- 繁体
- 简体
- 拼音
-
氣寒鼻莫嗅,血凍指不拈。
“氣寒鼻莫嗅,血凍指不拈。”詩句出處:《苦寒》;是唐朝詩人韓愈的作品。
四時各平分,一氣不可兼。隆寒奪春序,顓頊固不廉。
太昊弛維綱,畏避但守謙。遂令黃泉下,萌牙夭句尖。
草木不復抽,百味失苦甜。兇飆攪宇宙,鋩刃甚割砭。
日月雖雲尊,不能活烏蟾。羲和送日出,恇怯頻窺覘。
炎帝持祝融,呵噓不相炎。而我當此時,恩光何由沾。
肌膚生鱗甲,衣被如刀鐮。氣寒鼻莫嗅,血凍指不拈。
濁醪沸入喉,口角如銜箝。將持匕箸食,觸指如排簽。
侵爐不覺暖,熾炭屢已添。探湯無所益,何況纊與縑。
虎豹僵穴中,蛟螭死幽潛。熒惑喪纏次,七龍冰脫髯。
芒碭大包內,生類恐盡殲。啾啾窗間雀,不知已微纖。
舉頭仰天鳴,所願晷刻淹。不如彈射死,卻得親炰燖。
鸞皇茍不存,爾固不在占。其馀蠢動儔,俱死誰恩嫌。
伊我稱最靈,不能女覆苫。悲哀激憤嘆,五藏難安恬。
中宵倚墻立,淫淚何漸漸。天王哀無辜,惠我下顧瞻。
褰旒去耳纊,調和進梅鹽。賢能日登禦,黜彼傲與憸。
生風吹死氣,豁達如褰簾。懸乳零落墮,晨光入前簷。
雪霜頓銷釋,土脈膏且黏。豈徒蘭蕙榮,施及艾與蒹。
日萼行鑠鑠,風條坐襜襜。天乎茍其能,吾死意亦厭。【註釋】:
氣:
①氣;氣體。《列子·天瑞》:“虹霓也,雲霧也,風雨也,四時也,此積氣之成乎天者也。”孟浩然《臨洞庭上張丞相》:“氣蒸雲夢澤,波撼嶽陽城。”②空氣。《列子·天瑞》:“天積氣耳,亡(wú)處亡氣。”(亡:通“無”。)③自然界陰陽風雨等現象。《莊子·逍遙遊》:“禦六氣之辯。”(禦:掌握適應。六氣:指陰陽風雨晦明。辯:同“變”。變化。)④呼吸;氣息。《漢書·蘇建傳附蘇武》:“武氣絕,半日復息。”⑤氣味。《大戴禮記·四代》:“食為味,味為氣。”⑥氣勢;精神狀態。《左傳·莊公十年》:“夫戰,勇氣也。”⑦古代哲學概念。指形成宇宙萬物的最基本的物質實體。《荀子·王制》:“水火有氣而無生。”⑧古代醫學指人體生存要素之一。《呂氏春秋·盡數》:“精不流則氣鬱。”寒:
①冷。《禮記·月令》:“寒熱不節,民多虐疾。”《呂氏春秋·察今》:“見瓶水之冰,而知天下之寒。”②貧窮;貧寒。杜甫《自京赴奉先縣詠懷》:“彤庭所分帛,本自寒女出。”(彤庭:指富貴人傢。)《晉書·劉毅傳》:“是以上品無寒門,下品無士族。”③害怕;畏懼。《聊齋志異·辛十四娘》:“誤入澗谷,狼奔鴟(chī)叫,豎毛寒心。”(鴟:貓頭鷹。)鼻:
①人和動物用來呼吸和辨別氣味的器官。《荀子·榮辱》:“口辨酸咸甘苦,鼻辨芬芳腥臊。”②器物隆起或突出的部分。《隋書·禮儀志》:“銅印銅鼻。”③器物帶孔或帶嘴的部分。庾信《七夕賦》:“鼻針細而穿空。”④初;開始。揚雄《方言》卷十三:“鼻,始也……梁益之間謂鼻為初,或謂之祖。”[鼻祖]1.最初的祖先。元好問《濟南廟中古檜同叔能賦》:“瀨鄉留耳孫,闕裡留鼻祖。”(瀨:水名,即溧水,在江蘇。耳孫:遠孫。闕裡:孔子故裡。)2. 學派或行業的創始人。王韜《甕牖馀談·西國造紙法》:“人莫不以蔡倫為造紙之鼻祖矣。”莫:
①(mu)[名]日落的時候。《禮記·聘義》:“日~人倦。”(“暮”的本字。)②[代]沒有什麼。《莊子·秋水》:“天下之水,~大於海。”③[副]不。《墨子·公輸》:“殺臣,宋~能守,乃可攻也。”嗅:
用鼻子辨別氣味《韓非子·外儲說左下》:“食之則甘,嗅之則香。”(甘:甜。)凍:
①厚冰。《管子·四時》:“凍解修溝瀆,復亡人。”(亡人:逃亡的人。)②水遇冷凝固。《呂氏春秋·孟冬》:“孟冬之月……水始冰,地始凍。”③寒冷;受冷。《墨子·非命上》:“是以衣食之財不足,而饑寒凍餒之憂至。”指:
①手指。《戰國策·秦策三》:“臣未嘗聞指大於臂,臂大於股。”(股:大腿。)②腳趾。《史記·高祖本紀》:“漢王傷胸,乃捫足曰: ‘虜中(zhòng)吾指。’”(捫:摸。)③用手指;指向。《論語·八佾》:“指其掌。”④向;意向。司馬相如《喻巴蜀檄》:“移師東指,閩越相誅。”⑤直立;豎起。《戰國策·燕策》:“士皆瞋目,發盡上指。”⑥指點,告知。董解元《西廂記諸宮調》卷八:“若非吾師指迷,實不悟此。”⑦指責;斥責。《漢書·王嘉傳》:“千人所指,無病而死。”⑧意旨;意圖。後寫作“旨”。《尚書·盤庚上》:“不匿厥指。”不:
(一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。) -
气寒鼻莫嗅,血冻指不拈。
“气寒鼻莫嗅,血冻指不拈。”诗句出处:《苦寒》;是唐朝诗人韩愈的作品。
四时各平分,一气不可兼。隆寒夺春序,颛顼固不廉。
太昊弛维纲,畏避但守谦。遂令黄泉下,萌牙夭句尖。
草木不复抽,百味失苦甜。凶飙搅宇宙,铓刃甚割砭。
日月虽云尊,不能活乌蟾。羲和送日出,恇怯频窥觇。
炎帝持祝融,呵嘘不相炎。而我当此时,恩光何由沾。
肌肤生鳞甲,衣被如刀镰。气寒鼻莫嗅,血冻指不拈。
浊醪沸入喉,口角如衔箝。将持匕箸食,触指如排签。
侵炉不觉暖,炽炭屡已添。探汤无所益,何况纩与缣。
虎豹僵穴中,蛟螭死幽潜。荧惑丧缠次,七龙冰脱髯。
芒砀大包内,生类恐尽歼。啾啾窗间雀,不知已微纤。
举头仰天鸣,所愿晷刻淹。不如弹射死,却得亲炰燖。
鸾皇苟不存,尔固不在占。其馀蠢动俦,俱死谁恩嫌。
伊我称最灵,不能女覆苫。悲哀激愤叹,五藏难安恬。
中宵倚墙立,淫泪何渐渐。天王哀无辜,惠我下顾瞻。
褰旒去耳纩,调和进梅盐。贤能日登御,黜彼傲与憸。
生风吹死气,豁达如褰帘。悬乳零落堕,晨光入前檐。
雪霜顿销释,土脉膏且黏。岂徒兰蕙荣,施及艾与蒹。
日萼行铄铄,风条坐襜襜。天乎苟其能,吾死意亦厌。【注释】:
气:
①气;气体。《列子·天瑞》:“虹霓也,云雾也,风雨也,四时也,此积气之成乎天者也。”孟浩然《临洞庭上张丞相》:“气蒸云梦泽,波撼岳阳城。”②空气。《列子·天瑞》:“天积气耳,亡(wú)处亡气。”(亡:通“无”。)③自然界阴阳风雨等现象。《庄子·逍遥游》:“御六气之辩。”(御:掌握适应。六气:指阴阳风雨晦明。辩:同“变”。变化。)④呼吸;气息。《汉书·苏建传附苏武》:“武气绝,半日复息。”⑤气味。《大戴礼记·四代》:“食为味,味为气。”⑥气势;精神状态。《左传·庄公十年》:“夫战,勇气也。”⑦古代哲学概念。指形成宇宙万物的最基本的物质实体。《荀子·王制》:“水火有气而无生。”⑧古代医学指人体生存要素之一。《吕氏春秋·尽数》:“精不流则气郁。”寒:
①冷。《礼记·月令》:“寒热不节,民多虐疾。”《吕氏春秋·察今》:“见瓶水之冰,而知天下之寒。”②贫穷;贫寒。杜甫《自京赴奉先县咏怀》:“彤庭所分帛,本自寒女出。”(彤庭:指富贵人家。)《晋书·刘毅传》:“是以上品无寒门,下品无士族。”③害怕;畏惧。《聊斋志异·辛十四娘》:“误入涧谷,狼奔鸱(chī)叫,竖毛寒心。”(鸱:猫头鹰。)鼻:
①人和动物用来呼吸和辨别气味的器官。《荀子·荣辱》:“口辨酸咸甘苦,鼻辨芬芳腥臊。”②器物隆起或突出的部分。《隋书·礼仪志》:“铜印铜鼻。”③器物带孔或带嘴的部分。庾信《七夕赋》:“鼻针细而穿空。”④初;开始。扬雄《方言》卷十三:“鼻,始也……梁益之间谓鼻为初,或谓之祖。”[鼻祖]1.最初的祖先。元好问《济南庙中古桧同叔能赋》:“濑乡留耳孙,阙里留鼻祖。”(濑:水名,即溧水,在江苏。耳孙:远孙。阙里:孔子故里。)2. 学派或行业的创始人。王韬《瓮牖馀谈·西国造纸法》:“人莫不以蔡伦为造纸之鼻祖矣。”莫:
①(mu)[名]日落的时候。《礼记·聘义》:“日~人倦。”(“暮”的本字。)②[代]没有什么。《庄子·秋水》:“天下之水,~大于海。”③[副]不。《墨子·公输》:“杀臣,宋~能守,乃可攻也。”嗅:
用鼻子辨别气味《韩非子·外储说左下》:“食之则甘,嗅之则香。”(甘:甜。)冻:
①厚冰。《管子·四时》:“冻解修沟渎,复亡人。”(亡人:逃亡的人。)②水遇冷凝固。《吕氏春秋·孟冬》:“孟冬之月……水始冰,地始冻。”③寒冷;受冷。《墨子·非命上》:“是以衣食之财不足,而饥寒冻馁之忧至。”指:
①手指。《战国策·秦策三》:“臣未尝闻指大于臂,臂大于股。”(股:大腿。)②脚趾。《史记·高祖本纪》:“汉王伤胸,乃扪足曰: ‘虏中(zhòng)吾指。’”(扪:摸。)③用手指;指向。《论语·八佾》:“指其掌。”④向;意向。司马相如《喻巴蜀檄》:“移师东指,闽越相诛。”⑤直立;竖起。《战国策·燕策》:“士皆瞋目,发尽上指。”⑥指点,告知。董解元《西厢记诸宫调》卷八:“若非吾师指迷,实不悟此。”⑦指责;斥责。《汉书·王嘉传》:“千人所指,无病而死。”⑧意旨;意图。后写作“旨”。《尚书·盘庚上》:“不匿厥指。”不:
(一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。) -
qi han bi mo xiu ,xie dong zhi bu nian 。
“qi han bi mo xiu ,xie dong zhi bu nian 。”shi gou chu chu :《ku han 》;shi tang chao shi ren han yu de zuo pin 。
si shi ge ping fen ,yi qi bu ke jian 。long han duo chun xu ,zhuan xu gu bu lian 。
tai hao chi wei gang ,wei bi dan shou qian 。sui ling huang quan xia ,meng ya wai gou jian 。
cao mu bu fu chou ,bai wei shi ku tian 。xiong biao jiao yu zhou ,mang ren shen ge bian 。
ri yue sui yun zun ,bu neng huo wu chan 。xi he song ri chu ,kuang qie pin kui chan 。
yan di chi zhu rong ,a shi bu xiang yan 。er wo dang ci shi ,en guang he you zhan 。
ji fu sheng lin jia ,yi bei ru dao lian 。qi han bi mo xiu ,xie dong zhi bu nian 。
zhuo lao fei ru hou ,kou jiao ru xian qian 。jiang chi bi zhu shi ,chu zhi ru pai qian 。
qin lu bu jiao nuan ,chi tan lv yi tian 。tan shang mo suo yi ,he kuang kuang yu jian 。
hu bao jiang xue zhong ,jiao chi si you qian 。ying huo sang chan ci ,qi long bing tuo ran 。
mang dang da bao nei ,sheng lei kong jin jian 。jiu jiu chuang jian qiao ,bu zhi yi wei qian 。
ju tou yang tian ming ,suo yuan gui ke yan 。bu ru dan she si ,que de qin fou xun 。
luan huang gou bu cun ,er gu bu zai zhan 。ji yu chun dong chou ,ju si shei en xian 。
yi wo chen zui ling ,bu neng nv fu shan 。bei ai ji fen tan ,wu cang nan an tian 。
zhong xiao yi qiang li ,yin lei he jian jian 。tian wang ai mo gu ,hui wo xia gu zhan 。
qian liu qu er kuang ,diao he jin mei yan 。xian neng ri deng yu ,chu bi ao yu xian 。
sheng feng chui si qi ,hua da ru qian lian 。xuan ru ling la duo ,chen guang ru qian yan 。
xue shuang du xiao shi ,tu mai gao ju nian 。qi tu lan hui rong ,shi ji ai yu jian 。
ri e hang shuo shuo ,feng tiao zuo chan chan 。tian hu gou ji neng ,wu si yi yi ya 。【zhu shi 】:
qi :
①qi ;qi ti 。《lie zi ·tian rui 》:“hong ni ye ,yun wu ye ,feng yu ye ,si shi ye ,ci ji qi zhi cheng hu tian zhe ye 。”meng hao ran 《lin dong ting shang zhang cheng xiang 》:“qi zheng yun meng ze ,bo han yue yang cheng 。”②kong qi 。《lie zi ·tian rui 》:“tian ji qi er ,wang (wú)chu wang qi 。”(wang :tong “mo ”。)③zi ran jie yin yang feng yu deng xian xiang 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“yu liu qi zhi bian 。”(yu :zhang wo kuo ying 。liu qi :zhi yin yang feng yu hui ming 。bian :tong “bian ”。bian hua 。)④hu xi ;qi xi 。《han shu ·su jian chuan fu su wu 》:“wu qi jue ,ban ri fu xi 。”⑤qi wei 。《da dai li ji ·si dai 》:“shi wei wei ,wei wei qi 。”⑥qi shi ;jing shen zhuang tai 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“fu zhan ,yong qi ye 。”⑦gu dai zhe xue gai nian 。zhi xing cheng yu zhou mo wu de zui ji ben de wu zhi shi ti 。《xun zi ·wang zhi 》:“shui huo you qi er mo sheng 。”⑧gu dai yi xue zhi ren ti sheng cun yao su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·jin shu 》:“jing bu liu ze qi yu 。”han :
①leng 。《li ji ·yue ling 》:“han re bu jie ,min duo nve ji 。”《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“jian ping shui zhi bing ,er zhi tian xia zhi han 。”②pin qiong ;pin han 。du fu 《zi jing fu feng xian xian yong huai 》:“tong ting suo fen bo ,ben zi han nv chu 。”(tong ting :zhi fu gui ren jia 。)《jin shu ·liu yi chuan 》:“shi yi shang pin mo han men ,xia pin mo shi zu 。”③hai pa ;wei ju 。《liao zhai zhi yi ·xin shi si niang 》:“wu ru jian gu ,lang ben chi (chī)jiao ,shu mao han xin 。”(chi :mao tou ying 。)bi :
①ren he dong wu yong lai hu xi he bian bie qi wei de qi guan 。《xun zi ·rong ru 》:“kou bian suan xian gan ku ,bi bian fen fang xing sao 。”②qi wu long qi huo tu chu de bu fen 。《sui shu ·li yi zhi 》:“tong yin tong bi 。”③qi wu dai kong huo dai zui de bu fen 。yu xin 《qi xi fu 》:“bi zhen xi er chuan kong 。”④chu ;kai shi 。yang xiong 《fang yan 》juan shi san :“bi ,shi ye ……liang yi zhi jian wei bi wei chu ,huo wei zhi zu 。”[bi zu ]1.zui chu de zu xian 。yuan hao wen 《ji na miao zhong gu gui tong shu neng fu 》:“lai xiang liu er sun ,que li liu bi zu 。”(lai :shui ming ,ji li shui ,zai jiang su 。er sun :yuan sun 。que li :kong zi gu li 。)2. xue pa huo hang ye de chuang shi ren 。wang tao 《weng you yu tan ·xi guo zao zhi fa 》:“ren mo bu yi cai lun wei zao zhi zhi bi zu yi 。”mo :
①(mu)[ming ]ri la de shi hou 。《li ji ·pin yi 》:“ri ~ren juan 。”(“mu ”de ben zi 。)②[dai ]mei you shen me 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“tian xia zhi shui ,~da yu hai 。”③[fu ]bu 。《mo zi ·gong shu 》:“sha chen ,song ~neng shou ,nai ke gong ye 。”xiu :
yong bi zi bian bie qi wei 《han fei zi ·wai chu shui zuo xia 》:“shi zhi ze gan ,xiu zhi ze xiang 。”(gan :tian 。)dong :
①hou bing 。《guan zi ·si shi 》:“dong jie xiu gou du ,fu wang ren 。”(wang ren :tao wang de ren 。)②shui yu leng ning gu 。《lv shi chun qiu ·meng dong 》:“meng dong zhi yue ……shui shi bing ,de shi dong 。”③han leng ;shou leng 。《mo zi ·fei ming shang 》:“shi yi yi shi zhi cai bu zu ,er ji han dong nei zhi you zhi 。”zhi :
①shou zhi 。《zhan guo ce ·qin ce san 》:“chen wei chang wen zhi da yu bei ,bei da yu gu 。”(gu :da tui 。)②jiao zhi 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“han wang shang xiong ,nai men zu yue : ‘lu zhong (zhòng)wu zhi 。’”(men :mo 。)③yong shou zhi ;zhi xiang 。《lun yu ·ba yi 》:“zhi ji zhang 。”④xiang ;yi xiang 。si ma xiang ru 《yu ba shu xi 》:“yi shi dong zhi ,min yue xiang zhu 。”⑤zhi li ;shu qi 。《zhan guo ce ·yan ce 》:“shi jie chen mu ,fa jin shang zhi 。”⑥zhi dian ,gao zhi 。dong jie yuan 《xi xiang ji zhu gong diao 》juan ba :“re fei wu shi zhi mi ,shi bu wu ci 。”⑦zhi ze ;chi ze 。《han shu ·wang jia chuan 》:“qian ren suo zhi ,mo bing er si 。”⑧yi zhi ;yi tu 。hou xie zuo “zhi ”。《shang shu ·pan geng shang 》:“bu ni jue zhi 。”bu :
(yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)
今日更新
-
随步结金莲。
[2020-01-06]
-
无作无为,物外真空伴。
[2020-01-06]
-
常归一,证圆成了了,得赴仙都。
[2020-01-06]
-
无言可说,慨然脱底明彻。
[2020-01-06]
-
气凝神聚契空圆。
[2020-01-06]
今日推荐

