• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 忘憂常目擊,素尚與心冥。

    “忘憂常目擊,素尚與心冥。”詩句出處:《和牛相公題姑蘇所寄太湖石兼寄李蘇州》;是唐朝詩人劉禹錫的作品。

    震澤生奇石,沉潛得地靈。初辭水府出,猶帶龍宮腥。
    發自江湖國,來榮卿相庭。從風夏雲勢,上漢古查形。
    拂拭魚鱗見,鏗鏘玉韻聆。煙波含宿潤,苔蘚助新青。
    嵌穴胡雛貌,纖鋩蟲篆銘。孱顏傲林薄,飛動向雷霆。
    煩熱近還散,馀酲見便醒。凡禽不敢息,浮壒莫能停。
    靜稱垂松蓋,鮮宜映鶴翎。忘憂常目擊,素尚與心冥。
    眇小欺湘燕,團圓笑落星。徒然想融結,安可測年齡。
    采取詢鄉耋,搜求按舊經。垂鉤入空隙,隔浪動晶熒。
    有獲人爭賀,歡謠眾共聽。一州驚閱寶,千裡遠揚舲。
    睹物洛陽陌,懷人吳禦亭。寄言垂天翼,早晚起滄溟。

    【註釋】:

    憂:

    ①擔憂;發愁。《鹽鐵論·伐功》:“憂人之患者,民一心而歸之,湯武是也。”(湯武:商湯王和周武王。)白居易《賣炭翁》:“心憂炭賤願天寒。”②困厄;憂患。《新書·禮》:“憂民之憂者,民必憂其憂。”蘇軾《貧士》:“未能遣一力,分汝薪水憂。”③特指父母的喪事。《魏書·李彪傳》:“朝臣丁父憂者假滿赴職。”(丁:遭遇。)

    常:

    ①恒久不變的;固定的。《孫子·虛實》:“四時無常位。”(四時:四季。)《韓非子·五蠹》:“不期修古,不法常可。”②一定的準則或制度。《周易·系辭上》:“動靜有常。”《國語·楚語上》:“民不廢時務,官不易朝常。”③指由習慣而形成的常規、慣例。《管子·幼官》:“明法審數,立常備能,則治。”④特指封建社會倫理道德的最高準則。《論衡·問孔》:“五常之道,仁、義、禮、智、信也。”⑤平凡的;普通的。《史記·扁鵲傳》:“扁鵲,非常人也。”⑥日常;平時。《晉書·何曾傳》:“未嘗聞經國遠圖,惟說平生常事。”(經:治理。)⑦副詞。經常;常常。《列子·天瑞》:“常生常化者,無時不生,無時不化。”⑧古代長度單位。八尺為尋,兩尋為常。《韓非子·揚權》:“上失扶寸,下得尋常。”⑨通“嘗”。曾經。《荀子·天論》:“夫日月之有蝕,風雨之不時,怪星之黨(tǎng)見(xiàn),是無世而不常有之。”(黨:偶然。)

    目:

    ①眼睛。《荀子·勸學》:“目不能兩視而明。”②觀看;註視。《史記·陳涉世傢》:“卒中往往語,皆指目陳勝。”③以目示意;遞眼色。《史記·項羽本紀》:“范增數目項王。”④看法。方孝孺《答王秀才書》:“俾世俗易心改目,以勉其遠且大者。”⑤眼力;目光。魏征《述懷》:“既傷千裡目,還驚九折魂。”(九折:指道路崎嶇。)孟棨《本事詩·崔護》:“彼此目註者久之。”⑥網眼。劉知幾《史通·敘事》:“捕高鳥者張其萬置(jū),而獲之者由於一目。”(置:捕鳥獸的網。)⑦名目;條目。《梁書·殷鈞傳》:“又受詔料檢西省法書古籍,別為品目。”(省:官署名。)元稹《批宰臣請上尊號第二表》:“百吏雖存,官業多曠;萬目雖設,紀律未張。”⑧標題。《北史·儒林傳上·孫惠蔚》:“惠蔚既入東觀,見典籍未周……或文壞字誤,謬爛相屬,卷目雖多,全定者少。”(東觀:指宮中藏書、著書之處。謬爛:錯誤雜亂。屬:連接。)又目錄。韓愈《上張仆射書》:“有小吏持院中故事節目十餘事來示愈。”⑨頭領。《明史·陳金傳》:“賊覘(chān)諸要害無守者,乃悉所有賂目兵,乘暮遁去。”(覘:窺視。目兵:兵卒中的小頭目。)⑩品評;看待。《世說新語·賞譽》:“世目周侯,嶷如斷山。”(11)列;行列。文天祥《指南錄後序》:“北驅予並往,而不在使者之目。”[目前]1. 眼前。王鰲《震澤長語·文章》:“《禹貢》敘山水脈絡原委,如在目前。”2. 當前;現在。《閱微草堂筆記·灤陽消夏錄二》:“許之,則禍在後日;不許,則禍在目前。”

    擊:

    ①敲擊;敲打。《楚辭·九歌·國殤》:“援玉枹(fú)兮擊鳴鼓。”(枹:鼓槌。)蘇軾《石鐘山記》:“而陋者以斧斤考擊而求之,自以為得其實。”②攻打;攻擊。《左傳·隱公九年》:“祝聃逐之,衷戎師,前後擊之,盡殪。”(祝聃:鄭大夫。衷:同“中”,中斷。)蘇洵《六國論》:“後秦擊趙者再,李牧連卻之。”③擊殺。《史記·項羽本紀》:“壽畢,請以劍舞,因擊沛公於坐。”④觸及;碰撞。《史記·廉頗藺相如列傳》:“相如持其璧睨(nì)柱,欲以擊柱。”(睨:斜視。)《戰國策·齊策一》:“臨淄之途,車轂擊,人肩摩。”

    素:

    ①生絹。古詩《上山采蘼蕪》:“織縑(jiān)日一匹,織素五丈餘。”(縑:細絹。)②本色;白色。《呂氏春秋·當染》:“墨子見染素絲者而嘆曰:‘染於蒼則蒼,染於黃則黃。’”(蒼:青綠色。)③顏色單純;不艷麗。特指兇喪之事所用的。《史記·秦始皇本紀》:“子嬰即系頸以組,白馬素車。”④質樸;不加修飾。《呂氏春秋·知度》:“不雕其素。”⑤蔬菜瓜果等食物或不帶葷腥的食品。《漢書·霍光傳》:“居道上,不素食。”⑥真情;誠心。後作“愫”。蘇軾《徐州謝上表》:“惟有樸忠之素,既久而猶堅。”⑦副詞。1.向來;一向。《史記·張耳陳餘列傳》:“項羽亦素聞張耳賢。”2.空;白白地。《詩經·魏風·伐檀》:“彼君子兮,不素餐兮!”

    素尚:

    ①清素,高尚。任昉《王文憲集序》:“或功銘鼎彝,或德標~~。”②素淡的志趣。《南史·王曇首傳》:“幼有~~,兄弟分財,曇首惟取圖書而已。”

    尚:

    ①加在上面;超過。《詩經·齊風·著》:“尚之以瓊華乎而。”(瓊華:精美的玉。乎而:語氣詞。)②矜誇。《後漢書·張衡傳》:“雖才高於世,而無驕尚之情。”③尊崇;崇尚。《莊子·天道》:“鄉黨尚齒,行事尚賢。”④志趣;愛好。柳宗元《遊南亭夜還敘志七十韻》:“夙抱丘壑尚,率性恣遊遨。”⑤古代特指娶帝王之女為妻。《新唐書·郭釗傳》:“其子仲詞尚饒陽公主。”⑥主管;特指帝王的私人事物。《淮南子·覽冥》:“夫瞽師庶女,位賤尚葈。”(尚葈:即典枲,掌管佈縷麻草之物。)《史記·呂太後本紀》:“襄平侯通尚符節。”(通:紀通,人名。)⑦副詞。尚且;還。《詩經·王風·兔爰》:“我生之初,尚無為。”司馬遷《報任安書》:“如仆,尚何言哉!”

    與:

    (一)①給予;授予。《論語·雍也》:“原思為之宰,與之粟九百。”(原思:孔子弟子。宰:官名。粟:指俸祿。)②幫助。《戰國策·齊策一》:“君不與勝者,而與不勝者。”③贊許。《論語·述而》:“與其進也,不與其退也。”④結交;親附。《荀子·王霸》:“不欺其與。”(其與:指所結交的國傢。)⑤盟國;友邦。《荀子·王制》:“王奪之人,霸奪之與,強奪之地。”(之:其。人:指賢士。)⑥黨與;共事人。《後漢書·寇榮傳》:“於人少所與,以此見害於權寵。”(權寵:權臣;寵臣。)⑦介詞。相當於“跟”。《莊子·逍遙遊》:“蜩與學鳩笑之。”⑧連詞。1. 相當於“和”。《漢書·賈誼傳》:“太子之善,在於早諭教與選左右。”2.[與其]表示比較。《論語·八佾》:“與其奢也,寧儉。”⑨對付。《史記·燕召公世傢》:“龐煖易與耳。”(二)yú 語氣詞。1. 用在句尾表示疑問。《史記·樗裡子甘茂列傳》:“卿明知其不如文信侯專與?”(文信侯:指呂不韋。專:專權。)2. 用在句尾表示感嘆。《禮記·中庸》:“舜其大知也與!”(知:智。)以上意義後作“歟”。 (三)yù 參加。《左傳·僖公三十二年》:“蹇叔之子與師。”(師:軍隊。)

    心:

    ①心臟。《淮南子·原道》:“心者,五臟之主也。”②通常指思維器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官則思。”《國語·周語上》:“夫民慮之於心,而宣之於口。”③掛懷;關心。唐順之《與呂沃洲巡按書》:“兩公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:於。)④中央;中心。劉禹錫《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心。”⑤星宿名。二十八宿之一。《呂氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之處。《三國志·蜀書·龐統法正傳》:“而敵傢數道並進,已入心腹。”2. 親信的人。

    冥:

    ①昏暗。《周易·升》:“冥升在上,消不富也。”(消:消失,消衰。)《淮南子·說林》:“置之冥室之中。”②夜晚。枚乘《七發》:“冥火薄天,兵車雷運。”(薄:迫近。雷運:像迅雷一樣滾動。)③幽深。孫綽《遊天臺山賦》:“臨萬丈之絕冥。”④遠;深遠;高遠。《楚辭·九章·悲回風》:“據青冥而攄(shū)虹兮,遂儵忽而捫天。”(攄:舒張。儵忽:同“倏忽”。)杜牧《阿房宮賦》:“高低冥迷,不知西東。”又深入。⑤愚昧;不明事理。韓愈《鱷魚文》:“不然,則是鱷魚冥頑不靈,刺史雖有言,不聞不知也。”⑥迷信指人死後進入的世界;陰間。陶潛《乞食》:“銜戢(jí)如何謝?冥報以相貽。”(銜戢:說不出話。)方苞《獄中雜記》:“胥某一夕暴卒,人皆以為冥謫雲。”⑦通“溟”。海。莊子《逍遙遊》:“北冥有魚,其名為鯤。”⑧相合;暗合。《關尹子·四符》:“唯無我無人,無首無尾,所以與天地冥。”[冥冥]1. 昏暗。范仲淹《嶽陽樓記》:“薄暮冥冥,虎嘯猿啼。”2.高遠。蘇軾《喜雨亭記》:“太空冥冥,不可得而名。”


  • 忘忧常目击,素尚与心冥。

    “忘忧常目击,素尚与心冥。”诗句出处:《和牛相公题姑苏所寄太湖石兼寄李苏州》;是唐朝诗人刘禹锡的作品。

    震泽生奇石,沉潜得地灵。初辞水府出,犹带龙宫腥。
    发自江湖国,来荣卿相庭。从风夏云势,上汉古查形。
    拂拭鱼鳞见,铿锵玉韵聆。烟波含宿润,苔藓助新青。
    嵌穴胡雏貌,纤铓虫篆铭。孱颜傲林薄,飞动向雷霆。
    烦热近还散,馀酲见便醒。凡禽不敢息,浮壒莫能停。
    静称垂松盖,鲜宜映鹤翎。忘忧常目击,素尚与心冥。
    眇小欺湘燕,团圆笑落星。徒然想融结,安可测年龄。
    采取询乡耋,搜求按旧经。垂钩入空隙,隔浪动晶荧。
    有获人争贺,欢谣众共听。一州惊阅宝,千里远扬舲。
    睹物洛阳陌,怀人吴御亭。寄言垂天翼,早晚起沧溟。

    【注释】:

    忧:

    ①担忧;发愁。《盐铁论·伐功》:“忧人之患者,民一心而归之,汤武是也。”(汤武:商汤王和周武王。)白居易《卖炭翁》:“心忧炭贱愿天寒。”②困厄;忧患。《新书·礼》:“忧民之忧者,民必忧其忧。”苏轼《贫士》:“未能遣一力,分汝薪水忧。”③特指父母的丧事。《魏书·李彪传》:“朝臣丁父忧者假满赴职。”(丁:遭遇。)

    常:

    ①恒久不变的;固定的。《孙子·虚实》:“四时无常位。”(四时:四季。)《韩非子·五蠹》:“不期修古,不法常可。”②一定的准则或制度。《周易·系辞上》:“动静有常。”《国语·楚语上》:“民不废时务,官不易朝常。”③指由习惯而形成的常规、惯例。《管子·幼官》:“明法审数,立常备能,则治。”④特指封建社会伦理道德的最高准则。《论衡·问孔》:“五常之道,仁、义、礼、智、信也。”⑤平凡的;普通的。《史记·扁鹊传》:“扁鹊,非常人也。”⑥日常;平时。《晋书·何曾传》:“未尝闻经国远图,惟说平生常事。”(经:治理。)⑦副词。经常;常常。《列子·天瑞》:“常生常化者,无时不生,无时不化。”⑧古代长度单位。八尺为寻,两寻为常。《韩非子·扬权》:“上失扶寸,下得寻常。”⑨通“尝”。曾经。《荀子·天论》:“夫日月之有蚀,风雨之不时,怪星之党(tǎng)见(xiàn),是无世而不常有之。”(党:偶然。)

    目:

    ①眼睛。《荀子·劝学》:“目不能两视而明。”②观看;注视。《史记·陈涉世家》:“卒中往往语,皆指目陈胜。”③以目示意;递眼色。《史记·项羽本纪》:“范增数目项王。”④看法。方孝孺《答王秀才书》:“俾世俗易心改目,以勉其远且大者。”⑤眼力;目光。魏征《述怀》:“既伤千里目,还惊九折魂。”(九折:指道路崎岖。)孟棨《本事诗·崔护》:“彼此目注者久之。”⑥网眼。刘知几《史通·叙事》:“捕高鸟者张其万置(jū),而获之者由于一目。”(置:捕鸟兽的网。)⑦名目;条目。《梁书·殷钧传》:“又受诏料检西省法书古籍,别为品目。”(省:官署名。)元稹《批宰臣请上尊号第二表》:“百吏虽存,官业多旷;万目虽设,纪律未张。”⑧标题。《北史·儒林传上·孙惠蔚》:“惠蔚既入东观,见典籍未周……或文坏字误,谬烂相属,卷目虽多,全定者少。”(东观:指宫中藏书、著书之处。谬烂:错误杂乱。属:连接。)又目录。韩愈《上张仆射书》:“有小吏持院中故事节目十余事来示愈。”⑨头领。《明史·陈金传》:“贼觇(chān)诸要害无守者,乃悉所有赂目兵,乘暮遁去。”(觇:窥视。目兵:兵卒中的小头目。)⑩品评;看待。《世说新语·赏誉》:“世目周侯,嶷如断山。”(11)列;行列。文天祥《指南录后序》:“北驱予并往,而不在使者之目。”[目前]1. 眼前。王鳌《震泽长语·文章》:“《禹贡》叙山水脉络原委,如在目前。”2. 当前;现在。《阅微草堂笔记·滦阳消夏录二》:“许之,则祸在后日;不许,则祸在目前。”

    击:

    ①敲击;敲打。《楚辞·九歌·国殇》:“援玉枹(fú)兮击鸣鼓。”(枹:鼓槌。)苏轼《石钟山记》:“而陋者以斧斤考击而求之,自以为得其实。”②攻打;攻击。《左传·隐公九年》:“祝聃逐之,衷戎师,前后击之,尽殪。”(祝聃:郑大夫。衷:同“中”,中断。)苏洵《六国论》:“后秦击赵者再,李牧连却之。”③击杀。《史记·项羽本纪》:“寿毕,请以剑舞,因击沛公于坐。”④触及;碰撞。《史记·廉颇蔺相如列传》:“相如持其璧睨(nì)柱,欲以击柱。”(睨:斜视。)《战国策·齐策一》:“临淄之途,车毂击,人肩摩。”

    素:

    ①生绢。古诗《上山采蘼芜》:“织缣(jiān)日一匹,织素五丈余。”(缣:细绢。)②本色;白色。《吕氏春秋·当染》:“墨子见染素丝者而叹曰:‘染于苍则苍,染于黄则黄。’”(苍:青绿色。)③颜色单纯;不艳丽。特指凶丧之事所用的。《史记·秦始皇本纪》:“子婴即系颈以组,白马素车。”④质朴;不加修饰。《吕氏春秋·知度》:“不雕其素。”⑤蔬菜瓜果等食物或不带荤腥的食品。《汉书·霍光传》:“居道上,不素食。”⑥真情;诚心。后作“愫”。苏轼《徐州谢上表》:“惟有朴忠之素,既久而犹坚。”⑦副词。1.向来;一向。《史记·张耳陈余列传》:“项羽亦素闻张耳贤。”2.空;白白地。《诗经·魏风·伐檀》:“彼君子兮,不素餐兮!”

    素尚:

    ①清素,高尚。任昉《王文宪集序》:“或功铭鼎彝,或德标~~。”②素淡的志趣。《南史·王昙首传》:“幼有~~,兄弟分财,昙首惟取图书而已。”

    尚:

    ①加在上面;超过。《诗经·齐风·著》:“尚之以琼华乎而。”(琼华:精美的玉。乎而:语气词。)②矜夸。《后汉书·张衡传》:“虽才高于世,而无骄尚之情。”③尊崇;崇尚。《庄子·天道》:“乡党尚齿,行事尚贤。”④志趣;爱好。柳宗元《游南亭夜还叙志七十韵》:“夙抱丘壑尚,率性恣游遨。”⑤古代特指娶帝王之女为妻。《新唐书·郭钊传》:“其子仲词尚饶阳公主。”⑥主管;特指帝王的私人事物。《淮南子·览冥》:“夫瞽师庶女,位贱尚葈。”(尚葈:即典枲,掌管布缕麻草之物。)《史记·吕太后本纪》:“襄平侯通尚符节。”(通:纪通,人名。)⑦副词。尚且;还。《诗经·王风·兔爰》:“我生之初,尚无为。”司马迁《报任安书》:“如仆,尚何言哉!”

    与:

    (一)①给予;授予。《论语·雍也》:“原思为之宰,与之粟九百。”(原思:孔子弟子。宰:官名。粟:指俸禄。)②帮助。《战国策·齐策一》:“君不与胜者,而与不胜者。”③赞许。《论语·述而》:“与其进也,不与其退也。”④结交;亲附。《荀子·王霸》:“不欺其与。”(其与:指所结交的国家。)⑤盟国;友邦。《荀子·王制》:“王夺之人,霸夺之与,强夺之地。”(之:其。人:指贤士。)⑥党与;共事人。《后汉书·寇荣传》:“于人少所与,以此见害于权宠。”(权宠:权臣;宠臣。)⑦介词。相当于“跟”。《庄子·逍遥游》:“蜩与学鸠笑之。”⑧连词。1. 相当于“和”。《汉书·贾谊传》:“太子之善,在于早谕教与选左右。”2.[与其]表示比较。《论语·八佾》:“与其奢也,宁俭。”⑨对付。《史记·燕召公世家》:“庞煖易与耳。”(二)yú 语气词。1. 用在句尾表示疑问。《史记·樗里子甘茂列传》:“卿明知其不如文信侯专与?”(文信侯:指吕不韦。专:专权。)2. 用在句尾表示感叹。《礼记·中庸》:“舜其大知也与!”(知:智。)以上意义后作“欤”。 (三)yù 参加。《左传·僖公三十二年》:“蹇叔之子与师。”(师:军队。)

    心:

    ①心脏。《淮南子·原道》:“心者,五脏之主也。”②通常指思维器官和思想、感情等。《孟子·告子上》:“心之官则思。”《国语·周语上》:“夫民虑之于心,而宣之于口。”③挂怀;关心。唐顺之《与吕沃洲巡按书》:“两公者,一日居乎其位,一日心乎其民者也。”(乎:于。)④中央;中心。刘禹锡《洞庭秋月行》:“洞庭湖月生湖心。”⑤星宿名。二十八宿之一。《吕氏春秋·季夏》:“季夏之月,日在柳,昏心中,旦尾中。”[心腹]1.要害之处。《三国志·蜀书·庞统法正传》:“而敌家数道并进,已入心腹。”2. 亲信的人。

    冥:

    ①昏暗。《周易·升》:“冥升在上,消不富也。”(消:消失,消衰。)《淮南子·说林》:“置之冥室之中。”②夜晚。枚乘《七发》:“冥火薄天,兵车雷运。”(薄:迫近。雷运:像迅雷一样滚动。)③幽深。孙绰《游天台山赋》:“临万丈之绝冥。”④远;深远;高远。《楚辞·九章·悲回风》:“据青冥而摅(shū)虹兮,遂儵忽而扪天。”(摅:舒张。儵忽:同“倏忽”。)杜牧《阿房宫赋》:“高低冥迷,不知西东。”又深入。⑤愚昧;不明事理。韩愈《鳄鱼文》:“不然,则是鳄鱼冥顽不灵,刺史虽有言,不闻不知也。”⑥迷信指人死后进入的世界;阴间。陶潜《乞食》:“衔戢(jí)如何谢?冥报以相贻。”(衔戢:说不出话。)方苞《狱中杂记》:“胥某一夕暴卒,人皆以为冥谪云。”⑦通“溟”。海。庄子《逍遥游》:“北冥有鱼,其名为鲲。”⑧相合;暗合。《关尹子·四符》:“唯无我无人,无首无尾,所以与天地冥。”[冥冥]1. 昏暗。范仲淹《岳阳楼记》:“薄暮冥冥,虎啸猿啼。”2.高远。苏轼《喜雨亭记》:“太空冥冥,不可得而名。”


  • wang you chang mu ji ,su shang yu xin ming 。

    “wang you chang mu ji ,su shang yu xin ming 。”shi gou chu chu :《he niu xiang gong ti gu su suo ji tai hu dan jian ji li su zhou 》;shi tang chao shi ren liu yu xi de zuo pin 。

    zhen ze sheng ji dan ,chen qian de de ling 。chu ci shui fu chu ,you dai long gong xing 。
    fa zi jiang hu guo ,lai rong qing xiang ting 。cong feng xia yun shi ,shang han gu cha xing 。
    bi shi yu lin jian ,keng qiang yu yun ling 。yan bo han su run ,tai xian zhu xin qing 。
    qian xue hu chu mao ,qian mang chong zhuan ming 。can yan ao lin bao ,fei dong xiang lei ting 。
    fan re jin hai san ,yu cheng jian bian xing 。fan qin bu gan xi ,fu ai mo neng ting 。
    jing chen chui song gai ,xian yi ying he ling 。wang you chang mu ji ,su shang yu xin ming 。
    miao xiao qi xiang yan ,tuan yuan xiao la xing 。tu ran xiang rong jie ,an ke ce nian ling 。
    cai qu xun xiang die ,sou qiu an jiu jing 。chui gou ru kong xi ,ge lang dong jing ying 。
    you huo ren zheng he ,huan yao zhong gong ting 。yi zhou jing yue bao ,qian li yuan yang ling 。
    du wu luo yang mo ,huai ren wu yu ting 。ji yan chui tian yi ,zao wan qi cang ming 。

    【zhu shi 】:

    you :

    ①dan you ;fa chou 。《yan tie lun ·fa gong 》:“you ren zhi huan zhe ,min yi xin er gui zhi ,shang wu shi ye 。”(shang wu :shang shang wang he zhou wu wang 。)bai ju yi 《mai tan weng 》:“xin you tan jian yuan tian han 。”②kun e ;you huan 。《xin shu ·li 》:“you min zhi you zhe ,min bi you ji you 。”su shi 《pin shi 》:“wei neng qian yi li ,fen ru xin shui you 。”③te zhi fu mu de sang shi 。《wei shu ·li biao chuan 》:“chao chen ding fu you zhe jia man fu zhi 。”(ding :zao yu 。)

    chang :

    ①heng jiu bu bian de ;gu ding de 。《sun zi ·xu shi 》:“si shi mo chang wei 。”(si shi :si ji 。)《han fei zi ·wu du 》:“bu ji xiu gu ,bu fa chang ke 。”②yi ding de zhun ze huo zhi du 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“dong jing you chang 。”《guo yu ·chu yu shang 》:“min bu fei shi wu ,guan bu yi chao chang 。”③zhi you xi guan er xing cheng de chang gui 、guan li 。《guan zi ·you guan 》:“ming fa shen shu ,li chang bei neng ,ze zhi 。”④te zhi feng jian she hui lun li dao de de zui gao zhun ze 。《lun heng ·wen kong 》:“wu chang zhi dao ,ren 、yi 、li 、zhi 、xin ye 。”⑤ping fan de ;pu tong de 。《shi ji ·bian que chuan 》:“bian que ,fei chang ren ye 。”⑥ri chang ;ping shi 。《jin shu ·he ceng chuan 》:“wei chang wen jing guo yuan tu ,wei shui ping sheng chang shi 。”(jing :zhi li 。)⑦fu ci 。jing chang ;chang chang 。《lie zi ·tian rui 》:“chang sheng chang hua zhe ,mo shi bu sheng ,mo shi bu hua 。”⑧gu dai chang du chan wei 。ba che wei xun ,liang xun wei chang 。《han fei zi ·yang quan 》:“shang shi fu cun ,xia de xun chang 。”⑨tong “chang ”。ceng jing 。《xun zi ·tian lun 》:“fu ri yue zhi you shi ,feng yu zhi bu shi ,guai xing zhi dang (tǎng)jian (xiàn),shi mo shi er bu chang you zhi 。”(dang :ou ran 。)

    mu :

    ①yan jing 。《xun zi ·quan xue 》:“mu bu neng liang shi er ming 。”②guan kan ;zhu shi 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“cu zhong wang wang yu ,jie zhi mu chen sheng 。”③yi mu shi yi ;di yan se 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“fan zeng shu mu xiang wang 。”④kan fa 。fang xiao ru 《da wang xiu cai shu 》:“bi shi su yi xin gai mu ,yi mian ji yuan ju da zhe 。”⑤yan li ;mu guang 。wei zheng 《shu huai 》:“ji shang qian li mu ,hai jing jiu she hun 。”(jiu she :zhi dao lu qi qu 。)meng qi 《ben shi shi ·cui hu 》:“bi ci mu zhu zhe jiu zhi 。”⑥wang yan 。liu zhi ji 《shi tong ·xu shi 》:“bu gao diao zhe zhang ji mo zhi (jū),er huo zhi zhe you yu yi mu 。”(zhi :bu diao shou de wang 。)⑦ming mu ;tiao mu 。《liang shu ·yan jun chuan 》:“you shou zhao liao jian xi sheng fa shu gu ji ,bie wei pin mu 。”(sheng :guan shu ming 。)yuan zhen 《pi zai chen qing shang zun hao di er biao 》:“bai li sui cun ,guan ye duo kuang ;mo mu sui she ,ji lv wei zhang 。”⑧biao ti 。《bei shi ·ru lin chuan shang ·sun hui wei 》:“hui wei ji ru dong guan ,jian dian ji wei zhou ……huo wen huai zi wu ,miu lan xiang shu ,juan mu sui duo ,quan ding zhe shao 。”(dong guan :zhi gong zhong cang shu 、zhe shu zhi chu 。miu lan :cuo wu za luan 。shu :lian jie 。)you mu lu 。han yu 《shang zhang pu she shu 》:“you xiao li chi yuan zhong gu shi jie mu shi yu shi lai shi yu 。”⑨tou ling 。《ming shi ·chen jin chuan 》:“zei chan (chān)zhu yao hai mo shou zhe ,nai xi suo you lu mu bing ,cheng mu dun qu 。”(chan :kui shi 。mu bing :bing cu zhong de xiao tou mu 。)⑩pin ping ;kan dai 。《shi shui xin yu ·shang yu 》:“shi mu zhou hou ,yi ru duan shan 。”(11)lie ;hang lie 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“bei qu yu bing wang ,er bu zai shi zhe zhi mu 。”[mu qian ]1. yan qian 。wang ao 《zhen ze chang yu ·wen zhang 》:“《yu gong 》xu shan shui mai lao yuan wei ,ru zai mu qian 。”2. dang qian ;xian zai 。《yue wei cao tang bi ji ·luan yang xiao xia lu er 》:“hu zhi ,ze huo zai hou ri ;bu hu ,ze huo zai mu qian 。”

    ji :

    ①qiao ji ;qiao da 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“yuan yu bao (fú)xi ji ming gu 。”(bao :gu chui 。)su shi 《dan zhong shan ji 》:“er lou zhe yi fu jin kao ji er qiu zhi ,zi yi wei de ji shi 。”②gong da ;gong ji 。《zuo chuan ·yin gong jiu nian 》:“zhu dan zhu zhi ,zhong rong shi ,qian hou ji zhi ,jin yi 。”(zhu dan :zheng da fu 。zhong :tong “zhong ”,zhong duan 。)su xun 《liu guo lun 》:“hou qin ji zhao zhe zai ,li mu lian que zhi 。”③ji sha 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shou bi ,qing yi jian wu ,yin ji pei gong yu zuo 。”④chu ji ;peng zhuang 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“xiang ru chi ji bi ni (nì)zhu ,yu yi ji zhu 。”(ni :xie shi 。)《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“lin zi zhi tu ,che gu ji ,ren jian ma 。”

    su :

    ①sheng juan 。gu shi 《shang shan cai mi wu 》:“zhi jian (jiān)ri yi pi ,zhi su wu zhang yu 。”(jian :xi juan 。)②ben se ;bai se 。《lv shi chun qiu ·dang ran 》:“mo zi jian ran su si zhe er tan yue :‘ran yu cang ze cang ,ran yu huang ze huang 。’”(cang :qing lu se 。)③yan se chan chun ;bu yan li 。te zhi xiong sang zhi shi suo yong de 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“zi ying ji ji geng yi zu ,bai ma su che 。”④zhi piao ;bu jia xiu shi 。《lv shi chun qiu ·zhi du 》:“bu diao ji su 。”⑤shu cai gua guo deng shi wu huo bu dai hun xing de shi pin 。《han shu ·huo guang chuan 》:“ju dao shang ,bu su shi 。”⑥zhen qing ;cheng xin 。hou zuo “su ”。su shi 《xu zhou xie shang biao 》:“wei you piao zhong zhi su ,ji jiu er you jian 。”⑦fu ci 。1.xiang lai ;yi xiang 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“xiang yu yi su wen zhang er xian 。”2.kong ;bai bai de 。《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bi jun zi xi ,bu su can xi !”

    su shang :

    ①qing su ,gao shang 。ren fang 《wang wen xian ji xu 》:“huo gong ming ding yi ,huo de biao ~~。”②su dan de zhi qu 。《na shi ·wang tan shou chuan 》:“you you ~~,xiong di fen cai ,tan shou wei qu tu shu er yi 。”

    shang :

    ①jia zai shang mian ;chao guo 。《shi jing ·ji feng ·zhe 》:“shang zhi yi qiong hua hu er 。”(qiong hua :jing mei de yu 。hu er :yu qi ci 。)②jin kua 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“sui cai gao yu shi ,er mo jiao shang zhi qing 。”③zun chong ;chong shang 。《zhuang zi ·tian dao 》:“xiang dang shang chi ,hang shi shang xian 。”④zhi qu ;ai hao 。liu zong yuan 《you na ting ye hai xu zhi qi shi yun 》:“su bao qiu he shang ,lv xing zi you ao 。”⑤gu dai te zhi qu di wang zhi nv wei qi 。《xin tang shu ·guo zhao chuan 》:“ji zi zhong ci shang rao yang gong zhu 。”⑥zhu guan ;te zhi di wang de si ren shi wu 。《huai na zi ·lan ming 》:“fu gu shi shu nv ,wei jian shang xi 。”(shang xi :ji dian xi ,zhang guan bu lv ma cao zhi wu 。)《shi ji ·lv tai hou ben ji 》:“xiang ping hou tong shang fu jie 。”(tong :ji tong ,ren ming 。)⑦fu ci 。shang ju ;hai 。《shi jing ·wang feng ·tu yuan 》:“wo sheng zhi chu ,shang mo wei 。”si ma qian 《bao ren an shu 》:“ru pu ,shang he yan zai !”

    yu :

    (yi )①gei yu ;shou yu 。《lun yu ·yong ye 》:“yuan sai wei zhi zai ,yu zhi su jiu bai 。”(yuan sai :kong zi di zi 。zai :guan ming 。su :zhi feng lu 。)②bang zhu 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“jun bu yu sheng zhe ,er yu bu sheng zhe 。”③zan hu 。《lun yu ·shu er 》:“yu ji jin ye ,bu yu ji tui ye 。”④jie jiao ;qin fu 。《xun zi ·wang ba 》:“bu qi ji yu 。”(ji yu :zhi suo jie jiao de guo jia 。)⑤meng guo ;you bang 。《xun zi ·wang zhi 》:“wang duo zhi ren ,ba duo zhi yu ,jiang duo zhi de 。”(zhi :ji 。ren :zhi xian shi 。)⑥dang yu ;gong shi ren 。《hou han shu ·kou rong chuan 》:“yu ren shao suo yu ,yi ci jian hai yu quan chong 。”(quan chong :quan chen ;chong chen 。)⑦jie ci 。xiang dang yu “gen ”。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“tiao yu xue jiu xiao zhi 。”⑧lian ci 。1. xiang dang yu “he ”。《han shu ·gu yi chuan 》:“tai zi zhi shan ,zai yu zao yu jiao yu shua zuo you 。”2.[yu ji ]biao shi bi jiao 。《lun yu ·ba yi 》:“yu ji she ye ,ning jian 。”⑨dui fu 。《shi ji ·yan shao gong shi jia 》:“pang nuan yi yu er 。”(er )yú yu qi ci 。1. yong zai gou wei biao shi yi wen 。《shi ji ·chu li zi gan mao lie chuan 》:“qing ming zhi ji bu ru wen xin hou zhuan yu ?”(wen xin hou :zhi lv bu wei 。zhuan :zhuan quan 。)2. yong zai gou wei biao shi gan tan 。《li ji ·zhong yong 》:“shun ji da zhi ye yu !”(zhi :zhi 。)yi shang yi yi hou zuo “yu ”。 (san )yù can jia 。《zuo chuan ·xi gong san shi er nian 》:“jian shu zhi zi yu shi 。”(shi :jun dui 。)

    xin :

    ①xin zang 。《huai na zi ·yuan dao 》:“xin zhe ,wu zang zhi zhu ye 。”②tong chang zhi sai wei qi guan he sai xiang 、gan qing deng 。《meng zi ·gao zi shang 》:“xin zhi guan ze sai 。”《guo yu ·zhou yu shang 》:“fu min lv zhi yu xin ,er xuan zhi yu kou 。”③gua huai ;guan xin 。tang shun zhi 《yu lv wo zhou xun an shu 》:“liang gong zhe ,yi ri ju hu ji wei ,yi ri xin hu ji min zhe ye 。”(hu :yu 。)④zhong yang ;zhong xin 。liu yu xi 《dong ting qiu yue hang 》:“dong ting hu yue sheng hu xin 。”⑤xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·ji xia 》:“ji xia zhi yue ,ri zai liu ,hun xin zhong ,dan wei zhong 。”[xin fu ]1.yao hai zhi chu 。《san guo zhi ·shu shu ·pang tong fa zheng chuan 》:“er di jia shu dao bing jin ,yi ru xin fu 。”2. qin xin de ren 。

    ming :

    ①hun an 。《zhou yi ·sheng 》:“ming sheng zai shang ,xiao bu fu ye 。”(xiao :xiao shi ,xiao cui 。)《huai na zi ·shui lin 》:“zhi zhi ming shi zhi zhong 。”②ye wan 。mei cheng 《qi fa 》:“ming huo bao tian ,bing che lei yun 。”(bao :pai jin 。lei yun :xiang xun lei yi yang gun dong 。)③you shen 。sun chao 《you tian tai shan fu 》:“lin mo zhang zhi jue ming 。”④yuan ;shen yuan ;gao yuan 。《chu ci ·jiu zhang ·bei hui feng 》:“ju qing ming er shu (shū)hong xi ,sui shu hu er men tian 。”(shu :shu zhang 。shu hu :tong “shu hu ”。)du mu 《a fang gong fu 》:“gao di ming mi ,bu zhi xi dong 。”you shen ru 。⑤yu mei ;bu ming shi li 。han yu 《e yu wen 》:“bu ran ,ze shi e yu ming wan bu ling ,ci shi sui you yan ,bu wen bu zhi ye 。”⑥mi xin zhi ren si hou jin ru de shi jie ;yin jian 。tao qian 《qi shi 》:“xian ji (jí)ru he xie ?ming bao yi xiang yi 。”(xian ji :shui bu chu hua 。)fang bao 《yu zhong za ji 》:“xu mou yi xi bao cu ,ren jie yi wei ming zhe yun 。”⑦tong “ming ”。hai 。zhuang zi 《xiao yao you 》:“bei ming you yu ,ji ming wei kun 。”⑧xiang ge ;an ge 。《guan yin zi ·si fu 》:“wei mo wo mo ren ,mo shou mo wei ,suo yi yu tian de ming 。”[ming ming ]1. hun an 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“bao mu ming ming ,hu xiao yuan ti 。”2.gao yuan 。su shi 《xi yu ting ji 》:“tai kong ming ming ,bu ke de er ming 。”