• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 愚夫禍福自迷惑,魍魎憑何通百靈。

    “愚夫禍福自迷惑,魍魎憑何通百靈。”詩句出處:《過荊門》;是唐朝詩人李紳的作品。

    荊江水闊煙波轉,荊門路繞山蔥蒨。帆勢侵雲滅又明,
    山程背日昏還見。青青麥隴啼飛鴉,寂寞野徑棠梨花。
    行行驅馬萬裡遠,漸入煙嵐危棧賒。林中有鳥飛出谷,
    月上千巖一聲哭。腸斷思歸不可聞,人言恨魄來巴蜀。
    我聽此鳥祝我魂,魂死莫學聲銜冤。縱為羽族莫棲息,
    直上青雲呼帝閽。此時山月如銜鏡,巖樹參差互輝映。
    皎潔深看入澗泉,分明細見樵人徑。陰森鬼廟當郵亭,
    雞豚日宰聞膻腥。愚夫禍福自迷惑,魍魎憑何通百靈。
    月低山曉問行客,已酹椒漿拜荒陌。惆悵忠貞徒自持,
    誰祭山頭望夫石。

    【註釋】:

    愚:

    ①愚笨;無知。《論語 ·為政》:“回也不愚。”(回:顏回。)柳宗元《愚溪詩序》:“餘以愚觸罪。”又指愚笨的人。《論語· 陽貨》:“古之愚也直。”(直:直率。)②蒙蔽;欺騙。《孫子·九地》:“能愚士卒之耳目,使之無知。”賈誼《過秦論》:“於是廢先王之道,燔百傢之言,以愚黔首。”(黔首:百姓。)③自稱謙詞。《史記·劉敬叔孫通列傳》:“愚以為匈奴不可擊也。”諸葛亮《出師表》:“愚以為宮中之事,事無大小,悉以咨之。”

    夫:

    (一)①成年男子。《孟子·梁惠王下》:“內無怨女,外無曠夫。”②舊稱從事某種體力勞動的人。《詩經·周頌·噫嘻》:“率時農夫,播厥百谷。”③舊指服勞役的人。《北史·東魏靜帝紀》:“發夫五萬人築漳濱堰。”④丈夫,婦女的配偶。古樂府《陌上桑》:“使君自有婦,羅敷自有夫。”(使君:稱刺史。)⑤古代土地面積單位,等於一百畝。《管子·乘馬》:“四聚為一離,五離為一制,五制為一田,二田為一夫,三夫為一傢,事制也。”[夫人]1. 古稱諸侯的妻和帝王的妾為夫人。《禮記·曲禮下》:“天子有後,有夫人。”“天子之妃曰後,諸侯曰夫人。”2.唐以後稱高級官員的妻為夫人。張祜《集靈臺》:“虢(guó)國夫人承主恩,平明騎馬入宮門。”(平明:天剛亮。)3.對已婚婦女的尊稱。[夫子]1. 古代對男子的尊稱。李朝威《柳毅傳》:“夫子不遠千裡,將有為乎?”(有為:有所作為。)2. 孔門尊稱孔子為夫子,後沿稱老師為夫子。《論語·憲問》:“夫子時然後言。”(時:當其時。)(二)fú ①代詞。1. 表示第三人稱。相當於“彼”。《漢書·賈誼傳》:“夫將為我危,故吾得與之皆安。”2. 表示近指。相當於“這”、“此”。《論語 ·先進》:“夫人不言,言必有中。”3. 表示遠指。相當於“那”、“彼”。《淮南子·齊俗》:“此一是非,隅曲也;夫一是非,宇宙也。”(隅曲:片面。)②句首語氣詞。表示發端。《左傳·莊公十年》:“夫戰,勇氣也。”③語氣詞。1.用於句尾,表示感嘆或發議論。柳宗元《三戒·黔之驢》:“今若是焉,悲夫!”(是:此。)2.表疑問或反詰。《史記·孔子世傢》:“吾歌,可夫?”

    禍:

    ①災患;災害。與“福”相對。蘇洵《六國論》:“至丹以荊卿為計,始速禍焉。”②降禍;為害。《左傳·昭公元年》:“子木有禍人之心。”(子木:人名。)《孟子·告子上》:“率天下之人而禍仁義者,必子之言夫!”③遭難;受害。《後漢書·劉盆子傳》:“劉恭見赤眉眾亂,知其必敗,自恐兄弟俱禍,密教盆子歸璽綬,習為辭讓之言。”

    福:

    ①福氣;幸運。《戰國策·秦策三》:“主聖臣賢,天下之福也。”②賜福;保佑。《左傳·莊公十年》:“小信未孚,神弗福也。”(孚:偏。)③祭祀用過的酒肉。《周禮·天官·膳夫》:“凡祭祀之致福者,受而膳之。”④古時婦女行禮叫“福”。《官場現形記》第四十回:“馬老爺才趕過來作揖,瞿太太也隻得福瞭一福。”⑤通“幅”。佈帛的寬度。《睡虎地秦墓竹簡·秦律·金佈律》:“佈袤(mào)八尺,福廣二尺五寸。”(袤:長。)

    自:

    ①自己。《詩經·大雅·文王》:“永言配命,自求多福。”(言:通“焉”。配命:合乎天命。)《老子》:“知人者智,自知者明。”②親自。宋濂《送東陽馬生序》:“每假借於藏書之傢,手自筆錄,計日以還。”《史記·蕭相國世傢》:“高祖自將。”③自然。《史記·李將軍列傳》:“諺曰:‘桃李無言,下自成蹊。’”(蹊:小徑;小路。)④介詞。1.從。《孟子·滕文公上》:“有為神農之言者許行,自楚之滕。”(神農:傳說為古代造耒耜、興農業的帝王。許行:當時的農學傢。)《論語·學而》:“有朋自遠方來。”2. 由於。《史記·屈原賈生列傳》:“屈平之作《離騷》,蓋自怨生也。”《漢書·灌夫傳》:“侯自我得之,自我捐之,無所恨。”⑤連詞。表示假設。可譯為假如。《左傳·成公十六年》:“唯聖人能內外無患,自非聖人,外寧必有內憂。”⑥連詞。表示假設的讓步。可譯為即使。《漢書·高祖紀下》:“高祖不修文學,而性明達,好謀能聽,自監門戍卒,見之如舊。”又《杜周傳》:“自京師不曉,況於遠方?”

    迷:

    ①迷惑;迷亂。《詩經·小雅·節南山》:“天子是毗(pí),俾民不迷。”(毗:輔佐。俾:使。)陶潛《歸去來兮辭》:“實迷途其未遠,覺今是而昨非。”②遮阻;覆蓋。曾棨《維揚懷古》:“樓臺處處迷芳草,風雨年年怨落花。”(維揚:即揚州。)③迷戀;陶醉。宋玉《登徒子好色賦》:“嫣然一笑,惑陽城,迷下蔡。”徐中行《暮發滁陽》:“懸崖青欲滴,芳草綠堪迷。”(滁:水名。)又指沉醉於某一事物者。陶谷《清異錄·蕉迷》:“趙純節性喜芭蕉,凡軒窗館宇咸種之,時稱純節為蕉迷。”(咸:都;全。)④昏迷。《列子·湯問》:“扁鵲遂飲二人毒酒,迷死三日。”[迷離]模糊不清的樣子。古樂府《木蘭詩》:“雄兔腳撲朔,雌兔眼迷離。”(撲朔:跳躍的樣子。)

    迷惑:

    ①迷亂,迷惑。《荀子·成相》:“不覺悟,不知苦,~~失指易上下。”②使迷亂。《莊子·盜蹠》:“縫衣淺帶,矯言偽行,以~~天下之主。”③指是非得失。《韓非子·觀行》:“目失鏡,則無以正須眉,身失道,則無以知~~。”

    惑:

    ①迷亂;昏亂。《左傳·昭公元年》:“淫溺惑亂之所生也。”《孫子·謀攻》:“不知三軍之事,而同三軍之政,則軍士惑矣。”②迷亂;迷惑。韓愈《師說》:“人非生而知之者,孰能無惑?”《論語·為政》:“四十而不惑。”③使迷惑。駱賓王《為徐敬業討武曌(zhào)檄》:“掩袖工讒,狐媚偏能惑主。”(工讒:善於用讒言害人。)

    魍:

    [魍魎]又作“罔兩”、“蝄”。 1.傳說中的山川精怪。 張衡《西京賦》:“螭(chī)魅魍魎,莫能逢旃。”(螭:同“魑”,山神。旃:助詞,“之焉”的合音。)2.影子外面的淡影。班固《幽通賦》:“恐魍魎之責景兮。”3.飄忽無依的樣子。《淮南子·覽冥》:“魍魎不知所往。”

    憑:

    ①盛;大。《列子· 湯問》:“帝憑怒。”②煩悶;憤懣。張衡《西京賦》:“雖斯宇之既坦,心猶憑而未攄。”(斯:此。宇:指天地。攄:抒發。)③登臨。李白《登金陵冶城西北謝安墩》:“憑覽周地險,高標絕人喧。”④欺凌。《南史·梁武帝紀上》:“戎狄內侵,憑陵關塞。”⑤靠;倚著。李群玉《湖寺清明夜遣懷》:“獨憑危檻思淒然。”⑥依靠;依仗。陸機《苦寒行》:“猛虎憑林嘯。”⑦根據;依據。《隋書·禮儀志一》:“丈尺規矩,皆有準憑。”⑧滿。屈原《離騷》:“眾皆競進以貪婪兮,憑不厭乎求索。”⑨任憑。元稹《城外回謝子蒙見諭》:“稚女憑人問,病夫空自哀。”⑩請;請求。曹松《己亥歲二首》:“憑君莫話封侯事,一將功成萬骨枯。”(11)同“馮(píng)”。徒步涉水。楊衒之《洛陽伽藍記·永寧寺》:“不意兆不由舟楫,憑流而渡。”(兆:人名。楫:船槳。)

    何:

    (一)①疑問代詞。1. 什麼。《詩經·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼。《漢書·伍被傳》:“公獨以為無福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“雲橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問。相當於“怎麼”、“哪裡”。《史記·項羽本紀》:“大王來何操?”《後漢書·馬援傳》:“男兒要當死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當於“多麼”。曹操《觀滄海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;擔。《詩經·曹風·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負。《詩經·小雅· 無羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申為承受。《詩經·商頌·長發》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來寫作“荷”。

    通:

    ①通向;通到。陳壽《隆中對》:“西通巴蜀。”《列子·湯問》:“指通豫南,達於漢陰。”②通行;通過。陶淵明《桃花源記》:“初極狹,才通人。”③貫通;沒有阻礙的。周敦頤《愛蓮說》:“中通外直,不蔓不枝。”④順暢;暢通。范仲淹《嶽陽樓記》:“越明年,政通人和,百廢俱興。”⑤疏通。《史記·秦始皇本紀》:“決通川防,夷去險阻。”《北史·宇文愷傳》:“今錄其疑難,為之通釋,皆出證據,以相發明。”(發明:闡明。)⑥流通;交換。薛福成《變法》:“環大地九萬裡之內,罔不通使互市。”(罔:無。)⑦交往;溝通。《左傳 · 桓公七年》:“衛孫桓子來盟,始通。”周密《齊東野語》卷十:“既貴,恥其傢微,陰有所遺,而絕不與通。”⑧四通八達的。《晉書·列女傳》:“恨不得梟(xiāo)汝首於通逵,以塞大恥。”(梟:斬首懸掛。逵:大路。)⑨知曉;通曉。《呂氏春秋·謹聽》:“通乎己之不足,則不與物爭矣。”嵇康《釋私論》:“是故言君子,則以無措為主,以通物為美。”⑩開通;開明。《漢書·孝成趙皇後傳》:“知陛下有賢聖通明之德,仁孝子愛之恩。”(11)傳達;通知。《周禮·天官·內豎》:“內豎掌內外之通令。”(12)全部;整個。曹植《與吳質書》:“時有所慮,至通夜不瞑。”(瞑:同“眠”。)(13)共同的;通常的。《孟子·滕文公上》:“天下之通義也。”司馬光《為龐相公再讓宰相表》:“臣聞量能授職者,人主之通術。”(14)(馬)糞。《後漢書·戴就傳》:“乃臥就覆船下,以馬通熏之。”(15)量詞。1. 用於文書,表示一份。《世說新語·文學》:“無不傳寫,各有一通。”2. 用於擊鼓。相當於“陣”、“遍”。《後漢書·光武帝紀上》:“傳吏疑其偽,乃椎鼓三通。”

    百:

    ①數詞。十的十倍。《漢書·律歷志上》:“紀於一,協於十,長於百。”(紀:記數。協:合。長:增多。)②指虛數,眾多的。曹操《步出夏門行·觀滄海》:“樹木叢生,百草豐茂。”

    靈:

    ①女巫。《楚辭·九歌·東皇太一》:“靈偃蹇(jiǎn)兮姣服。”(偃蹇:形容舞態。)②神;神靈。《漢書·禮樂志》:“靈之下,若風馬。”③靈魂。諸葛亮《前出師表》:“不效則治臣之罪,以告先帝之靈。”溫庭筠《過陳琳墓》:“詞客有靈應識我。”④威靈。《國語·晉語七》:“七合諸侯,君之靈也。”⑤對死人的尊稱。潘嶽《寡婦賦》:“入空室兮望靈座。”⑥靈異。《詩經·大雅·生民》:“無災無害,以赫其靈。”(赫:顯。)⑦靈驗。《史記·龜策列傳》:“以為龜藏則不靈。”⑧人的精神意志。《文心雕龍· 情采》:“綜述性靈。”⑨善;好。白居易《修香山寺記》:“靈跡勝概。”


  • 愚夫祸福自迷惑,魍魉凭何通百灵。

    “愚夫祸福自迷惑,魍魉凭何通百灵。”诗句出处:《过荆门》;是唐朝诗人李绅的作品。

    荆江水阔烟波转,荆门路绕山葱蒨。帆势侵云灭又明,
    山程背日昏还见。青青麦陇啼飞鸦,寂寞野径棠梨花。
    行行驱马万里远,渐入烟岚危栈赊。林中有鸟飞出谷,
    月上千岩一声哭。肠断思归不可闻,人言恨魄来巴蜀。
    我听此鸟祝我魂,魂死莫学声衔冤。纵为羽族莫栖息,
    直上青云呼帝阍。此时山月如衔镜,岩树参差互辉映。
    皎洁深看入涧泉,分明细见樵人径。阴森鬼庙当邮亭,
    鸡豚日宰闻膻腥。愚夫祸福自迷惑,魍魉凭何通百灵。
    月低山晓问行客,已酹椒浆拜荒陌。惆怅忠贞徒自持,
    谁祭山头望夫石。

    【注释】:

    愚:

    ①愚笨;无知。《论语 ·为政》:“回也不愚。”(回:颜回。)柳宗元《愚溪诗序》:“余以愚触罪。”又指愚笨的人。《论语· 阳货》:“古之愚也直。”(直:直率。)②蒙蔽;欺骗。《孙子·九地》:“能愚士卒之耳目,使之无知。”贾谊《过秦论》:“于是废先王之道,燔百家之言,以愚黔首。”(黔首:百姓。)③自称谦词。《史记·刘敬叔孙通列传》:“愚以为匈奴不可击也。”诸葛亮《出师表》:“愚以为宫中之事,事无大小,悉以咨之。”

    夫:

    (一)①成年男子。《孟子·梁惠王下》:“内无怨女,外无旷夫。”②旧称从事某种体力劳动的人。《诗经·周颂·噫嘻》:“率时农夫,播厥百谷。”③旧指服劳役的人。《北史·东魏静帝纪》:“发夫五万人筑漳滨堰。”④丈夫,妇女的配偶。古乐府《陌上桑》:“使君自有妇,罗敷自有夫。”(使君:称刺史。)⑤古代土地面积单位,等于一百亩。《管子·乘马》:“四聚为一离,五离为一制,五制为一田,二田为一夫,三夫为一家,事制也。”[夫人]1. 古称诸侯的妻和帝王的妾为夫人。《礼记·曲礼下》:“天子有后,有夫人。”“天子之妃曰后,诸侯曰夫人。”2.唐以后称高级官员的妻为夫人。张祜《集灵台》:“虢(guó)国夫人承主恩,平明骑马入宫门。”(平明:天刚亮。)3.对已婚妇女的尊称。[夫子]1. 古代对男子的尊称。李朝威《柳毅传》:“夫子不远千里,将有为乎?”(有为:有所作为。)2. 孔门尊称孔子为夫子,后沿称老师为夫子。《论语·宪问》:“夫子时然后言。”(时:当其时。)(二)fú ①代词。1. 表示第三人称。相当于“彼”。《汉书·贾谊传》:“夫将为我危,故吾得与之皆安。”2. 表示近指。相当于“这”、“此”。《论语 ·先进》:“夫人不言,言必有中。”3. 表示远指。相当于“那”、“彼”。《淮南子·齐俗》:“此一是非,隅曲也;夫一是非,宇宙也。”(隅曲:片面。)②句首语气词。表示发端。《左传·庄公十年》:“夫战,勇气也。”③语气词。1.用于句尾,表示感叹或发议论。柳宗元《三戒·黔之驴》:“今若是焉,悲夫!”(是:此。)2.表疑问或反诘。《史记·孔子世家》:“吾歌,可夫?”

    祸:

    ①灾患;灾害。与“福”相对。苏洵《六国论》:“至丹以荆卿为计,始速祸焉。”②降祸;为害。《左传·昭公元年》:“子木有祸人之心。”(子木:人名。)《孟子·告子上》:“率天下之人而祸仁义者,必子之言夫!”③遭难;受害。《后汉书·刘盆子传》:“刘恭见赤眉众乱,知其必败,自恐兄弟俱祸,密教盆子归玺绶,习为辞让之言。”

    福:

    ①福气;幸运。《战国策·秦策三》:“主圣臣贤,天下之福也。”②赐福;保佑。《左传·庄公十年》:“小信未孚,神弗福也。”(孚:偏。)③祭祀用过的酒肉。《周礼·天官·膳夫》:“凡祭祀之致福者,受而膳之。”④古时妇女行礼叫“福”。《官场现形记》第四十回:“马老爷才赶过来作揖,瞿太太也只得福了一福。”⑤通“幅”。布帛的宽度。《睡虎地秦墓竹简·秦律·金布律》:“布袤(mào)八尺,福广二尺五寸。”(袤:长。)

    自:

    ①自己。《诗经·大雅·文王》:“永言配命,自求多福。”(言:通“焉”。配命:合乎天命。)《老子》:“知人者智,自知者明。”②亲自。宋濂《送东阳马生序》:“每假借于藏书之家,手自笔录,计日以还。”《史记·萧相国世家》:“高祖自将。”③自然。《史记·李将军列传》:“谚曰:‘桃李无言,下自成蹊。’”(蹊:小径;小路。)④介词。1.从。《孟子·滕文公上》:“有为神农之言者许行,自楚之滕。”(神农:传说为古代造耒耜、兴农业的帝王。许行:当时的农学家。)《论语·学而》:“有朋自远方来。”2. 由于。《史记·屈原贾生列传》:“屈平之作《离骚》,盖自怨生也。”《汉书·灌夫传》:“侯自我得之,自我捐之,无所恨。”⑤连词。表示假设。可译为假如。《左传·成公十六年》:“唯圣人能内外无患,自非圣人,外宁必有内忧。”⑥连词。表示假设的让步。可译为即使。《汉书·高祖纪下》:“高祖不修文学,而性明达,好谋能听,自监门戍卒,见之如旧。”又《杜周传》:“自京师不晓,况于远方?”

    迷:

    ①迷惑;迷乱。《诗经·小雅·节南山》:“天子是毗(pí),俾民不迷。”(毗:辅佐。俾:使。)陶潜《归去来兮辞》:“实迷途其未远,觉今是而昨非。”②遮阻;覆盖。曾棨《维扬怀古》:“楼台处处迷芳草,风雨年年怨落花。”(维扬:即扬州。)③迷恋;陶醉。宋玉《登徒子好色赋》:“嫣然一笑,惑阳城,迷下蔡。”徐中行《暮发滁阳》:“悬崖青欲滴,芳草绿堪迷。”(滁:水名。)又指沉醉于某一事物者。陶谷《清异录·蕉迷》:“赵纯节性喜芭蕉,凡轩窗馆宇咸种之,时称纯节为蕉迷。”(咸:都;全。)④昏迷。《列子·汤问》:“扁鹊遂饮二人毒酒,迷死三日。”[迷离]模糊不清的样子。古乐府《木兰诗》:“雄兔脚扑朔,雌兔眼迷离。”(扑朔:跳跃的样子。)

    迷惑:

    ①迷乱,迷惑。《荀子·成相》:“不觉悟,不知苦,~~失指易上下。”②使迷乱。《庄子·盗跖》:“缝衣浅带,矫言伪行,以~~天下之主。”③指是非得失。《韩非子·观行》:“目失镜,则无以正须眉,身失道,则无以知~~。”

    惑:

    ①迷乱;昏乱。《左传·昭公元年》:“淫溺惑乱之所生也。”《孙子·谋攻》:“不知三军之事,而同三军之政,则军士惑矣。”②迷乱;迷惑。韩愈《师说》:“人非生而知之者,孰能无惑?”《论语·为政》:“四十而不惑。”③使迷惑。骆宾王《为徐敬业讨武曌(zhào)檄》:“掩袖工谗,狐媚偏能惑主。”(工谗:善于用谗言害人。)

    魍:

    [魍魉]又作“罔两”、“蝄”。 1.传说中的山川精怪。 张衡《西京赋》:“螭(chī)魅魍魉,莫能逢旃。”(螭:同“魑”,山神。旃:助词,“之焉”的合音。)2.影子外面的淡影。班固《幽通赋》:“恐魍魉之责景兮。”3.飘忽无依的样子。《淮南子·览冥》:“魍魉不知所往。”

    凭:

    ①盛;大。《列子· 汤问》:“帝凭怒。”②烦闷;愤懑。张衡《西京赋》:“虽斯宇之既坦,心犹凭而未摅。”(斯:此。宇:指天地。摅:抒发。)③登临。李白《登金陵冶城西北谢安墩》:“凭览周地险,高标绝人喧。”④欺凌。《南史·梁武帝纪上》:“戎狄内侵,凭陵关塞。”⑤靠;倚着。李群玉《湖寺清明夜遣怀》:“独凭危槛思凄然。”⑥依靠;依仗。陆机《苦寒行》:“猛虎凭林啸。”⑦根据;依据。《隋书·礼仪志一》:“丈尺规矩,皆有准凭。”⑧满。屈原《离骚》:“众皆竞进以贪婪兮,凭不厌乎求索。”⑨任凭。元稹《城外回谢子蒙见谕》:“稚女凭人问,病夫空自哀。”⑩请;请求。曹松《己亥岁二首》:“凭君莫话封侯事,一将功成万骨枯。”(11)同“冯(píng)”。徒步涉水。杨衒之《洛阳伽蓝记·永宁寺》:“不意兆不由舟楫,凭流而渡。”(兆:人名。楫:船桨。)

    何:

    (一)①疑问代词。1. 什么。《诗经·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那长得很茂盛的是什么?)2. 为什么。《汉书·伍被传》:“公独以为无福,何?”3. 何处。韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“云横秦岭家何在?”②副词。1.表示反问。相当于“怎么”、“哪里”。《史记·项羽本纪》:“大王来何操?”《后汉书·马援传》:“男儿要当死于边野,以马革裹尸还葬身,何能卧床上在儿女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感叹。相当于“多么”。曹操《观沧海》:“水何澹澹。” (二)hè 扛;担。《诗经·曹风·候人》:“何戈与祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背负。《诗经·小雅· 无羊》:“何蓑(suō)何笠。”引申为承受。《诗经·商颂·长发》:“何天之休。”(休:福。)以上意义后来写作“荷”。

    通:

    ①通向;通到。陈寿《隆中对》:“西通巴蜀。”《列子·汤问》:“指通豫南,达于汉阴。”②通行;通过。陶渊明《桃花源记》:“初极狭,才通人。”③贯通;没有阻碍的。周敦颐《爱莲说》:“中通外直,不蔓不枝。”④顺畅;畅通。范仲淹《岳阳楼记》:“越明年,政通人和,百废俱兴。”⑤疏通。《史记·秦始皇本纪》:“决通川防,夷去险阻。”《北史·宇文恺传》:“今录其疑难,为之通释,皆出证据,以相发明。”(发明:阐明。)⑥流通;交换。薛福成《变法》:“环大地九万里之内,罔不通使互市。”(罔:无。)⑦交往;沟通。《左传 · 桓公七年》:“卫孙桓子来盟,始通。”周密《齐东野语》卷十:“既贵,耻其家微,阴有所遗,而绝不与通。”⑧四通八达的。《晋书·列女传》:“恨不得枭(xiāo)汝首于通逵,以塞大耻。”(枭:斩首悬挂。逵:大路。)⑨知晓;通晓。《吕氏春秋·谨听》:“通乎己之不足,则不与物争矣。”嵇康《释私论》:“是故言君子,则以无措为主,以通物为美。”⑩开通;开明。《汉书·孝成赵皇后传》:“知陛下有贤圣通明之德,仁孝子爱之恩。”(11)传达;通知。《周礼·天官·内竖》:“内竖掌内外之通令。”(12)全部;整个。曹植《与吴质书》:“时有所虑,至通夜不瞑。”(瞑:同“眠”。)(13)共同的;通常的。《孟子·滕文公上》:“天下之通义也。”司马光《为庞相公再让宰相表》:“臣闻量能授职者,人主之通术。”(14)(马)粪。《后汉书·戴就传》:“乃卧就覆船下,以马通熏之。”(15)量词。1. 用于文书,表示一份。《世说新语·文学》:“无不传写,各有一通。”2. 用于击鼓。相当于“阵”、“遍”。《后汉书·光武帝纪上》:“传吏疑其伪,乃椎鼓三通。”

    百:

    ①数词。十的十倍。《汉书·律历志上》:“纪于一,协于十,长于百。”(纪:记数。协:合。长:增多。)②指虚数,众多的。曹操《步出夏门行·观沧海》:“树木丛生,百草丰茂。”

    灵:

    ①女巫。《楚辞·九歌·东皇太一》:“灵偃蹇(jiǎn)兮姣服。”(偃蹇:形容舞态。)②神;神灵。《汉书·礼乐志》:“灵之下,若风马。”③灵魂。诸葛亮《前出师表》:“不效则治臣之罪,以告先帝之灵。”温庭筠《过陈琳墓》:“词客有灵应识我。”④威灵。《国语·晋语七》:“七合诸侯,君之灵也。”⑤对死人的尊称。潘岳《寡妇赋》:“入空室兮望灵座。”⑥灵异。《诗经·大雅·生民》:“无灾无害,以赫其灵。”(赫:显。)⑦灵验。《史记·龟策列传》:“以为龟藏则不灵。”⑧人的精神意志。《文心雕龙· 情采》:“综述性灵。”⑨善;好。白居易《修香山寺记》:“灵迹胜概。”


  • yu fu huo fu zi mi huo ,wang liang ping he tong bai ling 。

    “yu fu huo fu zi mi huo ,wang liang ping he tong bai ling 。”shi gou chu chu :《guo jing men 》;shi tang chao shi ren li shen de zuo pin 。

    jing jiang shui kuo yan bo zhuai ,jing men lu rao shan cong qian 。fan shi qin yun mie you ming ,
    shan cheng bei ri hun hai jian 。qing qing mai long ti fei ya ,ji mo ye jing tang li hua 。
    hang hang qu ma mo li yuan ,jian ru yan lan wei zhan she 。lin zhong you diao fei chu gu ,
    yue shang qian yan yi sheng ku 。chang duan sai gui bu ke wen ,ren yan hen bo lai ba shu 。
    wo ting ci diao zhu wo hun ,hun si mo xue sheng xian yuan 。zong wei yu zu mo qi xi ,
    zhi shang qing yun hu di hun 。ci shi shan yue ru xian jing ,yan shu can cha hu hui ying 。
    jiao jie shen kan ru jian quan ,fen ming xi jian qiao ren jing 。yin sen gui miao dang you ting ,
    ji tun ri zai wen shan xing 。yu fu huo fu zi mi huo ,wang liang ping he tong bai ling 。
    yue di shan xiao wen hang ke ,yi lei jiao jiang bai huang mo 。chou chang zhong zhen tu zi chi ,
    shei ji shan tou wang fu dan 。

    【zhu shi 】:

    yu :

    ①yu ben ;mo zhi 。《lun yu ·wei zheng 》:“hui ye bu yu 。”(hui :yan hui 。)liu zong yuan 《yu xi shi xu 》:“yu yi yu chu zui 。”you zhi yu ben de ren 。《lun yu · yang huo 》:“gu zhi yu ye zhi 。”(zhi :zhi lv 。)②meng bi ;qi pian 。《sun zi ·jiu de 》:“neng yu shi cu zhi er mu ,shi zhi mo zhi 。”gu yi 《guo qin lun 》:“yu shi fei xian wang zhi dao ,fan bai jia zhi yan ,yi yu qian shou 。”(qian shou :bai xing 。)③zi chen qian ci 。《shi ji ·liu jing shu sun tong lie chuan 》:“yu yi wei xiong nu bu ke ji ye 。”zhu ge liang 《chu shi biao 》:“yu yi wei gong zhong zhi shi ,shi mo da xiao ,xi yi zi zhi 。”

    fu :

    (yi )①cheng nian nan zi 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“nei mo yuan nv ,wai mo kuang fu 。”②jiu chen cong shi mou chong ti li lao dong de ren 。《shi jing ·zhou song ·yi xi 》:“lv shi nong fu ,bo jue bai gu 。”③jiu zhi fu lao yi de ren 。《bei shi ·dong wei jing di ji 》:“fa fu wu mo ren zhu zhang bin yan 。”④zhang fu ,fu nv de pei ou 。gu le fu 《mo shang sang 》:“shi jun zi you fu ,luo fu zi you fu 。”(shi jun :chen ci shi 。)⑤gu dai tu de mian ji chan wei ,deng yu yi bai mu 。《guan zi ·cheng ma 》:“si ju wei yi li ,wu li wei yi zhi ,wu zhi wei yi tian ,er tian wei yi fu ,san fu wei yi jia ,shi zhi ye 。”[fu ren ]1. gu chen zhu hou de qi he di wang de qie wei fu ren 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi you hou ,you fu ren 。”“tian zi zhi fei yue hou ,zhu hou yue fu ren 。”2.tang yi hou chen gao ji guan yuan de qi wei fu ren 。zhang hu 《ji ling tai 》:“guo (guó)guo fu ren cheng zhu en ,ping ming ji ma ru gong men 。”(ping ming :tian gang liang 。)3.dui yi hun fu nv de zun chen 。[fu zi ]1. gu dai dui nan zi de zun chen 。li chao wei 《liu yi chuan 》:“fu zi bu yuan qian li ,jiang you wei hu ?”(you wei :you suo zuo wei 。)2. kong men zun chen kong zi wei fu zi ,hou yan chen lao shi wei fu zi 。《lun yu ·xian wen 》:“fu zi shi ran hou yan 。”(shi :dang ji shi 。)(er )fú ①dai ci 。1. biao shi di san ren chen 。xiang dang yu “bi ”。《han shu ·gu yi chuan 》:“fu jiang wei wo wei ,gu wu de yu zhi jie an 。”2. biao shi jin zhi 。xiang dang yu “zhe ”、“ci ”。《lun yu ·xian jin 》:“fu ren bu yan ,yan bi you zhong 。”3. biao shi yuan zhi 。xiang dang yu “na ”、“bi ”。《huai na zi ·ji su 》:“ci yi shi fei ,yu qu ye ;fu yi shi fei ,yu zhou ye 。”(yu qu :pian mian 。)②gou shou yu qi ci 。biao shi fa duan 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“fu zhan ,yong qi ye 。”③yu qi ci 。1.yong yu gou wei ,biao shi gan tan huo fa yi lun 。liu zong yuan 《san jie ·qian zhi lv 》:“jin re shi yan ,bei fu !”(shi :ci 。)2.biao yi wen huo fan jie 。《shi ji ·kong zi shi jia 》:“wu ge ,ke fu ?”

    huo :

    ①zai huan ;zai hai 。yu “fu ”xiang dui 。su xun 《liu guo lun 》:“zhi dan yi jing qing wei ji ,shi su huo yan 。”②jiang huo ;wei hai 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“zi mu you huo ren zhi xin 。”(zi mu :ren ming 。)《meng zi ·gao zi shang 》:“lv tian xia zhi ren er huo ren yi zhe ,bi zi zhi yan fu !”③zao nan ;shou hai 。《hou han shu ·liu pen zi chuan 》:“liu gong jian chi mei zhong luan ,zhi ji bi bai ,zi kong xiong di ju huo ,mi jiao pen zi gui xi shou ,xi wei ci rang zhi yan 。”

    fu :

    ①fu qi ;xing yun 。《zhan guo ce ·qin ce san 》:“zhu sheng chen xian ,tian xia zhi fu ye 。”②ci fu ;bao you 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“xiao xin wei fu ,shen fu fu ye 。”(fu :pian 。)③ji si yong guo de jiu rou 。《zhou li ·tian guan ·shan fu 》:“fan ji si zhi zhi fu zhe ,shou er shan zhi 。”④gu shi fu nv hang li jiao “fu ”。《guan chang xian xing ji 》di si shi hui :“ma lao ye cai gan guo lai zuo yi ,ju tai tai ye zhi de fu le yi fu 。”⑤tong “fu ”。bu bo de kuan du 。《shui hu de qin mu zhu jian ·qin lv ·jin bu lv 》:“bu mao (mào)ba che ,fu an er che wu cun 。”(mao :chang 。)

    zi :

    ①zi ji 。《shi jing ·da ya ·wen wang 》:“yong yan pei ming ,zi qiu duo fu 。”(yan :tong “yan ”。pei ming :ge hu tian ming 。)《lao zi 》:“zhi ren zhe zhi ,zi zhi zhe ming 。”②qin zi 。song lian 《song dong yang ma sheng xu 》:“mei jia jie yu cang shu zhi jia ,shou zi bi lu ,ji ri yi hai 。”《shi ji ·xiao xiang guo shi jia 》:“gao zu zi jiang 。”③zi ran 。《shi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“yan yue :‘tao li mo yan ,xia zi cheng qi 。’”(qi :xiao jing ;xiao lu 。)④jie ci 。1.cong 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“you wei shen nong zhi yan zhe hu hang ,zi chu zhi teng 。”(shen nong :chuan shui wei gu dai zao lei si 、xing nong ye de di wang 。hu hang :dang shi de nong xue jia 。)《lun yu ·xue er 》:“you peng zi yuan fang lai 。”2. you yu 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“qu ping zhi zuo 《li sao 》,gai zi yuan sheng ye 。”《han shu ·guan fu chuan 》:“hou zi wo de zhi ,zi wo juan zhi ,mo suo hen 。”⑤lian ci 。biao shi jia she 。ke yi wei jia ru 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“wei sheng ren neng nei wai mo huan ,zi fei sheng ren ,wai ning bi you nei you 。”⑥lian ci 。biao shi jia she de rang bu 。ke yi wei ji shi 。《han shu ·gao zu ji xia 》:“gao zu bu xiu wen xue ,er xing ming da ,hao mou neng ting ,zi jian men shu cu ,jian zhi ru jiu 。”you 《du zhou chuan 》:“zi jing shi bu xiao ,kuang yu yuan fang ?”

    mi :

    ①mi huo ;mi luan 。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“tian zi shi pi (pí),bi min bu mi 。”(pi :fu zuo 。bi :shi 。)tao qian 《gui qu lai xi ci 》:“shi mi tu ji wei yuan ,jiao jin shi er zuo fei 。”②zhe zu ;fu gai 。ceng qi 《wei yang huai gu 》:“lou tai chu chu mi fang cao ,feng yu nian nian yuan la hua 。”(wei yang :ji yang zhou 。)③mi lian ;tao zui 。song yu 《deng tu zi hao se fu 》:“yan ran yi xiao ,huo yang cheng ,mi xia cai 。”xu zhong hang 《mu fa chu yang 》:“xuan ya qing yu di ,fang cao lu kan mi 。”(chu :shui ming 。)you zhi chen zui yu mou yi shi wu zhe 。tao gu 《qing yi lu ·jiao mi 》:“zhao chun jie xing xi ba jiao ,fan xuan chuang guan yu xian chong zhi ,shi chen chun jie wei jiao mi 。”(xian :dou ;quan 。)④hun mi 。《lie zi ·shang wen 》:“bian que sui yin er ren du jiu ,mi si san ri 。”[mi li ]mo hu bu qing de yang zi 。gu le fu 《mu lan shi 》:“xiong tu jiao pu shuo ,ci tu yan mi li 。”(pu shuo :tiao yue de yang zi 。)

    mi huo :

    ①mi luan ,mi huo 。《xun zi ·cheng xiang 》:“bu jiao wu ,bu zhi ku ,~~shi zhi yi shang xia 。”②shi mi luan 。《zhuang zi ·dao zhi 》:“feng yi jian dai ,jiao yan wei hang ,yi ~~tian xia zhi zhu 。”③zhi shi fei de shi 。《han fei zi ·guan hang 》:“mu shi jing ,ze mo yi zheng xu mei ,shen shi dao ,ze mo yi zhi ~~。”

    huo :

    ①mi luan ;hun luan 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“yin ni huo luan zhi suo sheng ye 。”《sun zi ·mou gong 》:“bu zhi san jun zhi shi ,er tong san jun zhi zheng ,ze jun shi huo yi 。”②mi luan ;mi huo 。han yu 《shi shui 》:“ren fei sheng er zhi zhi zhe ,shu neng mo huo ?”《lun yu ·wei zheng 》:“si shi er bu huo 。”③shi mi huo 。jia bin wang 《wei xu jing ye tao wu zhao (zhào)xi 》:“yan xiu gong chan ,hu mei pian neng huo zhu 。”(gong chan :shan yu yong chan yan hai ren 。)

    wang :

    [wang liang ]you zuo “wang liang ”、“wang ”。 1.chuan shui zhong de shan chuan jing guai 。 zhang heng 《xi jing fu 》:“chi (chī)mei wang liang ,mo neng feng zhan 。”(chi :tong “chi ”,shan shen 。zhan :zhu ci ,“zhi yan ”de ge yin 。)2.ying zi wai mian de dan ying 。ban gu 《you tong fu 》:“kong wang liang zhi ze jing xi 。”3.piao hu mo yi de yang zi 。《huai na zi ·lan ming 》:“wang liang bu zhi suo wang 。”

    ping :

    ①cheng ;da 。《lie zi · shang wen 》:“di ping nu 。”②fan men ;fen men 。zhang heng 《xi jing fu 》:“sui si yu zhi ji tan ,xin you ping er wei shu 。”(si :ci 。yu :zhi tian de 。shu :shu fa 。)③deng lin 。li bai 《deng jin ling ye cheng xi bei xie an dun 》:“ping lan zhou de xian ,gao biao jue ren xuan 。”④qi ling 。《na shi ·liang wu di ji shang 》:“rong di nei qin ,ping ling guan sai 。”⑤kao ;yi zhao 。li qun yu 《hu si qing ming ye qian huai 》:“du ping wei jian sai qi ran 。”⑥yi kao ;yi zhang 。liu ji 《ku han hang 》:“meng hu ping lin xiao 。”⑦gen ju ;yi ju 。《sui shu ·li yi zhi yi 》:“zhang che gui ju ,jie you zhun ping 。”⑧man 。qu yuan 《li sao 》:“zhong jie jing jin yi tan lan xi ,ping bu ya hu qiu suo 。”⑨ren ping 。yuan zhen 《cheng wai hui xie zi meng jian yu 》:“zhi nv ping ren wen ,bing fu kong zi ai 。”⑩qing ;qing qiu 。cao song 《ji hai sui er shou 》:“ping jun mo hua feng hou shi ,yi jiang gong cheng mo gu ku 。”(11)tong “feng (píng)”。tu bu she shui 。yang xuan zhi 《luo yang ga lan ji ·yong ning si 》:“bu yi zhao bu you zhou ji ,ping liu er du 。”(zhao :ren ming 。ji :chuan jiang 。)

    he :

    (yi )①yi wen dai ci 。1. shen me 。《shi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me 。《han shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan 。” (er )hè gang ;dan 。《shi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)。”(dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu 。《shi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li 。”yin shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu 。”(xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。

    tong :

    ①tong xiang ;tong dao 。chen shou 《long zhong dui 》:“xi tong ba shu 。”《lie zi ·shang wen 》:“zhi tong yu na ,da yu han yin 。”②tong hang ;tong guo 。tao yuan ming 《tao hua yuan ji 》:“chu ji xia ,cai tong ren 。”③guan tong ;mei you zu ai de 。zhou dui yi 《ai lian shui 》:“zhong tong wai zhi ,bu man bu zhi 。”④shun chang ;chang tong 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“yue ming nian ,zheng tong ren he ,bai fei ju xing 。”⑤shu tong 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jue tong chuan fang ,yi qu xian zu 。”《bei shi ·yu wen kai chuan 》:“jin lu ji yi nan ,wei zhi tong shi ,jie chu zheng ju ,yi xiang fa ming 。”(fa ming :chan ming 。)⑥liu tong ;jiao huan 。xue fu cheng 《bian fa 》:“huan da de jiu mo li zhi nei ,wang bu tong shi hu shi 。”(wang :mo 。)⑦jiao wang ;gou tong 。《zuo chuan · huan gong qi nian 》:“wei sun huan zi lai meng ,shi tong 。”zhou mi 《ji dong ye yu 》juan shi :“ji gui ,chi ji jia wei ,yin you suo wei ,er jue bu yu tong 。”⑧si tong ba da de 。《jin shu ·lie nv chuan 》:“hen bu de xiao (xiāo)ru shou yu tong kui ,yi sai da chi 。”(xiao :zhan shou xuan gua 。kui :da lu 。)⑨zhi xiao ;tong xiao 。《lv shi chun qiu ·jin ting 》:“tong hu ji zhi bu zu ,ze bu yu wu zheng yi 。”ji kang 《shi si lun 》:“shi gu yan jun zi ,ze yi mo cuo wei zhu ,yi tong wu wei mei 。”⑩kai tong ;kai ming 。《han shu ·xiao cheng zhao huang hou chuan 》:“zhi bi xia you xian sheng tong ming zhi de ,ren xiao zi ai zhi en 。”(11)chuan da ;tong zhi 。《zhou li ·tian guan ·nei shu 》:“nei shu zhang nei wai zhi tong ling 。”(12)quan bu ;zheng ge 。cao zhi 《yu wu zhi shu 》:“shi you suo lv ,zhi tong ye bu ming 。”(ming :tong “mian ”。)(13)gong tong de ;tong chang de 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“tian xia zhi tong yi ye 。”si ma guang 《wei pang xiang gong zai rang zai xiang biao 》:“chen wen liang neng shou zhi zhe ,ren zhu zhi tong shu 。”(14)(ma )fen 。《hou han shu ·dai jiu chuan 》:“nai wo jiu fu chuan xia ,yi ma tong xun zhi 。”(15)liang ci 。1. yong yu wen shu ,biao shi yi fen 。《shi shui xin yu ·wen xue 》:“mo bu chuan xie ,ge you yi tong 。”2. yong yu ji gu 。xiang dang yu “zhen ”、“bian ”。《hou han shu ·guang wu di ji shang 》:“chuan li yi ji wei ,nai chui gu san tong 。”

    bai :

    ①shu ci 。shi de shi bei 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“ji yu yi ,xie yu shi ,chang yu bai 。”(ji :ji shu 。xie :ge 。chang :zeng duo 。)②zhi xu shu ,zhong duo de 。cao cao 《bu chu xia men hang ·guan cang hai 》:“shu mu cong sheng ,bai cao feng mao 。”

    ling :

    ①nv wu 。《chu ci ·jiu ge ·dong huang tai yi 》:“ling yan jian (jiǎn)xi jiao fu 。”(yan jian :xing rong wu tai 。)②shen ;shen ling 。《han shu ·li le zhi 》:“ling zhi xia ,re feng ma 。”③ling hun 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“bu xiao ze zhi chen zhi zui ,yi gao xian di zhi ling 。”wen ting jun 《guo chen lin mu 》:“ci ke you ling ying shi wo 。”④wei ling 。《guo yu ·jin yu qi 》:“qi ge zhu hou ,jun zhi ling ye 。”⑤dui si ren de zun chen 。pan yue 《gua fu fu 》:“ru kong shi xi wang ling zuo 。”⑥ling yi 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“mo zai mo hai ,yi he ji ling 。”(he :xian 。)⑦ling yan 。《shi ji ·gui ce lie chuan 》:“yi wei gui cang ze bu ling 。”⑧ren de jing shen yi zhi 。《wen xin diao long · qing cai 》:“zeng shu xing ling 。”⑨shan ;hao 。bai ju yi 《xiu xiang shan si ji 》:“ling ji sheng gai 。”