• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 夷城芟七族,臺觀皆焚污。

    “夷城芟七族,臺觀皆焚污。”詩句出處:《詠荊軻》;是唐朝詩人柳宗元的作品。

    燕秦不兩立,太子已為虞。千金奉短計,匕首荊卿趨。
    窮年徇所欲,兵勢且見屠。微言激幽憤,怒目辭燕都。
    朔風動易水,揮爵前長驅。函首致宿怨,獻田開版圖。
    炯然耀電光,掌握罔正夫。造端何其銳,臨事竟趑趄。
    長虹吐白日,倉卒反受誅。按劍赫憑怒,風雷助號呼。
    慈父斷子首,狂走無容軀。夷城芟七族,臺觀皆焚污。
    始期憂患弭,卒動災禍樞。秦皇本詐力,事與桓公殊。
    奈何效曹子,實謂勇且愚。世傳故多謬,太史征無且。

    【註釋】:

    夷:

    ①我國古代對東部各族的泛稱。《尚書·禹貢》:“大陸既作,島夷皮服。”(作:耕作。皮服:以獸皮為衣。)②古代對中原以外各族的通稱。《孟子·滕文公上》:“吾聞用夏變夷者,未聞變於夷者也。”③舊時泛指外國或外國人。魏源《海國圖志敘》:“夷煙流毒。”④平;平坦。《老子》:“大道甚夷。”王安石《遊褒禪山記》:“夫夷以近,則遊者眾;險以遠,則至者少。”⑤使平坦。曹操《分租與諸將掾屬令》:“幸賴賢人不愛其謀,群士不遺其力,是以夷險平亂。”(愛:吝惜。遺:留。)⑥平定。柳宗元《獻平淮夷雅表》:“平夏州,夷劍南,取江東,定河北。”⑦滅族。《三國志·吳書·吳主傳》:“將軍馬茂等圖逆,夷三族。”⑧平輩。《史記·留侯世傢》:“今諸將皆陛下故等夷。”(故:原先的。等:同等。)⑨鏟平;消除。《史記·秦始皇本紀》:“墮壞城郭,決通川防,夷去險阻。”⑩創傷。《左傳·成公十六年》:“子反命軍吏察夷傷。”此義後寫作“痍”。(11)平和;喜悅。《詩經·鄭風·風雨》:“既見君子,雲胡不夷。”[夷然]泰然鎮定的樣子。《晉書·謝安傳》:“安夷然無懼色。”[夷猶]遲疑不行。《楚辭·九歌·湘君》:“君不行兮夷猶。”

    城:

    ①城郭。一般是兩重,裡面的稱城,外面的稱郭。賈誼《過秦論》:“然後踐華為城,因河為池。”②古代都邑為中心的所轄地區稱城。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書,願以十五城請易璧。”(遺:送給。易:交換。)③築城。《漢書·高帝紀》:“令天下縣邑城。”《詩經·小雅·出車》:“天子命我,城彼朔方。”(朔方:北方。)④守城。魏源《聖武記》卷一:“我朝縱還臺堡降卒二千,城者拒之。”⑤城墻以內的地方。韓翊(yì)《寒食》:“春城無處不飛花,寒食東風禦柳斜。”(禦柳:皇宮栽的柳樹。)⑥城市;都市。《史記·吳起傳》:“魏文侯以為將,擊秦,拔五城。”

    芟:

    ①除草;割草;割。賈思勰《齊民要術·耕田》:“芟艾之草,幹即放火。”②削除;除去。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“今操芟夷大難,略已平矣。”。③大鐮刀。《國語·齊語》:“耒、耜(sī)、耞(jiā)、芟。”(皆農具名。)

    七:

    ①數目字。六加一的和。②文體名,賦的一種。如漢·枚乘《七發》、漢·張衡《七辯》、三國·魏·曹植《七啟》。③人死後,每隔七天祭一次,從“頭七”至“七七”,叫“做七”。《北史·胡國珍傳》:“又詔自始薨至七七,皆為設千僧齋。”④姓。【七夕】夏歷七月初七晚,古神話牛郎織女此時相會於天河。唐·杜甫《牽牛織女》詩:“牽牛出河西,織女處其東。萬古永相望,七夕誰見同?”【七尺】古制七尺相當於成人身高,因作成人身軀的代稱。南朝·梁·沈約《齊太尉王儉碑銘》:“傾方寸以奉國,忘七尺以事君。”【七廟】古代帝皇設七廟供奉七代祖先。《禮記·王制》:“天子七廟,三昭三穆,與太祖之廟而七。”後作封建王朝的代稱。漢·賈誼《過秦論》:“一夫作難而七廟隳。”【七竅】七孔,指耳、目、鼻、口。《莊子·應帝王》:“人皆有七竅,以視聽食息。”【七情】①儒傢指喜、怒、哀、懼、愛、惡、欲。②佛傢指喜、怒、憂、懼、愛、憎、欲。③中醫學指喜、怒、憂、思、悲、恐、驚。

    族:

    ①傢族,同姓的親屬。《詩經·魏風·汾沮(jù)洳(rù)》:“彼其(jì)之子,美如玉;美如玉,殊異乎公族。”(汾:水名。沮洳:地低濕。其:助詞。)《左傳·昭公八年》:“陳,顓頊之族也。”②種族;民族。《宋史·寇準傳》:“帝因命準使渭北,安撫族帳。”(族帳:古代少數民族聚族而居的帳幕,借指這些部族。)③品類。《淮南子·俶真》:“萬物百族。”④眾;一般。《莊子·養生主》:“族庖月更刀,折也。”(庖:廚師。)⑤聚集。《莊子·在宥》:“雲氣不待族而雨。”⑥古代滅族的酷刑。《史記·魏其武安侯列傳》:“使武安侯在者,族矣。”又《項羽本紀》:“毋妄言,族矣!”

    臺:

    (一)星名,即三臺(六顆星)。古代以“三臺”比“三公”(古代最高的官位)。 (二)yí ①代詞。我;我的。《尚書·說命上》:“朝夕納誨,以輔臺德。”《尚書·禹貢》:“祗臺德先。”(祗:敬。)②何;什麼。《法言·問道》:“閔氏之孫其如臺?”③通“怡”。愉悅。《史記·太史公自序》:“唐堯遜位,虞舜不臺。”

    觀:

    (一)①看;觀看。《周易·系辭下》:“仰則觀象於天,俯則觀法於地。”姚鼐《登泰山記》:“是日觀道中石刻。”泛指看。②觀察;細看。《論語·顏淵》:“質直而好義,察顏而觀色。”(質:品質。)③觀賞。范仲淹《嶽陽樓記》:“餘觀夫巴陵勝狀,在洞庭一湖。”《韓非子·存韓》:“秦王飲食不甘,遊觀不樂。”④顯示;給人看。《左傳·襄公十一年》:“圍鄭,觀兵於南門。”《國語·周語上》:“先王不耀德不觀兵。”⑤景觀或景象。范仲淹《嶽陽樓記》:“此則嶽陽樓之大觀也。” (二)guàn ①古代宗廟或宮門外兩旁的高建築物。亦稱闕。《左傳·僖公五年》:“遂登觀臺以望。”②臺榭。《後漢書·梁冀傳》:“修繕樓觀,數年乃成。”③京觀的省稱。古代戰勝者為誇耀武功,而把敵人屍骨收集起來,封土成為高大土堆,稱為京觀。許敬業《唐並州都督鄂國公尉遲恭碑》:“封屍築觀,王城於是乂安。”(乂安:太平無事。)④道觀;道教的廟宇。劉禹錫《玄都觀桃花》詩:“玄都觀裡桃千樹,盡是劉郎去後栽。”

    皆:

    ①都;全。《論語·季氏》:“吾二臣者,皆不欲也。”《孟子·梁惠王上》:“百姓皆以王為愛也。”(愛:吝嗇。)《史記·貨殖列傳》:“故言富者皆稱陶朱公。”溫庭筠《望江南》:“過盡千帆皆不是,斜暉脈脈水悠悠。”②普遍。《詩經·周頌·豐年》:“以洽百禮,降福孔皆。”(洽:合。孔:甚。)③通“偕”。相同;偕同。《呂氏春秋·離謂》:“亡國之主,不自以為惑,故與桀、紂、幽、厲皆也。”(幽、厲:指周幽王、周厲王。)又《上德》:“虛素以公,小民皆之。”(虛素:處虛服素、恬淡質樸的意思。)

    焚:

    焚燒。《左傳·文公三年》:“秦伯伐晉,濟河焚舟。”(濟:渡。)

    污:

    (一)①停積不流的水。《晉書·周訪傳》:“前岡見一牛眠山污中。”②污穢;臟東西。《左傳·宣公十五年》:“川澤納污,山藪藏疾。”③不清潔;骯臟。文天祥《正氣歌》序:“駢肩雜遝,腥臊汙垢。”④弄臟;玷污。《呂氏春秋 · 不侵》:“必以其血污其衣。”《後漢書·黃瓊傳》:“皦皦者易污。”⑤奸邪;行為不正。《鶡(hé)冠子·亡鐵(fū)》:“污官亂治,不奉會犯法,其罪加民。”(鐵:斧頭。)⑥低窪。《國語·周語下》:“陂塘污庳,以鐘其美。” (二)wā 掘地為坑。《禮記·禮運》:“污尊而杯飲。”


  • 夷城芟七族,台观皆焚污。

    “夷城芟七族,台观皆焚污。”诗句出处:《咏荆轲》;是唐朝诗人柳宗元的作品。

    燕秦不两立,太子已为虞。千金奉短计,匕首荆卿趋。
    穷年徇所欲,兵势且见屠。微言激幽愤,怒目辞燕都。
    朔风动易水,挥爵前长驱。函首致宿怨,献田开版图。
    炯然耀电光,掌握罔正夫。造端何其锐,临事竟趑趄。
    长虹吐白日,仓卒反受诛。按剑赫凭怒,风雷助号呼。
    慈父断子首,狂走无容躯。夷城芟七族,台观皆焚污。
    始期忧患弭,卒动灾祸枢。秦皇本诈力,事与桓公殊。
    奈何效曹子,实谓勇且愚。世传故多谬,太史征无且。

    【注释】:

    夷:

    ①我国古代对东部各族的泛称。《尚书·禹贡》:“大陆既作,岛夷皮服。”(作:耕作。皮服:以兽皮为衣。)②古代对中原以外各族的通称。《孟子·滕文公上》:“吾闻用夏变夷者,未闻变于夷者也。”③旧时泛指外国或外国人。魏源《海国图志叙》:“夷烟流毒。”④平;平坦。《老子》:“大道甚夷。”王安石《游褒禅山记》:“夫夷以近,则游者众;险以远,则至者少。”⑤使平坦。曹操《分租与诸将掾属令》:“幸赖贤人不爱其谋,群士不遗其力,是以夷险平乱。”(爱:吝惜。遗:留。)⑥平定。柳宗元《献平淮夷雅表》:“平夏州,夷剑南,取江东,定河北。”⑦灭族。《三国志·吴书·吴主传》:“将军马茂等图逆,夷三族。”⑧平辈。《史记·留侯世家》:“今诸将皆陛下故等夷。”(故:原先的。等:同等。)⑨铲平;消除。《史记·秦始皇本纪》:“堕坏城郭,决通川防,夷去险阻。”⑩创伤。《左传·成公十六年》:“子反命军吏察夷伤。”此义后写作“痍”。(11)平和;喜悦。《诗经·郑风·风雨》:“既见君子,云胡不夷。”[夷然]泰然镇定的样子。《晋书·谢安传》:“安夷然无惧色。”[夷犹]迟疑不行。《楚辞·九歌·湘君》:“君不行兮夷犹。”

    城:

    ①城郭。一般是两重,里面的称城,外面的称郭。贾谊《过秦论》:“然后践华为城,因河为池。”②古代都邑为中心的所辖地区称城。《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦昭王闻之,使人遗(wèi)赵王书,愿以十五城请易璧。”(遗:送给。易:交换。)③筑城。《汉书·高帝纪》:“令天下县邑城。”《诗经·小雅·出车》:“天子命我,城彼朔方。”(朔方:北方。)④守城。魏源《圣武记》卷一:“我朝纵还台堡降卒二千,城者拒之。”⑤城墙以内的地方。韩翊(yì)《寒食》:“春城无处不飞花,寒食东风御柳斜。”(御柳:皇宫栽的柳树。)⑥城市;都市。《史记·吴起传》:“魏文侯以为将,击秦,拔五城。”

    芟:

    ①除草;割草;割。贾思勰《齐民要术·耕田》:“芟艾之草,干即放火。”②削除;除去。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“今操芟夷大难,略已平矣。”。③大镰刀。《国语·齐语》:“耒、耜(sī)、耞(jiā)、芟。”(皆农具名。)

    七:

    ①数目字。六加一的和。②文体名,赋的一种。如汉·枚乘《七发》、汉·张衡《七辩》、三国·魏·曹植《七启》。③人死后,每隔七天祭一次,从“头七”至“七七”,叫“做七”。《北史·胡国珍传》:“又诏自始薨至七七,皆为设千僧斋。”④姓。【七夕】夏历七月初七晚,古神话牛郎织女此时相会于天河。唐·杜甫《牵牛织女》诗:“牵牛出河西,织女处其东。万古永相望,七夕谁见同?”【七尺】古制七尺相当于成人身高,因作成人身躯的代称。南朝·梁·沈约《齐太尉王俭碑铭》:“倾方寸以奉国,忘七尺以事君。”【七庙】古代帝皇设七庙供奉七代祖先。《礼记·王制》:“天子七庙,三昭三穆,与太祖之庙而七。”后作封建王朝的代称。汉·贾谊《过秦论》:“一夫作难而七庙隳。”【七窍】七孔,指耳、目、鼻、口。《庄子·应帝王》:“人皆有七窍,以视听食息。”【七情】①儒家指喜、怒、哀、惧、爱、恶、欲。②佛家指喜、怒、忧、惧、爱、憎、欲。③中医学指喜、怒、忧、思、悲、恐、惊。

    族:

    ①家族,同姓的亲属。《诗经·魏风·汾沮(jù)洳(rù)》:“彼其(jì)之子,美如玉;美如玉,殊异乎公族。”(汾:水名。沮洳:地低湿。其:助词。)《左传·昭公八年》:“陈,颛顼之族也。”②种族;民族。《宋史·寇准传》:“帝因命准使渭北,安抚族帐。”(族帐:古代少数民族聚族而居的帐幕,借指这些部族。)③品类。《淮南子·俶真》:“万物百族。”④众;一般。《庄子·养生主》:“族庖月更刀,折也。”(庖:厨师。)⑤聚集。《庄子·在宥》:“云气不待族而雨。”⑥古代灭族的酷刑。《史记·魏其武安侯列传》:“使武安侯在者,族矣。”又《项羽本纪》:“毋妄言,族矣!”

    台:

    (一)星名,即三台(六颗星)。古代以“三台”比“三公”(古代最高的官位)。 (二)yí ①代词。我;我的。《尚书·说命上》:“朝夕纳诲,以辅台德。”《尚书·禹贡》:“祗台德先。”(祗:敬。)②何;什么。《法言·问道》:“闵氏之孙其如台?”③通“怡”。愉悦。《史记·太史公自序》:“唐尧逊位,虞舜不台。”

    观:

    (一)①看;观看。《周易·系辞下》:“仰则观象于天,俯则观法于地。”姚鼐《登泰山记》:“是日观道中石刻。”泛指看。②观察;细看。《论语·颜渊》:“质直而好义,察颜而观色。”(质:品质。)③观赏。范仲淹《岳阳楼记》:“余观夫巴陵胜状,在洞庭一湖。”《韩非子·存韩》:“秦王饮食不甘,游观不乐。”④显示;给人看。《左传·襄公十一年》:“围郑,观兵于南门。”《国语·周语上》:“先王不耀德不观兵。”⑤景观或景象。范仲淹《岳阳楼记》:“此则岳阳楼之大观也。” (二)guàn ①古代宗庙或宫门外两旁的高建筑物。亦称阙。《左传·僖公五年》:“遂登观台以望。”②台榭。《后汉书·梁冀传》:“修缮楼观,数年乃成。”③京观的省称。古代战胜者为夸耀武功,而把敌人尸骨收集起来,封土成为高大土堆,称为京观。许敬业《唐并州都督鄂国公尉迟恭碑》:“封尸筑观,王城于是乂安。”(乂安:太平无事。)④道观;道教的庙宇。刘禹锡《玄都观桃花》诗:“玄都观里桃千树,尽是刘郎去后栽。”

    皆:

    ①都;全。《论语·季氏》:“吾二臣者,皆不欲也。”《孟子·梁惠王上》:“百姓皆以王为爱也。”(爱:吝啬。)《史记·货殖列传》:“故言富者皆称陶朱公。”温庭筠《望江南》:“过尽千帆皆不是,斜晖脉脉水悠悠。”②普遍。《诗经·周颂·丰年》:“以洽百礼,降福孔皆。”(洽:合。孔:甚。)③通“偕”。相同;偕同。《吕氏春秋·离谓》:“亡国之主,不自以为惑,故与桀、纣、幽、厉皆也。”(幽、厉:指周幽王、周厉王。)又《上德》:“虚素以公,小民皆之。”(虚素:处虚服素、恬淡质朴的意思。)

    焚:

    焚烧。《左传·文公三年》:“秦伯伐晋,济河焚舟。”(济:渡。)

    污:

    (一)①停积不流的水。《晋书·周访传》:“前冈见一牛眠山污中。”②污秽;脏东西。《左传·宣公十五年》:“川泽纳污,山薮藏疾。”③不清洁;肮脏。文天祥《正气歌》序:“骈肩杂遝,腥臊汙垢。”④弄脏;玷污。《吕氏春秋 · 不侵》:“必以其血污其衣。”《后汉书·黄琼传》:“皦皦者易污。”⑤奸邪;行为不正。《鹖(hé)冠子·亡铁(fū)》:“污官乱治,不奉会犯法,其罪加民。”(铁:斧头。)⑥低洼。《国语·周语下》:“陂塘污庳,以钟其美。” (二)wā 掘地为坑。《礼记·礼运》:“污尊而杯饮。”


  • yi cheng shan qi zu ,tai guan jie fen wu 。

    “yi cheng shan qi zu ,tai guan jie fen wu 。”shi gou chu chu :《yong jing ke 》;shi tang chao shi ren liu zong yuan de zuo pin 。

    yan qin bu liang li ,tai zi yi wei yu 。qian jin feng duan ji ,bi shou jing qing qu 。
    qiong nian xun suo yu ,bing shi ju jian tu 。wei yan ji you fen ,nu mu ci yan dou 。
    shuo feng dong yi shui ,hui jue qian chang qu 。han shou zhi su yuan ,suo tian kai ban tu 。
    jiong ran yao dian guang ,zhang wo wang zheng fu 。zao duan he ji rui ,lin shi jing zi ju 。
    chang hong tu bai ri ,cang cu fan shou zhu 。an jian he ping nu ,feng lei zhu hao hu 。
    ci fu duan zi shou ,kuang zou mo rong qu 。yi cheng shan qi zu ,tai guan jie fen wu 。
    shi ji you huan mi ,cu dong zai huo shu 。qin huang ben zha li ,shi yu huan gong shu 。
    nai he xiao cao zi ,shi wei yong ju yu 。shi chuan gu duo miu ,tai shi zheng mo ju 。

    【zhu shi 】:

    yi :

    ①wo guo gu dai dui dong bu ge zu de fan chen 。《shang shu ·yu gong 》:“da liu ji zuo ,dao yi pi fu 。”(zuo :geng zuo 。pi fu :yi shou pi wei yi 。)②gu dai dui zhong yuan yi wai ge zu de tong chen 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“wu wen yong xia bian yi zhe ,wei wen bian yu yi zhe ye 。”③jiu shi fan zhi wai guo huo wai guo ren 。wei yuan 《hai guo tu zhi xu 》:“yi yan liu du 。”④ping ;ping tan 。《lao zi 》:“da dao shen yi 。”wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“fu yi yi jin ,ze you zhe zhong ;xian yi yuan ,ze zhi zhe shao 。”⑤shi ping tan 。cao cao 《fen zu yu zhu jiang yuan shu ling 》:“xing lai xian ren bu ai ji mou ,qun shi bu wei ji li ,shi yi yi xian ping luan 。”(ai :lin xi 。wei :liu 。)⑥ping ding 。liu zong yuan 《suo ping huai yi ya biao 》:“ping xia zhou ,yi jian na ,qu jiang dong ,ding he bei 。”⑦mie zu 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“jiang jun ma mao deng tu ni ,yi san zu 。”⑧ping bei 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“jin zhu jiang jie bi xia gu deng yi 。”(gu :yuan xian de 。deng :tong deng 。)⑨chan ping ;xiao chu 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“duo huai cheng guo ,jue tong chuan fang ,yi qu xian zu 。”⑩chuang shang 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“zi fan ming jun li cha yi shang 。”ci yi hou xie zuo “yi ”。(11)ping he ;xi yue 。《shi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu yi 。”[yi ran ]tai ran zhen ding de yang zi 。《jin shu ·xie an chuan 》:“an yi ran mo ju se 。”[yi you ]chi yi bu hang 。《chu ci ·jiu ge ·xiang jun 》:“jun bu hang xi yi you 。”

    cheng :

    ①cheng guo 。yi ban shi liang chong ,li mian de chen cheng ,wai mian de chen guo 。gu yi 《guo qin lun 》:“ran hou jian hua wei cheng ,yin he wei chi 。”②gu dai dou yi wei zhong xin de suo he de ou chen cheng 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin zhao wang wen zhi ,shi ren wei (wèi)zhao wang shu ,yuan yi shi wu cheng qing yi bi 。”(wei :song gei 。yi :jiao huan 。)③zhu cheng 。《han shu ·gao di ji 》:“ling tian xia xian yi cheng 。”《shi jing ·xiao ya ·chu che 》:“tian zi ming wo ,cheng bi shuo fang 。”(shuo fang :bei fang 。)④shou cheng 。wei yuan 《sheng wu ji 》juan yi :“wo chao zong hai tai bao jiang cu er qian ,cheng zhe ju zhi 。”⑤cheng qiang yi nei de de fang 。han yi (yì)《han shi 》:“chun cheng mo chu bu fei hua ,han shi dong feng yu liu xie 。”(yu liu :huang gong zai de liu shu 。)⑥cheng shi ;dou shi 。《shi ji ·wu qi chuan 》:“wei wen hou yi wei jiang ,ji qin ,ba wu cheng 。”

    shan :

    ①chu cao ;ge cao ;ge 。gu sai xie 《ji min yao shu ·geng tian 》:“shan ai zhi cao ,gan ji fang huo 。”②xiao chu ;chu qu 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“jin cao shan yi da nan ,lve yi ping yi 。”。③da lian dao 。《guo yu ·ji yu 》:“lei 、si (sī)、jia (jiā)、shan 。”(jie nong ju ming 。)

    qi :

    ①shu mu zi 。liu jia yi de he 。②wen ti ming ,fu de yi chong 。ru han ·mei cheng 《qi fa 》、han ·zhang heng 《qi bian 》、san guo ·wei ·cao zhi 《qi qi 》。③ren si hou ,mei ge qi tian ji yi ci ,cong “tou qi ”zhi “qi qi ”,jiao “zuo qi ”。《bei shi ·hu guo zhen chuan 》:“you zhao zi shi hong zhi qi qi ,jie wei she qian seng zhai 。”④xing 。【qi xi 】xia li qi yue chu qi wan ,gu shen hua niu lang zhi nv ci shi xiang hui yu tian he 。tang ·du fu 《qian niu zhi nv 》shi :“qian niu chu he xi ,zhi nv chu ji dong 。mo gu yong xiang wang ,qi xi shei jian tong ?”【qi che 】gu zhi qi che xiang dang yu cheng ren shen gao ,yin zuo cheng ren shen qu de dai chen 。na chao ·liang ·shen yao 《ji tai wei wang jian bei ming 》:“qing fang cun yi feng guo ,wang qi che yi shi jun 。”【qi miao 】gu dai di huang she qi miao gong feng qi dai zu xian 。《li ji ·wang zhi 》:“tian zi qi miao ,san zhao san mu ,yu tai zu zhi miao er qi 。”hou zuo feng jian wang chao de dai chen 。han ·gu yi 《guo qin lun 》:“yi fu zuo nan er qi miao hui 。”【qi qiao 】qi kong ,zhi er 、mu 、bi 、kou 。《zhuang zi ·ying di wang 》:“ren jie you qi qiao ,yi shi ting shi xi 。”【qi qing 】①ru jia zhi xi 、nu 、ai 、ju 、ai 、e 、yu 。②fo jia zhi xi 、nu 、you 、ju 、ai 、zeng 、yu 。③zhong yi xue zhi xi 、nu 、you 、sai 、bei 、kong 、jing 。

    zu :

    ①jia zu ,tong xing de qin shu 。《shi jing ·wei feng ·fen ju (jù)ru (rù)》:“bi ji (jì)zhi zi ,mei ru yu ;mei ru yu ,shu yi hu gong zu 。”(fen :shui ming 。ju ru :de di shi 。ji :zhu ci 。)《zuo chuan ·zhao gong ba nian 》:“chen ,zhuan xu zhi zu ye 。”②chong zu ;min zu 。《song shi ·kou zhun chuan 》:“di yin ming zhun shi wei bei ,an fu zu zhang 。”(zu zhang :gu dai shao shu min zu ju zu er ju de zhang mu ,jie zhi zhe xie bu zu 。)③pin lei 。《huai na zi ·chu zhen 》:“mo wu bai zu 。”④zhong ;yi ban 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“zu pao yue geng dao ,she ye 。”(pao :chu shi 。)⑤ju ji 。《zhuang zi ·zai you 》:“yun qi bu dai zu er yu 。”⑥gu dai mie zu de ku xing 。《shi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“shi wu an hou zai zhe ,zu yi 。”you 《xiang yu ben ji 》:“wu wang yan ,zu yi !”

    tai :

    (yi )xing ming ,ji san tai (liu ke xing )。gu dai yi “san tai ”bi “san gong ”(gu dai zui gao de guan wei )。 (er )yí ①dai ci 。wo ;wo de 。《shang shu ·shui ming shang 》:“chao xi na hui ,yi fu tai de 。”《shang shu ·yu gong 》:“zhi tai de xian 。”(zhi :jing 。)②he ;shen me 。《fa yan ·wen dao 》:“min shi zhi sun ji ru tai ?”③tong “yi ”。yu yue 。《shi ji ·tai shi gong zi xu 》:“tang yao xun wei ,yu shun bu tai 。”

    guan :

    (yi )①kan ;guan kan 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“yang ze guan xiang yu tian ,fu ze guan fa yu de 。”yao nai 《deng tai shan ji 》:“shi ri guan dao zhong dan ke 。”fan zhi kan 。②guan cha ;xi kan 。《lun yu ·yan yuan 》:“zhi zhi er hao yi ,cha yan er guan se 。”(zhi :pin zhi 。)③guan shang 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“yu guan fu ba ling sheng zhuang ,zai dong ting yi hu 。”《han fei zi ·cun han 》:“qin wang yin shi bu gan ,you guan bu le 。”④xian shi ;gei ren kan 。《zuo chuan ·xiang gong shi yi nian 》:“wei zheng ,guan bing yu na men 。”《guo yu ·zhou yu shang 》:“xian wang bu yao de bu guan bing 。”⑤jing guan huo jing xiang 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“ci ze yue yang lou zhi da guan ye 。” (er )guàn ①gu dai zong miao huo gong men wai liang pang de gao jian zhu wu 。yi chen que 。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“sui deng guan tai yi wang 。”②tai xie 。《hou han shu ·liang ji chuan 》:“xiu shan lou guan ,shu nian nai cheng 。”③jing guan de sheng chen 。gu dai zhan sheng zhe wei kua yao wu gong ,er ba di ren shi gu shou ji qi lai ,feng tu cheng wei gao da tu dui ,chen wei jing guan 。hu jing ye 《tang bing zhou dou du e guo gong wei chi gong bei 》:“feng shi zhu guan ,wang cheng yu shi 乂an 。”(乂an :tai ping mo shi 。)④dao guan ;dao jiao de miao yu 。liu yu xi 《xuan dou guan tao hua 》shi :“xuan dou guan li tao qian shu ,jin shi liu lang qu hou zai 。”

    jie :

    ①dou ;quan 。《lun yu ·ji shi 》:“wu er chen zhe ,jie bu yu ye 。”《meng zi ·liang hui wang shang 》:“bai xing jie yi wang wei ai ye 。”(ai :lin se 。)《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“gu yan fu zhe jie chen tao zhu gong 。”wen ting jun 《wang jiang na 》:“guo jin qian fan jie bu shi ,xie hui mai mai shui you you 。”②pu bian 。《shi jing ·zhou song ·feng nian 》:“yi qia bai li ,jiang fu kong jie 。”(qia :ge 。kong :shen 。)③tong “xie ”。xiang tong ;xie tong 。《lv shi chun qiu ·li wei 》:“wang guo zhi zhu ,bu zi yi wei huo ,gu yu jie 、zhou 、you 、li jie ye 。”(you 、li :zhi zhou you wang 、zhou li wang 。)you 《shang de 》:“xu su yi gong ,xiao min jie zhi 。”(xu su :chu xu fu su 、tian dan zhi piao de yi sai 。)

    fen :

    fen shao 。《zuo chuan ·wen gong san nian 》:“qin bai fa jin ,ji he fen zhou 。”(ji :du 。)

    wu :

    (yi )①ting ji bu liu de shui 。《jin shu ·zhou fang chuan 》:“qian gang jian yi niu mian shan wu zhong 。”②wu hui ;zang dong xi 。《zuo chuan ·xuan gong shi wu nian 》:“chuan ze na wu ,shan sou cang ji 。”③bu qing jie ;ang zang 。wen tian xiang 《zheng qi ge 》xu :“pian jian za ta ,xing sao 汙gou 。”④long zang ;dian wu 。《lv shi chun qiu · bu qin 》:“bi yi ji xie wu ji yi 。”《hou han shu ·huang qiong chuan 》:“jiao jiao zhe yi wu 。”⑤jian xie ;hang wei bu zheng 。《he (hé)guan zi ·wang tie (fū)》:“wu guan luan zhi ,bu feng hui fan fa ,ji zui jia min 。”(tie :fu tou 。)⑥di wa 。《guo yu ·zhou yu xia 》:“bei tang wu bi ,yi zhong ji mei 。” (er )wā jue de wei keng 。《li ji ·li yun 》:“wu zun er bei yin 。”