• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 閱賞誠多美,於茲乃忘倦。

    “閱賞誠多美,於茲乃忘倦。”詩句出處:《帝京篇十首》;是唐朝詩人李世民的作品。

    秦川雄帝宅,函谷壯皇居。綺殿千尋起,離宮百雉餘。
    連薨遙接漢,飛觀迥凌虛。雲日隱層闕,風煙出綺疏。
    巖廊罷機務,崇文聊駐輦。玉匣啟龍圖,金繩披鳳篆。
    韋編斷仍續,縹帙舒還卷。對此乃淹留,欹案觀墳典。
    移步出詞林,停輿欣武宴。雕弓寫明月,駿馬疑流電。
    驚雁落虛弦,啼猿悲急箭。閱賞誠多美,於茲乃忘倦。
    鳴笳臨樂館,眺聽歡芳節。急管韻朱弦,清歌凝白雪。
    彩鳳肅來儀,玄鶴紛成列。去茲鄭衛聲,雅音方可悅。
    芳辰追逸趣,禁苑信多奇。橋形通漢上,峰勢接雲危。
    煙霞交隱映,花鳥自參差。何如肆轍跡,萬裡賞瑤池。
    飛蓋去芳園,蘭橈遊翠渚。萍間日彩亂,荷處香風舉。
    桂楫滿中川,弦歌振長嶼。豈必汾河曲,方為歡宴所。
    落日雙闕昏,回輿九重暮。長煙散初碧,皎月澄輕素。
    搴幌玩琴書,開軒引雲霧。斜漢耿層閣,清風搖玉樹。
    歡樂難再逢,芳辰良可惜。玉酒泛雲罍,蘭殽陳綺席。
    千鐘合堯禹,百獸諧金石。得志重寸陰,忘懷輕尺璧。
    建章歡賞夕,二八盡妖妍。羅綺昭陽殿,芬芳玳瑁筵。
    佩移星正動,扇掩月初圓。無勞上懸圃,即此對神仙。
    以茲遊觀極,悠然獨長想。披卷覽前蹤,撫躬尋既往。
    望古茅茨約,瞻今蘭殿廣。人道惡高危,虛心戒盈蕩。
    奉天竭誠敬,臨民思惠養。納善察忠諫,明科慎刑賞。
    六五誠難繼,四三非易仰。廣待淳化敷,方嗣雲亭響。

    【註釋】:

    閱:

    ①查點;計算。《左傳·襄公九年》:“商人閱其禍敗之釁,必始於火。”(商:朝代名。釁:征兆。)②檢閱。《左傳 ·桓公六年》:“大閱,簡車馬也。”③閱讀。劉禹錫《陋室銘》:“可以調素琴,閱金經。”(素琴:沒有裝飾的琴。金經:佛經。)④經歷。《漢書·文帝紀》:“閱天下之義理多矣。”⑤仕宦之傢門前記述功績閱歷的柱子。左邊的叫閥,右邊的叫閱。也代指仕宦之傢。文天祥《回施帥準送別》:“雲霄名閱。”⑥容納。《詩經·邶風·谷風》:“我躬不閱,遑恤我後?”(遑:閑暇。恤:憂。後:指子孫後代。)⑦匯集。《子華子·神氣》:“川閱水以成川,世閱人而為世。”

    賞:

    ①獎勵;賞賜;獎賞。與“罰”相對。《墨子·尚同下》:“善人賞而暴人罰,則國必治。”②賞賜或獎賞的東西。《宋史·張浚傳》:“聞賊以重賞購吾首。”③贈送;贈予。《淮南子·說林》:“毋賞越人章甫,非其用也。”(章甫:帽子。)④褒揚;贊賞。《國語·晉語九》:“夫事君者諫過而賞善。”⑤欣賞;玩賞;遊賞。陶潛《移居》:“奇文共欣賞,疑義相與析。”

    誠:

    ①真誠;真心;不虛偽。《禮記·樂記》:“著誠去偽,禮之經也。”《列子·湯問》:“帝感其誠。”②真實。《禮記·樂記》:“著誠去偽。”③副詞。實在;的確。《史記·季佈列傳》:“賢者誠重其死。”④連詞。如果。《史記·張耳陳馀列傳》:“誠聽臣之計,可不攻而降城。”王安石《上皇帝萬言書》:“誠賢能也,然後隨其德之大小,才之高下而官使之。”

    多:

    ①數量大,與“少”相對。《孟子·公孫醜下》:“得道者多助,失道者寡助。”(得道:指得治國之道,即行仁政。寡:少。)王維《相思》:“願君多采擷。”②勝過;超過。湯顯祖《紫簫記·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲。”(相如:司馬相如,漢辭賦傢。王粲:漢魏間人,貌美多才。)③稱贊;著重。《史記·季佈欒佈列傳》:“諸公皆多季佈能摧剛為柔,朱傢以此名聞當世。”《史記·魏其武安侯列傳》:“士亦以此多之。”④過分的;多餘的。《莊子·漁父》:“今子既上無君侯有司之勢,而下無大臣職事之官,而擅飭(chì)禮樂,選人倫以化齊民,不泰多事乎?”(飭:整頓。泰:太,過於,過分。)劉劭《人物志·體別》:“夫在多疑。”⑤增多。《荀子·天論》:“因物而多之,孰與騁能而化之?”⑥通“哆”,不正。《法言·吾子》:“中正則雅,多哇則鄭。”(哇:淫邪的樂聲。)⑦副詞。表示限定。約相當於“隻”、“僅僅”。朱浮《為幽州牧與彭寵書》:“此猶河濱之民捧土以塞孟津,多見其不知量也。”《論語·子張》:“人雖欲自絕,其何傷於日月乎? 多見其不知量也。”

    美:

    ①味美。《孟子·盡心下》:“膾炙與羊棗孰美。”(膾:剁細瞭的肉。炙:燒烤的肉。羊棗:一種小柿子。孰:哪個。)《呂氏春秋·本味》:“果之美者,沙棠之實。”②美麗;漂亮。《詩經·魏風·汾沮洳》:“彼其之子,美如玉。”③美善;美好。《荀子·王霸》:“無國而不有美俗。”④稱贊;贊揚。《谷梁傳·僖公元年》:“美齊侯之功也。”

    於:

    (一)①介詞。相當於“在”。表動作的時間、處所。《左傳·成公二年》:“射其左,越於車下。”(越:墜。)②介詞。相當於“對”、“對於”。表動作對象。《論語·為政》:“吾十有五而志於學。”③相當於“向”。表示趨向。《戰國策·東周策》:“秦假道於周以伐韓。”④相當於“至”、“到”。表示方向和目標。《尚書· 盤庚上》:“盤庚遷於殷。”(遷:遷都。)⑤相當於“過”。表示比較。司馬遷《報任安書》:“人固有一死,或重於泰山,或輕於鴻毛。”⑥相當於“自”、“從”、“由”。表示起始。宋玉《風賦》:“夫風生於地,起於青蘋之末。”(青蘋:水草名。末:頂端。)⑦相當於“給”。《漢書·揚雄傳下》:“東方朔割炙(zhì)於細君。”(炙:烤肉。細君:妻。)⑧相當於“被”。表被動。《史記·廉頗藺相如列傳》:“臣誠恐見欺於王而負趙。” (二)wū(烏)。嘆詞。表呼聲或贊嘆。《尚書·大禹謨》:“禹曰:‘於,帝念哉!’”(念:常常想。)

    茲:

    (一)①草木滋盛。《詩經·邶風·泉水》:“我思肥泉,茲之永嘆。”(肥泉:古水名。)②年。《國語·魯語上》:“今茲海其有災乎? 夫廣川之鳥獸,恒知避其災也。”(恒:經常。)《呂氏春秋·任地》:“今茲美禾,來茲美麥。”③今;現在。洪仁玕《資政新篇》:“茲謹將所見聞者條陳於後。”(條陳:分條陳述。)④代詞。表示指示。1. 此;這裡。李白《送友人》:“揮手自茲去,蕭蕭班馬鳴。”(蕭蕭:馬鳴聲。班馬:離群的馬。)《論語·子罕》:“文王既設,文不在茲乎?”2.這樣。《國語·楚語上》:“餘恐德之不類,茲故不言。”⑤副詞。益;更加。《墨子·尚同上》:“其人茲眾,其所謂義者亦茲眾。”⑥語氣詞。相當於“吧”;“呀”。《尚書·立政》:“周公曰:‘嗚呼! 休茲!’”(休:美。) (二)cí[龜(qiū)茲]見“龜”。

    乃:

    ①第二人稱代詞。你;你的。《漢書·翟義傳》:“今欲發之,乃肯從我乎?”(發:發兵。)陸遊《示兒》:“王師北定中原日,傢祭無忘告乃翁。”(翁:父親。)②是;就是。《資治通鑒·赤壁之戰》:“若事之不濟,此乃天也。”③副詞。1.於是,這才。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“乃三顧亮於草廬之中。”2.卻;竟。司馬光《訓儉示康》:“古人以儉為美德,今人乃以儉相詬病。”3.隻;僅僅。《呂氏春秋·義賞》:“天下勝者眾矣,而霸者乃五。”④助詞。《尚書·大禹謨》:“乃聖乃神,乃武乃文。”⑤甚至。《資治通鑒·赤壁之戰》:“蒙沖鬥艦乃以千數。”[乃爾]如此。《三國志·蜀書· 呂凱傳》:“臣不意永昌風俗敦直乃爾。”

    倦:

    ①疲勞;疲倦。《史記·屈原賈生列傳》:“故勞苦倦極,未嘗不呼天地。”《呂氏春秋·下賢》:“魏文侯見段幹木,立倦而不敢息。”(息:休息。)②厭煩;懈怠。不倦。《論語·述而》:“學而不厭,誨人不倦。”③蹲踞。《淮南子·道應》:“盧敖就而視之,方倦龜殼,而食蛤梨。”


  • 阅赏诚多美,于兹乃忘倦。

    “阅赏诚多美,于兹乃忘倦。”诗句出处:《帝京篇十首》;是唐朝诗人李世民的作品。

    秦川雄帝宅,函谷壮皇居。绮殿千寻起,离宫百雉余。
    连薨遥接汉,飞观迥凌虚。云日隐层阙,风烟出绮疏。
    岩廊罢机务,崇文聊驻辇。玉匣启龙图,金绳披凤篆。
    韦编断仍续,缥帙舒还卷。对此乃淹留,欹案观坟典。
    移步出词林,停舆欣武宴。雕弓写明月,骏马疑流电。
    惊雁落虚弦,啼猿悲急箭。阅赏诚多美,于兹乃忘倦。
    鸣笳临乐馆,眺听欢芳节。急管韵朱弦,清歌凝白雪。
    彩凤肃来仪,玄鹤纷成列。去兹郑卫声,雅音方可悦。
    芳辰追逸趣,禁苑信多奇。桥形通汉上,峰势接云危。
    烟霞交隐映,花鸟自参差。何如肆辙迹,万里赏瑶池。
    飞盖去芳园,兰桡游翠渚。萍间日彩乱,荷处香风举。
    桂楫满中川,弦歌振长屿。岂必汾河曲,方为欢宴所。
    落日双阙昏,回舆九重暮。长烟散初碧,皎月澄轻素。
    搴幌玩琴书,开轩引云雾。斜汉耿层阁,清风摇玉树。
    欢乐难再逢,芳辰良可惜。玉酒泛云罍,兰殽陈绮席。
    千钟合尧禹,百兽谐金石。得志重寸阴,忘怀轻尺璧。
    建章欢赏夕,二八尽妖妍。罗绮昭阳殿,芬芳玳瑁筵。
    佩移星正动,扇掩月初圆。无劳上悬圃,即此对神仙。
    以兹游观极,悠然独长想。披卷览前踪,抚躬寻既往。
    望古茅茨约,瞻今兰殿广。人道恶高危,虚心戒盈荡。
    奉天竭诚敬,临民思惠养。纳善察忠谏,明科慎刑赏。
    六五诚难继,四三非易仰。广待淳化敷,方嗣云亭响。

    【注释】:

    阅:

    ①查点;计算。《左传·襄公九年》:“商人阅其祸败之衅,必始于火。”(商:朝代名。衅:征兆。)②检阅。《左传 ·桓公六年》:“大阅,简车马也。”③阅读。刘禹锡《陋室铭》:“可以调素琴,阅金经。”(素琴:没有装饰的琴。金经:佛经。)④经历。《汉书·文帝纪》:“阅天下之义理多矣。”⑤仕宦之家门前记述功绩阅历的柱子。左边的叫阀,右边的叫阅。也代指仕宦之家。文天祥《回施帅准送别》:“云霄名阅。”⑥容纳。《诗经·邶风·谷风》:“我躬不阅,遑恤我后?”(遑:闲暇。恤:忧。后:指子孙后代。)⑦汇集。《子华子·神气》:“川阅水以成川,世阅人而为世。”

    赏:

    ①奖励;赏赐;奖赏。与“罚”相对。《墨子·尚同下》:“善人赏而暴人罚,则国必治。”②赏赐或奖赏的东西。《宋史·张浚传》:“闻贼以重赏购吾首。”③赠送;赠予。《淮南子·说林》:“毋赏越人章甫,非其用也。”(章甫:帽子。)④褒扬;赞赏。《国语·晋语九》:“夫事君者谏过而赏善。”⑤欣赏;玩赏;游赏。陶潜《移居》:“奇文共欣赏,疑义相与析。”

    诚:

    ①真诚;真心;不虚伪。《礼记·乐记》:“著诚去伪,礼之经也。”《列子·汤问》:“帝感其诚。”②真实。《礼记·乐记》:“著诚去伪。”③副词。实在;的确。《史记·季布列传》:“贤者诚重其死。”④连词。如果。《史记·张耳陈馀列传》:“诚听臣之计,可不攻而降城。”王安石《上皇帝万言书》:“诚贤能也,然后随其德之大小,才之高下而官使之。”

    多:

    ①数量大,与“少”相对。《孟子·公孙丑下》:“得道者多助,失道者寡助。”(得道:指得治国之道,即行仁政。寡:少。)王维《相思》:“愿君多采撷。”②胜过;超过。汤显祖《紫箫记·巧探》:“想他才似相如,貌多王粲。”(相如:司马相如,汉辞赋家。王粲:汉魏间人,貌美多才。)③称赞;着重。《史记·季布栾布列传》:“诸公皆多季布能摧刚为柔,朱家以此名闻当世。”《史记·魏其武安侯列传》:“士亦以此多之。”④过分的;多余的。《庄子·渔父》:“今子既上无君侯有司之势,而下无大臣职事之官,而擅饬(chì)礼乐,选人伦以化齐民,不泰多事乎?”(饬:整顿。泰:太,过于,过分。)刘劭《人物志·体别》:“夫在多疑。”⑤增多。《荀子·天论》:“因物而多之,孰与骋能而化之?”⑥通“哆”,不正。《法言·吾子》:“中正则雅,多哇则郑。”(哇:淫邪的乐声。)⑦副词。表示限定。约相当于“只”、“仅仅”。朱浮《为幽州牧与彭宠书》:“此犹河滨之民捧土以塞孟津,多见其不知量也。”《论语·子张》:“人虽欲自绝,其何伤于日月乎? 多见其不知量也。”

    美:

    ①味美。《孟子·尽心下》:“脍炙与羊枣孰美。”(脍:剁细了的肉。炙:烧烤的肉。羊枣:一种小柿子。孰:哪个。)《吕氏春秋·本味》:“果之美者,沙棠之实。”②美丽;漂亮。《诗经·魏风·汾沮洳》:“彼其之子,美如玉。”③美善;美好。《荀子·王霸》:“无国而不有美俗。”④称赞;赞扬。《谷梁传·僖公元年》:“美齐侯之功也。”

    于:

    (一)①介词。相当于“在”。表动作的时间、处所。《左传·成公二年》:“射其左,越于车下。”(越:坠。)②介词。相当于“对”、“对于”。表动作对象。《论语·为政》:“吾十有五而志于学。”③相当于“向”。表示趋向。《战国策·东周策》:“秦假道于周以伐韩。”④相当于“至”、“到”。表示方向和目标。《尚书· 盘庚上》:“盘庚迁于殷。”(迁:迁都。)⑤相当于“过”。表示比较。司马迁《报任安书》:“人固有一死,或重于泰山,或轻于鸿毛。”⑥相当于“自”、“从”、“由”。表示起始。宋玉《风赋》:“夫风生于地,起于青蘋之末。”(青蘋:水草名。末:顶端。)⑦相当于“给”。《汉书·扬雄传下》:“东方朔割炙(zhì)于细君。”(炙:烤肉。细君:妻。)⑧相当于“被”。表被动。《史记·廉颇蔺相如列传》:“臣诚恐见欺于王而负赵。” (二)wū(乌)。叹词。表呼声或赞叹。《尚书·大禹谟》:“禹曰:‘于,帝念哉!’”(念:常常想。)

    兹:

    (一)①草木滋盛。《诗经·邶风·泉水》:“我思肥泉,兹之永叹。”(肥泉:古水名。)②年。《国语·鲁语上》:“今兹海其有灾乎? 夫广川之鸟兽,恒知避其灾也。”(恒:经常。)《吕氏春秋·任地》:“今兹美禾,来兹美麦。”③今;现在。洪仁玕《资政新篇》:“兹谨将所见闻者条陈于后。”(条陈:分条陈述。)④代词。表示指示。1. 此;这里。李白《送友人》:“挥手自兹去,萧萧班马鸣。”(萧萧:马鸣声。班马:离群的马。)《论语·子罕》:“文王既设,文不在兹乎?”2.这样。《国语·楚语上》:“余恐德之不类,兹故不言。”⑤副词。益;更加。《墨子·尚同上》:“其人兹众,其所谓义者亦兹众。”⑥语气词。相当于“吧”;“呀”。《尚书·立政》:“周公曰:‘呜呼! 休兹!’”(休:美。) (二)cí[龟(qiū)兹]见“龟”。

    乃:

    ①第二人称代词。你;你的。《汉书·翟义传》:“今欲发之,乃肯从我乎?”(发:发兵。)陆游《示儿》:“王师北定中原日,家祭无忘告乃翁。”(翁:父亲。)②是;就是。《资治通鉴·赤壁之战》:“若事之不济,此乃天也。”③副词。1.于是,这才。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“乃三顾亮于草庐之中。”2.却;竟。司马光《训俭示康》:“古人以俭为美德,今人乃以俭相诟病。”3.只;仅仅。《吕氏春秋·义赏》:“天下胜者众矣,而霸者乃五。”④助词。《尚书·大禹谟》:“乃圣乃神,乃武乃文。”⑤甚至。《资治通鉴·赤壁之战》:“蒙冲斗舰乃以千数。”[乃尔]如此。《三国志·蜀书· 吕凯传》:“臣不意永昌风俗敦直乃尔。”

    倦:

    ①疲劳;疲倦。《史记·屈原贾生列传》:“故劳苦倦极,未尝不呼天地。”《吕氏春秋·下贤》:“魏文侯见段干木,立倦而不敢息。”(息:休息。)②厌烦;懈怠。不倦。《论语·述而》:“学而不厌,诲人不倦。”③蹲踞。《淮南子·道应》:“卢敖就而视之,方倦龟壳,而食蛤梨。”


  • yue shang cheng duo mei ,yu ci nai wang juan 。

    “yue shang cheng duo mei ,yu ci nai wang juan 。”shi gou chu chu :《di jing pian shi shou 》;shi tang chao shi ren li shi min de zuo pin 。

    qin chuan xiong di zhai ,han gu zhuang huang ju 。qi dian qian xun qi ,li gong bai zhi yu 。
    lian hong yao jie han ,fei guan jiong ling xu 。yun ri yin ceng que ,feng yan chu qi shu 。
    yan lang ba ji wu ,chong wen liao zhu nian 。yu xia qi long tu ,jin sheng pi feng zhuan 。
    wei bian duan reng xu ,piao zhi shu hai juan 。dui ci nai yan liu ,ji an guan fen dian 。
    yi bu chu ci lin ,ting yu xin wu yan 。diao gong xie ming yue ,jun ma yi liu dian 。
    jing yan la xu xian ,ti yuan bei ji jian 。yue shang cheng duo mei ,yu ci nai wang juan 。
    ming jia lin le guan ,tiao ting huan fang jie 。ji guan yun zhu xian ,qing ge ning bai xue 。
    cai feng su lai yi ,xuan he fen cheng lie 。qu ci zheng wei sheng ,ya yin fang ke yue 。
    fang chen zhui yi qu ,jin yuan xin duo ji 。qiao xing tong han shang ,feng shi jie yun wei 。
    yan xia jiao yin ying ,hua diao zi can cha 。he ru si zhe ji ,mo li shang yao chi 。
    fei gai qu fang yuan ,lan rao you cui zhu 。ping jian ri cai luan ,he chu xiang feng ju 。
    gui ji man zhong chuan ,xian ge zhen chang yu 。qi bi fen he qu ,fang wei huan yan suo 。
    la ri shuang que hun ,hui yu jiu chong mu 。chang yan san chu bi ,jiao yue cheng qing su 。
    qian huang wan qin shu ,kai xuan yin yun wu 。xie han geng ceng ge ,qing feng yao yu shu 。
    huan le nan zai feng ,fang chen liang ke xi 。yu jiu fan yun lei ,lan xiao chen qi xi 。
    qian zhong ge yao yu ,bai shou xie jin dan 。de zhi chong cun yin ,wang huai qing che bi 。
    jian zhang huan shang xi ,er ba jin yao yan 。luo qi zhao yang dian ,fen fang dai mao yan 。
    pei yi xing zheng dong ,shan yan yue chu yuan 。mo lao shang xuan pu ,ji ci dui shen xian 。
    yi ci you guan ji ,you ran du chang xiang 。pi juan lan qian zong ,fu gong xun ji wang 。
    wang gu mao ci yao ,zhan jin lan dian an 。ren dao e gao wei ,xu xin jie ying dang 。
    feng tian jie cheng jing ,lin min sai hui yang 。na shan cha zhong jian ,ming ke shen xing shang 。
    liu wu cheng nan ji ,si san fei yi yang 。an dai chun hua fu ,fang si yun ting xiang 。

    【zhu shi 】:

    yue :

    ①cha dian ;ji suan 。《zuo chuan ·xiang gong jiu nian 》:“shang ren yue ji huo bai zhi xin ,bi shi yu huo 。”(shang :chao dai ming 。xin :zheng zhao 。)②jian yue 。《zuo chuan ·huan gong liu nian 》:“da yue ,jian che ma ye 。”③yue dou 。liu yu xi 《lou shi ming 》:“ke yi diao su qin ,yue jin jing 。”(su qin :mei you zhuang shi de qin 。jin jing :fo jing 。)④jing li 。《han shu ·wen di ji 》:“yue tian xia zhi yi li duo yi 。”⑤shi huan zhi jia men qian ji shu gong ji yue li de zhu zi 。zuo bian de jiao fa ,you bian de jiao yue 。ye dai zhi shi huan zhi jia 。wen tian xiang 《hui shi shuai zhun song bie 》:“yun xiao ming yue 。”⑥rong na 。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“wo gong bu yue ,huang xu wo hou ?”(huang :xian xia 。xu :you 。hou :zhi zi sun hou dai 。)⑦hui ji 。《zi hua zi ·shen qi 》:“chuan yue shui yi cheng chuan ,shi yue ren er wei shi 。”

    shang :

    ①jiang li ;shang ci ;jiang shang 。yu “fa ”xiang dui 。《mo zi ·shang tong xia 》:“shan ren shang er bao ren fa ,ze guo bi zhi 。”②shang ci huo jiang shang de dong xi 。《song shi ·zhang jun chuan 》:“wen zei yi chong shang gou wu shou 。”③zeng song ;zeng yu 。《huai na zi ·shui lin 》:“wu shang yue ren zhang fu ,fei ji yong ye 。”(zhang fu :mao zi 。)④bao yang ;zan shang 。《guo yu ·jin yu jiu 》:“fu shi jun zhe jian guo er shang shan 。”⑤xin shang ;wan shang ;you shang 。tao qian 《yi ju 》:“ji wen gong xin shang ,yi yi xiang yu xi 。”

    cheng :

    ①zhen cheng ;zhen xin ;bu xu wei 。《li ji ·le ji 》:“zhe cheng qu wei ,li zhi jing ye 。”《lie zi ·shang wen 》:“di gan ji cheng 。”②zhen shi 。《li ji ·le ji 》:“zhe cheng qu wei 。”③fu ci 。shi zai ;de que 。《shi ji ·ji bu lie chuan 》:“xian zhe cheng chong ji si 。”④lian ci 。ru guo 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“cheng ting chen zhi ji ,ke bu gong er jiang cheng 。”wang an dan 《shang huang di mo yan shu 》:“cheng xian neng ye ,ran hou sui ji de zhi da xiao ,cai zhi gao xia er guan shi zhi 。”

    duo :

    ①shu liang da ,yu “shao ”xiang dui 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“de dao zhe duo zhu ,shi dao zhe gua zhu 。”(de dao :zhi de zhi guo zhi dao ,ji hang ren zheng 。gua :shao 。)wang wei 《xiang sai 》:“yuan jun duo cai xie 。”②sheng guo ;chao guo 。shang xian zu 《zi xiao ji ·qiao tan 》:“xiang ta cai shi xiang ru ,mao duo wang can 。”(xiang ru :si ma xiang ru ,han ci fu jia 。wang can :han wei jian ren ,mao mei duo cai 。)③chen zan ;zhao chong 。《shi ji ·ji bu luan bu lie chuan 》:“zhu gong jie duo ji bu neng cui gang wei rou ,zhu jia yi ci ming wen dang shi 。”《shi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“shi yi yi ci duo zhi 。”④guo fen de ;duo yu de 。《zhuang zi ·yu fu 》:“jin zi ji shang mo jun hou you si zhi shi ,er xia mo da chen zhi shi zhi guan ,er shan chi (chì)li le ,shua ren lun yi hua ji min ,bu tai duo shi hu ?”(chi :zheng du 。tai :tai ,guo yu ,guo fen 。)liu shao 《ren wu zhi ·ti bie 》:“fu zai duo yi 。”⑤zeng duo 。《xun zi ·tian lun 》:“yin wu er duo zhi ,shu yu cheng neng er hua zhi ?”⑥tong “chi ”,bu zheng 。《fa yan ·wu zi 》:“zhong zheng ze ya ,duo wa ze zheng 。”(wa :yin xie de le sheng 。)⑦fu ci 。biao shi xian ding 。yao xiang dang yu “zhi ”、“jin jin ”。zhu fu 《wei you zhou mu yu peng chong shu 》:“ci you he bin zhi min peng tu yi sai meng jin ,duo jian ji bu zhi liang ye 。”《lun yu ·zi zhang 》:“ren sui yu zi jue ,ji he shang yu ri yue hu ? duo jian ji bu zhi liang ye 。”

    mei :

    ①wei mei 。《meng zi ·jin xin xia 》:“kuai zhi yu yang zao shu mei 。”(kuai :duo xi le de rou 。zhi :shao kao de rou 。yang zao :yi chong xiao shi zi 。shu :na ge 。)《lv shi chun qiu ·ben wei 》:“guo zhi mei zhe ,sha tang zhi shi 。”②mei li ;piao liang 。《shi jing ·wei feng ·fen ju ru 》:“bi ji zhi zi ,mei ru yu 。”③mei shan ;mei hao 。《xun zi ·wang ba 》:“mo guo er bu you mei su 。”④chen zan ;zan yang 。《gu liang chuan ·xi gong yuan nian 》:“mei ji hou zhi gong ye 。”

    yu :

    (yi )①jie ci 。xiang dang yu “zai ”。biao dong zuo de shi jian 、chu suo 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“she ji zuo ,yue yu che xia 。”(yue :zhui 。)②jie ci 。xiang dang yu “dui ”、“dui yu ”。biao dong zuo dui xiang 。《lun yu ·wei zheng 》:“wu shi you wu er zhi yu xue 。”③xiang dang yu “xiang ”。biao shi qu xiang 。《zhan guo ce ·dong zhou ce 》:“qin jia dao yu zhou yi fa han 。”④xiang dang yu “zhi ”、“dao ”。biao shi fang xiang he mu biao 。《shang shu · pan geng shang 》:“pan geng qian yu yan 。”(qian :qian dou 。)⑤xiang dang yu “guo ”。biao shi bi jiao 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“ren gu you yi si ,huo chong yu tai shan ,huo qing yu hong mao 。”⑥xiang dang yu “zi ”、“cong ”、“you ”。biao shi qi shi 。song yu 《feng fu 》:“fu feng sheng yu de ,qi yu qing 蘋zhi mo 。”(qing 蘋:shui cao ming 。mo :ding duan 。)⑦xiang dang yu “gei ”。《han shu ·yang xiong chuan xia 》:“dong fang shuo ge zhi (zhì)yu xi jun 。”(zhi :kao rou 。xi jun :qi 。)⑧xiang dang yu “bei ”。biao bei dong 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“chen cheng kong jian qi yu wang er fu zhao 。” (er )wū(wu )。tan ci 。biao hu sheng huo zan tan 。《shang shu ·da yu mo 》:“yu yue :‘yu ,di nian zai !’”(nian :chang chang xiang 。)

    ci :

    (yi )①cao mu zi cheng 。《shi jing ·bei feng ·quan shui 》:“wo sai fei quan ,ci zhi yong tan 。”(fei quan :gu shui ming 。)②nian 。《guo yu ·lu yu shang 》:“jin ci hai ji you zai hu ? fu an chuan zhi diao shou ,heng zhi bi ji zai ye 。”(heng :jing chang 。)《lv shi chun qiu ·ren de 》:“jin ci mei he ,lai ci mei mai 。”③jin ;xian zai 。hong ren gan 《zi zheng xin pian 》:“ci jin jiang suo jian wen zhe tiao chen yu hou 。”(tiao chen :fen tiao chen shu 。)④dai ci 。biao shi zhi shi 。1. ci ;zhe li 。li bai 《song you ren 》:“hui shou zi ci qu ,xiao xiao ban ma ming 。”(xiao xiao :ma ming sheng 。ban ma :li qun de ma 。)《lun yu ·zi han 》:“wen wang ji she ,wen bu zai ci hu ?”2.zhe yang 。《guo yu ·chu yu shang 》:“yu kong de zhi bu lei ,ci gu bu yan 。”⑤fu ci 。yi ;geng jia 。《mo zi ·shang tong shang 》:“ji ren ci zhong ,ji suo wei yi zhe yi ci zhong 。”⑥yu qi ci 。xiang dang yu “ba ”;“ya ”。《shang shu ·li zheng 》:“zhou gong yue :‘wu hu ! xiu ci !’”(xiu :mei 。) (er )cí[gui (qiū)ci ]jian “gui ”。

    nai :

    ①di er ren chen dai ci 。ni ;ni de 。《han shu ·di yi chuan 》:“jin yu fa zhi ,nai ken cong wo hu ?”(fa :fa bing 。)liu you 《shi er 》:“wang shi bei ding zhong yuan ri ,jia ji mo wang gao nai weng 。”(weng :fu qin 。)②shi ;jiu shi 。《zi zhi tong jian ·chi bi zhi zhan 》:“re shi zhi bu ji ,ci nai tian ye 。”③fu ci 。1.yu shi ,zhe cai 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“nai san gu liang yu cao lu zhi zhong 。”2.que ;jing 。si ma guang 《xun jian shi kang 》:“gu ren yi jian wei mei de ,jin ren nai yi jian xiang gou bing 。”3.zhi ;jin jin 。《lv shi chun qiu ·yi shang 》:“tian xia sheng zhe zhong yi ,er ba zhe nai wu 。”④zhu ci 。《shang shu ·da yu mo 》:“nai sheng nai shen ,nai wu nai wen 。”⑤shen zhi 。《zi zhi tong jian ·chi bi zhi zhan 》:“meng chong dou jian nai yi qian shu 。”[nai er ]ru ci 。《san guo zhi ·shu shu · lv kai chuan 》:“chen bu yi yong chang feng su dui zhi nai er 。”

    juan :

    ①pi lao ;pi juan 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“gu lao ku juan ji ,wei chang bu hu tian de 。”《lv shi chun qiu ·xia xian 》:“wei wen hou jian duan gan mu ,li juan er bu gan xi 。”(xi :xiu xi 。)②ya fan ;xie dai 。bu juan 。《lun yu ·shu er 》:“xue er bu ya ,hui ren bu juan 。”③cun ju 。《huai na zi ·dao ying 》:“lu ao jiu er shi zhi ,fang juan gui ke ,er shi ge li 。”