• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 時命欲何言,撫膺長嘆息。

    “時命欲何言,撫膺長嘆息。”詩句出處:《夏日遊德州贈高四》;是唐朝詩人駱賓王的作品。

    日觀鄰全趙,星臨俯舊吳。鬲津開巨浸,稽阜鎮名都。
    紫雲浮劍匣,青山孕寶符。封疆恢霸道,問鼎競雄圖。
    神光包四大,皇威震八區。風煙通地軸,星象正天樞。
    天樞陰南北,地軸殊鄉國。辟門通舜賓,比屋封堯德。
    言謝垂鉤隱,來參負鼎職。天子不見知,群公詎相識。
    未展從東駿,空戢圖南翼。時命欲何言,撫膺長嘆息。
    嘆息將如何,遊人意氣多。白雪梁山曲,寒風易水歌。
    泣魏傷吳起,思趙切廉頗。淒斷韓王劍,生死翟公羅。
    羅悲翟公意,劍負韓王氣。驕餌去易論,忌途良可畏。
    夙昔懷江海,平生混涇渭。千載契風雲,一言忘賤貴。
    去去訪林泉,空谷有遺賢。言投爵裡刺,來泛野人船。
    締交君贈縞,投分我忘筌。成風郢匠斫,流水伯牙弦。
    牙弦忘道術,漳濱恣閑逸。聊安張蔚廬,詎掃陳蕃室。
    虛室狎招尋,敬愛混浮沉。一諾黃金信,三復白珪心。
    霜松貞雅節,月桂朗沖襟。靈臺萬頃浚,學府九流深。
    談玄明毀璧,拾紫陋籝金。鷺濤開碧海,鳳彩綴詞林。
    林虛星華映,水澈霞光凈。霞水兩分紅,川源四望通。
    霧卷天山靜,煙銷太史空。鳥聲流向薄,蝶影亂芳叢。
    柳陰低槧水,荷氣上薰風。風月芳菲節,物華紛可悅。
    將歡促席賞,遽爾又歸別。積水帶吳門,通波連禹穴。
    贈言雖欲盡,機心庶應絕。潘嶽本自閑,梁鴻不因熱。
    一瓢欣狎道,三月聊棲拙。棲拙隱金華,狎道訪仙查。
    放曠愚公谷,消散野人傢。一頃南山豆,五色東陵瓜。
    野衣裁薜葉,山酒酌藤花。白雲離望遠,青溪隱路賒。
    儻憶幽巖桂,猶冀折疏麻。

    【註釋】:

    時:

    ①季節;指四季。《論語·陽貨》:“四時行焉。”②特指農時。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,八口之傢可以無饑矣。”③光陰;時光;時候。《呂氏春秋·首時》:“天不再與,時不久留。”④指按照規定的時間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時至,上怒,絡繹遣使尋捕。”⑤時辰;時候。《莊子·養生主》:“始臣之解牛之時。”⑥其時;當時。魏禧《大鐵椎傳》:“時座上有健啖者,貌甚寢。”(健啖:食量過人。寢:醜陋。)⑦機會;時機;時運。《論語·陽貨》:“好從事而亟失時,可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時不再來,榮難人借。”(榮:榮華富貴。)⑧合時;應時。《莊子·秋水》:“秋水時至,百川灌河。”⑨時代;時世。《呂氏春秋· 察今》:“世易時移,變法宜矣。”⑩時勢;時尚。朱慶餘《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問夫婿:畫眉深淺入時無?”(11)副詞。用以表示時間。1. 表示行為不斷發生,相當於“常常”、“經常”。韓愈《行難》:“聖人不世出,賢人不時出。”(不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發生,相當於“有時”、“時而”。杜甫《自閬(làng)中領妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時有無。”(12)通“伺(sì)”。等候。《論語·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。”

    時命:

    ①朝廷的命令。《晉書·杜夷傳》:“夷雖逼~~,亦未嘗朝謁。”②隨時的命令。《左傳·襄公二十八年》:“共其職貢,從其~~。”③命運,運數。岑參《陪狄員外早秋登府樓》:“~~難自知,功業豈暫忘。”

    命:

    ①下命令。《左傳·成公六年》:“命伐宋。”又指命令。《左傳·宣公十二年》:“敢不惟命是聽。”②任命;差遣。《列子·湯問》:“命誇娥氏二子負二山。”③取名;命名。《禮記·月令》:“仲冬之月……命之曰暢月。”④生命;性命。《論語·雍也》:“不幸短命死矣。”⑤命運;天命。《史記·外戚世傢》:“孔子罕稱命,蓋難言之也。”

    欲:

    ①欲望;願望。又作“慾”。《孟子·離婁下》:“從(縱)耳目之欲。”《孫子兵法·謀攻》:“上下同欲者勝。”②想要。《左傳·隱公元年》:“愛共叔段,欲立之。”《論語·顏淵》:“己所不欲,勿施於人。”③需要。《齊民要術·耕田》:“凡秋耕欲深,春夏欲淺。”④副詞。將要;快要。杜甫《聞官軍收河南河北》:“卻看妻子愁何在,漫卷詩書喜欲狂。”⑤情欲;貪欲。劉伶《酒德頌》:“不覺寒暑之切肌,利欲之感情。”

    何:

    (一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼。《漢書·伍被傳》:“公獨以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“雲橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當於“怎麼”、“哪裡”。《史記·項羽本紀》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當於“多麼”。曹操《觀滄海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;擔。《詩經·曹風·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負。《詩經·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受。《詩經·商頌·長發》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來寫作“荷”。

    言:

    ①說話。《詩經 ·衛風·氓》:“載笑載言。”(載:助詞。)②議論;談論。《國語·周語上》:“國人莫敢言。”③言語;言論。《尚書·大禹謨》:“無稽之言勿聽。”(稽:根據。)④表達;宣說。《尚書·舜典》:“詩言志,歌永言。”(永:同“詠”。唱。)⑤誓言;約言。屈原《離騷》:“初既與餘成言兮,後悔遁而有他。”⑥一字稱一言。王勃《滕王閣序》:“一言均賦,四韻俱成。”⑦一句稱一言。《論語·為政》:“《詩經》三百,一言以蔽之,曰‘思無邪’。”⑧助詞。無義。《詩經·秦風·小戎》:“言念君子。”

    撫:

    ①撫摩。《禮記·喪大記》:“主人降,北面於堂下,君撫之,主人拜稽(qǐ)顙(sǎng)。”(稽顙:跪拜禮,額至地。)②按;握。《呂氏春秋· 舉難》:“桓公聞之,撫其仆之手。”③安撫;撫慰。《孟子· 梁惠王上》:“欲辟土地,朝秦楚,蒞中國,而撫四夷。”④敲擊;拍打。《列子·湯問》:“撫節悲歌,聲振林木,響遏行雲。”(遏:止。)又撫弄;彈奏。庾信《春賦》:“玉管初調,鳴弦暫撫。”⑤撫養;撫育。《顏氏傢訓·兄弟》:“換子而撫,則此患不生矣。”⑥古代官名。巡撫的省稱。

    膺:

    ①胸脯。《左傳·昭公二十一年》:“華亥搏膺而呼。”(華亥:人名。搏:拍打。)又胸臆;內心。李白《蜀道難》詩:“以手撫膺坐長嘆。”②承受;承當。劉知幾《史通·疑古》:“坐膺天祿,其事不成。”③系在馬胸前的寬帶子。《詩經·大雅·韓奕》:“鉤膺縷鍚(yáng)。”(鉤:帶鉤。縷:雕刻。鍚:馬額上的裝飾。)④抵抗;抗擊。《詩經·魯頌·郣宮》:“戎狄是膺。”[膺臆]胸臆。多指個人的思想或見解。章學誠《文史通義·評沈梅村古文》:“所撰皆直舒膺臆,無枝辭飾句。”(舒:抒發。)[服膺]牢記在胸中;衷心信服。劉義慶《世說新語·品藻》:“高情遠致,弟子蚤(早)已服膺。”

    長:

    (一)①長度;兩端的距離。《考工記· 車人》:“車人為車,柯長三尺。”②長度大。與“短”相對。1.指空間。古樂府(木蘭詩》:“北市買長鞭。”2.指時間。《韓非子·難一》:“矜偽不長,蓋虛不久。”③巨大。李白《行路難》:“長風破浪會有時,直掛雲帆濟滄海。”(會:一定。濟:渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥飛不到吳天長。”⑤經常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長向村傢取黃犢。”⑥長處;專長。韓愈《畫記》:“以為非一工人之所能運思,蓋叢集眾工人之所長。”⑦擅長。《三國志· 吳書·周瑜傳》:“與吳越爭衡,本非中國所長。” (二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長者雖有問,役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長子扶蘇以數直諫上……”③首領;首長。《禮記·曲禮下》:“九州之長,入天子之國曰牧。”(牧:官名。)④生長;成長。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長。”⑤撫養。《詩經· 小雅·蓼莪》:“長我育我。”⑥滋長。《詩經·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進;增強。《禮記·學記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強也,故曰教學相長也。”(反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書》:“青萍結綠,長價於薛卞之門。”(青萍:劍名。結綠:玉名。)

    嘆:

    ①嘆息。《詩經·豳風·東山》:“婦嘆於室。”諸葛亮《前出師表》:“夙(sù)夜憂嘆。”(夙:早。)②吟誦;歌唱。陸機《日出東南隅行》:“春遊良可嘆。”《楊君石門頌》:“垂流億載,世世嘆誦。”(垂流:流傳。)③贊嘆;贊美。《禮記·郊特牲》:“孔子屢嘆之。”④唱和;隨聲應和。《荀子·禮論》:“清廟之歌,一唱而三嘆也。”(清廟:《詩經·周頌》篇名。)

    嘆息:

    ①哀嘆,嘆氣。《漢書·王莽傳》:“長老~~。”②贊嘆,嘆服。《晉書·桓石虔傳》:“(石虔)拔沖(桓沖)於數萬眾之中而還,莫敢抗者。三軍~~,威震敵人。”

    息:

    ①呼吸。《鹽鐵論·擊之》:“使得復喘息。”《史記·張耳陳餘列傳》:“將軍毋失時,時間不容息。”(間:縫隙。)②嘆氣。《史記·陳涉世傢》:“陳涉太息曰:‘嗟呼,燕雀安知鴻鵠之志哉?’”③停止。江淹《別賦》:“馬寒鳴而不息。”④休息。晁錯《論貴粟疏》:“四時之間,亡日休息。”⑤子女。多指兒子。《戰國策·趙策四》:“老臣賤息舒祺,最少,不肖。”⑥利息。王安石《答曾公立書》:“無二分之息可乎。”⑦消息。陸機《為顧彥先贈婦二首》之二:“形影參(shēn)商乖,音息曠不達。”(參、商:二星名。乖:背離。曠:久。)


  • 时命欲何言,抚膺长叹息。

    “时命欲何言,抚膺长叹息。”诗句出处:《夏日游德州赠高四》;是唐朝诗人骆宾王的作品。

    日观邻全赵,星临俯旧吴。鬲津开巨浸,稽阜镇名都。
    紫云浮剑匣,青山孕宝符。封疆恢霸道,问鼎竞雄图。
    神光包四大,皇威震八区。风烟通地轴,星象正天枢。
    天枢阴南北,地轴殊乡国。辟门通舜宾,比屋封尧德。
    言谢垂钩隐,来参负鼎职。天子不见知,群公讵相识。
    未展从东骏,空戢图南翼。时命欲何言,抚膺长叹息。
    叹息将如何,游人意气多。白雪梁山曲,寒风易水歌。
    泣魏伤吴起,思赵切廉颇。凄断韩王剑,生死翟公罗。
    罗悲翟公意,剑负韩王气。骄饵去易论,忌途良可畏。
    夙昔怀江海,平生混泾渭。千载契风云,一言忘贱贵。
    去去访林泉,空谷有遗贤。言投爵里刺,来泛野人船。
    缔交君赠缟,投分我忘筌。成风郢匠斫,流水伯牙弦。
    牙弦忘道术,漳滨恣闲逸。聊安张蔚庐,讵扫陈蕃室。
    虚室狎招寻,敬爱混浮沉。一诺黄金信,三复白珪心。
    霜松贞雅节,月桂朗冲襟。灵台万顷浚,学府九流深。
    谈玄明毁璧,拾紫陋籝金。鹭涛开碧海,凤彩缀词林。
    林虚星华映,水澈霞光净。霞水两分红,川源四望通。
    雾卷天山静,烟销太史空。鸟声流向薄,蝶影乱芳丛。
    柳阴低椠水,荷气上薰风。风月芳菲节,物华纷可悦。
    将欢促席赏,遽尔又归别。积水带吴门,通波连禹穴。
    赠言虽欲尽,机心庶应绝。潘岳本自闲,梁鸿不因热。
    一瓢欣狎道,三月聊栖拙。栖拙隐金华,狎道访仙查。
    放旷愚公谷,消散野人家。一顷南山豆,五色东陵瓜。
    野衣裁薜叶,山酒酌藤花。白云离望远,青溪隐路赊。
    傥忆幽岩桂,犹冀折疏麻。

    【注释】:

    时:

    ①季节;指四季。《论语·阳货》:“四时行焉。”②特指农时。《孟子·梁惠王上》:“百亩之田,勿夺其时,八口之家可以无饥矣。”③光阴;时光;时候。《吕氏春秋·首时》:“天不再与,时不久留。”④指按照规定的时间。南卓《羯(jié)鼓录》:“黄幡繟亦知音,上尝使人召之,不时至,上怒,络绎遣使寻捕。”⑤时辰;时候。《庄子·养生主》:“始臣之解牛之时。”⑥其时;当时。魏禧《大铁椎传》:“时座上有健啖者,貌甚寝。”(健啖:食量过人。寝:丑陋。)⑦机会;时机;时运。《论语·阳货》:“好从事而亟失时,可谓知乎?”《新唐书·武平一传》:“时不再来,荣难人借。”(荣:荣华富贵。)⑧合时;应时。《庄子·秋水》:“秋水时至,百川灌河。”⑨时代;时世。《吕氏春秋· 察今》:“世易时移,变法宜矣。”⑩时势;时尚。朱庆余《近试上张籍水部》:“妆罢低声问夫婿:画眉深浅入时无?”(11)副词。用以表示时间。1. 表示行为不断发生,相当于“常常”、“经常”。韩愈《行难》:“圣人不世出,贤人不时出。”(不世:罕有。)2. 表示行为偶尔发生,相当于“有时”、“时而”。杜甫《自阆(làng)中领妻子却赴蜀山行三首》之三:“行色递隐见,人烟时有无。”(12)通“伺(sì)”。等候。《论语·阳货》:“孔子时其亡也,而往拜之。”

    时命:

    ①朝廷的命令。《晋书·杜夷传》:“夷虽逼~~,亦未尝朝谒。”②随时的命令。《左传·襄公二十八年》:“共其职贡,从其~~。”③命运,运数。岑参《陪狄员外早秋登府楼》:“~~难自知,功业岂暂忘。”

    命:

    ①下命令。《左传·成公六年》:“命伐宋。”又指命令。《左传·宣公十二年》:“敢不惟命是听。”②任命;差遣。《列子·汤问》:“命夸娥氏二子负二山。”③取名;命名。《礼记·月令》:“仲冬之月……命之曰畅月。”④生命;性命。《论语·雍也》:“不幸短命死矣。”⑤命运;天命。《史记·外戚世家》:“孔子罕称命,盖难言之也。”

    欲:

    ①欲望;愿望。又作“慾”。《孟子·离娄下》:“从(纵)耳目之欲。”《孙子兵法·谋攻》:“上下同欲者胜。”②想要。《左传·隐公元年》:“爱共叔段,欲立之。”《论语·颜渊》:“己所不欲,勿施于人。”③需要。《齐民要术·耕田》:“凡秋耕欲深,春夏欲浅。”④副词。将要;快要。杜甫《闻官军收河南河北》:“却看妻子愁何在,漫卷诗书喜欲狂。”⑤情欲;贪欲。刘伶《酒德颂》:“不觉寒暑之切肌,利欲之感情。”

    何:

    (一)①疑问代词。1. 什么。《诗经·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那长得很茂盛的是什么?)2. 为什么。《汉书·伍被传》:“公独以为无福,何?”3. 何处。韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“云横秦岭家何在?”②副词。1.表示反问。相当于“怎么”、“哪里”。《史记·项羽本纪》:“大王来何操?”《后汉书·马援传》:“男儿要当死于边野,以马革裹尸还葬身,何能卧床上在儿女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感叹。相当于“多么”。曹操《观沧海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;担。《诗经·曹风·候人》:“何戈与祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背负。《诗经·小雅· 无羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申为承受。《诗经·商颂·长发》:“何天之休。”(休:福。)以上意义后来写作“荷”。

    言:

    ①说话。《诗经 ·卫风·氓》:“载笑载言。”(载:助词。)②议论;谈论。《国语·周语上》:“国人莫敢言。”③言语;言论。《尚书·大禹谟》:“无稽之言勿听。”(稽:根据。)④表达;宣说。《尚书·舜典》:“诗言志,歌永言。”(永:同“咏”。唱。)⑤誓言;约言。屈原《离骚》:“初既与余成言兮,后悔遁而有他。”⑥一字称一言。王勃《滕王阁序》:“一言均赋,四韵俱成。”⑦一句称一言。《论语·为政》:“《诗经》三百,一言以蔽之,曰‘思无邪’。”⑧助词。无义。《诗经·秦风·小戎》:“言念君子。”

    抚:

    ①抚摩。《礼记·丧大记》:“主人降,北面于堂下,君抚之,主人拜稽(qǐ)颡(sǎng)。”(稽颡:跪拜礼,额至地。)②按;握。《吕氏春秋· 举难》:“桓公闻之,抚其仆之手。”③安抚;抚慰。《孟子· 梁惠王上》:“欲辟土地,朝秦楚,莅中国,而抚四夷。”④敲击;拍打。《列子·汤问》:“抚节悲歌,声振林木,响遏行云。”(遏:止。)又抚弄;弹奏。庾信《春赋》:“玉管初调,鸣弦暂抚。”⑤抚养;抚育。《颜氏家训·兄弟》:“换子而抚,则此患不生矣。”⑥古代官名。巡抚的省称。

    膺:

    ①胸脯。《左传·昭公二十一年》:“华亥搏膺而呼。”(华亥:人名。搏:拍打。)又胸臆;内心。李白《蜀道难》诗:“以手抚膺坐长叹。”②承受;承当。刘知几《史通·疑古》:“坐膺天禄,其事不成。”③系在马胸前的宽带子。《诗经·大雅·韩奕》:“钩膺缕钖(yáng)。”(钩:带钩。缕:雕刻。钖:马额上的装饰。)④抵抗;抗击。《诗经·鲁颂·郣宫》:“戎狄是膺。”[膺臆]胸臆。多指个人的思想或见解。章学诚《文史通义·评沈梅村古文》:“所撰皆直舒膺臆,无枝辞饰句。”(舒:抒发。)[服膺]牢记在胸中;衷心信服。刘义庆《世说新语·品藻》:“高情远致,弟子蚤(早)已服膺。”

    长:

    (一)①长度;两端的距离。《考工记· 车人》:“车人为车,柯长三尺。”②长度大。与“短”相对。1.指空间。古乐府(木兰诗》:“北市买长鞭。”2.指时间。《韩非子·难一》:“矜伪不长,盖虚不久。”③巨大。李白《行路难》:“长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。”(会:一定。济:渡。)④辽阔。李白《庐山谣寄卢侍御虚舟》:“鸟飞不到吴天长。”⑤经常。张籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,长向村家取黄犊。”⑥长处;专长。韩愈《画记》:“以为非一工人之所能运思,盖丛集众工人之所长。”⑦擅长。《三国志· 吴书·周瑜传》:“与吴越争衡,本非中国所长。” (二)zhǎng ①年龄大;辈分高。杜甫《兵车行》:“长者虽有问,役夫敢申恨?”②排行第一。《史记·李斯列传》:“始皇有二十馀子,长子扶苏以数直谏上……”③首领;首长。《礼记·曲礼下》:“九州之长,入天子之国曰牧。”(牧:官名。)④生长;成长。贾谊《论积贮疏》:“淫侈之俗,日日以长。”⑤抚养。《诗经· 小雅·蓼莪》:“长我育我。”⑥滋长。《诗经·小雅·巧言》:“君子屡盟,乱是用长。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增进;增强。《礼记·学记》:“知不足然后能自反也,知困然后能自强也,故曰教学相长也。”(反:反省。)⑧提高。李白《与韩荆州书》:“青萍结绿,长价于薛卞之门。”(青萍:剑名。结绿:玉名。)

    叹:

    ①叹息。《诗经·豳风·东山》:“妇叹于室。”诸葛亮《前出师表》:“夙(sù)夜忧叹。”(夙:早。)②吟诵;歌唱。陆机《日出东南隅行》:“春游良可叹。”《杨君石门颂》:“垂流亿载,世世叹诵。”(垂流:流传。)③赞叹;赞美。《礼记·郊特牲》:“孔子屡叹之。”④唱和;随声应和。《荀子·礼论》:“清庙之歌,一唱而三叹也。”(清庙:《诗经·周颂》篇名。)

    叹息:

    ①哀叹,叹气。《汉书·王莽传》:“长老~~。”②赞叹,叹服。《晋书·桓石虔传》:“(石虔)拔冲(桓冲)于数万众之中而还,莫敢抗者。三军~~,威震敌人。”

    息:

    ①呼吸。《盐铁论·击之》:“使得复喘息。”《史记·张耳陈余列传》:“将军毋失时,时间不容息。”(间:缝隙。)②叹气。《史记·陈涉世家》:“陈涉太息曰:‘嗟呼,燕雀安知鸿鹄之志哉?’”③停止。江淹《别赋》:“马寒鸣而不息。”④休息。晁错《论贵粟疏》:“四时之间,亡日休息。”⑤子女。多指儿子。《战国策·赵策四》:“老臣贱息舒祺,最少,不肖。”⑥利息。王安石《答曾公立书》:“无二分之息可乎。”⑦消息。陆机《为顾彦先赠妇二首》之二:“形影参(shēn)商乖,音息旷不达。”(参、商:二星名。乖:背离。旷:久。)


  • shi ming yu he yan ,fu ying chang tan xi 。

    “shi ming yu he yan ,fu ying chang tan xi 。”shi gou chu chu :《xia ri you de zhou zeng gao si 》;shi tang chao shi ren jia bin wang de zuo pin 。

    ri guan lin quan zhao ,xing lin fu jiu wu 。ge jin kai ju jin ,ji fu zhen ming dou 。
    zi yun fu jian xia ,qing shan yun bao fu 。feng jiang hui ba dao ,wen ding jing xiong tu 。
    shen guang bao si da ,huang wei zhen ba ou 。feng yan tong de zhou ,xing xiang zheng tian shu 。
    tian shu yin na bei ,de zhou shu xiang guo 。bi men tong shun bin ,bi wu feng yao de 。
    yan xie chui gou yin ,lai can fu ding zhi 。tian zi bu jian zhi ,qun gong ju xiang shi 。
    wei zhan cong dong jun ,kong ji tu na yi 。shi ming yu he yan ,fu ying chang tan xi 。
    tan xi jiang ru he ,you ren yi qi duo 。bai xue liang shan qu ,han feng yi shui ge 。
    qi wei shang wu qi ,sai zhao qie lian po 。qi duan han wang jian ,sheng si di gong luo 。
    luo bei di gong yi ,jian fu han wang qi 。jiao er qu yi lun ,ji tu liang ke wei 。
    su xi huai jiang hai ,ping sheng hun jing wei 。qian zai qi feng yun ,yi yan wang jian gui 。
    qu qu fang lin quan ,kong gu you wei xian 。yan tou jue li ci ,lai fan ye ren chuan 。
    di jiao jun zeng gao ,tou fen wo wang quan 。cheng feng ying jiang zhuo ,liu shui bai ya xian 。
    ya xian wang dao shu ,zhang bin zi xian yi 。liao an zhang wei lu ,ju sao chen fan shi 。
    xu shi xia qiao xun ,jing ai hun fu chen 。yi nuo huang jin xin ,san fu bai gui xin 。
    shuang song zhen ya jie ,yue gui lang chong jin 。ling tai mo qing jun ,xue fu jiu liu shen 。
    tan xuan ming hui bi ,she zi lou ying jin 。lu tao kai bi hai ,feng cai chuo ci lin 。
    lin xu xing hua ying ,shui che xia guang jing 。xia shui liang fen gong ,chuan yuan si wang tong 。
    wu juan tian shan jing ,yan xiao tai shi kong 。diao sheng liu xiang bao ,die ying luan fang cong 。
    liu yin di qian shui ,he qi shang xun feng 。feng yue fang fei jie ,wu hua fen ke yue 。
    jiang huan cu xi shang ,ju er you gui bie 。ji shui dai wu men ,tong bo lian yu xue 。
    zeng yan sui yu jin ,ji xin shu ying jue 。pan yue ben zi xian ,liang hong bu yin re 。
    yi piao xin xia dao ,san yue liao qi zhuo 。qi zhuo yin jin hua ,xia dao fang xian cha 。
    fang kuang yu gong gu ,xiao san ye ren jia 。yi qing na shan dou ,wu se dong ling gua 。
    ye yi cai bi xie ,shan jiu zhuo teng hua 。bai yun li wang yuan ,qing xi yin lu she 。
    tang yi you yan gui ,you ji she shu ma 。

    【zhu shi 】:

    shi :

    ①ji jie ;zhi si ji 。《lun yu ·yang huo 》:“si shi hang yan 。”②te zhi nong shi 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,ba kou zhi jia ke yi mo ji yi 。”③guang yin ;shi guang ;shi hou 。《lv shi chun qiu ·shou shi 》:“tian bu zai yu ,shi bu jiu liu 。”④zhi an zhao gui ding de shi jian 。na zhuo 《jie (jié)gu lu 》:“huang fan chan yi zhi yin ,shang chang shi ren shao zhi ,bu shi zhi ,shang nu ,lao yi qian shi xun bu 。”⑤shi chen ;shi hou 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“shi chen zhi jie niu zhi shi 。”⑥ji shi ;dang shi 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“shi zuo shang you jian dan zhe ,mao shen qin 。”(jian dan :shi liang guo ren 。qin :chou lou 。)⑦ji hui ;shi ji ;shi yun 。《lun yu ·yang huo 》:“hao cong shi er ji shi shi ,ke wei zhi hu ?”《xin tang shu ·wu ping yi chuan 》:“shi bu zai lai ,rong nan ren jie 。”(rong :rong hua fu gui 。)⑧ge shi ;ying shi 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“qiu shui shi zhi ,bai chuan guan he 。”⑨shi dai ;shi shi 。《lv shi chun qiu · cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi 。”⑩shi shi ;shi shang 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“zhuang ba di sheng wen fu xu :hua mei shen jian ru shi mo ?”(11)fu ci 。yong yi biao shi shi jian 。1. biao shi hang wei bu duan fa sheng ,xiang dang yu “chang chang ”、“jing chang ”。han yu 《hang nan 》:“sheng ren bu shi chu ,xian ren bu shi chu 。”(bu shi :han you 。)2. biao shi hang wei ou er fa sheng ,xiang dang yu “you shi ”、“shi er ”。du fu 《zi lang (làng)zhong ling qi zi que fu shu shan hang san shou 》zhi san :“hang se di yin jian ,ren yan shi you mo 。”(12)tong “ci (sì)”。deng hou 。《lun yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi 。”

    shi ming :

    ①chao ting de ming ling 。《jin shu ·du yi chuan 》:“yi sui bi ~~,yi wei chang chao ye 。”②sui shi de ming ling 。《zuo chuan ·xiang gong er shi ba nian 》:“gong ji zhi gong ,cong ji ~~。”③ming yun ,yun shu 。cen can 《pei di yuan wai zao qiu deng fu lou 》:“~~nan zi zhi ,gong ye qi zan wang 。”

    ming :

    ①xia ming ling 。《zuo chuan ·cheng gong liu nian 》:“ming fa song 。”you zhi ming ling 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“gan bu wei ming shi ting 。”②ren ming ;cha qian 。《lie zi ·shang wen 》:“ming kua e shi er zi fu er shan 。”③qu ming ;ming ming 。《li ji ·yue ling 》:“zhong dong zhi yue ……ming zhi yue chang yue 。”④sheng ming ;xing ming 。《lun yu ·yong ye 》:“bu xing duan ming si yi 。”⑤ming yun ;tian ming 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“kong zi han chen ming ,gai nan yan zhi ye 。”

    yu :

    ①yu wang ;yuan wang 。you zuo “慾”。《meng zi ·li lou xia 》:“cong (zong )er mu zhi yu 。”《sun zi bing fa ·mou gong 》:“shang xia tong yu zhe sheng 。”②xiang yao 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“ai gong shu duan ,yu li zhi 。”《lun yu ·yan yuan 》:“ji suo bu yu ,wu shi yu ren 。”③xu yao 。《ji min yao shu ·geng tian 》:“fan qiu geng yu shen ,chun xia yu jian 。”④fu ci 。jiang yao ;kuai yao 。du fu 《wen guan jun shou he na he bei 》:“que kan qi zi chou he zai ,man juan shi shu xi yu kuang 。”⑤qing yu ;tan yu 。liu ling 《jiu de song 》:“bu jiao han shu zhi qie ji ,li yu zhi gan qing 。”

    he :

    (yi )①yi wen dai ci 。1. shen me 。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan 。《shi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)。”(dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu 。《shi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu 。”(xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。

    yan :

    ①shui hua 。《shi jing ·wei feng ·mang 》:“zai xiao zai yan 。”(zai :zhu ci 。)②yi lun ;tan lun 。《guo yu ·zhou yu shang 》:“guo ren mo gan yan 。”③yan yu ;yan lun 。《shang shu ·da yu mo 》:“mo ji zhi yan wu ting 。”(ji :gen ju 。)④biao da ;xuan shui 。《shang shu ·shun dian 》:“shi yan zhi ,ge yong yan 。”(yong :tong “yong ”。chang 。)⑤shi yan ;yao yan 。qu yuan 《li sao 》:“chu ji yu yu cheng yan xi ,hou hui dun er you ta 。”⑥yi zi chen yi yan 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“yi yan jun fu ,si yun ju cheng 。”⑦yi gou chen yi yan 。《lun yu ·wei zheng 》:“《shi jing 》san bai ,yi yan yi bi zhi ,yue ‘sai mo xie ’。”⑧zhu ci 。mo yi 。《shi jing ·qin feng ·xiao rong 》:“yan nian jun zi 。”

    fu :

    ①fu ma 。《li ji ·sang da ji 》:“zhu ren jiang ,bei mian yu tang xia ,jun fu zhi ,zhu ren bai ji (qǐ)sang (sǎng)。”(ji sang :gui bai li ,e zhi de 。)②an ;wo 。《lv shi chun qiu · ju nan 》:“huan gong wen zhi ,fu ji pu zhi shou 。”③an fu ;fu wei 。《meng zi · liang hui wang shang 》:“yu bi tu de ,chao qin chu ,li zhong guo ,er fu si yi 。”④qiao ji ;pai da 。《lie zi ·shang wen 》:“fu jie bei ge ,sheng zhen lin mu ,xiang e hang yun 。”(e :zhi 。)you fu long ;dan zou 。yu xin 《chun fu 》:“yu guan chu diao ,ming xian zan fu 。”⑤fu yang ;fu yo 。《yan shi jia xun ·xiong di 》:“huan zi er fu ,ze ci huan bu sheng yi 。”⑥gu dai guan ming 。xun fu de sheng chen 。

    ying :

    ①xiong fu 。《zuo chuan ·zhao gong er shi yi nian 》:“hua hai bo ying er hu 。”(hua hai :ren ming 。bo :pai da 。)you xiong yi ;nei xin 。li bai 《shu dao nan 》shi :“yi shou fu ying zuo chang tan 。”②cheng shou ;cheng dang 。liu zhi ji 《shi tong ·yi gu 》:“zuo ying tian lu ,ji shi bu cheng 。”③ji zai ma xiong qian de kuan dai zi 。《shi jing ·da ya ·han yi 》:“gou ying lv yang (yáng)。”(gou :dai gou 。lv :diao ke 。yang :ma e shang de zhuang shi 。)④di kang ;kang ji 。《shi jing ·lu song ·bo gong 》:“rong di shi ying 。”[ying yi ]xiong yi 。duo zhi ge ren de sai xiang huo jian jie 。zhang xue cheng 《wen shi tong yi ·ping shen mei cun gu wen 》:“suo zhuan jie zhi shu ying yi ,mo zhi ci shi gou 。”(shu :shu fa 。)[fu ying ]lao ji zai xiong zhong ;zhong xin xin fu 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·pin zao 》:“gao qing yuan zhi ,di zi zao (zao )yi fu ying 。”

    chang :

    (yi )①chang du ;liang duan de ju li 。《kao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che 。”②chang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian 。”2.zhi shi jian 。《han fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu 。”③ju da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai 。”(hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang 。”⑤jing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du 。”⑥chang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang 。”⑦shan chang 。《san guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang 。” (er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang 。《li ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu 。”(mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang 。”⑤fu yang 。《shi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo 。”⑥zi chang 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang 。”(meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang 。《li ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye 。”(fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men 。”(qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)

    tan :

    ①tan xi 。《shi jing ·bin feng ·dong shan 》:“fu tan yu shi 。”zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“su (sù)ye you tan 。”(su :zao 。)②yin song ;ge chang 。liu ji 《ri chu dong na yu hang 》:“chun you liang ke tan 。”《yang jun dan men song 》:“chui liu yi zai ,shi shi tan song 。”(chui liu :liu chuan 。)③zan tan ;zan mei 。《li ji ·jiao te sheng 》:“kong zi lv tan zhi 。”④chang he ;sui sheng ying he 。《xun zi ·li lun 》:“qing miao zhi ge ,yi chang er san tan ye 。”(qing miao :《shi jing ·zhou song 》pian ming 。)

    tan xi :

    ①ai tan ,tan qi 。《han shu ·wang mang chuan 》:“chang lao ~~。”②zan tan ,tan fu 。《jin shu ·huan dan qian chuan 》:“(dan qian )ba chong (huan chong )yu shu mo zhong zhi zhong er hai ,mo gan kang zhe 。san jun ~~,wei zhen di ren 。”

    xi :

    ①hu xi 。《yan tie lun ·ji zhi 》:“shi de fu chuan xi 。”《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“jiang jun wu shi shi ,shi jian bu rong xi 。”(jian :feng xi 。)②tan qi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“chen she tai xi yue :‘jie hu ,yan qiao an zhi hong gu zhi zhi zai ?’”③ting zhi 。jiang yan 《bie fu 》:“ma han ming er bu xi 。”④xiu xi 。chao cuo 《lun gui su shu 》:“si shi zhi jian ,wang ri xiu xi 。”⑤zi nv 。duo zhi er zi 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“lao chen jian xi shu qi ,zui shao ,bu xiao 。”⑥li xi 。wang an dan 《da ceng gong li shu 》:“mo er fen zhi xi ke hu 。”⑦xiao xi 。liu ji 《wei gu yan xian zeng fu er shou 》zhi er :“xing ying can (shēn)shang guai ,yin xi kuang bu da 。”(can 、shang :er xing ming 。guai :bei li 。kuang :jiu 。)