• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 既瑞器而無庸兮,宜昏暗之相微。

    “既瑞器而無庸兮,宜昏暗之相微。”詩句出處:《霅溪夜宴詩十一首》;是唐朝詩人水神的作品。

    白露漙兮西風高,碧波萬裡兮翻洪濤。
    莫言天下至柔者,載舟覆舟皆我曹。

    悲風淅淅兮波綿綿,蘆花萬裡兮凝蒼煙。
    虯螭窟宅兮淵且玄,排波疊浪兮沈我天。
    所覆不全兮身寧全,溢眸恨血兮徒漣漣。
    誓將柔荑抉鋸牙之喙,空水府而藏其腥涎。
    青娥翠黛兮沈江壖,碧雲斜月兮空嬋娟。
    吞聲飲恨兮語無力,徒揚哀怨兮登歌筵。

    鳳鶱鶱以降瑞兮,患山雞之雜飛。玉溫溫以呈器兮,
    因砆砆之爭輝。當侯門之四辟兮,墐嘉謨之重扉。
    既瑞器而無庸兮,宜昏暗之相微。徒刳石以為舟兮,
    顧沿流而志違。將刻木而作羽兮,與超騰之理非。
    矜孑孑於空江兮,靡群援之可依。血淋淋而滂流兮,
    顧江魚之腹而將歸。西風蕭蕭兮湘水悠悠,
    白芷芳歇兮江蘺秋。日晼晼兮川雲收,棹四起兮悲風幽。
    羈魂汩沒兮我名永浮,碧波雖涸兮厥譽長流。
    向使甘言盛行於曩昔,豈今日居君王之座頭。
    是知貪名徇祿而隨世磨滅者,雖正寢之死乎無得與吾儔。
    當鼎足之嘉會兮,獲周旋於君侯。雕盤玉豆兮羅珍羞,
    金卮瓊斝兮方獻酬。敢寫心兮歌一曲,無誚餘持杯以淹留。

    君不見夜來渡口擁千艘,中載萬姓之脂膏。
    當樓船泛泛於疊浪,恨珠貝又輕於鴻毛。
    又不見朝來津亭維一舠,中有一士青其袍。
    赴宰邑之良日,任波吼而風號。是知溺名溺利者,
    不免為水府之腥臊。

    浪闊波澄秋氣涼,沈沈水殿夜初長。
    自憐休退五湖客,何幸追陪百谷王。
    香裊碧雲飄幾席,觥飛白玉艷椒漿。
    酒酣獨泛扁舟去,笑入琴高不死鄉。

    渺渺煙波接九疑,幾人經此泣江蘺。
    年年綠水青山色,不改重華南狩時。

    山勢縈回水脈分,水光山色翠連雲。
    四時盡入詩人詠,役殺吳興柳使君。

    行殿秋未晚,水宮風初涼。誰言此中夜,得接朝宗行。
    靈鼉振冬冬,神龍耀煌煌。紅樓壓波起,翠幄連雲張。
    玉簫冷吟秋,瑤瑟清含商。賢臻江湖叟,貴列川瀆王。
    諒予衰俗人,無能振頹綱。分辭皆亂世,樂寐蛟螭鄉。
    棲遲幽島間,幾見波成桑。爾來盡流俗,難與傾壺觴。
    今日登華筵,稍覺神揚揚。方歡滄浪侶,遽恐白日光。
    海人瑞錦前,豈敢言文章。聊歌靈境會,此會誠難忘。

    雪集大野兮血波洶洶,玄黃交戰兮吳無全隴。
    既霸業之將墜,宜嘉謨之不從。國步顛蹶兮吾道遘兇,
    處鴟夷之大困,入淵泉之九重。上帝愍餘之非辜兮,
    俾大江鼓怒其冤蹤。所以鞭浪山而疾驅波嶽,
    亦粗足展餘拂鬱之心胸。當靈境之良宴兮,謬尊俎之相容,
    擊簫鼓兮撞歌鐘。吳謳越舞兮歡未極,遽軍城曉鼓之冬冬。
    願保上善之柔德,何行樂之地兮難相逢。

    珠光龍耀火燑燑,夜接朝雲宴渚宮。
    鳳管清吹淒極浦,朱弦間奏冷秋空。
    論心幸遇同歸友,揣分慚無輔佐功。
    雲雨各飛真境後,不堪波上起悲風。

    濁波揚揚兮凝曉霧,公無渡河兮公竟渡。
    風號水激兮呼不聞,提衣看入兮中流去。浪排衣兮隨步沒,
    沈屍深入兮蛟螭窟。蛟螭盡醉兮君血幹,
    推出黃沙兮泛君骨。當時君死兮妾何適,
    遂就波瀾兮合魂魄,願持精衛銜石心,窮斷河源塞泉脈。

    以上水神作品《霅溪夜宴詩》共11首

    【註釋】:

    既:

    ①盡;終瞭。《左傳·僖公二十二年》:“楚人未既濟。”②副詞。已經。《論語·陽貨》:“既得之,患失之。”(患:擔心。)③連詞。1. 常與“且”、“又”呼應,表示二種情況並存。《詩經·大雅·烝民》:“既明且哲,以保其身。”2. 則;就。《論語·季氏》:“既來之,則安之。”

    瑞:

    ①古代用作符信的玉。《尚書·舜典》:“班瑞於群後。”②征兆;預兆。《論衡·講瑞》:“嘉瑞奇物,同時俱應。”③特指吉兆。《初刻拍案驚奇》卷八:“盡道豐年瑞,豐年瑞若何?”③吉祥的;應時的。李白《明堂賦》:“瑞物咸薦。”

    器:

    ①器皿;器具。《論語·衛靈公》:“工欲善其事,必先利其器。”②國傢或名爵的標志物。《左傳·成公二年》:“唯器與名,不可以假人。”③器官;軀體。潘嶽《馬汧(qiān)督誄》:“悠悠烈將,覆軍喪器。”④具體的事物。《文心雕龍·情采》:“敷寫器象。”《周易·系辭上》:“形而上者謂之道,形而下者謂之器。”(道:指精神。)⑤度量;胸襟。《論語·八佾》:“管仲之器小哉!”⑥才能;能力。《周易·系辭下》:“君子藏器於身,待時而動。”⑦有才能的人;人才。《老子》第四十一章:“大器晚成。”⑧器重;賞識。孟郊《吊國殤》:“堯舜宰乾坤,器農不器兵。”

    而:

    ①第二人稱代詞,相當於“你”、“你的”。《左傳·昭公二十年》:“餘知而無罪也。”②連詞。1.表示並列或聯合關系,相當於“和”、“與”、“並且”。《論語·述而》:“子溫而厲,威而不猛,恭而安。”2.表示承接。連接兩個謂語。a.動作前後相繼。蘇軾《喜雨亭記》:“於是舉酒於亭上,以屬客而告之曰。”(屬:同“囑”。)b.相當於“則”、“就”。《國語·楚語下》:“夫民心之慍也,若防大川焉,潰而所犯必多矣。”(潰:決堤。犯:危害。)3. 表示轉折,相當於“卻”、“然而”。《荀子·勸學》:“青出於藍而勝於藍。”4. 表示因果,相當於“因而”、“所以”。《說苑·修文》:“情動於中,而形於聲。”(中:心中。)5.連接分句,表示假設關系或引出進一層意思。《左傳·襄公三十年》:“子產而死,誰其嗣之?”(嗣:繼承。)6.將修飾語連接到動詞上。柳宗元《捕蛇者說》:“吾恂恂而起。”(恂恂:緊張而擔心。)③語氣詞。用於句末表示感嘆語氣。《詩經·齊風·著》:“俟我於堂乎而。”(俟:等候。)《論語·微子》:“已而已而! 今之從政者殆而!”(殆:危險。)④通“能”。能夠。《莊子·逍遙遊》:“德合一君,而征一國。”《淮南子·原道》:“行柔而剛,用弱而強。”[而已]助詞,猶罷瞭。《漢書·藝文志》:“諸子十傢,其可觀者九傢而已。”

    無:

    ①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復疑無路。”②副詞。表示否定,相當於“不”。《商君書·農戰》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當於“無論”、“不論”。《詩經·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁。”④通“毋”。不要。《古詩源·箜篌引》:“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當奈公何!”⑤非;不是。《管子·形勢》:“則國非其國,而民無其民也。”⑥語氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”

    無庸:

    副詞。不必,無須。《國語·吳語》:“夫吳之與越,唯天所授,王其~~戰。”也作“勿庸”。《禮記·內則》:“子婦未孝未敬,~~疾怨,姑教之。”又作“毋庸”。《漢書·郭解傳》:“乃夜去,不使人知,曰:‘且~~,待我去,令洛陽豪居間乃聽。’”

    庸:

    ①用;任用。《商君書·農戰》:“夫國庸民以言,則民不畜於農。”②功勞;功績。庾信《請功臣襲封表》:“崇德旌庸。”(旌:表彰。)③酬賞有功者。《左傳·昭公三十二年》:“而伯父有榮施,先王庸之。”(施:功績。)④經常的;不變的。《孟子·告子上》:“庸敬在兄,斯須之敬在鄉人。”(斯須:暫時。鄉人:本地人。)⑤平凡的;普通的。《新唐書·傅奕傳》:“嚇愚欺庸。”⑥低劣。《晉書·李特載記》:“劉禪有如此之地而面縛於人,豈非庸才邪?”⑦受雇於人而從事勞作。後作“傭(傭)”。《史記·范雎蔡澤列傳》:“臣為人庸賃(lìn)。”(臣:對自己的謙稱。賃:做雇工。)⑧被雇用的人。《韓非子·五蠹》:“澤居苦水者,買庸而決竇。”(決竇:挖排水道。)⑨副詞。表示反問。相當於“豈”。《管子·大匡》:“雖得賢,庸必能用之乎?”⑩或許;大概。《左傳·僖公十五年》:“晉其庸可冀乎?”(11)城。後來寫作“墉”。《詩經·大雅·崧高》:“以作爾庸。”(12)大鐘。後寫作“鏞”。《詩經·商頌·那》:“庸鼓有斁。”(斁yì:盛大的樣子。)(13)古國名。春秋時為楚所滅。在今湖北省竹山縣東南。[庸詎jù]難道。嚴忌《哀時命》:“庸詎知其吉兇?”

    兮:

    語氣詞。多用於韻文。相當於“啊”、“呀”。《楚辭·九歌·國殤》:“身既死兮神以靈,魂魄毅兮為鬼雄。”

    宜:

    ①合適;適宜。《詩經·周南·桃夭》:“之子於歸,宜其室傢。”(之子:這個女子。於歸:出嫁。)②應當。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“將軍宜枉駕顧之。”③副詞。當然;難怪。《左傳·文公元年》:“宜君王之欲殺女而立職也。”(女:同“汝”。職:人名。)《孟子·梁惠王上》:“宜乎百姓之謂我愛也。”(愛:吝嗇。)④大概;也許。《孟子·公孫醜下》:“聞王命而遂不果,宜與夫禮若不相似然。”[宜若]似乎;好像。《孟子·滕文公下》:“枉尺而直尋,宜若可為也。”(尋:八尺。)

    昏:

    ①天剛黑的時候;黃昏。《左傳·哀公二十三年》:“昏而受命。”《詩經·陳風· 東門之楊》:“昏以為期”。②結婚。後作“婚”。《詩經·邶風·谷風》:“宴爾新昏,如兄如弟。”《左傳·隱公七年》:“鄭伯許之,乃成昏。”③昏暗。歸有光《項脊軒志》:“日過午已昏。”④糊塗;昏憒。《詩經·小雅·小宛》:“彼昏不知。”《莊子· 天地》:“若愚若昏。”⑤迷亂;昏花。《三國志·吳書·賀邵傳》:“偶有逆迕,昏醉之言耳。”⑥通“暋(mǐn)”。勉力。潘嶽《藉田賦》:“情欣樂於昏作兮。”

    暗:

    ①黑暗;昏暗不明。《楚辭·九辯》:“卒壅蔽此浮雲兮,下暗漠而無光。”(壅蔽:遮蓋。漠:昏暗。)李白《古風五十九首·二十四》:“大車揚飛塵,亭午暗阡陌。”(亭午:正午。阡陌:道路。)②幽暗;幽深。高啟《中秋玩月張校理宅得南字》:“今年在舍反寂寞,暗室困臥如僵蠶。”③不公開;隱蔽。陸遊《入蜀記》卷六:“龍門水尤湍急,多暗石。”④默默地;悄悄地。杜甫《可嘆》詩:“群書萬卷常暗誦。”⑤昏亂;愚昧。《三國志·蜀書·後主傳》:“否(pǐ痞)德暗弱。”(道德低下,愚昧無能。否德:不德。)

    之:

    ①到……去。《呂氏春秋·察傳》:“子夏之晉,過衛。”(晉、衛:皆諸侯國名。)《漢書·高帝紀》:“沛公引兵之薛。”(沛公:劉邦。薛:地名。)②直到。《詩經·鄘風·柏舟》:“之死矢靡(mǐ)它。”(矢:發誓。靡它:沒有他心。)③代詞。1. 指代人和事物。相當於“他(她)”、“它”、“他(它)們”。《左傳·隱公元年》:“(薑氏)愛共叔段,欲立之。”(共叔段:人名。)《論語·學而》:“學而時習之。”(時:按時。習:演習。)2.指示代詞。“這”、“這個”。《詩經·周南·桃夭》:“之子於歸。”④助詞。1.相當於現代漢語助詞“的”,放在定語和中心語之間。《詩經· 召南·羔羊》:“羔羊之皮。”2. 用於主語和謂語之間,取消句子的獨立性,使變成偏正結構。《左傳·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(虞:料想。涉:進入。)3.用於前置賓語和動詞之間,相當於“是”。《墨子·公輸》:“宋何罪之有?”4.用於句中或句末起調整音節的作用。《左傳·莊公十年》:“公將鼓之。”(鼓:擊鼓。)《孟子·梁惠王上》:“天油然作雲,沛然下雨,則苗浡(bó)然興之矣。”(浡然:興起的樣子。)

    相:

    (一)①互相;相互。《左傳·隱公元年》:“不及黃泉,無相見也。”②遞相;一方對另一方有所動作。《呂氏春秋·疑似》:“為高葆禱於璐,置鼓其上,遠近相聞。”③質地;實質。劉峻《辯命論》:“昔之玉質金相,英髦秀達,皆擯斥於當年,韞(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊傑。韞:藏。)[相對]相向。元稹《與李十二夜飲》:“寒夜燈前賴酒壺,與君相對興(xìng)猶孤。”(二)xiàng ①察看;仔細看。《詩經·大雅·公劉》:“相其陰陽,觀其流泉。”②占視。迷信者看外形而斷定人與事的吉兇禍福。《荀子·非相》:“相人之形狀顏色,而知其吉兇妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相雖善而心術惡。”④輔佐;扶助。《論語·季氏》:“今由與求也,相夫子。”⑤官名。1. 輔佐君主掌管國事的最高官吏。《史記·魏世傢》:“傢貧則思良妻,國亂則思賢相。”2.漢代另指諸侯國的實際執政者,地位相當於郡太守。《後漢書·張衡傳》:“永和初,出為河間相。”又使為相。《續資治通鑒長編·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彥博、富弼,意甚自得。”⑥司儀贊禮者。《淮南子·主術》:“口能言而行人稱辭,足能行而相者先導。”(行人:古時的外交官。)⑦選擇。王實甫《西廂記》第五本第四折:“自古相女配夫,新狀元花生滿路。”

    微:

    ①隱蔽;藏匿。《左傳·哀公十六年》:“白公奔山而縊(yì),其徒微之。”(縊:吊死。徒:部下。)②暗中;秘密地。《史記·張儀列傳》:“使人微隨張儀。”③微小。《呂氏春秋·蕩兵》:“有巨有微而已矣。”④輕微。《莊子·養生主》:“動刀甚微。”⑤精妙;深奧。《晉書·葛洪傳》:“析理入微。”⑥衰敗;衰微。《戰國策·趙策三》:“周貧且微。”《後漢書·逸民傳論》:“漢室中微。”(中:中途。)⑦出身或地位低下;卑賤。《史記· 高祖本紀》:“大王起微細。”⑧不是;沒有。《史記·張丞相列傳》:“(呂後)見周昌,為跪謝曰:‘微君,太子幾廢。’”⑨副詞。1. 稍微;略微。歐陽修《賣油翁》:“見其發矢十中八九,但微頷之。”2.表示否定。相當於“不”。《顏氏傢訓·序致》:“雖讀禮傳,微愛屬(zhǔ)文。”(屬文:作文。)⑩古國名。1.殷代諸侯微子的封地。在今山西省潞城縣東北。2. 殷、周時西南夷諸國之一。在今四川省巴縣。


  • 既瑞器而无庸兮,宜昏暗之相微。

    “既瑞器而无庸兮,宜昏暗之相微。”诗句出处:《霅溪夜宴诗十一首》;是唐朝诗人水神的作品。

    白露漙兮西风高,碧波万里兮翻洪涛。
    莫言天下至柔者,载舟覆舟皆我曹。

    悲风淅淅兮波绵绵,芦花万里兮凝苍烟。
    虬螭窟宅兮渊且玄,排波叠浪兮沈我天。
    所覆不全兮身宁全,溢眸恨血兮徒涟涟。
    誓将柔荑抉锯牙之喙,空水府而藏其腥涎。
    青娥翠黛兮沈江壖,碧云斜月兮空婵娟。
    吞声饮恨兮语无力,徒扬哀怨兮登歌筵。

    凤鶱鶱以降瑞兮,患山鸡之杂飞。玉温温以呈器兮,
    因砆砆之争辉。当侯门之四辟兮,墐嘉谟之重扉。
    既瑞器而无庸兮,宜昏暗之相微。徒刳石以为舟兮,
    顾沿流而志违。将刻木而作羽兮,与超腾之理非。
    矜孑孑于空江兮,靡群援之可依。血淋淋而滂流兮,
    顾江鱼之腹而将归。西风萧萧兮湘水悠悠,
    白芷芳歇兮江蓠秋。日晼晼兮川云收,棹四起兮悲风幽。
    羁魂汩没兮我名永浮,碧波虽涸兮厥誉长流。
    向使甘言盛行于曩昔,岂今日居君王之座头。
    是知贪名徇禄而随世磨灭者,虽正寝之死乎无得与吾俦。
    当鼎足之嘉会兮,获周旋于君侯。雕盘玉豆兮罗珍羞,
    金卮琼斝兮方献酬。敢写心兮歌一曲,无诮余持杯以淹留。

    君不见夜来渡口拥千艘,中载万姓之脂膏。
    当楼船泛泛于叠浪,恨珠贝又轻于鸿毛。
    又不见朝来津亭维一舠,中有一士青其袍。
    赴宰邑之良日,任波吼而风号。是知溺名溺利者,
    不免为水府之腥臊。

    浪阔波澄秋气凉,沈沈水殿夜初长。
    自怜休退五湖客,何幸追陪百谷王。
    香袅碧云飘几席,觥飞白玉艳椒浆。
    酒酣独泛扁舟去,笑入琴高不死乡。

    渺渺烟波接九疑,几人经此泣江蓠。
    年年绿水青山色,不改重华南狩时。

    山势萦回水脉分,水光山色翠连云。
    四时尽入诗人咏,役杀吴兴柳使君。

    行殿秋未晚,水宫风初凉。谁言此中夜,得接朝宗行。
    灵鼍振冬冬,神龙耀煌煌。红楼压波起,翠幄连云张。
    玉箫冷吟秋,瑶瑟清含商。贤臻江湖叟,贵列川渎王。
    谅予衰俗人,无能振颓纲。分辞皆乱世,乐寐蛟螭乡。
    栖迟幽岛间,几见波成桑。尔来尽流俗,难与倾壶觞。
    今日登华筵,稍觉神扬扬。方欢沧浪侣,遽恐白日光。
    海人瑞锦前,岂敢言文章。聊歌灵境会,此会诚难忘。

    雪集大野兮血波汹汹,玄黄交战兮吴无全陇。
    既霸业之将坠,宜嘉谟之不从。国步颠蹶兮吾道遘凶,
    处鸱夷之大困,入渊泉之九重。上帝愍余之非辜兮,
    俾大江鼓怒其冤踪。所以鞭浪山而疾驱波岳,
    亦粗足展余拂郁之心胸。当灵境之良宴兮,谬尊俎之相容,
    击箫鼓兮撞歌钟。吴讴越舞兮欢未极,遽军城晓鼓之冬冬。
    愿保上善之柔德,何行乐之地兮难相逢。

    珠光龙耀火燑燑,夜接朝云宴渚宫。
    凤管清吹凄极浦,朱弦间奏冷秋空。
    论心幸遇同归友,揣分惭无辅佐功。
    云雨各飞真境后,不堪波上起悲风。

    浊波扬扬兮凝晓雾,公无渡河兮公竟渡。
    风号水激兮呼不闻,提衣看入兮中流去。浪排衣兮随步没,
    沈尸深入兮蛟螭窟。蛟螭尽醉兮君血干,
    推出黄沙兮泛君骨。当时君死兮妾何适,
    遂就波澜兮合魂魄,愿持精卫衔石心,穷断河源塞泉脉。

    以上水神作品《霅溪夜宴诗》共11首

    【注释】:

    既:

    ①尽;终了。《左传·僖公二十二年》:“楚人未既济。”②副词。已经。《论语·阳货》:“既得之,患失之。”(患:担心。)③连词。1. 常与“且”、“又”呼应,表示二种情况并存。《诗经·大雅·烝民》:“既明且哲,以保其身。”2. 则;就。《论语·季氏》:“既来之,则安之。”

    瑞:

    ①古代用作符信的玉。《尚书·舜典》:“班瑞于群后。”②征兆;预兆。《论衡·讲瑞》:“嘉瑞奇物,同时俱应。”③特指吉兆。《初刻拍案惊奇》卷八:“尽道丰年瑞,丰年瑞若何?”③吉祥的;应时的。李白《明堂赋》:“瑞物咸荐。”

    器:

    ①器皿;器具。《论语·卫灵公》:“工欲善其事,必先利其器。”②国家或名爵的标志物。《左传·成公二年》:“唯器与名,不可以假人。”③器官;躯体。潘岳《马汧(qiān)督诔》:“悠悠烈将,覆军丧器。”④具体的事物。《文心雕龙·情采》:“敷写器象。”《周易·系辞上》:“形而上者谓之道,形而下者谓之器。”(道:指精神。)⑤度量;胸襟。《论语·八佾》:“管仲之器小哉!”⑥才能;能力。《周易·系辞下》:“君子藏器于身,待时而动。”⑦有才能的人;人才。《老子》第四十一章:“大器晚成。”⑧器重;赏识。孟郊《吊国殇》:“尧舜宰乾坤,器农不器兵。”

    而:

    ①第二人称代词,相当于“你”、“你的”。《左传·昭公二十年》:“余知而无罪也。”②连词。1.表示并列或联合关系,相当于“和”、“与”、“并且”。《论语·述而》:“子温而厉,威而不猛,恭而安。”2.表示承接。连接两个谓语。a.动作前后相继。苏轼《喜雨亭记》:“于是举酒于亭上,以属客而告之曰。”(属:同“嘱”。)b.相当于“则”、“就”。《国语·楚语下》:“夫民心之愠也,若防大川焉,溃而所犯必多矣。”(溃:决堤。犯:危害。)3. 表示转折,相当于“却”、“然而”。《荀子·劝学》:“青出于蓝而胜于蓝。”4. 表示因果,相当于“因而”、“所以”。《说苑·修文》:“情动于中,而形于声。”(中:心中。)5.连接分句,表示假设关系或引出进一层意思。《左传·襄公三十年》:“子产而死,谁其嗣之?”(嗣:继承。)6.将修饰语连接到动词上。柳宗元《捕蛇者说》:“吾恂恂而起。”(恂恂:紧张而担心。)③语气词。用于句末表示感叹语气。《诗经·齐风·著》:“俟我于堂乎而。”(俟:等候。)《论语·微子》:“已而已而! 今之从政者殆而!”(殆:危险。)④通“能”。能够。《庄子·逍遥游》:“德合一君,而征一国。”《淮南子·原道》:“行柔而刚,用弱而强。”[而已]助词,犹罢了。《汉书·艺文志》:“诸子十家,其可观者九家而已。”

    无:

    ①没有。跟“有”相对。陆游《游山西村》:“山重水复疑无路。”②副词。表示否定,相当于“不”。《商君书·农战》:“民以此为教,则粟焉得无少,而兵焉得弱也?”③连词。表示条件,相当于“无论”、“不论”。《诗经·鲁颂·沣水》:“不小不大,从公于迈。”④通“毋”。不要。《古诗源·箜篌引》:“公无渡河,公竟渡河。堕河而死,当奈公何!”⑤非;不是。《管子·形势》:“则国非其国,而民无其民也。”⑥语气词。用于疑问句末,表示疑问,相当于“否”。白居易《问刘十九》:“晚来天欲雪,能饮一杯无?”

    无庸:

    副词。不必,无须。《国语·吴语》:“夫吴之与越,唯天所授,王其~~战。”也作“勿庸”。《礼记·内则》:“子妇未孝未敬,~~疾怨,姑教之。”又作“毋庸”。《汉书·郭解传》:“乃夜去,不使人知,曰:‘且~~,待我去,令洛阳豪居间乃听。’”

    庸:

    ①用;任用。《商君书·农战》:“夫国庸民以言,则民不畜于农。”②功劳;功绩。庾信《请功臣袭封表》:“崇德旌庸。”(旌:表彰。)③酬赏有功者。《左传·昭公三十二年》:“而伯父有荣施,先王庸之。”(施:功绩。)④经常的;不变的。《孟子·告子上》:“庸敬在兄,斯须之敬在乡人。”(斯须:暂时。乡人:本地人。)⑤平凡的;普通的。《新唐书·傅奕传》:“嚇愚欺庸。”⑥低劣。《晋书·李特载记》:“刘禅有如此之地而面缚于人,岂非庸才邪?”⑦受雇于人而从事劳作。后作“傭(佣)”。《史记·范雎蔡泽列传》:“臣为人庸赁(lìn)。”(臣:对自己的谦称。赁:做雇工。)⑧被雇用的人。《韩非子·五蠹》:“泽居苦水者,买庸而决窦。”(决窦:挖排水道。)⑨副词。表示反问。相当于“岂”。《管子·大匡》:“虽得贤,庸必能用之乎?”⑩或许;大概。《左传·僖公十五年》:“晋其庸可冀乎?”(11)城。后来写作“墉”。《诗经·大雅·崧高》:“以作尔庸。”(12)大钟。后写作“镛”。《诗经·商颂·那》:“庸鼓有斁。”(斁yì:盛大的样子。)(13)古国名。春秋时为楚所灭。在今湖北省竹山县东南。[庸讵jù]难道。严忌《哀时命》:“庸讵知其吉凶?”

    兮:

    语气词。多用于韵文。相当于“啊”、“呀”。《楚辞·九歌·国殇》:“身既死兮神以灵,魂魄毅兮为鬼雄。”

    宜:

    ①合适;适宜。《诗经·周南·桃夭》:“之子于归,宜其室家。”(之子:这个女子。于归:出嫁。)②应当。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“将军宜枉驾顾之。”③副词。当然;难怪。《左传·文公元年》:“宜君王之欲杀女而立职也。”(女:同“汝”。职:人名。)《孟子·梁惠王上》:“宜乎百姓之谓我爱也。”(爱:吝啬。)④大概;也许。《孟子·公孙丑下》:“闻王命而遂不果,宜与夫礼若不相似然。”[宜若]似乎;好像。《孟子·滕文公下》:“枉尺而直寻,宜若可为也。”(寻:八尺。)

    昏:

    ①天刚黑的时候;黄昏。《左传·哀公二十三年》:“昏而受命。”《诗经·陈风· 东门之杨》:“昏以为期”。②结婚。后作“婚”。《诗经·邶风·谷风》:“宴尔新昏,如兄如弟。”《左传·隐公七年》:“郑伯许之,乃成昏。”③昏暗。归有光《项脊轩志》:“日过午已昏。”④糊涂;昏愦。《诗经·小雅·小宛》:“彼昏不知。”《庄子· 天地》:“若愚若昏。”⑤迷乱;昏花。《三国志·吴书·贺邵传》:“偶有逆迕,昏醉之言耳。”⑥通“暋(mǐn)”。勉力。潘岳《藉田赋》:“情欣乐于昏作兮。”

    暗:

    ①黑暗;昏暗不明。《楚辞·九辩》:“卒壅蔽此浮云兮,下暗漠而无光。”(壅蔽:遮盖。漠:昏暗。)李白《古风五十九首·二十四》:“大车扬飞尘,亭午暗阡陌。”(亭午:正午。阡陌:道路。)②幽暗;幽深。高启《中秋玩月张校理宅得南字》:“今年在舍反寂寞,暗室困卧如僵蚕。”③不公开;隐蔽。陆游《入蜀记》卷六:“龙门水尤湍急,多暗石。”④默默地;悄悄地。杜甫《可叹》诗:“群书万卷常暗诵。”⑤昏乱;愚昧。《三国志·蜀书·后主传》:“否(pǐ痞)德暗弱。”(道德低下,愚昧无能。否德:不德。)

    之:

    ①到……去。《吕氏春秋·察传》:“子夏之晋,过卫。”(晋、卫:皆诸侯国名。)《汉书·高帝纪》:“沛公引兵之薛。”(沛公:刘邦。薛:地名。)②直到。《诗经·鄘风·柏舟》:“之死矢靡(mǐ)它。”(矢:发誓。靡它:没有他心。)③代词。1. 指代人和事物。相当于“他(她)”、“它”、“他(它)们”。《左传·隐公元年》:“(姜氏)爱共叔段,欲立之。”(共叔段:人名。)《论语·学而》:“学而时习之。”(时:按时。习:演习。)2.指示代词。“这”、“这个”。《诗经·周南·桃夭》:“之子于归。”④助词。1.相当于现代汉语助词“的”,放在定语和中心语之间。《诗经· 召南·羔羊》:“羔羊之皮。”2. 用于主语和谓语之间,取消句子的独立性,使变成偏正结构。《左传·僖公四年》:“不虞君之涉吾地也。”(虞:料想。涉:进入。)3.用于前置宾语和动词之间,相当于“是”。《墨子·公输》:“宋何罪之有?”4.用于句中或句末起调整音节的作用。《左传·庄公十年》:“公将鼓之。”(鼓:击鼓。)《孟子·梁惠王上》:“天油然作云,沛然下雨,则苗浡(bó)然兴之矣。”(浡然:兴起的样子。)

    相:

    (一)①互相;相互。《左传·隐公元年》:“不及黄泉,无相见也。”②递相;一方对另一方有所动作。《吕氏春秋·疑似》:“为高葆祷于璐,置鼓其上,远近相闻。”③质地;实质。刘峻《辩命论》:“昔之玉质金相,英髦秀达,皆摈斥于当年,韫(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊杰。韫:藏。)[相对]相向。元稹《与李十二夜饮》:“寒夜灯前赖酒壶,与君相对兴(xìng)犹孤。”(二)xiàng ①察看;仔细看。《诗经·大雅·公刘》:“相其阴阳,观其流泉。”②占视。迷信者看外形而断定人与事的吉凶祸福。《荀子·非相》:“相人之形状颜色,而知其吉凶妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相虽善而心术恶。”④辅佐;扶助。《论语·季氏》:“今由与求也,相夫子。”⑤官名。1. 辅佐君主掌管国事的最高官吏。《史记·魏世家》:“家贫则思良妻,国乱则思贤相。”2.汉代另指诸侯国的实际执政者,地位相当于郡太守。《后汉书·张衡传》:“永和初,出为河间相。”又使为相。《续资治通鉴长编·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彦博、富弼,意甚自得。”⑥司仪赞礼者。《淮南子·主术》:“口能言而行人称辞,足能行而相者先导。”(行人:古时的外交官。)⑦选择。王实甫《西厢记》第五本第四折:“自古相女配夫,新状元花生满路。”

    微:

    ①隐蔽;藏匿。《左传·哀公十六年》:“白公奔山而缢(yì),其徒微之。”(缢:吊死。徒:部下。)②暗中;秘密地。《史记·张仪列传》:“使人微随张仪。”③微小。《吕氏春秋·荡兵》:“有巨有微而已矣。”④轻微。《庄子·养生主》:“动刀甚微。”⑤精妙;深奥。《晋书·葛洪传》:“析理入微。”⑥衰败;衰微。《战国策·赵策三》:“周贫且微。”《后汉书·逸民传论》:“汉室中微。”(中:中途。)⑦出身或地位低下;卑贱。《史记· 高祖本纪》:“大王起微细。”⑧不是;没有。《史记·张丞相列传》:“(吕后)见周昌,为跪谢曰:‘微君,太子几废。’”⑨副词。1. 稍微;略微。欧阳修《卖油翁》:“见其发矢十中八九,但微颔之。”2.表示否定。相当于“不”。《颜氏家训·序致》:“虽读礼传,微爱属(zhǔ)文。”(属文:作文。)⑩古国名。1.殷代诸侯微子的封地。在今山西省潞城县东北。2. 殷、周时西南夷诸国之一。在今四川省巴县。


  • ji rui qi er mo yong xi ,yi hun an zhi xiang wei 。

    “ji rui qi er mo yong xi ,yi hun an zhi xiang wei 。”shi gou chu chu :《sha xi ye yan shi shi yi shou 》;shi tang chao shi ren shui shen de zuo pin 。

    bai lou tuan xi xi feng gao ,bi bo mo li xi fan hong tao 。
    mo yan tian xia zhi rou zhe ,zai zhou fu zhou jie wo cao 。

    bei feng xi xi xi bo mian mian ,lu hua mo li xi ning cang yan 。
    qiu chi ku zhai xi yuan ju xuan ,pai bo die lang xi shen wo tian 。
    suo fu bu quan xi shen ning quan ,yi mou hen xie xi tu lian lian 。
    shi jiang rou ti jue ju ya zhi hui ,kong shui fu er cang ji xing xian 。
    qing e cui dai xi shen jiang ruan ,bi yun xie yue xi kong chan juan 。
    tun sheng yin hen xi yu mo li ,tu yang ai yuan xi deng ge yan 。

    feng 鶱鶱yi jiang rui xi ,huan shan ji zhi za fei 。yu wen wen yi cheng qi xi ,
    yin fu fu zhi zheng hui 。dang hou men zhi si bi xi ,jin jia mo zhi chong fei 。
    ji rui qi er mo yong xi ,yi hun an zhi xiang wei 。tu ku dan yi wei zhou xi ,
    gu yan liu er zhi wei 。jiang ke mu er zuo yu xi ,yu chao teng zhi li fei 。
    jin jie jie yu kong jiang xi ,mi qun yuan zhi ke yi 。xie lin lin er pang liu xi ,
    gu jiang yu zhi fu er jiang gui 。xi feng xiao xiao xi xiang shui you you ,
    bai zhi fang xie xi jiang li qiu 。ri wan wan xi chuan yun shou ,zhao si qi xi bei feng you 。
    ji hun gu mei xi wo ming yong fu ,bi bo sui he xi jue yu chang liu 。
    xiang shi gan yan cheng hang yu nang xi ,qi jin ri ju jun wang zhi zuo tou 。
    shi zhi tan ming xun lu er sui shi mo mie zhe ,sui zheng qin zhi si hu mo de yu wu chou 。
    dang ding zu zhi jia hui xi ,huo zhou xuan yu jun hou 。diao pan yu dou xi luo zhen xiu ,
    jin zhi qiong jia xi fang suo chou 。gan xie xin xi ge yi qu ,mo qiao yu chi bei yi yan liu 。

    jun bu jian ye lai du kou yong qian sou ,zhong zai mo xing zhi zhi gao 。
    dang lou chuan fan fan yu die lang ,hen zhu bei you qing yu hong mao 。
    you bu jian chao lai jin ting wei yi dao ,zhong you yi shi qing ji pao 。
    fu zai yi zhi liang ri ,ren bo hou er feng hao 。shi zhi ni ming ni li zhe ,
    bu mian wei shui fu zhi xing sao 。

    lang kuo bo cheng qiu qi liang ,shen shen shui dian ye chu chang 。
    zi lian xiu tui wu hu ke ,he xing zhui pei bai gu wang 。
    xiang niao bi yun piao ji xi ,gong fei bai yu yan jiao jiang 。
    jiu han du fan bian zhou qu ,xiao ru qin gao bu si xiang 。

    miao miao yan bo jie jiu yi ,ji ren jing ci qi jiang li 。
    nian nian lu shui qing shan se ,bu gai chong hua na shou shi 。

    shan shi ying hui shui mai fen ,shui guang shan se cui lian yun 。
    si shi jin ru shi ren yong ,yi sha wu xing liu shi jun 。

    hang dian qiu wei wan ,shui gong feng chu liang 。shei yan ci zhong ye ,de jie chao zong hang 。
    ling tuo zhen dong dong ,shen long yao huang huang 。gong lou ya bo qi ,cui wo lian yun zhang 。
    yu xiao leng yin qiu ,yao se qing han shang 。xian zhen jiang hu sou ,gui lie chuan du wang 。
    liang yu cui su ren ,mo neng zhen tui gang 。fen ci jie luan shi ,le mei jiao chi xiang 。
    qi chi you dao jian ,ji jian bo cheng sang 。er lai jin liu su ,nan yu qing hu shang 。
    jin ri deng hua yan ,shao jiao shen yang yang 。fang huan cang lang lv ,ju kong bai ri guang 。
    hai ren rui jin qian ,qi gan yan wen zhang 。liao ge ling jing hui ,ci hui cheng nan wang 。

    xue ji da ye xi xie bo xiong xiong ,xuan huang jiao zhan xi wu mo quan long 。
    ji ba ye zhi jiang zhui ,yi jia mo zhi bu cong 。guo bu dian jue xi wu dao gou xiong ,
    chu chi yi zhi da kun ,ru yuan quan zhi jiu chong 。shang di min yu zhi fei gu xi ,
    bi da jiang gu nu ji yuan zong 。suo yi bian lang shan er ji qu bo yue ,
    yi cu zu zhan yu bi yu zhi xin xiong 。dang ling jing zhi liang yan xi ,miu zun zu zhi xiang rong ,
    ji xiao gu xi zhuang ge zhong 。wu ou yue wu xi huan wei ji ,ju jun cheng xiao gu zhi dong dong 。
    yuan bao shang shan zhi rou de ,he hang le zhi de xi nan xiang feng 。

    zhu guang long yao huo jiong jiong ,ye jie chao yun yan zhu gong 。
    feng guan qing chui qi ji pu ,zhu xian jian zou leng qiu kong 。
    lun xin xing yu tong gui you ,chuai fen can mo fu zuo gong 。
    yun yu ge fei zhen jing hou ,bu kan bo shang qi bei feng 。

    zhuo bo yang yang xi ning xiao wu ,gong mo du he xi gong jing du 。
    feng hao shui ji xi hu bu wen ,di yi kan ru xi zhong liu qu 。lang pai yi xi sui bu mei ,
    shen shi shen ru xi jiao chi ku 。jiao chi jin zui xi jun xie gan ,
    tui chu huang sha xi fan jun gu 。dang shi jun si xi qie he kuo ,
    sui jiu bo lan xi ge hun bo ,yuan chi jing wei xian dan xin ,qiong duan he yuan sai quan mai 。

    yi shang shui shen zuo pin 《sha xi ye yan shi 》gong 11shou

    【zhu shi 】:

    ji :

    ①jin ;zhong le 。《zuo chuan ·xi gong er shi er nian 》:“chu ren wei ji ji 。”②fu ci 。yi jing 。《lun yu ·yang huo 》:“ji de zhi ,huan shi zhi 。”(huan :dan xin 。)③lian ci 。1. chang yu “ju ”、“you ”hu ying ,biao shi er chong qing kuang bing cun 。《shi jing ·da ya ·zheng min 》:“ji ming ju zhe ,yi bao ji shen 。”2. ze ;jiu 。《lun yu ·ji shi 》:“ji lai zhi ,ze an zhi 。”

    rui :

    ①gu dai yong zuo fu xin de yu 。《shang shu ·shun dian 》:“ban rui yu qun hou 。”②zheng zhao ;yu zhao 。《lun heng ·jiang rui 》:“jia rui ji wu ,tong shi ju ying 。”③te zhi ji zhao 。《chu ke pai an jing ji 》juan ba :“jin dao feng nian rui ,feng nian rui re he ?”③ji xiang de ;ying shi de 。li bai 《ming tang fu 》:“rui wu xian jian 。”

    qi :

    ①qi min ;qi ju 。《lun yu ·wei ling gong 》:“gong yu shan ji shi ,bi xian li ji qi 。”②guo jia huo ming jue de biao zhi wu 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“wei qi yu ming ,bu ke yi jia ren 。”③qi guan ;qu ti 。pan yue 《ma qian (qiān)du lei 》:“you you lie jiang ,fu jun sang qi 。”④ju ti de shi wu 。《wen xin diao long ·qing cai 》:“fu xie qi xiang 。”《zhou yi ·ji ci shang 》:“xing er shang zhe wei zhi dao ,xing er xia zhe wei zhi qi 。”(dao :zhi jing shen 。)⑤du liang ;xiong jin 。《lun yu ·ba yi 》:“guan zhong zhi qi xiao zai !”⑥cai neng ;neng li 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“jun zi cang qi yu shen ,dai shi er dong 。”⑦you cai neng de ren ;ren cai 。《lao zi 》di si shi yi zhang :“da qi wan cheng 。”⑧qi chong ;shang shi 。meng jiao 《diao guo shang 》:“yao shun zai gan kun ,qi nong bu qi bing 。”

    er :

    ①di er ren chen dai ci ,xiang dang yu “ni ”、“ni de ”。《zuo chuan ·zhao gong er shi nian 》:“yu zhi er mo zui ye 。”②lian ci 。1.biao shi bing lie huo lian ge guan ji ,xiang dang yu “he ”、“yu ”、“bing ju ”。《lun yu ·shu er 》:“zi wen er li ,wei er bu meng ,gong er an 。”2.biao shi cheng jie 。lian jie liang ge wei yu 。a.dong zuo qian hou xiang ji 。su shi 《xi yu ting ji 》:“yu shi ju jiu yu ting shang ,yi shu ke er gao zhi yue 。”(shu :tong “zhu ”。)b.xiang dang yu “ze ”、“jiu ”。《guo yu ·chu yu xia 》:“fu min xin zhi yun ye ,re fang da chuan yan ,hui er suo fan bi duo yi 。”(hui :jue di 。fan :wei hai 。)3. biao shi zhuai she ,xiang dang yu “que ”、“ran er ”。《xun zi ·quan xue 》:“qing chu yu lan er sheng yu lan 。”4. biao shi yin guo ,xiang dang yu “yin er ”、“suo yi ”。《shui yuan ·xiu wen 》:“qing dong yu zhong ,er xing yu sheng 。”(zhong :xin zhong 。)5.lian jie fen gou ,biao shi jia she guan ji huo yin chu jin yi ceng yi sai 。《zuo chuan ·xiang gong san shi nian 》:“zi chan er si ,shei ji si zhi ?”(si :ji cheng 。)6.jiang xiu shi yu lian jie dao dong ci shang 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“wu xun xun er qi 。”(xun xun :jin zhang er dan xin 。)③yu qi ci 。yong yu gou mo biao shi gan tan yu qi 。《shi jing ·ji feng ·zhe 》:“qi wo yu tang hu er 。”(qi :deng hou 。)《lun yu ·wei zi 》:“yi er yi er ! jin zhi cong zheng zhe dai er !”(dai :wei xian 。)④tong “neng ”。neng gou 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“de ge yi jun ,er zheng yi guo 。”《huai na zi ·yuan dao 》:“hang rou er gang ,yong ruo er jiang 。”[er yi ]zhu ci ,you ba le 。《han shu ·yi wen zhi 》:“zhu zi shi jia ,ji ke guan zhe jiu jia er yi 。”

    mo :

    ①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu 。”②fu ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”。《shang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”。《shi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai 。”④tong “wu ”。bu yao 。《gu shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi 。《guan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye 。”⑥yu qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”

    mo yong :

    fu ci 。bu bi ,mo xu 。《guo yu ·wu yu 》:“fu wu zhi yu yue ,wei tian suo shou ,wang ji ~~zhan 。”ye zuo “wu yong ”。《li ji ·nei ze 》:“zi fu wei xiao wei jing ,~~ji yuan ,gu jiao zhi 。”you zuo “wu yong ”。《han shu ·guo jie chuan 》:“nai ye qu ,bu shi ren zhi ,yue :‘ju ~~,dai wo qu ,ling luo yang hao ju jian nai ting 。’”

    yong :

    ①yong ;ren yong 。《shang jun shu ·nong zhan 》:“fu guo yong min yi yan ,ze min bu chu yu nong 。”②gong lao ;gong ji 。yu xin 《qing gong chen xi feng biao 》:“chong de jing yong 。”(jing :biao zhang 。)③chou shang you gong zhe 。《zuo chuan ·zhao gong san shi er nian 》:“er bai fu you rong shi ,xian wang yong zhi 。”(shi :gong ji 。)④jing chang de ;bu bian de 。《meng zi ·gao zi shang 》:“yong jing zai xiong ,si xu zhi jing zai xiang ren 。”(si xu :zan shi 。xiang ren :ben de ren 。)⑤ping fan de ;pu tong de 。《xin tang shu ·fu yi chuan 》:“嚇yu qi yong 。”⑥di lie 。《jin shu ·li te zai ji 》:“liu chan you ru ci zhi de er mian fu yu ren ,qi fei yong cai xie ?”⑦shou gu yu ren er cong shi lao zuo 。hou zuo “傭(yong )”。《shi ji ·fan ju cai ze lie chuan 》:“chen wei ren yong lin (lìn)。”(chen :dui zi ji de qian chen 。lin :zuo gu gong 。)⑧bei gu yong de ren 。《han fei zi ·wu du 》:“ze ju ku shui zhe ,mai yong er jue dou 。”(jue dou :wa pai shui dao 。)⑨fu ci 。biao shi fan wen 。xiang dang yu “qi ”。《guan zi ·da kuang 》:“sui de xian ,yong bi neng yong zhi hu ?”⑩huo hu ;da gai 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“jin ji yong ke ji hu ?”(11)cheng 。hou lai xie zuo “yong ”。《shi jing ·da ya ·song gao 》:“yi zuo er yong 。”(12)da zhong 。hou xie zuo “yong ”。《shi jing ·shang song ·na 》:“yong gu you du 。”(du yì:cheng da de yang zi 。)(13)gu guo ming 。chun qiu shi wei chu suo mie 。zai jin hu bei sheng zhu shan xian dong na 。[yong ju jù]nan dao 。yan ji 《ai shi ming 》:“yong ju zhi ji ji xiong ?”

    xi :

    yu qi ci 。duo yong yu yun wen 。xiang dang yu “a ”、“ya ”。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“shen ji si xi shen yi ling ,hun bo yi xi wei gui xiong 。”

    yi :

    ①ge kuo ;kuo yi 。《shi jing ·zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui ,yi ji shi jia 。”(zhi zi :zhe ge nv zi 。yu gui :chu jia 。)②ying dang 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“jiang jun yi wang jia gu zhi 。”③fu ci 。dang ran ;nan guai 。《zuo chuan ·wen gong yuan nian 》:“yi jun wang zhi yu sha nv er li zhi ye 。”(nv :tong “ru ”。zhi :ren ming 。)《meng zi ·liang hui wang shang 》:“yi hu bai xing zhi wei wo ai ye 。”(ai :lin se 。)④da gai ;ye hu 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“wen wang ming er sui bu guo ,yi yu fu li re bu xiang shi ran 。”[yi re ]shi hu ;hao xiang 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“wang che er zhi xun ,yi re ke wei ye 。”(xun :ba che 。)

    hun :

    ①tian gang hei de shi hou ;huang hun 。《zuo chuan ·ai gong er shi san nian 》:“hun er shou ming 。”《shi jing ·chen feng · dong men zhi yang 》:“hun yi wei ji ”。②jie hun 。hou zuo “hun ”。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“yan er xin hun ,ru xiong ru di 。”《zuo chuan ·yin gong qi nian 》:“zheng bai hu zhi ,nai cheng hun 。”③hun an 。gui you guang 《xiang ji xuan zhi 》:“ri guo wu yi hun 。”④hu tu ;hun kui 。《shi jing ·xiao ya ·xiao wan 》:“bi hun bu zhi 。”《zhuang zi · tian de 》:“re yu re hun 。”⑤mi luan ;hun hua 。《san guo zhi ·wu shu ·he shao chuan 》:“ou you ni wu ,hun zui zhi yan er 。”⑥tong “min (mǐn)”。mian li 。pan yue 《ji tian fu 》:“qing xin le yu hun zuo xi 。”

    an :

    ①hei an ;hun an bu ming 。《chu ci ·jiu bian 》:“cu yong bi ci fu yun xi ,xia an mo er mo guang 。”(yong bi :zhe gai 。mo :hun an 。)li bai 《gu feng wu shi jiu shou ·er shi si 》:“da che yang fei chen ,ting wu an qian mo 。”(ting wu :zheng wu 。qian mo :dao lu 。)②you an ;you shen 。gao qi 《zhong qiu wan yue zhang jiao li zhai de na zi 》:“jin nian zai she fan ji mo ,an shi kun wo ru jiang can 。”③bu gong kai ;yin bi 。liu you 《ru shu ji 》juan liu :“long men shui you tuan ji ,duo an dan 。”④mo mo de ;qiao qiao de 。du fu 《ke tan 》shi :“qun shu mo juan chang an song 。”⑤hun luan ;yu mei 。《san guo zhi ·shu shu ·hou zhu chuan 》:“fou (pǐpi )de an ruo 。”(dao de di xia ,yu mei mo neng 。fou de :bu de 。)

    zhi :

    ①dao ……qu 。《lv shi chun qiu ·cha chuan 》:“zi xia zhi jin ,guo wei 。”(jin 、wei :jie zhu hou guo ming 。)《han shu ·gao di ji 》:“pei gong yin bing zhi xue 。”(pei gong :liu bang 。xue :de ming 。)②zhi dao 。《shi jing ·yong feng ·bai zhou 》:“zhi si shi mi (mǐ)ta 。”(shi :fa shi 。mi ta :mei you ta xin 。)③dai ci 。1. zhi dai ren he shi wu 。xiang dang yu “ta (ta )”、“ta ”、“ta (ta )men ”。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“(jiang shi )ai gong shu duan ,yu li zhi 。”(gong shu duan :ren ming 。)《lun yu ·xue er 》:“xue er shi xi zhi 。”(shi :an shi 。xi :yan xi 。)2.zhi shi dai ci 。“zhe ”、“zhe ge ”。《shi jing ·zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui 。”④zhu ci 。1.xiang dang yu xian dai han yu zhu ci “de ”,fang zai ding yu he zhong xin yu zhi jian 。《shi jing · shao na ·gao yang 》:“gao yang zhi pi 。”2. yong yu zhu yu he wei yu zhi jian ,qu xiao gou zi de du li xing ,shi bian cheng pian zheng jie gou 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“bu yu jun zhi she wu de ye 。”(yu :liao xiang 。she :jin ru 。)3.yong yu qian zhi bin yu he dong ci zhi jian ,xiang dang yu “shi ”。《mo zi ·gong shu 》:“song he zui zhi you ?”4.yong yu gou zhong huo gou mo qi diao zheng yin jie de zuo yong 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“gong jiang gu zhi 。”(gu :ji gu 。)《meng zi ·liang hui wang shang 》:“tian you ran zuo yun ,pei ran xia yu ,ze miao bo (bó)ran xing zhi yi 。”(bo ran :xing qi de yang zi 。)

    xiang :

    (yi )①hu xiang ;xiang hu 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“bu ji huang quan ,mo xiang jian ye 。”②di xiang ;yi fang dui ling yi fang you suo dong zuo 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“wei gao bao dao yu lu ,zhi gu ji shang ,yuan jin xiang wen 。”③zhi de ;shi zhi 。liu jun 《bian ming lun 》:“xi zhi yu zhi jin xiang ,ying mao xiu da ,jie bin chi yu dang nian ,yun (yùn)ji cai er mo yong 。”(mao :jun jie 。yun :cang 。)[xiang dui ]xiang xiang 。yuan zhen 《yu li shi er ye yin 》:“han ye deng qian lai jiu hu ,yu jun xiang dui xing (xìng)you gu 。”(er )xiàng ①cha kan ;zai xi kan 。《shi jing ·da ya ·gong liu 》:“xiang ji yin yang ,guan ji liu quan 。”②zhan shi 。mi xin zhe kan wai xing er duan ding ren yu shi de ji xiong huo fu 。《xun zi ·fei xiang 》:“xiang ren zhi xing zhuang yan se ,er zhi ji ji xiong yao xiang 。”③xiang mao ;xing mao 。《xun zi ·fei xiang 》:“xing xiang sui shan er xin shu e 。”④fu zuo ;fu zhu 。《lun yu ·ji shi 》:“jin you yu qiu ye ,xiang fu zi 。”⑤guan ming 。1. fu zuo jun zhu zhang guan guo shi de zui gao guan li 。《shi ji ·wei shi jia 》:“jia pin ze sai liang qi ,guo luan ze sai xian xiang 。”2.han dai ling zhi zhu hou guo de shi ji zhi zheng zhe ,de wei xiang dang yu jun tai shou 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“yong he chu ,chu wei he jian xiang 。”you shi wei xiang 。《xu zi zhi tong jian chang bian ·song ren zong zhi he er nian 》:“di xin xiang wen yan bo 、fu bi ,yi shen zi de 。”⑥si yi zan li zhe 。《huai na zi ·zhu shu 》:“kou neng yan er hang ren chen ci ,zu neng hang er xiang zhe xian dao 。”(hang ren :gu shi de wai jiao guan 。)⑦shua ze 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di wu ben di si she :“zi gu xiang nv pei fu ,xin zhuang yuan hua sheng man lu 。”

    wei :

    ①yin bi ;cang ni 。《zuo chuan ·ai gong shi liu nian 》:“bai gong ben shan er yi (yì),ji tu wei zhi 。”(yi :diao si 。tu :bu xia 。)②an zhong ;bi mi de 。《shi ji ·zhang yi lie chuan 》:“shi ren wei sui zhang yi 。”③wei xiao 。《lv shi chun qiu ·dang bing 》:“you ju you wei er yi yi 。”④qing wei 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“dong dao shen wei 。”⑤jing miao ;shen ao 。《jin shu ·ge hong chuan 》:“xi li ru wei 。”⑥cui bai ;cui wei 。《zhan guo ce ·zhao ce san 》:“zhou pin ju wei 。”《hou han shu ·yi min chuan lun 》:“han shi zhong wei 。”(zhong :zhong tu 。)⑦chu shen huo de wei di xia ;bei jian 。《shi ji · gao zu ben ji 》:“da wang qi wei xi 。”⑧bu shi ;mei you 。《shi ji ·zhang cheng xiang lie chuan 》:“(lv hou )jian zhou chang ,wei gui xie yue :‘wei jun ,tai zi ji fei 。’”⑨fu ci 。1. shao wei ;lve wei 。ou yang xiu 《mai you weng 》:“jian ji fa shi shi zhong ba jiu ,dan wei han zhi 。”2.biao shi fou ding 。xiang dang yu “bu ”。《yan shi jia xun ·xu zhi 》:“sui dou li chuan ,wei ai shu (zhǔ)wen 。”(shu wen :zuo wen 。)⑩gu guo ming 。1.yan dai zhu hou wei zi de feng de 。zai jin shan xi sheng lu cheng xian dong bei 。2. yan 、zhou shi xi na yi zhu guo zhi yi 。zai jin si chuan sheng ba xian 。