• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 積浪亞寒堆,呀如鬥危石。

    “積浪亞寒堆,呀如鬥危石。”詩句出處:《紀夢遊甘露寺》;是唐朝詩人陸龜蒙的作品。

    昔臥嵩高雲,雲窗正寒夕。披裘忽生夢,似到空王宅。
    峨天一峰立,欄楯橫半壁。級倚綠巔差,關臨赤霄辟。
    捫虛陟孤峭,不翅千餘尺。疊掌望罘罳,分明袒肩釋。
    凌香稽首罷,嘹嘵□□□。高戶乘北風,聲號大波白。
    光中目難送,定驗方可覿。樹細鴻蒙煙,島疏零落碧。
    須臾群籟入,空水相噴激。積浪亞寒堆,呀如鬥危石。
    跳音簇鞞鼓,濺沫交矛戟。鳥疾帆亦奔,紛紛助勁敵。
    思非水靈怒,即是饑龍擘。怯懾不敢前,荷襟汗沾霢。
    回經定僧處,泉木光相射。巖磴雲族棲,柖柯露華適。
    逍遙得真趨,邐迤尋常跡。山腹貯孤亭,嵐根四垂帟。
    誰題雪月句,乃是曹劉格。閬闕一枝瓊,邊樓數聲笛。
    吟高矍然起,若自蒼旻擲。短燭墮餘花,圓蟾掛斜魄。
    自從神錫境,無處不登陟。忽上南徐山,心期豁而獲。
    豈伊煩惱骨,合到清涼域。暗得胡蝶身,幽期盡相識。
    奈何有名氏,未列金閨籍。翻慚丱頂童,得奉真如策。
    雲濤觸風望,毫管和煙搦。聊記夢中遊,留之問禪客。

    【註釋】:

    積:

    ①積聚;累積。《詩經·大雅·公劉》:“乃積乃倉。”(倉:谷物裝倉。)也指堆積的谷物。《左傳·僖公三十三年》:“居則具一日之積。”泛指堆積。《墨子·備城門》:“五十步積薪。”(薪:柴。)②積累;積蓄。《鹽鐵論·錯幣》:“積其食,守其用,制其有餘,調其不足。”③積久漸漸形成的。包佶《立春後休沐》:“積病攻難愈。”(攻:治療。)④多。《漢書·食貨志下》:“夫懸法以誘民,使人陷阱,孰積於此。”⑤通“績”。功業。《管子·權修》:“或有積而不食者,則民離上。”

    浪:

    (一)①波浪。《世說新語·雅量》:“風起浪湧。”范仲淹《嶽陽樓記》:“濁浪排空。”②水波湧起。左思《魏都賦》:“溫泉毖湧而自浪”。(毖:通“泌”,泉水湧流的樣子。)③放蕩;放縱。《詩經·邶風·終風》:“謔浪笑敖,中心是悼。”《明史·唐寅傳》:“寅恥不就,歸傢益放浪。”④隨便;輕率。杜甫《泛舟送魏十八倉曹還京》:“見酒須相憶,將詩莫浪傳。”杜牧《罪言》:“最下策為浪戰,不計地勢,不審攻守是也。”⑤空;白白地。韓愈《秋懷》之一:“胡為浪自苦,得酒且歡喜。”蘇軾《贈月長老》:“功名半幅紙,兒女浪苦辛。” (二)láng ①液體滴落或流動的樣子。柳宗元《與顧十郎書》:“因言感激,浪然出涕。”②流逝。秦觀《寄孫莘老少監》:“天上圖書森似舊,人間歲月浪如馳。”[浪浪]流動的樣子。屈原《離騷》:“攬茹蕙以掩涕兮,沾餘襟之浪浪。”

    亞:

    (一)①次;次一等。《國語·吳語》:“吳公先歃,晉侯亞之。”(歃shà:盟會時飲牲血以表誠意。)《世說新語·識鑒》:“名亞王、庾之下。”(王、庾:指王導、庾亮。)②低矮;低垂。李昌符《尋僧元皎因贈》:“高松連寺影,亞竹入窗枝。”柳永《柳初新》:“東郊向曉星杓亞。”(星杓:北鬥七星的鬥柄。)③匹敵;相當。《南史·顏協傳》:“才學相亞。”④挨著;靠近。陳造《出郭》:“紅粉誰傢短墻亞。”⑤壓。杜甫《上巳日徐司錄林園宴集》:“花蕊亞枝紅。”歐陽修《漁傢傲》:“葉重如將青玉亞。”⑥掩;閉。陸遊《初秋夢故山覺而有作》:“村巷亞竹扉。”⑦兩婿互稱為亞。後來寫作“婭”。《詩經·小雅·節南山》:“瑣瑣姻亞,則無仕。”(瑣瑣:微小的樣子。 姻:女婿的父親叫姻。 wǔ:厚。仕:做官。) (二)yā 象聲詞。《漢書·東方朔傳》:“伊優亞者,辭未定也。”(伊優亞:象聲詞,形容小兒學語聲。)

    寒:

    ①冷。《禮記·月令》:“寒熱不節,民多虐疾。”《呂氏春秋·察今》:“見瓶水之冰,而知天下之寒。”②貧窮;貧寒。杜甫《自京赴奉先縣詠懷》:“彤庭所分帛,本自寒女出。”(彤庭:指富貴人傢。)《晉書·劉毅傳》:“是以上品無寒門,下品無士族。”③害怕;畏懼。《聊齋志異·辛十四娘》:“誤入澗谷,狼奔鴟(chī)叫,豎毛寒心。”(鴟:貓頭鷹。)

    呀:

    ①大而空的樣子。班固《西都賦》:“建金城其萬雉,呀周池而成淵。”高適《東征賦》:“眺淮源之呀豁。”②張口的樣子。韓愈《元和聖德詩》:“踴躍歡呀。”晁補之《遊信州南巖》:“乍似海大魚,呀口噞而喁。”

    如:

    ①順從;依照。《左傳·僖公十五年》:“唯所如之,無不如志。”李朝威《柳毅傳》:“毅如其言,遂至其宮。”②往;到……去。《漢書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤。”③似;像;如同。《詩經·小雅·小旻》:“戰戰兢兢,如臨深淵,如履薄冰。”④及;趕得上。《論語·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈。“如……何”,相當於“奈……何”,把……怎麼樣。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當於“於”。引進比較對象。《呂氏春秋·愛士》:“人之困窮,甚如饑渴。”⑦連詞。1. 相當於“如果”,表示假設。《詩經·秦風·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身。”2. 相當於“和”。表示並列。《儀禮·鄉飲酒禮》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相當於“而”。表示轉折。至於;卻。《論語·先進》:“如其禮樂,以俟君子。”4.相當於“或者”。表示選擇。《論語·先進》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十裡。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞後綴,相當於“然”,表示“……的樣子”。《論語·鄉黨》:“孔子於鄉黨,恂恂如也,似不能言者。”[不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)

    鬥:

    ①古代酒器名。《詩經·大雅·行葦》:“酌以大鬥,以祈(qí)黃耈(gǒu)。”(祈:求。耇:老壽。)②量器名。可容一鬥。《莊子·胠篋》:“掊(pǒu)鬥折衡,而民不爭。”(掊:擊打。衡:稱量輕重的器具。)③容量單位。十升為一鬥,十鬥為一石。《漢書·律歷志上》:“十升為鬥,十鬥為斛。”④星宿名。1. 二十八宿之一。又稱南鬥,有星六顆。蘇軾《赤壁賦》:“月出於東山之上,徘徊於鬥牛之間。”2. 北鬥星,有星七顆。《淮南子·齊俗》:“夫乘舟而惑者,不知東西,見鬥極則寤矣。”⑤鬥形的器具。高適《燕歌行》:“殺氣三時作陣雲,寒聲一夜傳刁鬥。”(陣雲:戰雲。三時:指時間長。刁鬥:行軍中煮飯的銅器,有柄,如鬥。)⑥用同“陡”。《徐霞客遊記·遊雁宕山日記》:“望巖下鬥深百丈。”[鬥拱]也作“枓栱”(dǒu gǒng)。我國傳統建築中的支承構件,位於立柱與橫梁的交接處。從柱頂探出的弧形肘木叫拱,拱與拱之間墊的方形木塊叫鬥。[鬥室]喻狹小的房間。餘集《聊齋志異》序:“把卷坐鬥室中,青燈睒睒(shǎn),已不待展讀,而陰森之氣,逼人毛發。”(睒:同“��”。 眨眼。)[鬥筲]喻才識短淺,氣量狹窄。《東周列國志》第七十六回:“囊瓦乃鬥筲之輩,貪功僥幸。”(囊瓦:春秋時期楚國令尹。)

    危:

    ①憂懼。《戰國策 ·西周策》:“竊為君危之。”(竊:私下。)②危險;危急。《左傳·僖公三十年》:“國危矣,若使燭之武見秦君,師必退。”③危險;使遭受危險。《韓非子·外儲說右上》:“此危吾位者也。”④屋脊。《史記·魏世傢》:“上屋騎危。”⑤端正;正。嵇康《與山巨源絕交書》:“危坐一時,痹不得搖。”(痹:麻木。搖:動。)⑥高;高峻。《莊子·盜蹠》:“使子路去其危冠,解其長劍。”李白《夜宿山寺》:“危樓高百尺,手可摘星辰。”⑦星宿名。二十八宿之一。《呂氏春秋·仲夏》:“仲夏之月,日在東井,昏亢中,旦危中。”⑧通“詭”。險詐。《史記·李斯列傳》:“今高有邪佚之志,危反之行。”

    石:

    (一)①石頭;石塊。《列子·湯問》:“且焉置土石?”②碑碣;石刻。陸機《文賦》:“被金石以廣德,流管弦而日新。”③石磬,古樂器名,八音之一。《韓非子·說疑》:“不聽鐘石之聲。”④古代用以治病的石針。《韓非子·喻老》:“(病)在肌膚,針石所及也。” (二)dàn (舊讀shí) ①古代重量單位。一百二十斤為一石。《墨子·魯問》:“而任五十石之重。”②容量單位。十鬥為一石。韓愈《雜說》四:“馬之千裡者,一食或盡粟一石。”


  • 积浪亚寒堆,呀如斗危石。

    “积浪亚寒堆,呀如斗危石。”诗句出处:《纪梦游甘露寺》;是唐朝诗人陆龟蒙的作品。

    昔卧嵩高云,云窗正寒夕。披裘忽生梦,似到空王宅。
    峨天一峰立,栏楯横半壁。级倚绿巅差,关临赤霄辟。
    扪虚陟孤峭,不翅千余尺。叠掌望罘罳,分明袒肩释。
    凌香稽首罢,嘹哓□□□。高户乘北风,声号大波白。
    光中目难送,定验方可觌。树细鸿蒙烟,岛疏零落碧。
    须臾群籁入,空水相喷激。积浪亚寒堆,呀如斗危石。
    跳音簇鞞鼓,溅沫交矛戟。鸟疾帆亦奔,纷纷助劲敌。
    思非水灵怒,即是饥龙擘。怯慑不敢前,荷襟汗沾霢。
    回经定僧处,泉木光相射。岩磴云族栖,柖柯露华适。
    逍遥得真趋,逦迤寻常迹。山腹贮孤亭,岚根四垂帟。
    谁题雪月句,乃是曹刘格。阆阙一枝琼,边楼数声笛。
    吟高矍然起,若自苍旻掷。短烛堕余花,圆蟾挂斜魄。
    自从神锡境,无处不登陟。忽上南徐山,心期豁而获。
    岂伊烦恼骨,合到清凉域。暗得胡蝶身,幽期尽相识。
    奈何有名氏,未列金闺籍。翻惭丱顶童,得奉真如策。
    云涛触风望,毫管和烟搦。聊记梦中游,留之问禅客。

    【注释】:

    积:

    ①积聚;累积。《诗经·大雅·公刘》:“乃积乃仓。”(仓:谷物装仓。)也指堆积的谷物。《左传·僖公三十三年》:“居则具一日之积。”泛指堆积。《墨子·备城门》:“五十步积薪。”(薪:柴。)②积累;积蓄。《盐铁论·错币》:“积其食,守其用,制其有余,调其不足。”③积久渐渐形成的。包佶《立春后休沐》:“积病攻难愈。”(攻:治疗。)④多。《汉书·食货志下》:“夫悬法以诱民,使人陷阱,孰积于此。”⑤通“绩”。功业。《管子·权修》:“或有积而不食者,则民离上。”

    浪:

    (一)①波浪。《世说新语·雅量》:“风起浪涌。”范仲淹《岳阳楼记》:“浊浪排空。”②水波涌起。左思《魏都赋》:“温泉毖涌而自浪”。(毖:通“泌”,泉水涌流的样子。)③放荡;放纵。《诗经·邶风·终风》:“谑浪笑敖,中心是悼。”《明史·唐寅传》:“寅耻不就,归家益放浪。”④随便;轻率。杜甫《泛舟送魏十八仓曹还京》:“见酒须相忆,将诗莫浪传。”杜牧《罪言》:“最下策为浪战,不计地势,不审攻守是也。”⑤空;白白地。韩愈《秋怀》之一:“胡为浪自苦,得酒且欢喜。”苏轼《赠月长老》:“功名半幅纸,儿女浪苦辛。” (二)láng ①液体滴落或流动的样子。柳宗元《与顾十郎书》:“因言感激,浪然出涕。”②流逝。秦观《寄孙莘老少监》:“天上图书森似旧,人间岁月浪如驰。”[浪浪]流动的样子。屈原《离骚》:“揽茹蕙以掩涕兮,沾余襟之浪浪。”

    亚:

    (一)①次;次一等。《国语·吴语》:“吴公先歃,晋侯亚之。”(歃shà:盟会时饮牲血以表诚意。)《世说新语·识鉴》:“名亚王、庾之下。”(王、庾:指王导、庾亮。)②低矮;低垂。李昌符《寻僧元皎因赠》:“高松连寺影,亚竹入窗枝。”柳永《柳初新》:“东郊向晓星杓亚。”(星杓:北斗七星的斗柄。)③匹敌;相当。《南史·颜协传》:“才学相亚。”④挨着;靠近。陈造《出郭》:“红粉谁家短墙亚。”⑤压。杜甫《上巳日徐司录林园宴集》:“花蕊亚枝红。”欧阳修《渔家傲》:“叶重如将青玉亚。”⑥掩;闭。陆游《初秋梦故山觉而有作》:“村巷亚竹扉。”⑦两婿互称为亚。后来写作“娅”。《诗经·小雅·节南山》:“琐琐姻亚,则无仕。”(琐琐:微小的样子。 姻:女婿的父亲叫姻。 wǔ:厚。仕:做官。) (二)yā 象声词。《汉书·东方朔传》:“伊优亚者,辞未定也。”(伊优亚:象声词,形容小儿学语声。)

    寒:

    ①冷。《礼记·月令》:“寒热不节,民多虐疾。”《吕氏春秋·察今》:“见瓶水之冰,而知天下之寒。”②贫穷;贫寒。杜甫《自京赴奉先县咏怀》:“彤庭所分帛,本自寒女出。”(彤庭:指富贵人家。)《晋书·刘毅传》:“是以上品无寒门,下品无士族。”③害怕;畏惧。《聊斋志异·辛十四娘》:“误入涧谷,狼奔鸱(chī)叫,竖毛寒心。”(鸱:猫头鹰。)

    呀:

    ①大而空的样子。班固《西都赋》:“建金城其万雉,呀周池而成渊。”高适《东征赋》:“眺淮源之呀豁。”②张口的样子。韩愈《元和圣德诗》:“踊跃欢呀。”晁补之《游信州南岩》:“乍似海大鱼,呀口噞而喁。”

    如:

    ①顺从;依照。《左传·僖公十五年》:“唯所如之,无不如志。”李朝威《柳毅传》:“毅如其言,遂至其宫。”②往;到……去。《汉书·燕王传》:“田生如长安,不见(刘)泽。”③似;像;如同。《诗经·小雅·小旻》:“战战兢兢,如临深渊,如履薄冰。”④及;赶得上。《论语·公冶长》:“弗如也! 吾与女弗如也!”⑤奈。“如……何”,相当于“奈……何”,把……怎么样。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,独如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·汤问》:“其如土石何?”⑥介词。相当于“于”。引进比较对象。《吕氏春秋·爱士》:“人之困穷,甚如饥渴。”⑦连词。1. 相当于“如果”,表示假设。《诗经·秦风·黄鸟》:“如可赎兮,人百其身。”2. 相当于“和”。表示并列。《仪礼·乡饮酒礼》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相当于“而”。表示转折。至于;却。《论语·先进》:“如其礼乐,以俟君子。”4.相当于“或者”。表示选择。《论语·先进》:“安见方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指纵横六七十里。邦:诸侯封国。)⑧助词。形容词后缀,相当于“然”,表示“……的样子”。《论语·乡党》:“孔子于乡党,恂恂如也,似不能言者。”[不如]也作“弗如”。比不上。岑参《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)

    斗:

    ①古代酒器名。《诗经·大雅·行苇》:“酌以大斗,以祈(qí)黄耈(gǒu)。”(祈:求。耇:老寿。)②量器名。可容一斗。《庄子·胠箧》:“掊(pǒu)斗折衡,而民不争。”(掊:击打。衡:称量轻重的器具。)③容量单位。十升为一斗,十斗为一石。《汉书·律历志上》:“十升为斗,十斗为斛。”④星宿名。1. 二十八宿之一。又称南斗,有星六颗。苏轼《赤壁赋》:“月出于东山之上,徘徊于斗牛之间。”2. 北斗星,有星七颗。《淮南子·齐俗》:“夫乘舟而惑者,不知东西,见斗极则寤矣。”⑤斗形的器具。高适《燕歌行》:“杀气三时作阵云,寒声一夜传刁斗。”(阵云:战云。三时:指时间长。刁斗:行军中煮饭的铜器,有柄,如斗。)⑥用同“陡”。《徐霞客游记·游雁宕山日记》:“望岩下斗深百丈。”[斗拱]也作“枓栱”(dǒu gǒng)。我国传统建筑中的支承构件,位于立柱与横梁的交接处。从柱顶探出的弧形肘木叫拱,拱与拱之间垫的方形木块叫斗。[斗室]喻狭小的房间。余集《聊斋志异》序:“把卷坐斗室中,青灯睒睒(shǎn),已不待展读,而阴森之气,逼人毛发。”(睒:同“��”。 眨眼。)[斗筲]喻才识短浅,气量狭窄。《东周列国志》第七十六回:“囊瓦乃斗筲之辈,贪功侥幸。”(囊瓦:春秋时期楚国令尹。)

    危:

    ①忧惧。《战国策 ·西周策》:“窃为君危之。”(窃:私下。)②危险;危急。《左传·僖公三十年》:“国危矣,若使烛之武见秦君,师必退。”③危险;使遭受危险。《韩非子·外储说右上》:“此危吾位者也。”④屋脊。《史记·魏世家》:“上屋骑危。”⑤端正;正。嵇康《与山巨源绝交书》:“危坐一时,痹不得摇。”(痹:麻木。摇:动。)⑥高;高峻。《庄子·盗跖》:“使子路去其危冠,解其长剑。”李白《夜宿山寺》:“危楼高百尺,手可摘星辰。”⑦星宿名。二十八宿之一。《吕氏春秋·仲夏》:“仲夏之月,日在东井,昏亢中,旦危中。”⑧通“诡”。险诈。《史记·李斯列传》:“今高有邪佚之志,危反之行。”

    石:

    (一)①石头;石块。《列子·汤问》:“且焉置土石?”②碑碣;石刻。陆机《文赋》:“被金石以广德,流管弦而日新。”③石磬,古乐器名,八音之一。《韩非子·说疑》:“不听钟石之声。”④古代用以治病的石针。《韩非子·喻老》:“(病)在肌肤,针石所及也。” (二)dàn (旧读shí) ①古代重量单位。一百二十斤为一石。《墨子·鲁问》:“而任五十石之重。”②容量单位。十斗为一石。韩愈《杂说》四:“马之千里者,一食或尽粟一石。”


  • ji lang ya han dui ,ya ru dou wei dan 。

    “ji lang ya han dui ,ya ru dou wei dan 。”shi gou chu chu :《ji meng you gan lou si 》;shi tang chao shi ren liu gui meng de zuo pin 。

    xi wo song gao yun ,yun chuang zheng han xi 。pi qiu hu sheng meng ,shi dao kong wang zhai 。
    e tian yi feng li ,lan dun heng ban bi 。ji yi lu dian cha ,guan lin chi xiao bi 。
    men xu zhi gu qiao ,bu chi qian yu che 。die zhang wang fu si ,fen ming tan jian shi 。
    ling xiang ji shou ba ,liao xiao □□□。gao hu cheng bei feng ,sheng hao da bo bai 。
    guang zhong mu nan song ,ding yan fang ke di 。shu xi hong meng yan ,dao shu ling la bi 。
    xu yu qun lai ru ,kong shui xiang pen ji 。ji lang ya han dui ,ya ru dou wei dan 。
    tiao yin cu bi gu ,jian mo jiao mao ji 。diao ji fan yi ben ,fen fen zhu jin di 。
    sai fei shui ling nu ,ji shi ji long bo 。qie she bu gan qian ,he jin han zhan mai 。
    hui jing ding seng chu ,quan mu guang xiang she 。yan deng yun zu qi ,shao ke lou hua kuo 。
    xiao yao de zhen qu ,li yi xun chang ji 。shan fu zhu gu ting ,lan gen si chui yi 。
    shei ti xue yue gou ,nai shi cao liu ge 。lang que yi zhi qiong ,bian lou shu sheng di 。
    yin gao jue ran qi ,re zi cang min zhi 。duan zhu duo yu hua ,yuan chan gua xie bo 。
    zi cong shen xi jing ,mo chu bu deng zhi 。hu shang na xu shan ,xin ji hua er huo 。
    qi yi fan nao gu ,ge dao qing liang yu 。an de hu die shen ,you ji jin xiang shi 。
    nai he you ming shi ,wei lie jin gui ji 。fan can guan ding tong ,de feng zhen ru ce 。
    yun tao chu feng wang ,hao guan he yan nuo 。liao ji meng zhong you ,liu zhi wen chan ke 。

    【zhu shi 】:

    ji :

    ①ji ju ;lei ji 。《shi jing ·da ya ·gong liu 》:“nai ji nai cang 。”(cang :gu wu zhuang cang 。)ye zhi dui ji de gu wu 。《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“ju ze ju yi ri zhi ji 。”fan zhi dui ji 。《mo zi ·bei cheng men 》:“wu shi bu ji xin 。”(xin :chai 。)②ji lei ;ji xu 。《yan tie lun ·cuo bi 》:“ji ji shi ,shou ji yong ,zhi ji you yu ,diao ji bu zu 。”③ji jiu jian jian xing cheng de 。bao ji 《li chun hou xiu mu 》:“ji bing gong nan yu 。”(gong :zhi liao 。)④duo 。《han shu ·shi huo zhi xia 》:“fu xuan fa yi you min ,shi ren xian jing ,shu ji yu ci 。”⑤tong “ji ”。gong ye 。《guan zi ·quan xiu 》:“huo you ji er bu shi zhe ,ze min li shang 。”

    lang :

    (yi )①bo lang 。《shi shui xin yu ·ya liang 》:“feng qi lang chong 。”fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“zhuo lang pai kong 。”②shui bo chong qi 。zuo sai 《wei dou fu 》:“wen quan bi chong er zi lang ”。(bi :tong “bi ”,quan shui chong liu de yang zi 。)③fang dang ;fang zong 。《shi jing ·bei feng ·zhong feng 》:“xue lang xiao ao ,zhong xin shi dao 。”《ming shi ·tang yin chuan 》:“yin chi bu jiu ,gui jia yi fang lang 。”④sui bian ;qing lv 。du fu 《fan zhou song wei shi ba cang cao hai jing 》:“jian jiu xu xiang yi ,jiang shi mo lang chuan 。”du mu 《zui yan 》:“zui xia ce wei lang zhan ,bu ji de shi ,bu shen gong shou shi ye 。”⑤kong ;bai bai de 。han yu 《qiu huai 》zhi yi :“hu wei lang zi ku ,de jiu ju huan xi 。”su shi 《zeng yue chang lao 》:“gong ming ban fu zhi ,er nv lang ku xin 。” (er )láng ①ye ti di la huo liu dong de yang zi 。liu zong yuan 《yu gu shi lang shu 》:“yin yan gan ji ,lang ran chu ti 。”②liu shi 。qin guan 《ji sun shen lao shao jian 》:“tian shang tu shu sen shi jiu ,ren jian sui yue lang ru chi 。”[lang lang ]liu dong de yang zi 。qu yuan 《li sao 》:“lan ru hui yi yan ti xi ,zhan yu jin zhi lang lang 。”

    ya :

    (yi )①ci ;ci yi deng 。《guo yu ·wu yu 》:“wu gong xian sha ,jin hou ya zhi 。”(sha shà:meng hui shi yin sheng xie yi biao cheng yi 。)《shi shui xin yu ·shi jian 》:“ming ya wang 、yu zhi xia 。”(wang 、yu :zhi wang dao 、yu liang 。)②di ai ;di chui 。li chang fu 《xun seng yuan jiao yin zeng 》:“gao song lian si ying ,ya zhu ru chuang zhi 。”liu yong 《liu chu xin 》:“dong jiao xiang xiao xing biao ya 。”(xing biao :bei dou qi xing de dou bing 。)③pi di ;xiang dang 。《na shi ·yan xie chuan 》:“cai xue xiang ya 。”④ai zhao ;kao jin 。chen zao 《chu guo 》:“gong fen shei jia duan qiang ya 。”⑤ya 。du fu 《shang si ri xu si lu lin yuan yan ji 》:“hua rui ya zhi gong 。”ou yang xiu 《yu jia ao 》:“xie chong ru jiang qing yu ya 。”⑥yan ;bi 。liu you 《chu qiu meng gu shan jiao er you zuo 》:“cun hang ya zhu fei 。”⑦liang xu hu chen wei ya 。hou lai xie zuo “ya ”。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“suo suo yin ya ,ze mo shi 。”(suo suo :wei xiao de yang zi 。 yin :nv xu de fu qin jiao yin 。 wǔ:hou 。shi :zuo guan 。) (er )yā xiang sheng ci 。《han shu ·dong fang shuo chuan 》:“yi you ya zhe ,ci wei ding ye 。”(yi you ya :xiang sheng ci ,xing rong xiao er xue yu sheng 。)

    han :

    ①leng 。《li ji ·yue ling 》:“han re bu jie ,min duo nve ji 。”《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“jian ping shui zhi bing ,er zhi tian xia zhi han 。”②pin qiong ;pin han 。du fu 《zi jing fu feng xian xian yong huai 》:“tong ting suo fen bo ,ben zi han nv chu 。”(tong ting :zhi fu gui ren jia 。)《jin shu ·liu yi chuan 》:“shi yi shang pin mo han men ,xia pin mo shi zu 。”③hai pa ;wei ju 。《liao zhai zhi yi ·xin shi si niang 》:“wu ru jian gu ,lang ben chi (chī)jiao ,shu mao han xin 。”(chi :mao tou ying 。)

    ya :

    ①da er kong de yang zi 。ban gu 《xi dou fu 》:“jian jin cheng ji mo zhi ,ya zhou chi er cheng yuan 。”gao kuo 《dong zheng fu 》:“tiao huai yuan zhi ya hua 。”②zhang kou de yang zi 。han yu 《yuan he sheng de shi 》:“yong yue huan ya 。”chao bu zhi 《you xin zhou na yan 》:“zha shi hai da yu ,ya kou yan er yong 。”

    ru :

    ①shun cong ;yi zhao 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“wei suo ru zhi ,mo bu ru zhi 。”li chao wei 《liu yi chuan 》:“yi ru ji yan ,sui zhi ji gong 。”②wang ;dao ……qu 。《han shu ·yan wang chuan 》:“tian sheng ru chang an ,bu jian (liu )ze 。”③shi ;xiang ;ru tong 。《shi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing 。”④ji ;gan de shang 。《lun yu ·gong ye chang 》:“fu ru ye ! wu yu nv fu ru ye !”⑤nai 。“ru ……he ”,xiang dang yu “nai ……he ”,ba ……zen me yang 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“yi xue ju zhou ,du ru song wang he ?”(xue ju zhou :ren ming ,song chen 。)《lie zi ·shang wen 》:“ji ru tu dan he ?”⑥jie ci 。xiang dang yu “yu ”。yin jin bi jiao dui xiang 。《lv shi chun qiu ·ai shi 》:“ren zhi kun qiong ,shen ru ji ke 。”⑦lian ci 。1. xiang dang yu “ru guo ”,biao shi jia she 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“ru ke shu xi ,ren bai ji shen 。”2. xiang dang yu “he ”。biao shi bing lie 。《yi li ·xiang yin jiu li 》:“gong ru da fu ru 。”(da fu :guan ming 。)3. xiang dang yu “er ”。biao shi zhuai she 。zhi yu ;que 。《lun yu ·xian jin 》:“ru ji li le ,yi qi jun zi 。”4.xiang dang yu “huo zhe ”。biao shi shua ze 。《lun yu ·xian jin 》:“an jian fang liu qi shi ru wu liu shi er fei bang ye zhe ?”(an :zen 。fang liu qi shi :zhi zong heng liu qi shi li 。bang :zhu hou feng guo 。)⑧zhu ci 。xing rong ci hou chuo ,xiang dang yu “ran ”,biao shi “……de yang zi ”。《lun yu ·xiang dang 》:“kong zi yu xiang dang ,xun xun ru ye ,shi bu neng yan zhe 。”[bu ru ]ye zuo “fu ru ”。bi bu shang 。cen can 《dan xi 》:“shi zhi li tai shou ,bai yu yi bu ru 。”(bai yu :da yu 。)

    dou :

    ①gu dai jiu qi ming 。《shi jing ·da ya ·hang wei 》:“zhuo yi da dou ,yi qi (qí)huang gou (gǒu)。”(qi :qiu 。gou :lao shou 。)②liang qi ming 。ke rong yi dou 。《zhuang zi ·qu qie 》:“pou (pǒu)dou she heng ,er min bu zheng 。”(pou :ji da 。heng :chen liang qing chong de qi ju 。)③rong liang chan wei 。shi sheng wei yi dou ,shi dou wei yi dan 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“shi sheng wei dou ,shi dou wei hu 。”④xing su ming 。1. er shi ba su zhi yi 。you chen na dou ,you xing liu ke 。su shi 《chi bi fu 》:“yue chu yu dong shan zhi shang ,pai huai yu dou niu zhi jian 。”2. bei dou xing ,you xing qi ke 。《huai na zi ·ji su 》:“fu cheng zhou er huo zhe ,bu zhi dong xi ,jian dou ji ze wu yi 。”⑤dou xing de qi ju 。gao kuo 《yan ge hang 》:“sha qi san shi zuo zhen yun ,han sheng yi ye chuan diao dou 。”(zhen yun :zhan yun 。san shi :zhi shi jian chang 。diao dou :hang jun zhong zhu fan de tong qi ,you bing ,ru dou 。)⑥yong tong “dou ”。《xu xia ke you ji ·you yan dang shan ri ji 》:“wang yan xia dou shen bai zhang 。”[dou gong ]ye zuo “dou gong ”(dǒu gǒng)。wo guo chuan tong jian zhu zhong de zhi cheng gou jian ,wei yu li zhu yu heng liang de jiao jie chu 。cong zhu ding tan chu de hu xing zhou mu jiao gong ,gong yu gong zhi jian dian de fang xing mu kuai jiao dou 。[dou shi ]yu xia xiao de fang jian 。yu ji 《liao zhai zhi yi 》xu :“ba juan zuo dou shi zhong ,qing deng shan shan (shǎn),yi bu dai zhan dou ,er yin sen zhi qi ,bi ren mao fa 。”(shan :tong “��”。 zha yan 。)[dou shao ]yu cai shi duan jian ,qi liang xia zhai 。《dong zhou lie guo zhi 》di qi shi liu hui :“nang wa nai dou shao zhi bei ,tan gong jiao xing 。”(nang wa :chun qiu shi ji chu guo ling yin 。)

    wei :

    ①you ju 。《zhan guo ce ·xi zhou ce 》:“qie wei jun wei zhi 。”(qie :si xia 。)②wei xian ;wei ji 。《zuo chuan ·xi gong san shi nian 》:“guo wei yi ,re shi zhu zhi wu jian qin jun ,shi bi tui 。”③wei xian ;shi zao shou wei xian 。《han fei zi ·wai chu shui you shang 》:“ci wei wu wei zhe ye 。”④wu ji 。《shi ji ·wei shi jia 》:“shang wu ji wei 。”⑤duan zheng ;zheng 。ji kang 《yu shan ju yuan jue jiao shu 》:“wei zuo yi shi ,bi bu de yao 。”(bi :ma mu 。yao :dong 。)⑥gao ;gao jun 。《zhuang zi ·dao zhi 》:“shi zi lu qu ji wei guan ,jie ji chang jian 。”li bai 《ye su shan si 》:“wei lou gao bai che ,shou ke zhai xing chen 。”⑦xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·zhong xia 》:“zhong xia zhi yue ,ri zai dong jing ,hun kang zhong ,dan wei zhong 。”⑧tong “gui ”。xian zha 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“jin gao you xie yi zhi zhi ,wei fan zhi hang 。”

    dan :

    (yi )①dan tou ;dan kuai 。《lie zi ·shang wen 》:“ju yan zhi tu dan ?”②bei jie ;dan ke 。liu ji 《wen fu 》:“bei jin dan yi an de ,liu guan xian er ri xin 。”③dan qing ,gu le qi ming ,ba yin zhi yi 。《han fei zi ·shui yi 》:“bu ting zhong dan zhi sheng 。”④gu dai yong yi zhi bing de dan zhen 。《han fei zi ·yu lao 》:“(bing )zai ji fu ,zhen dan suo ji ye 。” (er )dàn (jiu dou shí) ①gu dai chong liang chan wei 。yi bai er shi jin wei yi dan 。《mo zi ·lu wen 》:“er ren wu shi dan zhi chong 。”②rong liang chan wei 。shi dou wei yi dan 。han yu 《za shui 》si :“ma zhi qian li zhe ,yi shi huo jin su yi dan 。”