• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 後來相繼生,亦各臻閫奧。

    “後來相繼生,亦各臻閫奧。”詩句出處:《薦士》;是唐朝詩人韓愈的作品。

    周詩三百篇,雅麗理訓誥。曾經聖人手,議論安敢到。
    五言出漢時,蘇李首更號。東都漸瀰漫,派別百川導。
    建安能者七,卓犖變風操。逶迤抵晉宋,氣象日凋耗。
    中間數鮑謝,比近最清奧。齊梁及陳隋,眾作等蟬噪。
    搜春摘花卉,沿襲傷剽盜。國朝盛文章,子昂始高蹈。
    勃興得李杜,萬類困陵暴。後來相繼生,亦各臻閫奧。
    有窮者孟郊,受材實雄驁。冥觀洞古今,象外逐幽好。
    橫空盤硬語,妥帖力排奡。敷柔肆紆馀,奮猛卷海潦。
    榮華肖天秀,捷疾逾響報。行身踐規矩,甘辱恥媚灶。
    孟軻分邪正,眸子看瞭眊。杳然粹而清,可以鎮浮躁,
    酸寒溧陽尉,五十幾何耄。孜孜營甘旨,辛苦久所冒。
    俗流知者誰,指註競嘲傲。聖皇索遺逸,髦士日登造。
    廟堂有賢相,愛遇均覆燾。況承歸與張,二公迭嗟悼。
    青冥送吹噓,強箭射魯縞。胡為久無成,使以歸期告。
    霜風破佳菊,嘉節迫吹帽。念將決焉去,感物增戀嫪。
    彼微水中荇,尚煩左右芼。魯侯國至小,廟鼎猶納郜。
    幸當擇珉玉,寧有棄珪瑁。悠悠我之思,擾擾風中纛。
    上言愧無路,日夜惟心禱。鶴翎不天生,變化在啄菢。
    通波非難圖,尺地易可漕。善善不汲汲,後時徒悔懊。
    救死具八珍,不如一簞犒。微詩公勿誚,愷悌神所勞。

    【註釋】:

    後:

    ①帝王;君主。《詩經·商頌·玄鳥》:“商之先後,受命不殆。”(殆:懈怠。)②諸侯。柳宗元《封建論》:“周有天下,裂土田而瓜分之,設五等,邦群後。”③天子的正妻。《禮記·曲禮下》:“天子之妃曰後。”《西京雜記》卷二:“趙後體輕腰弱,善行步進退。”④通“後2”。時間或位置在後。《禮記·大學》:“知止而後有定。”

    來:

    (一)①小麥。《詩經·周頌·思文》:“貽我來牟。”②由彼至此,由遠到近。跟“去”、“往”相反。《孫子兵法·九地》:“我可以往,彼可以來者,為交地。”賀知章《回鄉偶書》:“兒童相見不相識,笑問客從何處來?”③使……來;招致;招來。也作“徠”。司馬遷《史記·文帝本紀》:“將何以來遠方之賢良?”④某一時間以後。《孟子·盡心下》:“由孔子而來,至於今,百有餘歲。”⑤將來;未來。陶潛《歸去來兮辭》:“悟已往之不諫,知來者之可追。”(諫:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非義,斯速已矣,何待來年?”(斯:則。已:停止。)⑥句末助詞。《莊子·人間世》:“嘗以語我來。”《孟子·離婁上》:“盍歸乎來!” (二)lài 慰勞。《詩經·小雅·大東》:“東人之子,職勞不來。”(職:主管。勞lào:慰勞)

    相:

    (一)①互相;相互。《左傳·隱公元年》:“不及黃泉,無相見也。”②遞相;一方對另一方有所動作。《呂氏春秋·疑似》:“為高葆禱於璐,置鼓其上,遠近相聞。”③質地;實質。劉峻《辯命論》:“昔之玉質金相,英髦秀達,皆擯斥於當年,韞(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊傑。韞:藏。)[相對]相向。元稹《與李十二夜飲》:“寒夜燈前賴酒壺,與君相對興(xìng)猶孤。”(二)xiàng ①察看;仔細看。《詩經·大雅·公劉》:“相其陰陽,觀其流泉。”②占視。迷信者看外形而斷定人與事的吉兇禍福。《荀子·非相》:“相人之形狀顏色,而知其吉兇妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相雖善而心術惡。”④輔佐;扶助。《論語·季氏》:“今由與求也,相夫子。”⑤官名。1. 輔佐君主掌管國事的最高官吏。《史記·魏世傢》:“傢貧則思良妻,國亂則思賢相。”2.漢代另指諸侯國的實際執政者,地位相當於郡太守。《後漢書·張衡傳》:“永和初,出為河間相。”又使為相。《續資治通鑒長編·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彥博、富弼,意甚自得。”⑥司儀贊禮者。《淮南子·主術》:“口能言而行人稱辭,足能行而相者先導。”(行人:古時的外交官。)⑦選擇。王實甫《西廂記》第五本第四折:“自古相女配夫,新狀元花生滿路。”

    繼:

    ①接續;繼續。《史記·吳王濞列傳》:“夜以繼日,三十餘年矣。”《韓非子·和氏》:“淚盡而繼之以血。”《論語·堯曰》:“興滅國,繼絕世。”②承受;繼承。《荀子· 儒效》:“工匠之子,莫不繼事。”《戰國策·趙策四》:“趙主之子孫侯者,其繼有在者乎?”③增益;接濟。《墨子· 非命上》:“絕長繼短。”《論語·雍也》:“君子周急不繼富。”(周:接濟。)

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    亦:

    ①副詞。1. 相當於“也”、“也是”。《詩經·鄭風·將仲子》:“仲可懷也,人之多言,亦可畏也。”(仲:老二。懷:懷念。)《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦亦不以城予趙,趙亦終不予秦璧。”2. 表示語氣的減弱。相當於“不過”、“隻是”。《戰國策·齊策四》:“王亦不好士也,何患無士?”(好:喜歡。患:擔憂。)②語氣詞。《詩經·召南·草蟲》:“亦既見止,亦既覯止。”(止:語氣詞。覯gòu:相遇。)[不亦]用於反問句。表示委婉語氣。《論語·學而》:“學而時習之,不亦樂乎?”

    各:

    ①指示代詞。各自。《周易·系辭下》:“交易而退,各得其所。”②量詞,表示不止一個。《史記·大宛列傳》:“令國外客遍觀各倉庫府藏之積,見漢之廣大,傾駭之。”(傾:傾慕。)③至;來到。《敵毀》銘:“王各於成周大廟。”④皆;都。《尚書·盤庚下》:“各非敢違卜。”

    臻:

    至;到達。《詩經·大雅·雲漢》:“天降喪亂,饑饉薦臻。”(薦:一再。)《後漢書·馮衍傳》:“元元無聊,饑寒並臻。”[臻臻]茂盛的樣子。王逸《荔枝賦》:“修幹紛錯,綠葉臻臻。”(修:高,長。)

    閫:

    ①門檻;門限。揚雄《甘泉賦》:“天閫決兮地垠開。”(決:沖破。垠:界。)②郭門。吳偉業《讀史雜感》:“城中惟指馬,閫外盡從龍。”③在外統兵的將帥。文天祥《指南錄後序》:“即具以北虛實告東西二閫。”(北:北方。)④宮中道路。王志堅《表異錄·宮室》:“宮中路曰閫術。”⑤婦女居室。《後漢書·皇後紀》:“內無出閫之言,權無私溺之授。”[閫闈]宮闈。後妃居住的地方。

    閫奧:

    指精微深奧的境界。《三國志·魏·管寧傳》:“升堂入室,究其~~。”也作“壺奧”。班固《答賓戲》:“皆及時君之門闈,究先生之~~。”

    奧:

    ①室內的西南角。古代以為尊者所居的位置。《荀子·非十二子》:“奧窔(yào)之間,簟(diàn)席之上。”(窔:屋子裡的東南角。簟:竹席。)②指室內隱蔽處。《淮南子·時則》:“(季夏之月)涼風始至,蟋蟀居奧。”③幽深隱秘的處所。《三國志·魏書·董昭傳》:“往來禁奧。”《徐霞客遊記·粵西遊日記一》:“將至出穴處,地少平。北奧有大石幢,盤疊至頂,色碧形詭。”(詭:奇異。)④深;幽。《顏氏傢訓·風操》:“(忌日)世人或端坐奧室,不妨言笑,盛營甘美,厚供齋室……蓋不知禮意乎?”陸機《塘上行》:“沾潤既已渥,結根奧且堅。”⑤高深;奧妙。《新唐書·韓愈傳》:“其《原道》、《原性》、《師說》等數十篇,皆奧衍閎深,與孟軻、揚雄相表裡而佐佑《六經》雲。”(佐佑:輔助。)韓愈《上兵部李侍郎書》:“奇辭奧旨,靡不通達。”⑥指重要、機密的職務。謝朓《忝役湘州與宣城吏民別》:“薄晚忝華奧。”


  • 后来相继生,亦各臻阃奥。

    “后来相继生,亦各臻阃奥。”诗句出处:《荐士》;是唐朝诗人韩愈的作品。

    周诗三百篇,雅丽理训诰。曾经圣人手,议论安敢到。
    五言出汉时,苏李首更号。东都渐瀰漫,派别百川导。
    建安能者七,卓荦变风操。逶迤抵晋宋,气象日凋耗。
    中间数鲍谢,比近最清奥。齐梁及陈隋,众作等蝉噪。
    搜春摘花卉,沿袭伤剽盗。国朝盛文章,子昂始高蹈。
    勃兴得李杜,万类困陵暴。后来相继生,亦各臻阃奥。
    有穷者孟郊,受材实雄骜。冥观洞古今,象外逐幽好。
    横空盘硬语,妥帖力排奡。敷柔肆纡馀,奋猛卷海潦。
    荣华肖天秀,捷疾逾响报。行身践规矩,甘辱耻媚灶。
    孟轲分邪正,眸子看了眊。杳然粹而清,可以镇浮躁,
    酸寒溧阳尉,五十几何耄。孜孜营甘旨,辛苦久所冒。
    俗流知者谁,指注竞嘲傲。圣皇索遗逸,髦士日登造。
    庙堂有贤相,爱遇均覆焘。况承归与张,二公迭嗟悼。
    青冥送吹嘘,强箭射鲁缟。胡为久无成,使以归期告。
    霜风破佳菊,嘉节迫吹帽。念将决焉去,感物增恋嫪。
    彼微水中荇,尚烦左右芼。鲁侯国至小,庙鼎犹纳郜。
    幸当择珉玉,宁有弃珪瑁。悠悠我之思,扰扰风中纛。
    上言愧无路,日夜惟心祷。鹤翎不天生,变化在啄菢。
    通波非难图,尺地易可漕。善善不汲汲,后时徒悔懊。
    救死具八珍,不如一箪犒。微诗公勿诮,恺悌神所劳。

    【注释】:

    后:

    ①帝王;君主。《诗经·商颂·玄鸟》:“商之先后,受命不殆。”(殆:懈怠。)②诸侯。柳宗元《封建论》:“周有天下,裂土田而瓜分之,设五等,邦群后。”③天子的正妻。《礼记·曲礼下》:“天子之妃曰后。”《西京杂记》卷二:“赵后体轻腰弱,善行步进退。”④通“后2”。时间或位置在后。《礼记·大学》:“知止而后有定。”

    来:

    (一)①小麦。《诗经·周颂·思文》:“贻我来牟。”②由彼至此,由远到近。跟“去”、“往”相反。《孙子兵法·九地》:“我可以往,彼可以来者,为交地。”贺知章《回乡偶书》:“儿童相见不相识,笑问客从何处来?”③使……来;招致;招来。也作“徕”。司马迁《史记·文帝本纪》:“将何以来远方之贤良?”④某一时间以后。《孟子·尽心下》:“由孔子而来,至于今,百有余岁。”⑤将来;未来。陶潜《归去来兮辞》:“悟已往之不谏,知来者之可追。”(谏:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非义,斯速已矣,何待来年?”(斯:则。已:停止。)⑥句末助词。《庄子·人间世》:“尝以语我来。”《孟子·离娄上》:“盍归乎来!” (二)lài 慰劳。《诗经·小雅·大东》:“东人之子,职劳不来。”(职:主管。劳lào:慰劳)

    相:

    (一)①互相;相互。《左传·隐公元年》:“不及黄泉,无相见也。”②递相;一方对另一方有所动作。《吕氏春秋·疑似》:“为高葆祷于璐,置鼓其上,远近相闻。”③质地;实质。刘峻《辩命论》:“昔之玉质金相,英髦秀达,皆摈斥于当年,韫(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊杰。韫:藏。)[相对]相向。元稹《与李十二夜饮》:“寒夜灯前赖酒壶,与君相对兴(xìng)犹孤。”(二)xiàng ①察看;仔细看。《诗经·大雅·公刘》:“相其阴阳,观其流泉。”②占视。迷信者看外形而断定人与事的吉凶祸福。《荀子·非相》:“相人之形状颜色,而知其吉凶妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相虽善而心术恶。”④辅佐;扶助。《论语·季氏》:“今由与求也,相夫子。”⑤官名。1. 辅佐君主掌管国事的最高官吏。《史记·魏世家》:“家贫则思良妻,国乱则思贤相。”2.汉代另指诸侯国的实际执政者,地位相当于郡太守。《后汉书·张衡传》:“永和初,出为河间相。”又使为相。《续资治通鉴长编·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彦博、富弼,意甚自得。”⑥司仪赞礼者。《淮南子·主术》:“口能言而行人称辞,足能行而相者先导。”(行人:古时的外交官。)⑦选择。王实甫《西厢记》第五本第四折:“自古相女配夫,新状元花生满路。”

    继:

    ①接续;继续。《史记·吴王濞列传》:“夜以继日,三十余年矣。”《韩非子·和氏》:“泪尽而继之以血。”《论语·尧曰》:“兴灭国,继绝世。”②承受;继承。《荀子· 儒效》:“工匠之子,莫不继事。”《战国策·赵策四》:“赵主之子孙侯者,其继有在者乎?”③增益;接济。《墨子· 非命上》:“绝长继短。”《论语·雍也》:“君子周急不继富。”(周:接济。)

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    亦:

    ①副词。1. 相当于“也”、“也是”。《诗经·郑风·将仲子》:“仲可怀也,人之多言,亦可畏也。”(仲:老二。怀:怀念。)《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦亦不以城予赵,赵亦终不予秦璧。”2. 表示语气的减弱。相当于“不过”、“只是”。《战国策·齐策四》:“王亦不好士也,何患无士?”(好:喜欢。患:担忧。)②语气词。《诗经·召南·草虫》:“亦既见止,亦既觏止。”(止:语气词。觏gòu:相遇。)[不亦]用于反问句。表示委婉语气。《论语·学而》:“学而时习之,不亦乐乎?”

    各:

    ①指示代词。各自。《周易·系辞下》:“交易而退,各得其所。”②量词,表示不止一个。《史记·大宛列传》:“令国外客遍观各仓库府藏之积,见汉之广大,倾骇之。”(倾:倾慕。)③至;来到。《敌毁》铭:“王各于成周大庙。”④皆;都。《尚书·盘庚下》:“各非敢违卜。”

    臻:

    至;到达。《诗经·大雅·云汉》:“天降丧乱,饥馑荐臻。”(荐:一再。)《后汉书·冯衍传》:“元元无聊,饥寒并臻。”[臻臻]茂盛的样子。王逸《荔枝赋》:“修干纷错,绿叶臻臻。”(修:高,长。)

    阃:

    ①门槛;门限。扬雄《甘泉赋》:“天阃决兮地垠开。”(决:冲破。垠:界。)②郭门。吴伟业《读史杂感》:“城中惟指马,阃外尽从龙。”③在外统兵的将帅。文天祥《指南录后序》:“即具以北虚实告东西二阃。”(北:北方。)④宫中道路。王志坚《表异录·宫室》:“宫中路曰阃术。”⑤妇女居室。《后汉书·皇后纪》:“内无出阃之言,权无私溺之授。”[阃闱]宫闱。后妃居住的地方。

    阃奥:

    指精微深奥的境界。《三国志·魏·管宁传》:“升堂入室,究其~~。”也作“壶奥”。班固《答宾戏》:“皆及时君之门闱,究先生之~~。”

    奥:

    ①室内的西南角。古代以为尊者所居的位置。《荀子·非十二子》:“奥窔(yào)之间,簟(diàn)席之上。”(窔:屋子里的东南角。簟:竹席。)②指室内隐蔽处。《淮南子·时则》:“(季夏之月)凉风始至,蟋蟀居奥。”③幽深隐秘的处所。《三国志·魏书·董昭传》:“往来禁奥。”《徐霞客游记·粤西游日记一》:“将至出穴处,地少平。北奥有大石幢,盘叠至顶,色碧形诡。”(诡:奇异。)④深;幽。《颜氏家训·风操》:“(忌日)世人或端坐奥室,不妨言笑,盛营甘美,厚供斋室……盖不知礼意乎?”陆机《塘上行》:“沾润既已渥,结根奥且坚。”⑤高深;奥妙。《新唐书·韩愈传》:“其《原道》、《原性》、《师说》等数十篇,皆奥衍闳深,与孟轲、扬雄相表里而佐佑《六经》云。”(佐佑:辅助。)韩愈《上兵部李侍郎书》:“奇辞奥旨,靡不通达。”⑥指重要、机密的职务。谢朓《忝役湘州与宣城吏民别》:“薄晚忝华奥。”


  • hou lai xiang ji sheng ,yi ge zhen kun ao 。

    “hou lai xiang ji sheng ,yi ge zhen kun ao 。”shi gou chu chu :《jian shi 》;shi tang chao shi ren han yu de zuo pin 。

    zhou shi san bai pian ,ya li li xun gao 。ceng jing sheng ren shou ,yi lun an gan dao 。
    wu yan chu han shi ,su li shou geng hao 。dong dou jian 瀰man ,pa bie bai chuan dao 。
    jian an neng zhe qi ,zhuo luo bian feng cao 。wei yi di jin song ,qi xiang ri diao hao 。
    zhong jian shu bao xie ,bi jin zui qing ao 。ji liang ji chen sui ,zhong zuo deng chan zao 。
    sou chun zhai hua hui ,yan xi shang piao dao 。guo chao cheng wen zhang ,zi ang shi gao dao 。
    bo xing de li du ,mo lei kun ling bao 。hou lai xiang ji sheng ,yi ge zhen kun ao 。
    you qiong zhe meng jiao ,shou cai shi xiong ao 。ming guan dong gu jin ,xiang wai zhu you hao 。
    heng kong pan ying yu ,tuo tie li pai ao 。fu rou si yu yu ,fen meng juan hai lao 。
    rong hua xiao tian xiu ,jie ji yu xiang bao 。hang shen jian gui ju ,gan ru chi mei zao 。
    meng ke fen xie zheng ,mou zi kan le mao 。yao ran cui er qing ,ke yi zhen fu zao ,
    suan han li yang wei ,wu shi ji he mao 。zi zi ying gan zhi ,xin ku jiu suo mao 。
    su liu zhi zhe shei ,zhi zhu jing chao ao 。sheng huang suo wei yi ,mao shi ri deng zao 。
    miao tang you xian xiang ,ai yu jun fu dao 。kuang cheng gui yu zhang ,er gong die jie dao 。
    qing ming song chui shi ,jiang jian she lu gao 。hu wei jiu mo cheng ,shi yi gui ji gao 。
    shuang feng po jia ju ,jia jie pai chui mao 。nian jiang jue yan qu ,gan wu zeng lian lao 。
    bi wei shui zhong xing ,shang fan zuo you mao 。lu hou guo zhi xiao ,miao ding you na gao 。
    xing dang ze min yu ,ning you qi gui mao 。you you wo zhi sai ,rao rao feng zhong dao 。
    shang yan kui mo lu ,ri ye wei xin dao 。he ling bu tian sheng ,bian hua zai zhuo bao 。
    tong bo fei nan tu ,che de yi ke cao 。shan shan bu ji ji ,hou shi tu hui ao 。
    jiu si ju ba zhen ,bu ru yi dan kao 。wei shi gong wu qiao ,kai ti shen suo lao 。

    【zhu shi 】:

    hou :

    ①di wang ;jun zhu 。《shi jing ·shang song ·xuan diao 》:“shang zhi xian hou ,shou ming bu dai 。”(dai :xie dai 。)②zhu hou 。liu zong yuan 《feng jian lun 》:“zhou you tian xia ,lie tu tian er gua fen zhi ,she wu deng ,bang qun hou 。”③tian zi de zheng qi 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi zhi fei yue hou 。”《xi jing za ji 》juan er :“zhao hou ti qing yao ruo ,shan hang bu jin tui 。”④tong “hou 2”。shi jian huo wei zhi zai hou 。《li ji ·da xue 》:“zhi zhi er hou you ding 。”

    lai :

    (yi )①xiao mai 。《shi jing ·zhou song ·sai wen 》:“yi wo lai mou 。”②you bi zhi ci ,you yuan dao jin 。gen “qu ”、“wang ”xiang fan 。《sun zi bing fa ·jiu de 》:“wo ke yi wang ,bi ke yi lai zhe ,wei jiao de 。”he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“er tong xiang jian bu xiang shi ,xiao wen ke cong he chu lai ?”③shi ……lai ;qiao zhi ;qiao lai 。ye zuo “lai ”。si ma qian 《shi ji ·wen di ben ji 》:“jiang he yi lai yuan fang zhi xian liang ?”④mou yi shi jian yi hou 。《meng zi ·jin xin xia 》:“you kong zi er lai ,zhi yu jin ,bai you yu sui 。”⑤jiang lai ;wei lai 。tao qian 《gui qu lai xi ci 》:“wu yi wang zhi bu jian ,zhi lai zhe zhi ke zhui 。”(jian :gai zheng 。zhui :zhui qiu 。)《meng zi ·teng wen gong xia 》:“ru zhi ji fei yi ,si su yi yi ,he dai lai nian ?”(si :ze 。yi :ting zhi 。)⑥gou mo zhu ci 。《zhuang zi ·ren jian shi 》:“chang yi yu wo lai 。”《meng zi ·li lou shang 》:“he gui hu lai !” (er )lài wei lao 。《shi jing ·xiao ya ·da dong 》:“dong ren zhi zi ,zhi lao bu lai 。”(zhi :zhu guan 。lao lào:wei lao )

    xiang :

    (yi )①hu xiang ;xiang hu 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“bu ji huang quan ,mo xiang jian ye 。”②di xiang ;yi fang dui ling yi fang you suo dong zuo 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“wei gao bao dao yu lu ,zhi gu ji shang ,yuan jin xiang wen 。”③zhi de ;shi zhi 。liu jun 《bian ming lun 》:“xi zhi yu zhi jin xiang ,ying mao xiu da ,jie bin chi yu dang nian ,yun (yùn)ji cai er mo yong 。”(mao :jun jie 。yun :cang 。)[xiang dui ]xiang xiang 。yuan zhen 《yu li shi er ye yin 》:“han ye deng qian lai jiu hu ,yu jun xiang dui xing (xìng)you gu 。”(er )xiàng ①cha kan ;zai xi kan 。《shi jing ·da ya ·gong liu 》:“xiang ji yin yang ,guan ji liu quan 。”②zhan shi 。mi xin zhe kan wai xing er duan ding ren yu shi de ji xiong huo fu 。《xun zi ·fei xiang 》:“xiang ren zhi xing zhuang yan se ,er zhi ji ji xiong yao xiang 。”③xiang mao ;xing mao 。《xun zi ·fei xiang 》:“xing xiang sui shan er xin shu e 。”④fu zuo ;fu zhu 。《lun yu ·ji shi 》:“jin you yu qiu ye ,xiang fu zi 。”⑤guan ming 。1. fu zuo jun zhu zhang guan guo shi de zui gao guan li 。《shi ji ·wei shi jia 》:“jia pin ze sai liang qi ,guo luan ze sai xian xiang 。”2.han dai ling zhi zhu hou guo de shi ji zhi zheng zhe ,de wei xiang dang yu jun tai shou 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“yong he chu ,chu wei he jian xiang 。”you shi wei xiang 。《xu zi zhi tong jian chang bian ·song ren zong zhi he er nian 》:“di xin xiang wen yan bo 、fu bi ,yi shen zi de 。”⑥si yi zan li zhe 。《huai na zi ·zhu shu 》:“kou neng yan er hang ren chen ci ,zu neng hang er xiang zhe xian dao 。”(hang ren :gu shi de wai jiao guan 。)⑦shua ze 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di wu ben di si she :“zi gu xiang nv pei fu ,xin zhuang yuan hua sheng man lu 。”

    ji :

    ①jie xu ;ji xu 。《shi ji ·wu wang bi lie chuan 》:“ye yi ji ri ,san shi yu nian yi 。”《han fei zi ·he shi 》:“lei jin er ji zhi yi xie 。”《lun yu ·yao yue 》:“xing mie guo ,ji jue shi 。”②cheng shou ;ji cheng 。《xun zi · ru xiao 》:“gong jiang zhi zi ,mo bu ji shi 。”《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“zhao zhu zhi zi sun hou zhe ,ji ji you zai zhe hu ?”③zeng yi ;jie ji 。《mo zi · fei ming shang 》:“jue chang ji duan 。”《lun yu ·yong ye 》:“jun zi zhou ji bu ji fu 。”(zhou :jie ji 。)

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    yi :

    ①fu ci 。1. xiang dang yu “ye ”、“ye shi ”。《shi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“zhong ke huai ye ,ren zhi duo yan ,yi ke wei ye 。”(zhong :lao er 。huai :huai nian 。)《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin yi bu yi cheng yu zhao ,zhao yi zhong bu yu qin bi 。”2. biao shi yu qi de jian ruo 。xiang dang yu “bu guo ”、“zhi shi ”。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“wang yi bu hao shi ye ,he huan mo shi ?”(hao :xi huan 。huan :dan you 。)②yu qi ci 。《shi jing ·shao na ·cao chong 》:“yi ji jian zhi ,yi ji gou zhi 。”(zhi :yu qi ci 。gou gòu:xiang yu 。)[bu yi ]yong yu fan wen gou 。biao shi wei wan yu qi 。《lun yu ·xue er 》:“xue er shi xi zhi ,bu yi le hu ?”

    ge :

    ①zhi shi dai ci 。ge zi 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“jiao yi er tui ,ge de ji suo 。”②liang ci ,biao shi bu zhi yi ge 。《shi ji ·da wan lie chuan 》:“ling guo wai ke bian guan ge cang ku fu cang zhi ji ,jian han zhi an da ,qing hai zhi 。”(qing :qing mu 。)③zhi ;lai dao 。《di hui 》ming :“wang ge yu cheng zhou da miao 。”④jie ;dou 。《shang shu ·pan geng xia 》:“ge fei gan wei bo 。”

    zhen :

    zhi ;dao da 。《shi jing ·da ya ·yun han 》:“tian jiang sang luan ,ji jin jian zhen 。”(jian :yi zai 。)《hou han shu ·feng yan chuan 》:“yuan yuan mo liao ,ji han bing zhen 。”[zhen zhen ]mao cheng de yang zi 。wang yi 《li zhi fu 》:“xiu gan fen cuo ,lu xie zhen zhen 。”(xiu :gao ,chang 。)

    kun :

    ①men jian ;men xian 。yang xiong 《gan quan fu 》:“tian kun jue xi de yin kai 。”(jue :chong po 。yin :jie 。)②guo men 。wu wei ye 《dou shi za gan 》:“cheng zhong wei zhi ma ,kun wai jin cong long 。”③zai wai tong bing de jiang shuai 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“ji ju yi bei xu shi gao dong xi er kun 。”(bei :bei fang 。)④gong zhong dao lu 。wang zhi jian 《biao yi lu ·gong shi 》:“gong zhong lu yue kun shu 。”⑤fu nv ju shi 。《hou han shu ·huang hou ji 》:“nei mo chu kun zhi yan ,quan mo si ni zhi shou 。”[kun wei ]gong wei 。hou fei ju zhu de de fang 。

    kun ao :

    zhi jing wei shen ao de jing jie 。《san guo zhi ·wei ·guan ning chuan 》:“sheng tang ru shi ,jiu ji ~~。”ye zuo “hu ao ”。ban gu 《da bin hu 》:“jie ji shi jun zhi men wei ,jiu xian sheng zhi ~~。”

    ao :

    ①shi nei de xi na jiao 。gu dai yi wei zun zhe suo ju de wei zhi 。《xun zi ·fei shi er zi 》:“ao yao (yào)zhi jian ,dian (diàn)xi zhi shang 。”(yao :wu zi li de dong na jiao 。dian :zhu xi 。)②zhi shi nei yin bi chu 。《huai na zi ·shi ze 》:“(ji xia zhi yue )liang feng shi zhi ,xi shuai ju ao 。”③you shen yin bi de chu suo 。《san guo zhi ·wei shu ·dong zhao chuan 》:“wang lai jin ao 。”《xu xia ke you ji ·yue xi you ri ji yi 》:“jiang zhi chu xue chu ,de shao ping 。bei ao you da dan chuang ,pan die zhi ding ,se bi xing gui 。”(gui :ji yi 。)④shen ;you 。《yan shi jia xun ·feng cao 》:“(ji ri )shi ren huo duan zuo ao shi ,bu fang yan xiao ,cheng ying gan mei ,hou gong zhai shi ……gai bu zhi li yi hu ?”liu ji 《tang shang hang 》:“zhan run ji yi wo ,jie gen ao ju jian 。”⑤gao shen ;ao miao 。《xin tang shu ·han yu chuan 》:“ji 《yuan dao 》、《yuan xing 》、《shi shui 》deng shu shi pian ,jie ao yan hong shen ,yu meng ke 、yang xiong xiang biao li er zuo you 《liu jing 》yun 。”(zuo you :fu zhu 。)han yu 《shang bing bu li shi lang shu 》:“ji ci ao zhi ,mi bu tong da 。”⑥zhi chong yao 、ji mi de zhi wu 。xie tiao 《tian yi xiang zhou yu xuan cheng li min bie 》:“bao wan tian hua ao 。”