• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 煙霞為老伴,蒲柳任先凋。

    “煙霞為老伴,蒲柳任先凋。”詩句出處:《酬楊八庶子喜韓吳興與餘同遷見贈》;是唐朝詩人劉禹錫的作品。

    早遇聖明朝,雁行登九霄。文輕傅武仲,酒逼蓋寬饒。
    舍矢同瞻鵠,當筵共賽梟。琢磨三益重,唱和五音調。
    臺柏煙常起,池荷香暗飄。星文辭北極,旗影度東遼。
    直道由來黜,浮名豈敢要。三湘與百越,雨散又雲搖。
    遠守慚侯籍,征還荷詔條。悴容唯舌在,別恨幾魂銷。
    滿眼悲陳事,逢人少舊僚。煙霞為老伴,蒲柳任先凋。
    虎綬懸新印,龍舼理去橈。斷腸天北郡,攜手洛陽橋。
    幢蓋今雖貴,弓旌會見招。其如草玄客,空宇久寥寥。

    【註釋】:

    煙:

    (一)①物質燃燒時產生的氣狀物。《國語 · 魯語上》:“既其葬也,焚,煙徹於上。”王維《輞川閑居贈裴秀才迪》:“墟裡上孤煙。”②泛指雲氣、霧靄等煙狀之物。陳子昂《春日登金華觀》:“山川亂雲日,樓榭入煙霄。”杜牧《泊秦淮》:“煙籠寒水月籠沙。”③煙熏所積的灰。可制墨。簡文帝《與湘東王書》:“煙墨不言,受其驅染。”晁貫之《墨經·松》:“墨取廬山松煙。”代指墨。庾肩吾《謝賚銅硯筆格啟》:“煙磨青石。” (二)yīn [煙煴]1.古人指天地未分時的混沌之氣。班固《東都賦》:“降煙煴,調元氣。”2. 為陰陽二氣和合的樣子。張衡《思玄賦》:“天地煙煴,百卉含葩。”3.雲煙彌漫的樣子。江淹《別賦》:“襲青氣之煙煴。”

    煙霞:

    ①雲氣。沈約《桐柏山金庭館碑》:“吐吸~~,變煉丹液。”②指山水勝景。《北史·徐則傳》:“餐松餌術,棲息~~。”

    霞:

    ①彩霞。王勃《滕王閣序》:“落霞與孤鶩齊飛。”②色彩艷麗。孟郊《送諫議十六叔至孝義渡》:“霞衣相飄飄。”③通“遐”。遙遠。《楚辭·遠遊》:“載營魄而登霞兮,掩浮雲而上征。”(營魄:魂魄。)

    為:

    (一)①做。《詩經·周頌·豐年》:“為酒為醴,烝畀祖妣。”(烝:進獻。畀:給予。)《論語·學而》:“其為人也孝弟(tì)。”(弟:同“悌”。友愛。)②制作;創作。《禮記·曲禮下》:“為宮室,不斬於丘木。”(丘木:墓地的樹。)《漢書·枚乘傳》:“司馬相如善為文而遲。”(遲:慢。)③治理。《商君書·農戰》:“善為國者,倉廩雖滿,不偷於農。”(偷:怠惰;忽視。)《論語·為政》:“為政以德。”④行為。范仲淹《嶽陽樓記》:“予嘗求古仁人之心,或異二者之為。”(嘗:曾經。)⑤充當。《論語·為政》:“溫故而知新,可以為師矣。”(溫:溫習。故:舊的知識。)⑥當作。李白《夢遊天姥吟留別》:“霓為衣兮風為馬。”⑦變為;成為。屈原《離騷》:“蘭芷變而不芳兮,荃蕙化而為茅。”(蘭、芷、荃、蕙:皆香草名。)⑧認為。《孟子·公孫醜上》:“而子為我願之乎?”(子:你。)⑨是。《左傳·宣公三年》:“餘為伯儵,餘而祖也。”⑩介詞。1. 表被動。被。《三國志 · 吳書· 呂蒙傳》:“為張遼等所襲。”2.表對象。對;向。《戰國策·韓策二》:“(嚴仲子)因為聶政語曰:‘臣有仇。’”(11)連詞。如果。《戰國策·秦策四》:“秦為知之,必不救也。”(12)語氣詞。1. 與“何”相配,表疑問語氣。《論語·季氏》:“何以伐為?”(伐:進攻。)2. 多用於句未,表示反問語氣。《漢書·外戚傳下·趙皇後》:“今故告之,反怒為!”(故:故意。) (二)wèi ①幫助。《詩經·大雅·鳧鷖》:“公屍燕飲,福祿來為。”②介詞。1. 表對象。替。《論語·學而》:“為人謀而不忠乎?”2. 表原因。因為。《荀子·天論》:“天行有常,不為堯存,不為桀亡。”3. 表目的。為瞭。《孔雀東南飛》:“慎勿為婦死。”③通“偽”。假裝。《禮記·檀弓下》:“夫子為弗聞也者而過之。”

    老:

    ①年歲大。《詩經·邶風·擊鼓》:“與子偕老。”(偕:一同。)《老子》第十八章:“民至老死不相往來。”②衰老。辛棄疾《永遇樂·京口北固亭懷古》:“廉頗老矣,尚能飯否?”③老年人。《戰國策·齊策》:“民扶老攜幼,迎君道中。”特用於對資深長者的敬稱。《詩經·小雅·十月之交》:“不憖遺一老。”(憖yìn:願)④老死;終老。死的諱稱。張溥《五人墓碑記》:“令五人者保其首領以老於戶牖之下。”⑤敬老,養老。《孟子·梁惠王上》:“老吾老以及人之老。”⑥熟練,有經驗。歐陽修《為君難論》:“其父奢,趙之名將,老用於兵者也。”⑦對公卿大夫的總稱。《左傳·昭公十三年》:“天子之老,請帥王賦。”也指大夫的傢臣《論語·憲問》:“孟公綽為趙魏老則優。”(孟公綽:魯大夫。趙魏:都是晉國的世卿。)⑧告老;年老退休。《左傳·襄公三年》:“祁奚請老。”(祁奚:晉大夫。)⑨年久的;歷時久遠的。原來的(與“新”相對)。方苞《獄中雜記》:“而獄中為老監者四,監五室。”⑩陳舊的。歸有光《項脊軒志》:“百年老屋,塵泥滲漉。”(11)前綴。用於稱人、排列次序和某些動植物名。蘇軾《江城子·密州出獵》:“老夫聊發少年狂。”

    伴:

    ①同伴;伴侶。吳融《倒次元韻》詩:“南陌來尋伴。”(陌:道路。)②作伴;陪伴;陪著。胡銓《戊午上高宗封事》:“天下望治,有如饑渴,而近伴食中書,漫不敢可否事。”(近:人名。指孫近。伴食中書:在中書省陪著吃飯。指任職不管事。中書:官署名。)

    蒲:

    ①[名]香蒲。水生植物,可以織席、扇、簍等。《詩經·大雅·韓奕》:“其蔌維何? 維筍及~。”②[名]蒲柳。又名水楊。《詩經·王風·揚之水》:“揚之水,不流束~。”③[名][蒲葵]植物名。常綠喬木,葉可做扇。李商隱《即日》:“何人書破~~扇,記著南塘移樹時。”④[動][蒲伏]通“匍匐”。伏地而行。《史記·淮陰侯列傳》:“(伍子胥)膝行~~。”

    任:

    (一)①抱。《詩經·大雅·生民》:“是任是負。”(負:背在身上。)②負載;負荷。《呂氏春秋·舉難》:“桓公郊迎客,夜開門,辟任車。”③擔子。《禮記·王制》:“輕任並,重任分。”(並:合並。)④責任。諸葛亮《出師表》:“受任於敗軍之際。”⑤職位。《後漢書·邊讓傳》:“議郎蔡邕深敬之,以為讓宜處高任。”(處:居。)⑥才幹;才能。《韓非子·定法》:“因任而授官。”⑦承當;承受。《左傳·成公二年》:“自今無有代其君任患者。”高適《別王徹》:“離別未足悲,辛勤當自任。”⑧任用;使用人才。《尚書·咸有一德》:“任官惟賢材。”(材:通“才”。)《呂氏春秋·察今》:“以此任物,亦必悖矣。”⑨信任。《史記·屈原賈生列傳》:“王甚任之。”⑩放任不拘。《晉書·胡毋輔之傳》:“性嗜酒,任縱不拘小節。”(11)憑借;依憑。《孫子·勢》:“故能擇人而任勢。”謝惠連《雪賦》:“任地班形。”(依據地勢鋪成不同的形狀。)(12)表讓步的連詞,相當於“即使”。秦觀《南鄉子》:“任是無情也動人。”(13)通“妊”。懷孕。《大戴禮記·保傅》:“周後妃任成王於身。”(後:王。)(二)rén ①縣名。任縣、任丘縣,都在河北省境內。②奸佞。《尚書·堯典》:“惇德允元,而難任人。”(惇:敦厚。)③古代南方少數民族樂曲名。《禮記·明堂位》:“任,南蠻之樂也。”

    先:

    ①走在前面。《楚辭· 九歌·國殤》:“旌蔽日兮敵若雲,矢交墜兮士爭先。”②先於;在……之前。《荀子·大略》:“先事慮事,先患慮患。”③首要的事。《吳子·治兵》:“用病之道何先?”④祖先;上代。蘇洵《六國論》:“思厥先祖父,暴霜露,斬荊棘,以有尺寸之地。”⑤對死去的人的尊稱。《孟子·梁惠王下》:“寡人非能好先王之樂也。”⑥對古代人的稱呼。⑦先生。《漢書·梅福傳》:“夫叔孫先非不忠也。”[先生]1. 老師。2.稱有道德有學問的人,亦用來作對人的尊稱。3. 醫生。[先進]先行學習。《論語 ·先進》:“先進於禮樂,君子也。”

    凋:

    ①草木零落。杜枚《寄揚州韓綽判官》詩:“秋盡江南草木凋。”②使凋謝。晏殊《蝶戀花》:“昨夜西風凋碧樹,獨上高樓,望盡天涯路。”③衰敗;敗落。陸遊《樓上醉書》詩:“八年梁益凋朱顏。”


  • 烟霞为老伴,蒲柳任先凋。

    “烟霞为老伴,蒲柳任先凋。”诗句出处:《酬杨八庶子喜韩吴兴与余同迁见赠》;是唐朝诗人刘禹锡的作品。

    早遇圣明朝,雁行登九霄。文轻傅武仲,酒逼盖宽饶。
    舍矢同瞻鹄,当筵共赛枭。琢磨三益重,唱和五音调。
    台柏烟常起,池荷香暗飘。星文辞北极,旗影度东辽。
    直道由来黜,浮名岂敢要。三湘与百越,雨散又云摇。
    远守惭侯籍,征还荷诏条。悴容唯舌在,别恨几魂销。
    满眼悲陈事,逢人少旧僚。烟霞为老伴,蒲柳任先凋。
    虎绶悬新印,龙舼理去桡。断肠天北郡,携手洛阳桥。
    幢盖今虽贵,弓旌会见招。其如草玄客,空宇久寥寥。

    【注释】:

    烟:

    (一)①物质燃烧时产生的气状物。《国语 · 鲁语上》:“既其葬也,焚,烟彻于上。”王维《辋川闲居赠裴秀才迪》:“墟里上孤烟。”②泛指云气、雾霭等烟状之物。陈子昂《春日登金华观》:“山川乱云日,楼榭入烟霄。”杜牧《泊秦淮》:“烟笼寒水月笼沙。”③烟熏所积的灰。可制墨。简文帝《与湘东王书》:“烟墨不言,受其驱染。”晁贯之《墨经·松》:“墨取庐山松烟。”代指墨。庾肩吾《谢赉铜砚笔格启》:“烟磨青石。” (二)yīn [烟煴]1.古人指天地未分时的混沌之气。班固《东都赋》:“降烟煴,调元气。”2. 为阴阳二气和合的样子。张衡《思玄赋》:“天地烟煴,百卉含葩。”3.云烟弥漫的样子。江淹《别赋》:“袭青气之烟煴。”

    烟霞:

    ①云气。沈约《桐柏山金庭馆碑》:“吐吸~~,变炼丹液。”②指山水胜景。《北史·徐则传》:“餐松饵术,栖息~~。”

    霞:

    ①彩霞。王勃《滕王阁序》:“落霞与孤鹜齐飞。”②色彩艳丽。孟郊《送谏议十六叔至孝义渡》:“霞衣相飘飘。”③通“遐”。遥远。《楚辞·远游》:“载营魄而登霞兮,掩浮云而上征。”(营魄:魂魄。)

    为:

    (一)①做。《诗经·周颂·丰年》:“为酒为醴,烝畀祖妣。”(烝:进献。畀:给予。)《论语·学而》:“其为人也孝弟(tì)。”(弟:同“悌”。友爱。)②制作;创作。《礼记·曲礼下》:“为宫室,不斩于丘木。”(丘木:墓地的树。)《汉书·枚乘传》:“司马相如善为文而迟。”(迟:慢。)③治理。《商君书·农战》:“善为国者,仓廪虽满,不偷于农。”(偷:怠惰;忽视。)《论语·为政》:“为政以德。”④行为。范仲淹《岳阳楼记》:“予尝求古仁人之心,或异二者之为。”(尝:曾经。)⑤充当。《论语·为政》:“温故而知新,可以为师矣。”(温:温习。故:旧的知识。)⑥当作。李白《梦游天姥吟留别》:“霓为衣兮风为马。”⑦变为;成为。屈原《离骚》:“兰芷变而不芳兮,荃蕙化而为茅。”(兰、芷、荃、蕙:皆香草名。)⑧认为。《孟子·公孙丑上》:“而子为我愿之乎?”(子:你。)⑨是。《左传·宣公三年》:“余为伯儵,余而祖也。”⑩介词。1. 表被动。被。《三国志 · 吴书· 吕蒙传》:“为张辽等所袭。”2.表对象。对;向。《战国策·韩策二》:“(严仲子)因为聂政语曰:‘臣有仇。’”(11)连词。如果。《战国策·秦策四》:“秦为知之,必不救也。”(12)语气词。1. 与“何”相配,表疑问语气。《论语·季氏》:“何以伐为?”(伐:进攻。)2. 多用于句未,表示反问语气。《汉书·外戚传下·赵皇后》:“今故告之,反怒为!”(故:故意。) (二)wèi ①帮助。《诗经·大雅·凫鹥》:“公尸燕饮,福禄来为。”②介词。1. 表对象。替。《论语·学而》:“为人谋而不忠乎?”2. 表原因。因为。《荀子·天论》:“天行有常,不为尧存,不为桀亡。”3. 表目的。为了。《孔雀东南飞》:“慎勿为妇死。”③通“伪”。假装。《礼记·檀弓下》:“夫子为弗闻也者而过之。”

    老:

    ①年岁大。《诗经·邶风·击鼓》:“与子偕老。”(偕:一同。)《老子》第十八章:“民至老死不相往来。”②衰老。辛弃疾《永遇乐·京口北固亭怀古》:“廉颇老矣,尚能饭否?”③老年人。《战国策·齐策》:“民扶老携幼,迎君道中。”特用于对资深长者的敬称。《诗经·小雅·十月之交》:“不慭遗一老。”(慭yìn:愿)④老死;终老。死的讳称。张溥《五人墓碑记》:“令五人者保其首领以老于户牖之下。”⑤敬老,养老。《孟子·梁惠王上》:“老吾老以及人之老。”⑥熟练,有经验。欧阳修《为君难论》:“其父奢,赵之名将,老用于兵者也。”⑦对公卿大夫的总称。《左传·昭公十三年》:“天子之老,请帅王赋。”也指大夫的家臣《论语·宪问》:“孟公绰为赵魏老则优。”(孟公绰:鲁大夫。赵魏:都是晋国的世卿。)⑧告老;年老退休。《左传·襄公三年》:“祁奚请老。”(祁奚:晋大夫。)⑨年久的;历时久远的。原来的(与“新”相对)。方苞《狱中杂记》:“而狱中为老监者四,监五室。”⑩陈旧的。归有光《项脊轩志》:“百年老屋,尘泥渗漉。”(11)前缀。用于称人、排列次序和某些动植物名。苏轼《江城子·密州出猎》:“老夫聊发少年狂。”

    伴:

    ①同伴;伴侣。吴融《倒次元韵》诗:“南陌来寻伴。”(陌:道路。)②作伴;陪伴;陪着。胡铨《戊午上高宗封事》:“天下望治,有如饥渴,而近伴食中书,漫不敢可否事。”(近:人名。指孙近。伴食中书:在中书省陪着吃饭。指任职不管事。中书:官署名。)

    蒲:

    ①[名]香蒲。水生植物,可以织席、扇、篓等。《诗经·大雅·韩奕》:“其蔌维何? 维笋及~。”②[名]蒲柳。又名水杨。《诗经·王风·扬之水》:“扬之水,不流束~。”③[名][蒲葵]植物名。常绿乔木,叶可做扇。李商隐《即日》:“何人书破~~扇,记着南塘移树时。”④[动][蒲伏]通“匍匐”。伏地而行。《史记·淮阴侯列传》:“(伍子胥)膝行~~。”

    任:

    (一)①抱。《诗经·大雅·生民》:“是任是负。”(负:背在身上。)②负载;负荷。《吕氏春秋·举难》:“桓公郊迎客,夜开门,辟任车。”③担子。《礼记·王制》:“轻任并,重任分。”(并:合并。)④责任。诸葛亮《出师表》:“受任于败军之际。”⑤职位。《后汉书·边让传》:“议郎蔡邕深敬之,以为让宜处高任。”(处:居。)⑥才干;才能。《韩非子·定法》:“因任而授官。”⑦承当;承受。《左传·成公二年》:“自今无有代其君任患者。”高适《别王彻》:“离别未足悲,辛勤当自任。”⑧任用;使用人才。《尚书·咸有一德》:“任官惟贤材。”(材:通“才”。)《吕氏春秋·察今》:“以此任物,亦必悖矣。”⑨信任。《史记·屈原贾生列传》:“王甚任之。”⑩放任不拘。《晋书·胡毋辅之传》:“性嗜酒,任纵不拘小节。”(11)凭借;依凭。《孙子·势》:“故能择人而任势。”谢惠连《雪赋》:“任地班形。”(依据地势铺成不同的形状。)(12)表让步的连词,相当于“即使”。秦观《南乡子》:“任是无情也动人。”(13)通“妊”。怀孕。《大戴礼记·保傅》:“周后妃任成王于身。”(后:王。)(二)rén ①县名。任县、任丘县,都在河北省境内。②奸佞。《尚书·尧典》:“惇德允元,而难任人。”(惇:敦厚。)③古代南方少数民族乐曲名。《礼记·明堂位》:“任,南蛮之乐也。”

    先:

    ①走在前面。《楚辞· 九歌·国殇》:“旌蔽日兮敌若云,矢交坠兮士争先。”②先于;在……之前。《荀子·大略》:“先事虑事,先患虑患。”③首要的事。《吴子·治兵》:“用病之道何先?”④祖先;上代。苏洵《六国论》:“思厥先祖父,暴霜露,斩荆棘,以有尺寸之地。”⑤对死去的人的尊称。《孟子·梁惠王下》:“寡人非能好先王之乐也。”⑥对古代人的称呼。⑦先生。《汉书·梅福传》:“夫叔孙先非不忠也。”[先生]1. 老师。2.称有道德有学问的人,亦用来作对人的尊称。3. 医生。[先进]先行学习。《论语 ·先进》:“先进于礼乐,君子也。”

    凋:

    ①草木零落。杜枚《寄扬州韩绰判官》诗:“秋尽江南草木凋。”②使凋谢。晏殊《蝶恋花》:“昨夜西风凋碧树,独上高楼,望尽天涯路。”③衰败;败落。陆游《楼上醉书》诗:“八年梁益凋朱颜。”


  • yan xia wei lao ban ,pu liu ren xian diao 。

    “yan xia wei lao ban ,pu liu ren xian diao 。”shi gou chu chu :《chou yang ba shu zi xi han wu xing yu yu tong qian jian zeng 》;shi tang chao shi ren liu yu xi de zuo pin 。

    zao yu sheng ming chao ,yan hang deng jiu xiao 。wen qing fu wu zhong ,jiu bi gai kuan rao 。
    she shi tong zhan gu ,dang yan gong sai xiao 。zhuo mo san yi chong ,chang he wu yin diao 。
    tai bai yan chang qi ,chi he xiang an piao 。xing wen ci bei ji ,qi ying du dong liao 。
    zhi dao you lai chu ,fu ming qi gan yao 。san xiang yu bai yue ,yu san you yun yao 。
    yuan shou can hou ji ,zheng hai he zhao tiao 。cui rong wei she zai ,bie hen ji hun xiao 。
    man yan bei chen shi ,feng ren shao jiu liao 。yan xia wei lao ban ,pu liu ren xian diao 。
    hu shou xuan xin yin ,long hong li qu rao 。duan chang tian bei jun ,xie shou luo yang qiao 。
    chuang gai jin sui gui ,gong jing hui jian qiao 。ji ru cao xuan ke ,kong yu jiu liao liao 。

    【zhu shi 】:

    yan :

    (yi )①wu zhi ran shao shi chan sheng de qi zhuang wu 。《guo yu · lu yu shang 》:“ji ji zang ye ,fen ,yan che yu shang 。”wang wei 《wang chuan xian ju zeng pei xiu cai di 》:“xu li shang gu yan 。”②fan zhi yun qi 、wu ai deng yan zhuang zhi wu 。chen zi ang 《chun ri deng jin hua guan 》:“shan chuan luan yun ri ,lou xie ru yan xiao 。”du mu 《bo qin huai 》:“yan long han shui yue long sha 。”③yan xun suo ji de hui 。ke zhi mo 。jian wen di 《yu xiang dong wang shu 》:“yan mo bu yan ,shou ji qu ran 。”chao guan zhi 《mo jing ·song 》:“mo qu lu shan song yan 。”dai zhi mo 。yu jian wu 《xie lai tong yan bi ge qi 》:“yan mo qing dan 。” (er )yīn [yan yun ]1.gu ren zhi tian de wei fen shi de hun dun zhi qi 。ban gu 《dong dou fu 》:“jiang yan yun ,diao yuan qi 。”2. wei yin yang er qi he ge de yang zi 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“tian de yan yun ,bai hui han pa 。”3.yun yan mi man de yang zi 。jiang yan 《bie fu 》:“xi qing qi zhi yan yun 。”

    yan xia :

    ①yun qi 。shen yao 《tong bai shan jin ting guan bei 》:“tu xi ~~,bian lian dan ye 。”②zhi shan shui sheng jing 。《bei shi ·xu ze chuan 》:“can song er shu ,qi xi ~~。”

    xia :

    ①cai xia 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“la xia yu gu wu ji fei 。”②se cai yan li 。meng jiao 《song jian yi shi liu shu zhi xiao yi du 》:“xia yi xiang piao piao 。”③tong “xia ”。yao yuan 。《chu ci ·yuan you 》:“zai ying bo er deng xia xi ,yan fu yun er shang zheng 。”(ying bo :hun bo 。)

    wei :

    (yi )①zuo 。《shi jing ·zhou song ·feng nian 》:“wei jiu wei li ,zheng bi zu bi 。”(zheng :jin suo 。bi :gei yu 。)《lun yu ·xue er 》:“ji wei ren ye xiao di (tì)。”(di :tong “ti ”。you ai 。)②zhi zuo ;chuang zuo 。《li ji ·qu li xia 》:“wei gong shi ,bu zhan yu qiu mu 。”(qiu mu :mu de de shu 。)《han shu ·mei cheng chuan 》:“si ma xiang ru shan wei wen er chi 。”(chi :man 。)③zhi li 。《shang jun shu ·nong zhan 》:“shan wei guo zhe ,cang lin sui man ,bu tou yu nong 。”(tou :dai duo ;hu shi 。)《lun yu ·wei zheng 》:“wei zheng yi de 。”④hang wei 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“yu chang qiu gu ren ren zhi xin ,huo yi er zhe zhi wei 。”(chang :ceng jing 。)⑤chong dang 。《lun yu ·wei zheng 》:“wen gu er zhi xin ,ke yi wei shi yi 。”(wen :wen xi 。gu :jiu de zhi shi 。)⑥dang zuo 。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“ni wei yi xi feng wei ma 。”⑦bian wei ;cheng wei 。qu yuan 《li sao 》:“lan zhi bian er bu fang xi ,quan hui hua er wei mao 。”(lan 、zhi 、quan 、hui :jie xiang cao ming 。)⑧ren wei 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“er zi wei wo yuan zhi hu ?”(zi :ni 。)⑨shi 。《zuo chuan ·xuan gong san nian 》:“yu wei bai shu ,yu er zu ye 。”⑩jie ci 。1. biao bei dong 。bei 。《san guo zhi · wu shu · lv meng chuan 》:“wei zhang liao deng suo xi 。”2.biao dui xiang 。dui ;xiang 。《zhan guo ce ·han ce er 》:“(yan zhong zi )yin wei nie zheng yu yue :‘chen you chou 。’”(11)lian ci 。ru guo 。《zhan guo ce ·qin ce si 》:“qin wei zhi zhi ,bi bu jiu ye 。”(12)yu qi ci 。1. yu “he ”xiang pei ,biao yi wen yu qi 。《lun yu ·ji shi 》:“he yi fa wei ?”(fa :jin gong 。)2. duo yong yu gou wei ,biao shi fan wen yu qi 。《han shu ·wai qi chuan xia ·zhao huang hou 》:“jin gu gao zhi ,fan nu wei !”(gu :gu yi 。) (er )wèi ①bang zhu 。《shi jing ·da ya ·fu yi 》:“gong shi yan yin ,fu lu lai wei 。”②jie ci 。1. biao dui xiang 。ti 。《lun yu ·xue er 》:“wei ren mou er bu zhong hu ?”2. biao yuan yin 。yin wei 。《xun zi ·tian lun 》:“tian hang you chang ,bu wei yao cun ,bu wei jie wang 。”3. biao mu de 。wei le 。《kong qiao dong na fei 》:“shen wu wei fu si 。”③tong “wei ”。jia zhuang 。《li ji ·tan gong xia 》:“fu zi wei fu wen ye zhe er guo zhi 。”

    lao :

    ①nian sui da 。《shi jing ·bei feng ·ji gu 》:“yu zi xie lao 。”(xie :yi tong 。)《lao zi 》di shi ba zhang :“min zhi lao si bu xiang wang lai 。”②cui lao 。xin qi ji 《yong yu le ·jing kou bei gu ting huai gu 》:“lian po lao yi ,shang neng fan fou ?”③lao nian ren 。《zhan guo ce ·ji ce 》:“min fu lao xie you ,ying jun dao zhong 。”te yong yu dui zi shen chang zhe de jing chen 。《shi jing ·xiao ya ·shi yue zhi jiao 》:“bu yin wei yi lao 。”(yin yìn:yuan )④lao si ;zhong lao 。si de hui chen 。zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“ling wu ren zhe bao ji shou ling yi lao yu hu you zhi xia 。”⑤jing lao ,yang lao 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“lao wu lao yi ji ren zhi lao 。”⑥shou lian ,you jing yan 。ou yang xiu 《wei jun nan lun 》:“ji fu she ,zhao zhi ming jiang ,lao yong yu bing zhe ye 。”⑦dui gong qing da fu de zong chen 。《zuo chuan ·zhao gong shi san nian 》:“tian zi zhi lao ,qing shuai wang fu 。”ye zhi da fu de jia chen 《lun yu ·xian wen 》:“meng gong chao wei zhao wei lao ze you 。”(meng gong chao :lu da fu 。zhao wei :dou shi jin guo de shi qing 。)⑧gao lao ;nian lao tui xiu 。《zuo chuan ·xiang gong san nian 》:“qi xi qing lao 。”(qi xi :jin da fu 。)⑨nian jiu de ;li shi jiu yuan de 。yuan lai de (yu “xin ”xiang dui )。fang bao 《yu zhong za ji 》:“er yu zhong wei lao jian zhe si ,jian wu shi 。”⑩chen jiu de 。gui you guang 《xiang ji xuan zhi 》:“bai nian lao wu ,chen ni shen lu 。”(11)qian chuo 。yong yu chen ren 、pai lie ci xu he mou xie dong zhi wu ming 。su shi 《jiang cheng zi ·mi zhou chu lie 》:“lao fu liao fa shao nian kuang 。”

    ban :

    ①tong ban ;ban lv 。wu rong 《dao ci yuan yun 》shi :“na mo lai xun ban 。”(mo :dao lu 。)②zuo ban ;pei ban ;pei zhao 。hu quan 《wu wu shang gao zong feng shi 》:“tian xia wang zhi ,you ru ji ke ,er jin ban shi zhong shu ,man bu gan ke fou shi 。”(jin :ren ming 。zhi sun jin 。ban shi zhong shu :zai zhong shu sheng pei zhao chi fan 。zhi ren zhi bu guan shi 。zhong shu :guan shu ming 。)

    pu :

    ①[ming ]xiang pu 。shui sheng zhi wu ,ke yi zhi xi 、shan 、lou deng 。《shi jing ·da ya ·han yi 》:“ji su wei he ? wei sun ji ~。”②[ming ]pu liu 。you ming shui yang 。《shi jing ·wang feng ·yang zhi shui 》:“yang zhi shui ,bu liu shu ~。”③[ming ][pu kui ]zhi wu ming 。chang lu qiao mu ,xie ke zuo shan 。li shang yin 《ji ri 》:“he ren shu po ~~shan ,ji zhao na tang yi shu shi 。”④[dong ][pu fu ]tong “pu fu ”。fu de er hang 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“(wu zi xu )xi hang ~~。”

    ren :

    (yi )①bao 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“shi ren shi fu 。”(fu :bei zai shen shang 。)②fu zai ;fu he 。《lv shi chun qiu ·ju nan 》:“huan gong jiao ying ke ,ye kai men ,bi ren che 。”③dan zi 。《li ji ·wang zhi 》:“qing ren bing ,chong ren fen 。”(bing :ge bing 。)④ze ren 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“shou ren yu bai jun zhi ji 。”⑤zhi wei 。《hou han shu ·bian rang chuan 》:“yi lang cai yong shen jing zhi ,yi wei rang yi chu gao ren 。”(chu :ju 。)⑥cai gan ;cai neng 。《han fei zi ·ding fa 》:“yin ren er shou guan 。”⑦cheng dang ;cheng shou 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“zi jin mo you dai ji jun ren huan zhe 。”gao kuo 《bie wang che 》:“li bie wei zu bei ,xin qin dang zi ren 。”⑧ren yong ;shi yong ren cai 。《shang shu ·xian you yi de 》:“ren guan wei xian cai 。”(cai :tong “cai ”。)《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“yi ci ren wu ,yi bi bei yi 。”⑨xin ren 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“wang shen ren zhi 。”⑩fang ren bu ju 。《jin shu ·hu wu fu zhi chuan 》:“xing shi jiu ,ren zong bu ju xiao jie 。”(11)ping jie ;yi ping 。《sun zi ·shi 》:“gu neng ze ren er ren shi 。”xie hui lian 《xue fu 》:“ren de ban xing 。”(yi ju de shi pu cheng bu tong de xing zhuang 。)(12)biao rang bu de lian ci ,xiang dang yu “ji shi ”。qin guan 《na xiang zi 》:“ren shi mo qing ye dong ren 。”(13)tong “ren ”。huai yun 。《da dai li ji ·bao fu 》:“zhou hou fei ren cheng wang yu shen 。”(hou :wang 。)(er )rén ①xian ming 。ren xian 、ren qiu xian ,dou zai he bei sheng jing nei 。②jian ning 。《shang shu ·yao dian 》:“dun de yun yuan ,er nan ren ren 。”(dun :dui hou 。)③gu dai na fang shao shu min zu le qu ming 。《li ji ·ming tang wei 》:“ren ,na man zhi le ye 。”

    xian :

    ①zou zai qian mian 。《chu ci · jiu ge ·guo shang 》:“jing bi ri xi di re yun ,shi jiao zhui xi shi zheng xian 。”②xian yu ;zai ……zhi qian 。《xun zi ·da lve 》:“xian shi lv shi ,xian huan lv huan 。”③shou yao de shi 。《wu zi ·zhi bing 》:“yong bing zhi dao he xian ?”④zu xian ;shang dai 。su xun 《liu guo lun 》:“sai jue xian zu fu ,bao shuang lou ,zhan jing ji ,yi you che cun zhi de 。”⑤dui si qu de ren de zun chen 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“gua ren fei neng hao xian wang zhi le ye 。”⑥dui gu dai ren de chen hu 。⑦xian sheng 。《han shu ·mei fu chuan 》:“fu shu sun xian fei bu zhong ye 。”[xian sheng ]1. lao shi 。2.chen you dao de you xue wen de ren ,yi yong lai zuo dui ren de zun chen 。3. yi sheng 。[xian jin ]xian hang xue xi 。《lun yu ·xian jin 》:“xian jin yu li le ,jun zi ye 。”

    diao :

    ①cao mu ling la 。du mei 《ji yang zhou han chao pan guan 》shi :“qiu jin jiang na cao mu diao 。”②shi diao xie 。yan shu 《die lian hua 》:“zuo ye xi feng diao bi shu ,du shang gao lou ,wang jin tian ya lu 。”③cui bai ;bai la 。liu you 《lou shang zui shu 》shi :“ba nian liang yi diao zhu yan 。”