田。
    不嫌予步蹇,但恐君行膻。如能固曠懷,谷口期窮年。

    【註釋】:

    煙:

    (一)①物質燃燒時產生的氣狀物。《國語 · 魯語上》:“既其葬也,焚,煙徹於上。”王維《輞川閑居贈裴秀才迪》:“墟裡上孤煙。”②泛指雲氣、霧靄等煙狀之物。陳子昂《春日登金華觀》:“山川亂雲日,樓榭入煙霄。”杜牧《泊秦淮》:“煙籠寒水月籠沙。”③煙熏所積的灰。可制墨。簡文帝《與湘東王書》:“煙墨不言,受其驅染。”晁貫之《墨經·松》:“墨取廬山松煙。”代指墨。庾肩吾《謝賚銅硯筆格啟》:“煙磨青石。” (二)yīn [煙煴]1.古人指天地未分時的混沌之氣。班固《東都賦》:“降煙煴,調元氣。”2. 為陰陽二氣和合的樣子。張衡《思玄賦》:“天地煙煴,百卉含葩。”3.雲煙彌漫的樣子。江淹《別賦》:“襲青氣之煙煴。”

    煙霞:

    ①雲氣。沈約《桐柏山金庭館碑》:“吐吸~~,變煉丹液。”②指山水勝景。《北史·徐則傳》:“餐松餌術,棲息~~。”

    霞:

    ①彩霞。王勃《滕王閣序》:“落霞與孤鶩齊飛。”②色彩艷麗。孟郊《送諫議十六叔至孝義渡》:“霞衣相飄飄。”③通“遐”。遙遠。《楚辭·遠遊》:“載營魄而登霞兮,掩浮雲而上征。”(營魄:魂魄。)

    濕:

    (一)①潮濕。與“幹” 相對。《荀子·勸學》:“施薪若一,火就燥也;平地若一,水就濕也。”②沾濕。李山甫《早春微雨》:“怪來鶯蝶似凝愁,不覺看花暫濕頭。” (二)tà 古水名。後變寫作“漯”。為古黃河支流,河道屢有變遷,主河道在今山東省茌(chí)平縣。已湮沒

    儒:

    ①周、秦之際通曉六藝(禮、樂、射、禦、書、數)以教導民眾的人,即術士。《周禮·天官·塚宰》:“儒以道得民。”②儒傢。春秋時期孔子創立的思想流派。《韓非子·顯學》:“故孔墨之後,儒分為八,墨離為三。”③泛指讀書人或學者。劉禹錫《陋室銘》:“談笑有鴻儒。”(鴻:大。)王安石《答司馬諫議書》:“儒者所爭,尤在於名實。”④通“懦(nuò)”。軟弱;懦弱。《北史· 王憲傳》:“性儒緩不斷。”

    服:

    ①從事;承擔。《論語·為政》:“有事,弟子服其勞。”②駕;禦。《呂氏春秋·慎大》:“馬弗復乘,牛弗復服。”③服從。《論語·為政》:“何為則民服?”(何為:做什麼事。)《論語·季氏》:“遠人不服,而不能來也。”④降服;屈從。《國語·越語上》:“古之伐國者,服之而已。”⑤欽佩。《西京雜記》卷三:“子雲學相如為賦而不逮,故雅服焉。”(子雲:揚雄字。相如:司馬相如。逮:及。雅:甚。)⑥衣服。《老子》第八十章:“甘其食,美其服。”⑦穿著。《西京雜記》卷一:“上(漢武帝)時服此裘以聽朝。”(聽朝:聽政。)⑧佩帶。李斯《諫逐客書》:“服太阿之劍。”(太阿:劍名。)⑨吞服(藥物)。《顏氏傢訓·養生篇》:“庾肩吾常服槐實。”(實:子粒。)⑩習慣;適應。屈原《九章·橘頌》:“後皇嘉樹,橘徠服兮。”(11)服馬。古代一車四馬,居中的兩匹稱作“服”。《詩經·鄭風·大叔於田》:“兩服上襄,兩驂(cān)雁行。”(上襄:馬頭昂舉。驂:駕車時位於兩邊的馬。)(12)執持。《國語·吳語》:“乃令服兵擐甲。”(13)上古王畿之外,五百裡為一服,即甸服、侯服、綏服、要服、荒服。《史記·五帝本紀》:“方五千裡,至於荒服。”

    日月:

    ①太陽和月亮。《書·益稷》:“予欲觀古人之象,~~、星辰、山龍、華蟲作會。”②光陰,時間。《論語·陽貨》:“~~逝矣,歲不我與。③一天或一月。《論語·雍也》:“回也,其心三月不違仁,其餘則~~至焉而已矣。”④每日每月,時時。蔡邕《難夏育上言鮮卑仍犯諸郡》:“方今郡縣盜賊,劫摽人財,攻犯官民,~~有之。”⑤喻帝王和皇後。《史記·魏其武安侯傳》:“武安之貴,在~~之際。”

    月:

    (一)①月球;月亮。《詩經·陳風·月出》:“月出皎兮。”②月光;月色。陶潛《歸田園居》之三:“晨興理荒穢,帶月荷鋤歸。”③月份。一年的十二分之一。從朔至晦為一月,大月三十日,小月二十九日。《詩經·豳風·七月》:“七月流火,九月授衣。”(火:星名。)④形狀或顏色像月亮的。李賀《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉謝郎妓。”⑤指婦人的月經。王建《宮詞》:“密奏君王知入月,喚人相伴洗裙裾。”⑥指婦女懷胎的月份。《詩經·大雅·生民》:“誕彌厥月,先生如達。”(誕:助詞。彌:滿。厥:其。先生:初生。達:通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我國古代西域國名。 (二)ròu 同“肉”。古樂府《孤兒行》:“拔斷蒺藜腸月中,愴欲悲。”(腸:指小腿肚子。)

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    寥:

    ①空虛;空曠。歐陽修《秋聲賦》:“其意蕭條,山川寂寥。”韓愈《感春》:“青天高寥寥,兩蝶飛翻翻。”②寂靜。杜甫《後出塞五首》之二:“中天懸明月,令嚴夜寂寥。”(令:軍令。)③少;稀少。周祇《枇杷賦》:“望之溟濛,即之疏寥。”(溟濛:模糊不清。即:近。)[寥廓]空闊高遠。《晉書·文苑傳論》:“懷天地之寥廓,賦辭人之所遺。”屈原《遠遊》:“下崢嶸而天地兮,上寥廓而無天。”

    天:

    ①人的頭部。《呂氏春秋·論人》:“適耳目,節嗜欲,釋智謀,去巧故……若此,則無以害其天矣。”(釋:去除。巧故:偽詐。)②天空。王充《論衡·談天》:“察當今天去地甚高,古天與今無異。”《敕勒歌》:“天似穹(qióng)廬,籠蓋四野。”(穹廬:氈帳。)③在額上刺字的刑罰。《周易· 睽》:“其人天且劓。”(劓:割掉鼻子的刑罰。)④天氣;氣候。《呂氏春秋·季春》:“行秋令,則天多沉陰。”⑤自然界。《荀子·天論》:“天行有常,不為堯存,不為桀亡。”⑥自然形成的。《莊子·養生主》:“依乎天理,批大郤,導大窾。”⑦上帝;自然界的主宰。《春秋繁露 ·郊祭》:“天者,百神之大君也。”⑧天命;天意。《左傳·成公十六年》:“國之存亡,天也。”⑨依憑;依靠者。《儀禮· 喪服》:“夫者,妻之天也。”


  • 烟霞湿儒服,日月生寥天。

    “烟霞湿儒服,日月生寥天。”诗句出处:《酬李二十二兄主簿马迹山见寄》;是唐朝诗人权德舆的作品。

    杳杳尘外想,悠悠区中缘。如何战未胜,曾是教所牵。
    远郊有灵峰,夙昔栖真仙。鸾声去已久,马迹空依然。
    丹崖转初旭,碧落凝秋烟。松风共萧飒,萝月想婵娟。
    内兄蕴遐心,嘉遁性所便。不能栖枳棘,且复探云泉。
    中有冥寂人,闲读逍遥篇。联袂共支策,抠衣尝绝编。
    徐行石上苔,静韵风中弦。烟霞湿儒服,日月生寥天。
    新诗来起予,璀璨七义全。能尽含写意,转令山水鲜。
    若闻笙鹤声,宛在耳目前。登攀阻心赏,愁绝空怀贤。
    出处岂异途,心冥即真筌。暂从西府檄,终卧东菑田。
    不嫌予步蹇,但恐君行膻。如能固旷怀,谷口期穷年。

    【注释】:

    烟:

    (一)①物质燃烧时产生的气状物。《国语 · 鲁语上》:“既其葬也,焚,烟彻于上。”王维《辋川闲居赠裴秀才迪》:“墟里上孤烟。”②泛指云气、雾霭等烟状之物。陈子昂《春日登金华观》:“山川乱云日,楼榭入烟霄。”杜牧《泊秦淮》:“烟笼寒水月笼沙。”③烟熏所积的灰。可制墨。简文帝《与湘东王书》:“烟墨不言,受其驱染。”晁贯之《墨经·松》:“墨取庐山松烟。”代指墨。庾肩吾《谢赉铜砚笔格启》:“烟磨青石。” (二)yīn [烟煴]1.古人指天地未分时的混沌之气。班固《东都赋》:“降烟煴,调元气。”2. 为阴阳二气和合的样子。张衡《思玄赋》:“天地烟煴,百卉含葩。”3.云烟弥漫的样子。江淹《别赋》:“袭青气之烟煴。”

    烟霞:

    ①云气。沈约《桐柏山金庭馆碑》:“吐吸~~,变炼丹液。”②指山水胜景。《北史·徐则传》:“餐松饵术,栖息~~。”

    霞:

    ①彩霞。王勃《滕王阁序》:“落霞与孤鹜齐飞。”②色彩艳丽。孟郊《送谏议十六叔至孝义渡》:“霞衣相飘飘。”③通“遐”。遥远。《楚辞·远游》:“载营魄而登霞兮,掩浮云而上征。”(营魄:魂魄。)

    湿:

    (一)①潮湿。与“干” 相对。《荀子·劝学》:“施薪若一,火就燥也;平地若一,水就湿也。”②沾湿。李山甫《早春微雨》:“怪来莺蝶似凝愁,不觉看花暂湿头。” (二)tà 古水名。后变写作“漯”。为古黄河支流,河道屡有变迁,主河道在今山东省茌(chí)平县。已湮没

    儒:

    ①周、秦之际通晓六艺(礼、乐、射、御、书、数)以教导民众的人,即术士。《周礼·天官·冢宰》:“儒以道得民。”②儒家。春秋时期孔子创立的思想流派。《韩非子·显学》:“故孔墨之后,儒分为八,墨离为三。”③泛指读书人或学者。刘禹锡《陋室铭》:“谈笑有鸿儒。”(鸿:大。)王安石《答司马谏议书》:“儒者所争,尤在于名实。”④通“懦(nuò)”。软弱;懦弱。《北史· 王宪传》:“性儒缓不断。”

    服:

    ①从事;承担。《论语·为政》:“有事,弟子服其劳。”②驾;御。《吕氏春秋·慎大》:“马弗复乘,牛弗复服。”③服从。《论语·为政》:“何为则民服?”(何为:做什么事。)《论语·季氏》:“远人不服,而不能来也。”④降服;屈从。《国语·越语上》:“古之伐国者,服之而已。”⑤钦佩。《西京杂记》卷三:“子云学相如为赋而不逮,故雅服焉。”(子云:扬雄字。相如:司马相如。逮:及。雅:甚。)⑥衣服。《老子》第八十章:“甘其食,美其服。”⑦穿着。《西京杂记》卷一:“上(汉武帝)时服此裘以听朝。”(听朝:听政。)⑧佩带。李斯《谏逐客书》:“服太阿之剑。”(太阿:剑名。)⑨吞服(药物)。《颜氏家训·养生篇》:“庾肩吾常服槐实。”(实:子粒。)⑩习惯;适应。屈原《九章·橘颂》:“后皇嘉树,橘徕服兮。”(11)服马。古代一车四马,居中的两匹称作“服”。《诗经·郑风·大叔于田》:“两服上襄,两骖(cān)雁行。”(上襄:马头昂举。骖:驾车时位于两边的马。)(12)执持。《国语·吴语》:“乃令服兵擐甲。”(13)上古王畿之外,五百里为一服,即甸服、侯服、绥服、要服、荒服。《史记·五帝本纪》:“方五千里,至于荒服。”

    日月:

    ①太阳和月亮。《书·益稷》:“予欲观古人之象,~~、星辰、山龙、华虫作会。”②光阴,时间。《论语·阳货》:“~~逝矣,岁不我与。③一天或一月。《论语·雍也》:“回也,其心三月不违仁,其余则~~至焉而已矣。”④每日每月,时时。蔡邕《难夏育上言鲜卑仍犯诸郡》:“方今郡县盗贼,劫摽人财,攻犯官民,~~有之。”⑤喻帝王和皇后。《史记·魏其武安侯传》:“武安之贵,在~~之际。”

    月:

    (一)①月球;月亮。《诗经·陈风·月出》:“月出皎兮。”②月光;月色。陶潜《归田园居》之三:“晨兴理荒秽,带月荷锄归。”③月份。一年的十二分之一。从朔至晦为一月,大月三十日,小月二十九日。《诗经·豳风·七月》:“七月流火,九月授衣。”(火:星名。)④形状或颜色像月亮的。李贺《昌谷》:“泉樽陶宰酒,月眉谢郎妓。”⑤指妇人的月经。王建《宫词》:“密奏君王知入月,唤人相伴洗裙裾。”⑥指妇女怀胎的月份。《诗经·大雅·生民》:“诞弥厥月,先生如达。”(诞:助词。弥:满。厥:其。先生:初生。达:通“羍”,小羊。)[月氏(zhī)]我国古代西域国名。 (二)ròu 同“肉”。古乐府《孤儿行》:“拔断蒺藜肠月中,怆欲悲。”(肠:指小腿肚子。)

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    寥:

    ①空虚;空旷。欧阳修《秋声赋》:“其意萧条,山川寂寥。”韩愈《感春》:“青天高寥寥,两蝶飞翻翻。”②寂静。杜甫《后出塞五首》之二:“中天悬明月,令严夜寂寥。”(令:军令。)③少;稀少。周祇《枇杷赋》:“望之溟濛,即之疏寥。”(溟濛:模糊不清。即:近。)[寥廓]空阔高远。《晋书·文苑传论》:“怀天地之寥廓,赋辞人之所遗。”屈原《远游》:“下峥嵘而天地兮,上寥廓而无天。”

    天:

    ①人的头部。《吕氏春秋·论人》:“适耳目,节嗜欲,释智谋,去巧故……若此,则无以害其天矣。”(释:去除。巧故:伪诈。)②天空。王充《论衡·谈天》:“察当今天去地甚高,古天与今无异。”《敕勒歌》:“天似穹(qióng)庐,笼盖四野。”(穹庐:毡帐。)③在额上刺字的刑罚。《周易· 睽》:“其人天且劓。”(劓:割掉鼻子的刑罚。)④天气;气候。《吕氏春秋·季春》:“行秋令,则天多沉阴。”⑤自然界。《荀子·天论》:“天行有常,不为尧存,不为桀亡。”⑥自然形成的。《庄子·养生主》:“依乎天理,批大郤,导大窾。”⑦上帝;自然界的主宰。《春秋繁露 ·郊祭》:“天者,百神之大君也。”⑧天命;天意。《左传·成公十六年》:“国之存亡,天也。”⑨依凭;依靠者。《仪礼· 丧服》:“夫者,妻之天也。”


  • yan xia shi ru fu ,ri yue sheng liao tian 。

    “yan xia shi ru fu ,ri yue sheng liao tian 。”shi gou chu chu :《chou li er shi er xiong zhu bu ma ji shan jian ji 》;shi tang chao shi ren quan de yu de zuo pin 。

    yao yao chen wai xiang ,you you ou zhong yuan 。ru he zhan wei sheng ,ceng shi jiao suo qian 。
    yuan jiao you ling feng ,su xi qi zhen xian 。luan sheng qu yi jiu ,ma ji kong yi ran 。
    dan ya zhuai chu xu ,bi la ning qiu yan 。song feng gong xiao sa ,luo yue xiang chan juan 。
    nei xiong wen xia xin ,jia dun xing suo bian 。bu neng qi zhi ji ,ju fu tan yun quan 。
    zhong you ming ji ren ,xian dou xiao yao pian 。lian mei gong zhi ce ,kou yi chang jue bian 。
    xu hang dan shang tai ,jing yun feng zhong xian 。yan xia shi ru fu ,ri yue sheng liao tian 。
    xin shi lai qi yu ,cui can qi yi quan 。neng jin han xie yi ,zhuai ling shan shui xian 。
    re wen sheng he sheng ,wan zai er mu qian 。deng pan zu xin shang ,chou jue kong huai xian 。
    chu chu qi yi tu ,xin ming ji zhen quan 。zan cong xi fu xi ,zhong wo dong zai tian 。
    bu xian yu bu jian ,dan kong jun hang shan 。ru neng gu kuang huai ,gu kou ji qiong nian 。

    【zhu shi 】:

    yan :

    (yi )①wu zhi ran shao shi chan sheng de qi zhuang wu 。《guo yu · lu yu shang 》:“ji ji zang ye ,fen ,yan che yu shang 。”wang wei 《wang chuan xian ju zeng pei xiu cai di 》:“xu li shang gu yan 。”②fan zhi yun qi 、wu ai deng yan zhuang zhi wu 。chen zi ang 《chun ri deng jin hua guan 》:“shan chuan luan yun ri ,lou xie ru yan xiao 。”du mu 《bo qin huai 》:“yan long han shui yue long sha 。”③yan xun suo ji de hui 。ke zhi mo 。jian wen di 《yu xiang dong wang shu 》:“yan mo bu yan ,shou ji qu ran 。”chao guan zhi 《mo jing ·song 》:“mo qu lu shan song yan 。”dai zhi mo 。yu jian wu 《xie lai tong yan bi ge qi 》:“yan mo qing dan 。” (er )yīn [yan yun ]1.gu ren zhi tian de wei fen shi de hun dun zhi qi 。ban gu 《dong dou fu 》:“jiang yan yun ,diao yuan qi 。”2. wei yin yang er qi he ge de yang zi 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“tian de yan yun ,bai hui han pa 。”3.yun yan mi man de yang zi 。jiang yan 《bie fu 》:“xi qing qi zhi yan yun 。”

    yan xia :

    ①yun qi 。shen yao 《tong bai shan jin ting guan bei 》:“tu xi ~~,bian lian dan ye 。”②zhi shan shui sheng jing 。《bei shi ·xu ze chuan 》:“can song er shu ,qi xi ~~。”

    xia :

    ①cai xia 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“la xia yu gu wu ji fei 。”②se cai yan li 。meng jiao 《song jian yi shi liu shu zhi xiao yi du 》:“xia yi xiang piao piao 。”③tong “xia ”。yao yuan 。《chu ci ·yuan you 》:“zai ying bo er deng xia xi ,yan fu yun er shang zheng 。”(ying bo :hun bo 。)

    shi :

    (yi )①chao shi 。yu “gan ” xiang dui 。《xun zi ·quan xue 》:“shi xin re yi ,huo jiu zao ye ;ping de re yi ,shui jiu shi ye 。”②zhan shi 。li shan fu 《zao chun wei yu 》:“guai lai ying die shi ning chou ,bu jiao kan hua zan shi tou 。” (er )tà gu shui ming 。hou bian xie zuo “luo ”。wei gu huang he zhi liu ,he dao lv you bian qian ,zhu he dao zai jin shan dong sheng chi (chí)ping xian 。yi yan mei

    ru :

    ①zhou 、qin zhi ji tong xiao liu yi (li 、le 、she 、yu 、shu 、shu )yi jiao dao min zhong de ren ,ji shu shi 。《zhou li ·tian guan ·zhong zai 》:“ru yi dao de min 。”②ru jia 。chun qiu shi ji kong zi chuang li de sai xiang liu pa 。《han fei zi ·xian xue 》:“gu kong mo zhi hou ,ru fen wei ba ,mo li wei san 。”③fan zhi dou shu ren huo xue zhe 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“tan xiao you hong ru 。”(hong :da 。)wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“ru zhe suo zheng ,you zai yu ming shi 。”④tong “nuo (nuò)”。ruan ruo ;nuo ruo 。《bei shi · wang xian chuan 》:“xing ru huan bu duan 。”

    fu :

    ①cong shi ;cheng dan 。《lun yu ·wei zheng 》:“you shi ,di zi fu ji lao 。”②jia ;yu 。《lv shi chun qiu ·shen da 》:“ma fu fu cheng ,niu fu fu fu 。”③fu cong 。《lun yu ·wei zheng 》:“he wei ze min fu ?”(he wei :zuo shen me shi 。)《lun yu ·ji shi 》:“yuan ren bu fu ,er bu neng lai ye 。”④jiang fu ;qu cong 。《guo yu ·yue yu shang 》:“gu zhi fa guo zhe ,fu zhi er yi 。”⑤qin pei 。《xi jing za ji 》juan san :“zi yun xue xiang ru wei fu er bu dai ,gu ya fu yan 。”(zi yun :yang xiong zi 。xiang ru :si ma xiang ru 。dai :ji 。ya :shen 。)⑥yi fu 。《lao zi 》di ba shi zhang :“gan ji shi ,mei ji fu 。”⑦chuan zhao 。《xi jing za ji 》juan yi :“shang (han wu di )shi fu ci qiu yi ting chao 。”(ting chao :ting zheng 。)⑧pei dai 。li si 《jian zhu ke shu 》:“fu tai a zhi jian 。”(tai a :jian ming 。)⑨tun fu (yao wu )。《yan shi jia xun ·yang sheng pian 》:“yu jian wu chang fu huai shi 。”(shi :zi li 。)⑩xi guan ;kuo ying 。qu yuan 《jiu zhang ·ju song 》:“hou huang jia shu ,ju lai fu xi 。”(11)fu ma 。gu dai yi che si ma ,ju zhong de liang pi chen zuo “fu ”。《shi jing ·zheng feng ·da shu yu tian 》:“liang fu shang xiang ,liang can (cān)yan hang 。”(shang xiang :ma tou ang ju 。can :jia che shi wei yu liang bian de ma 。)(12)zhi chi 。《guo yu ·wu yu 》:“nai ling fu bing huan jia 。”(13)shang gu wang ji zhi wai ,wu bai li wei yi fu ,ji dian fu 、hou fu 、sui fu 、yao fu 、huang fu 。《shi ji ·wu di ben ji 》:“fang wu qian li ,zhi yu huang fu 。”

    ri yue :

    ①tai yang he yue liang 。《shu ·yi ji 》:“yu yu guan gu ren zhi xiang ,~~、xing chen 、shan long 、hua chong zuo hui 。”②guang yin ,shi jian 。《lun yu ·yang huo 》:“~~shi yi ,sui bu wo yu 。③yi tian huo yi yue 。《lun yu ·yong ye 》:“hui ye ,ji xin san yue bu wei ren ,ji yu ze ~~zhi yan er yi yi 。”④mei ri mei yue ,shi shi 。cai yong 《nan xia yo shang yan xian bei reng fan zhu jun 》:“fang jin jun xian dao zei ,jie biao ren cai ,gong fan guan min ,~~you zhi 。”⑤yu di wang he huang hou 。《shi ji ·wei ji wu an hou chuan 》:“wu an zhi gui ,zai ~~zhi ji 。”

    yue :

    (yi )①yue qiu ;yue liang 。《shi jing ·chen feng ·yue chu 》:“yue chu jiao xi 。”②yue guang ;yue se 。tao qian 《gui tian yuan ju 》zhi san :“chen xing li huang hui ,dai yue he chu gui 。”③yue fen 。yi nian de shi er fen zhi yi 。cong shuo zhi hui wei yi yue ,da yue san shi ri ,xiao yue er shi jiu ri 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qi yue liu huo ,jiu yue shou yi 。”(huo :xing ming 。)④xing zhuang huo yan se xiang yue liang de 。li he 《chang gu 》:“quan zun tao zai jiu ,yue mei xie lang ji 。”⑤zhi fu ren de yue jing 。wang jian 《gong ci 》:“mi zou jun wang zhi ru yue ,huan ren xiang ban xi qun ju 。”⑥zhi fu nv huai tai de yue fen 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“dan mi jue yue ,xian sheng ru da 。”(dan :zhu ci 。mi :man 。jue :ji 。xian sheng :chu sheng 。da :tong “da ”,xiao yang 。)[yue shi (zhī)]wo guo gu dai xi yu guo ming 。 (er )ròu tong “rou ”。gu le fu 《gu er hang 》:“ba duan ji li chang yue zhong ,chuang yu bei 。”(chang :zhi xiao tui du zi 。)

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    liao :

    ①kong xu ;kong kuang 。ou yang xiu 《qiu sheng fu 》:“ji yi xiao tiao ,shan chuan ji liao 。”han yu 《gan chun 》:“qing tian gao liao liao ,liang die fei fan fan 。”②ji jing 。du fu 《hou chu sai wu shou 》zhi er :“zhong tian xuan ming yue ,ling yan ye ji liao 。”(ling :jun ling 。)③shao ;xi shao 。zhou 祇《pi pa fu 》:“wang zhi ming 濛,ji zhi shu liao 。”(ming 濛:mo hu bu qing 。ji :jin 。)[liao kuo ]kong kuo gao yuan 。《jin shu ·wen yuan chuan lun 》:“huai tian de zhi liao kuo ,fu ci ren zhi suo wei 。”qu yuan 《yuan you 》:“xia zheng rong er tian de xi ,shang liao kuo er mo tian 。”

    tian :

    ①ren de tou bu 。《lv shi chun qiu ·lun ren 》:“kuo er mu ,jie shi yu ,shi zhi mou ,qu qiao gu ……re ci ,ze mo yi hai ji tian yi 。”(shi :qu chu 。qiao gu :wei zha 。)②tian kong 。wang chong 《lun heng ·tan tian 》:“cha dang jin tian qu de shen gao ,gu tian yu jin mo yi 。”《chi le ge 》:“tian shi qiong (qióng)lu ,long gai si ye 。”(qiong lu :zhan zhang 。)③zai e shang ci zi de xing fa 。《zhou yi · kui 》:“ji ren tian ju yi 。”(yi :ge diao bi zi de xing fa 。)④tian qi ;qi hou 。《lv shi chun qiu ·ji chun 》:“hang qiu ling ,ze tian duo chen yin 。”⑤zi ran jie 。《xun zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang 。”⑥zi ran xing cheng de 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“yi hu tian li ,pi da xi ,dao da kuan 。”⑦shang di ;zi ran jie de zhu zai 。《chun qiu fan lou ·jiao ji 》:“tian zhe ,bai shen zhi da jun ye 。”⑧tian ming ;tian yi 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“guo zhi cun wang ,tian ye 。”⑨yi ping ;yi kao zhe 。《yi li · sang fu 》:“fu zhe ,qi zhi tian ye 。”