• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 莓苔夾城路,南苑雁初飛。

    “莓苔夾城路,南苑雁初飛。”詩句出處:《杜秋娘詩》;是唐朝詩人杜牧的作品。

    京江水清滑,生女白如脂。其間杜秋者,不勞朱粉施。
    老濞即山鑄,後庭千雙眉。秋持玉斝醉,與唱金縷衣。
    濞既白首叛,秋亦紅淚滋。吳江落日渡,灞岸綠楊垂。
    聯裾見天子,盼眄獨依依。椒壁懸錦幕,鏡奩蟠蛟螭。
    低鬟認新寵,窈裊復融怡。月上白璧門,桂影涼參差。
    金階露新重,閑捻紫簫吹。莓苔夾城路,南苑雁初飛。
    紅粉羽林杖,獨賜辟邪旗。歸來煮豹胎,饜飫不能飴。
    咸池升日慶,銅雀分香悲。雷音後車遠,事往落花時。
    燕禖得皇子,壯發綠緌緌。畫堂授傅姆,天人親捧持。
    虎睛珠絡褓,金盤犀鎮帷。長楊射熊羆,武帳弄啞咿。
    漸拋竹馬劇,稍出舞雞奇。嶄嶄整冠珮,侍宴坐瑤池。
    眉宇儼圖畫,神秀射朝輝。一尺桐偶人,江充知自欺。
    王幽茅土削,秋放故鄉歸。觚棱拂鬥極,回首尚遲遲。
    四朝三十載,似夢復疑非。潼關識舊吏,吏發已如絲。
    卻喚吳江渡,舟人那得知。歸來四鄰改,茂苑草菲菲。
    清血灑不盡,仰天知問誰。寒衣一匹素,夜借鄰人機。
    我昨金陵過,聞之為歔欷。自古皆一貫,變化安能推。
    夏姬滅兩國,逃作巫臣姬。西子下姑蘇,一舸逐鴟夷。
    織室魏豹俘,作漢太平基。誤置代籍中,兩朝尊母儀。
    光武紹高祖,本系生唐兒。珊瑚破高齊,作婢舂黃糜。
    蕭後去揚州,突厥為閼氏。女子固不定,士林亦難期。
    射鉤後呼父,釣翁王者師。無國要孟子,有人毀仲尼。
    秦因逐客令,柄歸丞相斯。安知魏齊首,見斷簀中屍。
    給喪蹶張輩,廊廟冠峨危。珥貂七葉貴,何妨戎虜支。
    蘇武卻生返,鄧通終死饑。主張既難測,翻覆亦其宜。
    地盡有何物,天外復何之。指何為而捉,足何為而馳。
    耳何為而聽,目何為而窺。已身不自曉,此外何思惟。
    因傾一樽酒,題作杜秋詩。愁來獨長詠,聊可以自怡。

    【註釋】:

    莓:

    ①[名]植物名。果實可食。賈思勰《齊民要術·莓》:“~,草實,亦可食。”②[名]苔蘚。孫綽《遊天臺山賦》:“踐~苔之滑石,搏壁立之翠屏。”

    夾:

    (一)①在兩旁相持。王維《桃源行》:“漁舟逐水愛山春,兩岸桃花夾古津。”陶潛《桃花源記》:“夾岸數百步,中無雜樹。”②來自左右兩邊的。《史記·淮陰侯列傳》:“於是漢兵夾擊,大破虜趙軍。”(虜:俘獲。)《左傳·僖公二十八年》:“狐毛、狐偃以上軍夾攻子西。”③用胳臂、手指或腿、腳等夾住。柳宗元《乞巧文》:“膠如鉗夾,誓死無遷。”④輔佐。《史記·魯周公世傢》:“周公把大鉞。召公把小鉞,以夾武王。”⑤港漢。陸遊《長歌行》:“朝浮杜若洲,暮宿蘆花夾。”⑥夾室。《尚書·顧命》:“西夾南面。” (二)jiá① 通“鋏”。劍柄。《莊子·說劍》:“天子之劍,以……周宋為鐔(xín),韓魏為夾。”(鐔:劍口。)②雙層的。後作“袷”、“(裌)”。 陸遊《示客》:“漠漠新寒試夾衣。” (三)xiá 通“狹”。狹窄。《後漢書·東夷傳》:“其地東西夾,南北長。”

    城:

    ①城郭。一般是兩重,裡面的稱城,外面的稱郭。賈誼《過秦論》:“然後踐華為城,因河為池。”②古代都邑為中心的所轄地區稱城。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦昭王聞之,使人遺(wèi)趙王書,願以十五城請易璧。”(遺:送給。易:交換。)③築城。《漢書·高帝紀》:“令天下縣邑城。”《詩經·小雅·出車》:“天子命我,城彼朔方。”(朔方:北方。)④守城。魏源《聖武記》卷一:“我朝縱還臺堡降卒二千,城者拒之。”⑤城墻以內的地方。韓翊(yì)《寒食》:“春城無處不飛花,寒食東風禦柳斜。”(禦柳:皇宮栽的柳樹。)⑥城市;都市。《史記·吳起傳》:“魏文侯以為將,擊秦,拔五城。”

    路:

    ①道路;路途。《楚辭·九歌·國觴》:“出不入兮往不反,平原忽兮路超遠。”②路程。陶潛《桃花源記》:“緣溪行,忘路之遠近。”③途徑;方向。《尚書·洪范》:“無有作惡,遵王之路。”諸葛亮《前出師表》:“不宜妄自菲薄,引喻失義,以塞忠諫之路也。”(引喻:稱引說話。)④仕途,執政。許棠《講德陳情上淮南李仆射八首》之八:“當路公卿誰見待? 故鄉親友自疑非。”(待:寬容。疑非:懷疑有錯誤。)⑤法度;規則。李華《禦史中丞廳壁記》:“遵王路以整多方。”(王:指先王。)⑥方面;地區。田藝衡《留青日記·賭博》:“蘇常一路尤甚,士大夫歸傢者則開賭坊,蓋避禁也。”(蘇常:蘇州、常州。避禁:避開禁令。)⑦車。《左傳·昭公四年》:“王思舊勛而賜之路。”⑧大。《史記·孝武本紀》:“路弓乘矢。”⑨宋朝和元朝行政區劃名。宋的路約相當於現在的省,元的路約相當現在的地區。

    苑:

    (一)①養禽獸植樹木的地方。後多指帝王遊獵的場所。《史記·高祖本紀》:“諸故秦苑囿園池,皆令人得田之。”(田:耕種。)②花園;果園。秦觀《水龍吟》:“小樓連苑橫空。”③會集地。多指學術文藝中心。韋應物《寄洪州幕府盧二十一侍禦》:“文苑臺中妙。”④文彩貌。《詩經·秦風·小戎》:“蒙伐有苑。”(蒙:雜。伐:盾。有:形容詞詞頭。) (二)yù 茂盛的樹木。《國語·晉語二》:“人皆集於苑,己獨集於枯。” (三)yǔn ①鬱結。《詩經·小雅·都人士》:“我不見兮,我心苑結。”《禮記·禮運》:“故事大積焉而不苑。”②枯萎。《淮南子·俶真》:“是故形傷於寒暑燥濕之虐者,形苑而神壯。”

    雁:

    ①大雁。群居水邊,善於遊泳和飛行,飛時排列成行。《詩經·邶風·匏有苦葉》:“雝雝(yōng yōng)鳴雁。”(雝雝:形容聲音柔和。)②通“贗”。偽造的;假的。《揮麈後錄》卷八:“浸漬數日,漆絮敗潰,雁跡盡露。”

    初:

    ①開始。《史記·賈誼傳》:“年少初學。”柳宗元《封建論》:“天地果無初乎?”②當初;原先。《後漢書·華佗傳》:“初,軍吏李成苦欬(ké),盡夜不寐……”③從前;往日。《三國志·蜀書·黃權傳》:“先主曰:‘孤負黃權,權不負孤也。’待之如初。”④表示序次的第一。《史記·秦本紀》:“二年初伏,以狗禦蠱。”白居易《暮江吟》:“可憐九月初三夜,露似珍珠月似弓。”⑤才;剛剛。《史記·秦始皇本紀》:“天下初定,又復立國,是樹兵也。”[初無]從來沒有,並沒有。《後漢書·蓋勛傳》:“群臣初無是言也。”

    飛:

    ①鳥類和某些昆蟲鼓動翅膀在空中 飛行。屈原《天問》:“蒼鳥群飛。”杜甫《曲江二首》之二:“點水蜻蜓款款飛。”(款款:緩緩。)②物體憑借外力或機械作用在空中行動。《韓非子·外儲說左上》:“先生之巧,至能使木鳶(yuān)飛。”(木鳶:古代飛行器。鳶:鳥名。)③飛動;飄落。杜甫《閿鄉薑七少府設鱠戲贈長歌》:“無聲細下飛碎雪,有骨已剁觜春蔥。”張志和《漁父》:“八月九月蘆花飛。”④高。何晏《景福殿賦》:“飛宇承霓。”⑤無根據的;無緣無故的;意外的。《後漢書·周榮傳》:“若卒遇飛禍,無得殯斂。”⑥形容極快。《三國志·吳書·呂蒙傳》:“而飛書召蒙。”


  • 莓苔夹城路,南苑雁初飞。

    “莓苔夹城路,南苑雁初飞。”诗句出处:《杜秋娘诗》;是唐朝诗人杜牧的作品。

    京江水清滑,生女白如脂。其间杜秋者,不劳朱粉施。
    老濞即山铸,后庭千双眉。秋持玉斝醉,与唱金缕衣。
    濞既白首叛,秋亦红泪滋。吴江落日渡,灞岸绿杨垂。
    联裾见天子,盼眄独依依。椒壁悬锦幕,镜奁蟠蛟螭。
    低鬟认新宠,窈袅复融怡。月上白璧门,桂影凉参差。
    金阶露新重,闲捻紫箫吹。莓苔夹城路,南苑雁初飞。
    红粉羽林杖,独赐辟邪旗。归来煮豹胎,餍饫不能饴。
    咸池升日庆,铜雀分香悲。雷音后车远,事往落花时。
    燕禖得皇子,壮发绿緌緌。画堂授傅姆,天人亲捧持。
    虎睛珠络褓,金盘犀镇帷。长杨射熊罴,武帐弄哑咿。
    渐抛竹马剧,稍出舞鸡奇。崭崭整冠珮,侍宴坐瑶池。
    眉宇俨图画,神秀射朝辉。一尺桐偶人,江充知自欺。
    王幽茅土削,秋放故乡归。觚棱拂斗极,回首尚迟迟。
    四朝三十载,似梦复疑非。潼关识旧吏,吏发已如丝。
    却唤吴江渡,舟人那得知。归来四邻改,茂苑草菲菲。
    清血洒不尽,仰天知问谁。寒衣一匹素,夜借邻人机。
    我昨金陵过,闻之为歔欷。自古皆一贯,变化安能推。
    夏姬灭两国,逃作巫臣姬。西子下姑苏,一舸逐鸱夷。
    织室魏豹俘,作汉太平基。误置代籍中,两朝尊母仪。
    光武绍高祖,本系生唐儿。珊瑚破高齐,作婢舂黄糜。
    萧后去扬州,突厥为阏氏。女子固不定,士林亦难期。
    射钩后呼父,钓翁王者师。无国要孟子,有人毁仲尼。
    秦因逐客令,柄归丞相斯。安知魏齐首,见断箦中尸。
    给丧蹶张辈,廊庙冠峨危。珥貂七叶贵,何妨戎虏支。
    苏武却生返,邓通终死饥。主张既难测,翻覆亦其宜。
    地尽有何物,天外复何之。指何为而捉,足何为而驰。
    耳何为而听,目何为而窥。已身不自晓,此外何思惟。
    因倾一樽酒,题作杜秋诗。愁来独长咏,聊可以自怡。

    【注释】:

    莓:

    ①[名]植物名。果实可食。贾思勰《齐民要术·莓》:“~,草实,亦可食。”②[名]苔藓。孙绰《游天台山赋》:“践~苔之滑石,搏壁立之翠屏。”

    夹:

    (一)①在两旁相持。王维《桃源行》:“渔舟逐水爱山春,两岸桃花夹古津。”陶潜《桃花源记》:“夹岸数百步,中无杂树。”②来自左右两边的。《史记·淮阴侯列传》:“于是汉兵夹击,大破虏赵军。”(虏:俘获。)《左传·僖公二十八年》:“狐毛、狐偃以上军夹攻子西。”③用胳臂、手指或腿、脚等夹住。柳宗元《乞巧文》:“胶如钳夹,誓死无迁。”④辅佐。《史记·鲁周公世家》:“周公把大钺。召公把小钺,以夹武王。”⑤港汉。陆游《长歌行》:“朝浮杜若洲,暮宿芦花夹。”⑥夹室。《尚书·顾命》:“西夹南面。” (二)jiá① 通“铗”。剑柄。《庄子·说剑》:“天子之剑,以……周宋为镡(xín),韩魏为夹。”(镡:剑口。)②双层的。后作“袷”、“(裌)”。 陆游《示客》:“漠漠新寒试夹衣。” (三)xiá 通“狭”。狭窄。《后汉书·东夷传》:“其地东西夹,南北长。”

    城:

    ①城郭。一般是两重,里面的称城,外面的称郭。贾谊《过秦论》:“然后践华为城,因河为池。”②古代都邑为中心的所辖地区称城。《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦昭王闻之,使人遗(wèi)赵王书,愿以十五城请易璧。”(遗:送给。易:交换。)③筑城。《汉书·高帝纪》:“令天下县邑城。”《诗经·小雅·出车》:“天子命我,城彼朔方。”(朔方:北方。)④守城。魏源《圣武记》卷一:“我朝纵还台堡降卒二千,城者拒之。”⑤城墙以内的地方。韩翊(yì)《寒食》:“春城无处不飞花,寒食东风御柳斜。”(御柳:皇宫栽的柳树。)⑥城市;都市。《史记·吴起传》:“魏文侯以为将,击秦,拔五城。”

    路:

    ①道路;路途。《楚辞·九歌·国觞》:“出不入兮往不反,平原忽兮路超远。”②路程。陶潜《桃花源记》:“缘溪行,忘路之远近。”③途径;方向。《尚书·洪范》:“无有作恶,遵王之路。”诸葛亮《前出师表》:“不宜妄自菲薄,引喻失义,以塞忠谏之路也。”(引喻:称引说话。)④仕途,执政。许棠《讲德陈情上淮南李仆射八首》之八:“当路公卿谁见待? 故乡亲友自疑非。”(待:宽容。疑非:怀疑有错误。)⑤法度;规则。李华《御史中丞厅壁记》:“遵王路以整多方。”(王:指先王。)⑥方面;地区。田艺衡《留青日记·赌博》:“苏常一路尤甚,士大夫归家者则开赌坊,盖避禁也。”(苏常:苏州、常州。避禁:避开禁令。)⑦车。《左传·昭公四年》:“王思旧勋而赐之路。”⑧大。《史记·孝武本纪》:“路弓乘矢。”⑨宋朝和元朝行政区划名。宋的路约相当于现在的省,元的路约相当现在的地区。

    苑:

    (一)①养禽兽植树木的地方。后多指帝王游猎的场所。《史记·高祖本纪》:“诸故秦苑囿园池,皆令人得田之。”(田:耕种。)②花园;果园。秦观《水龙吟》:“小楼连苑横空。”③会集地。多指学术文艺中心。韦应物《寄洪州幕府卢二十一侍御》:“文苑台中妙。”④文彩貌。《诗经·秦风·小戎》:“蒙伐有苑。”(蒙:杂。伐:盾。有:形容词词头。) (二)yù 茂盛的树木。《国语·晋语二》:“人皆集于苑,己独集于枯。” (三)yǔn ①郁结。《诗经·小雅·都人士》:“我不见兮,我心苑结。”《礼记·礼运》:“故事大积焉而不苑。”②枯萎。《淮南子·俶真》:“是故形伤于寒暑燥湿之虐者,形苑而神壮。”

    雁:

    ①大雁。群居水边,善于游泳和飞行,飞时排列成行。《诗经·邶风·匏有苦叶》:“雝雝(yōng yōng)鸣雁。”(雝雝:形容声音柔和。)②通“赝”。伪造的;假的。《挥麈后录》卷八:“浸渍数日,漆絮败溃,雁迹尽露。”

    初:

    ①开始。《史记·贾谊传》:“年少初学。”柳宗元《封建论》:“天地果无初乎?”②当初;原先。《后汉书·华佗传》:“初,军吏李成苦欬(ké),尽夜不寐……”③从前;往日。《三国志·蜀书·黄权传》:“先主曰:‘孤负黄权,权不负孤也。’待之如初。”④表示序次的第一。《史记·秦本纪》:“二年初伏,以狗御蛊。”白居易《暮江吟》:“可怜九月初三夜,露似珍珠月似弓。”⑤才;刚刚。《史记·秦始皇本纪》:“天下初定,又复立国,是树兵也。”[初无]从来没有,并没有。《后汉书·盖勋传》:“群臣初无是言也。”

    飞:

    ①鸟类和某些昆虫鼓动翅膀在空中 飞行。屈原《天问》:“苍鸟群飞。”杜甫《曲江二首》之二:“点水蜻蜓款款飞。”(款款:缓缓。)②物体凭借外力或机械作用在空中行动。《韩非子·外储说左上》:“先生之巧,至能使木鸢(yuān)飞。”(木鸢:古代飞行器。鸢:鸟名。)③飞动;飘落。杜甫《阌乡姜七少府设鲙戏赠长歌》:“无声细下飞碎雪,有骨已剁觜春葱。”张志和《渔父》:“八月九月芦花飞。”④高。何晏《景福殿赋》:“飞宇承霓。”⑤无根据的;无缘无故的;意外的。《后汉书·周荣传》:“若卒遇飞祸,无得殡敛。”⑥形容极快。《三国志·吴书·吕蒙传》:“而飞书召蒙。”


  • mei tai ga cheng lu ,na yuan yan chu fei 。

    “mei tai ga cheng lu ,na yuan yan chu fei 。”shi gou chu chu :《du qiu niang shi 》;shi tang chao shi ren du mu de zuo pin 。

    jing jiang shui qing hua ,sheng nv bai ru zhi 。ji jian du qiu zhe ,bu lao zhu fen shi 。
    lao bi ji shan zhu ,hou ting qian shuang mei 。qiu chi yu jia zui ,yu chang jin lv yi 。
    bi ji bai shou pan ,qiu yi gong lei zi 。wu jiang la ri du ,ba an lu yang chui 。
    lian ju jian tian zi ,pan mian du yi yi 。jiao bi xuan jin mu ,jing lian pan jiao chi 。
    di huan ren xin chong ,yao niao fu rong yi 。yue shang bai bi men ,gui ying liang can cha 。
    jin jie lou xin chong ,xian nian zi xiao chui 。mei tai ga cheng lu ,na yuan yan chu fei 。
    gong fen yu lin zhang ,du ci bi xie qi 。gui lai zhu bao tai ,yan yu bu neng yi 。
    xian chi sheng ri qing ,tong qiao fen xiang bei 。lei yin hou che yuan ,shi wang la hua shi 。
    yan mei de huang zi ,zhuang fa lu rui rui 。hua tang shou fu mu ,tian ren qin peng chi 。
    hu jing zhu lao bao ,jin pan xi zhen wei 。chang yang she xiong pi ,wu zhang long e yi 。
    jian pao zhu ma ju ,shao chu wu ji ji 。chan chan zheng guan 珮,shi yan zuo yao chi 。
    mei yu yan tu hua ,shen xiu she chao hui 。yi che tong ou ren ,jiang chong zhi zi qi 。
    wang you mao tu xiao ,qiu fang gu xiang gui 。gu leng bi dou ji ,hui shou shang chi chi 。
    si chao san shi zai ,shi meng fu yi fei 。tong guan shi jiu li ,li fa yi ru si 。
    que huan wu jiang du ,zhou ren na de zhi 。gui lai si lin gai ,mao yuan cao fei fei 。
    qing xie sa bu jin ,yang tian zhi wen shei 。han yi yi pi su ,ye jie lin ren ji 。
    wo zuo jin ling guo ,wen zhi wei xu xi 。zi gu jie yi guan ,bian hua an neng tui 。
    xia ji mie liang guo ,tao zuo wu chen ji 。xi zi xia gu su ,yi ge zhu chi yi 。
    zhi shi wei bao fu ,zuo han tai ping ji 。wu zhi dai ji zhong ,liang chao zun mu yi 。
    guang wu shao gao zu ,ben ji sheng tang er 。shan hu po gao ji ,zuo bi chong huang mei 。
    xiao hou qu yang zhou ,tu jue wei e shi 。nv zi gu bu ding ,shi lin yi nan ji 。
    she gou hou hu fu ,diao weng wang zhe shi 。mo guo yao meng zi ,you ren hui zhong ni 。
    qin yin zhu ke ling ,bing gui cheng xiang si 。an zhi wei ji shou ,jian duan ze zhong shi 。
    gei sang jue zhang bei ,lang miao guan e wei 。er diao qi xie gui ,he fang rong lu zhi 。
    su wu que sheng fan ,deng tong zhong si ji 。zhu zhang ji nan ce ,fan fu yi ji yi 。
    de jin you he wu ,tian wai fu he zhi 。zhi he wei er zhuo ,zu he wei er chi 。
    er he wei er ting ,mu he wei er kui 。yi shen bu zi xiao ,ci wai he sai wei 。
    yin qing yi zun jiu ,ti zuo du qiu shi 。chou lai du chang yong ,liao ke yi zi yi 。

    【zhu shi 】:

    mei :

    ①[ming ]zhi wu ming 。guo shi ke shi 。gu sai xie 《ji min yao shu ·mei 》:“~,cao shi ,yi ke shi 。”②[ming ]tai xian 。sun chao 《you tian tai shan fu 》:“jian ~tai zhi hua dan ,bo bi li zhi cui bing 。”

    ga :

    (yi )①zai liang pang xiang chi 。wang wei 《tao yuan hang 》:“yu zhou zhu shui ai shan chun ,liang an tao hua ga gu jin 。”tao qian 《tao hua yuan ji 》:“ga an shu bai bu ,zhong mo za shu 。”②lai zi zuo you liang bian de 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“yu shi han bing ga ji ,da po lu zhao jun 。”(lu :fu huo 。)《zuo chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“hu mao 、hu yan yi shang jun ga gong zi xi 。”③yong ga bei 、shou zhi huo tui 、jiao deng ga zhu 。liu zong yuan 《qi qiao wen 》:“jiao ru qian ga ,shi si mo qian 。”④fu zuo 。《shi ji ·lu zhou gong shi jia 》:“zhou gong ba da yue 。shao gong ba xiao yue ,yi ga wu wang 。”⑤gang han 。liu you 《chang ge hang 》:“chao fu du re zhou ,mu su lu hua ga 。”⑥ga shi 。《shang shu ·gu ming 》:“xi ga na mian 。” (er )jiá① tong “jia ”。jian bing 。《zhuang zi ·shui jian 》:“tian zi zhi jian ,yi ……zhou song wei chan (xín),han wei wei ga 。”(chan :jian kou 。)②shuang ceng de 。hou zuo “jia ”、“(jia )”。 liu you 《shi ke 》:“mo mo xin han shi ga yi 。” (san )xiá tong “xia ”。xia zhai 。《hou han shu ·dong yi chuan 》:“ji de dong xi ga ,na bei chang 。”

    cheng :

    ①cheng guo 。yi ban shi liang chong ,li mian de chen cheng ,wai mian de chen guo 。gu yi 《guo qin lun 》:“ran hou jian hua wei cheng ,yin he wei chi 。”②gu dai dou yi wei zhong xin de suo he de ou chen cheng 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin zhao wang wen zhi ,shi ren wei (wèi)zhao wang shu ,yuan yi shi wu cheng qing yi bi 。”(wei :song gei 。yi :jiao huan 。)③zhu cheng 。《han shu ·gao di ji 》:“ling tian xia xian yi cheng 。”《shi jing ·xiao ya ·chu che 》:“tian zi ming wo ,cheng bi shuo fang 。”(shuo fang :bei fang 。)④shou cheng 。wei yuan 《sheng wu ji 》juan yi :“wo chao zong hai tai bao jiang cu er qian ,cheng zhe ju zhi 。”⑤cheng qiang yi nei de de fang 。han yi (yì)《han shi 》:“chun cheng mo chu bu fei hua ,han shi dong feng yu liu xie 。”(yu liu :huang gong zai de liu shu 。)⑥cheng shi ;dou shi 。《shi ji ·wu qi chuan 》:“wei wen hou yi wei jiang ,ji qin ,ba wu cheng 。”

    lu :

    ①dao lu ;lu tu 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“chu bu ru xi wang bu fan ,ping yuan hu xi lu chao yuan 。”②lu cheng 。tao qian 《tao hua yuan ji 》:“yuan xi hang ,wang lu zhi yuan jin 。”③tu jing ;fang xiang 。《shang shu ·hong fan 》:“mo you zuo e ,zun wang zhi lu 。”zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“bu yi wang zi fei bao ,yin yu shi yi ,yi sai zhong jian zhi lu ye 。”(yin yu :chen yin shui hua 。)④shi tu ,zhi zheng 。hu tang 《jiang de chen qing shang huai na li pu she ba shou 》zhi ba :“dang lu gong qing shei jian dai ? gu xiang qin you zi yi fei 。”(dai :kuan rong 。yi fei :huai yi you cuo wu 。)⑤fa du ;gui ze 。li hua 《yu shi zhong cheng ting bi ji 》:“zun wang lu yi zheng duo fang 。”(wang :zhi xian wang 。)⑥fang mian ;de ou 。tian yi heng 《liu qing ri ji ·du bo 》:“su chang yi lu you shen ,shi da fu gui jia zhe ze kai du fang ,gai bi jin ye 。”(su chang :su zhou 、chang zhou 。bi jin :bi kai jin ling 。)⑦che 。《zuo chuan ·zhao gong si nian 》:“wang sai jiu xun er ci zhi lu 。”⑧da 。《shi ji ·xiao wu ben ji 》:“lu gong cheng shi 。”⑨song chao he yuan chao hang zheng ou hua ming 。song de lu yao xiang dang yu xian zai de sheng ,yuan de lu yao xiang dang xian zai de de ou 。

    yuan :

    (yi )①yang qin shou zhi shu mu de de fang 。hou duo zhi di wang you lie de chang suo 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“zhu gu qin yuan you yuan chi ,jie ling ren de tian zhi 。”(tian :geng chong 。)②hua yuan ;guo yuan 。qin guan 《shui long yin 》:“xiao lou lian yuan heng kong 。”③hui ji de 。duo zhi xue shu wen yi zhong xin 。wei ying wu 《ji hong zhou mu fu lu er shi yi shi yu 》:“wen yuan tai zhong miao 。”④wen cai mao 。《shi jing ·qin feng ·xiao rong 》:“meng fa you yuan 。”(meng :za 。fa :dun 。you :xing rong ci ci tou 。) (er )yù mao cheng de shu mu 。《guo yu ·jin yu er 》:“ren jie ji yu yuan ,ji du ji yu ku 。” (san )yǔn ①yu jie 。《shi jing ·xiao ya ·dou ren shi 》:“wo bu jian xi ,wo xin yuan jie 。”《li ji ·li yun 》:“gu shi da ji yan er bu yuan 。”②ku wei 。《huai na zi ·chu zhen 》:“shi gu xing shang yu han shu zao shi zhi nve zhe ,xing yuan er shen zhuang 。”

    yan :

    ①da yan 。qun ju shui bian ,shan yu you yong he fei hang ,fei shi pai lie cheng hang 。《shi jing ·bei feng ·pao you ku xie 》:“yong yong (yōng yōng)ming yan 。”(yong yong :xing rong sheng yin rou he 。)②tong “yan ”。wei zao de ;jia de 。《hui zhu hou lu 》juan ba :“jin zi shu ri ,qi xu bai hui ,yan ji jin lou 。”

    chu :

    ①kai shi 。《shi ji ·gu yi chuan 》:“nian shao chu xue 。”liu zong yuan 《feng jian lun 》:“tian de guo mo chu hu ?”②dang chu ;yuan xian 。《hou han shu ·hua tuo chuan 》:“chu ,jun li li cheng ku kai (ké),jin ye bu mei ……”③cong qian ;wang ri 。《san guo zhi ·shu shu ·huang quan chuan 》:“xian zhu yue :‘gu fu huang quan ,quan bu fu gu ye 。’dai zhi ru chu 。”④biao shi xu ci de di yi 。《shi ji ·qin ben ji 》:“er nian chu fu ,yi gou yu gu 。”bai ju yi 《mu jiang yin 》:“ke lian jiu yue chu san ye ,lou shi zhen zhu yue shi gong 。”⑤cai ;gang gang 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“tian xia chu ding ,you fu li guo ,shi shu bing ye 。”[chu mo ]cong lai mei you ,bing mei you 。《hou han shu ·gai xun chuan 》:“qun chen chu mo shi yan ye 。”

    fei :

    ①diao lei he mou xie kun chong gu dong chi bang zai kong zhong fei hang 。qu yuan 《tian wen 》:“cang diao qun fei 。”du fu 《qu jiang er shou 》zhi er :“dian shui qing ting kuan kuan fei 。”(kuan kuan :huan huan 。)②wu ti ping jie wai li huo ji xie zuo yong zai kong zhong hang dong 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“xian sheng zhi qiao ,zhi neng shi mu yuan (yuān)fei 。”(mu yuan :gu dai fei hang qi 。yuan :diao ming 。)③fei dong ;piao la 。du fu 《wen xiang jiang qi shao fu she kuai hu zeng chang ge 》:“mo sheng xi xia fei sui xue ,you gu yi duo zi chun cong 。”zhang zhi he 《yu fu 》:“ba yue jiu yue lu hua fei 。”④gao 。he yan 《jing fu dian fu 》:“fei yu cheng ni 。”⑤mo gen ju de ;mo yuan mo gu de ;yi wai de 。《hou han shu ·zhou rong chuan 》:“re cu yu fei huo ,mo de bin lian 。”⑥xing rong ji kuai 。《san guo zhi ·wu shu ·lv meng chuan 》:“er fei shu shao meng 。”