• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 時陪庾公賞,還悟脫煩囂。

    “時陪庾公賞,還悟脫煩囂。”詩句出處:《題吳興消暑樓十二韻》;是唐朝詩人杜牧的作品。

    晴日登攀好,危樓物象饒。
    一溪通四境,萬岫繞層霄。
    鳥翼舒華屋,魚鱗棹短橈。
    浪花機乍織,雲葉匠新雕。
    臺榭羅嘉卉,城池敞麗譙。
    蟾蜍來作鑒,螮蝀引成橋。
    燕任隨秋葉,人空集早潮。
    楚鴻行盡直,沙鷺立偏翹。
    暮角淒遊旅,清歌慘泬寥。
    景牽遊目困,愁托酒腸銷。
    遠吹流松韻,殘陽渡柳橋。
    時陪庾公賞,還悟脫煩囂。

    【註釋】:

    時:

    ①季節;指四季。《論語·陽貨》:“四時行焉。”②特指農時。《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,八口之傢可以無饑矣。”③光陰;時光;時候。《呂氏春秋·首時》:“天不再與,時不久留。”④指按照規定的時間。南卓《羯(jié)鼓錄》:“黃幡繟亦知音,上嘗使人召之,不時至,上怒,絡繹遣使尋捕。”⑤時辰;時候。《莊子·養生主》:“始臣之解牛之時。”⑥其時;當時。魏禧《大鐵椎傳》:“時座上有健啖者,貌甚寢。”(健啖:食量過人。寢:醜陋。)⑦機會;時機;時運。《論語·陽貨》:“好從事而亟失時,可謂知乎?”《新唐書·武平一傳》:“時不再來,榮難人借。”(榮:榮華富貴。)⑧合時;應時。《莊子·秋水》:“秋水時至,百川灌河。”⑨時代;時世。《呂氏春秋· 察今》:“世易時移,變法宜矣。”⑩時勢;時尚。朱慶餘《近試上張籍水部》:“妝罷低聲問夫婿:畫眉深淺入時無?”(11)副詞。用以表示時間。1. 表示行為不斷發生,相當於“常常”、“經常”。韓愈《行難》:“聖人不世出,賢人不時出。”(不世:罕有。)2. 表示行為偶爾發生,相當於“有時”、“時而”。杜甫《自閬(làng)中領妻子卻赴蜀山行三首》之三:“行色遞隱見,人煙時有無。”(12)通“伺(sì)”。等候。《論語·陽貨》:“孔子時其亡也,而往拜之。”

    陪:

    ①重疊;隔一層。《後漢書·袁紹傳》:“拔於陪隸之中。”②增益;增加。韓愈《寄崔二十六立之》:“觀名計之利,詎足相陪裨?”③輔助。《史記·孝文本紀》:“淮南王弟,秉德以陪朕。”(朕:帝王自稱。)④伴隨;陪伴。汪琬《寄贈吳門故人》:“一春不得陪遊賞,苦恨蹉跎滿鬢絲。”(蹉跎:虛度歲月。鬢絲:鬢發。)⑤通“賠”。賠償。蘇軾《重遊終南》:“懶不作詩君錯料,舊逋應許過時陪。”

    庾:

    ①露天的谷倉。《詩經·小雅·楚茨》:“我倉既盈,我庾維億。”(維:助詞。億:喻極多。)杜牧《阿房宮賦》:“釘頭磷磷,多於在庾之粟粒。”②古代量名。二鬥四升為一庾。一說為十六鬥。《左傳·昭公二十六年》:“粟五千庾。”《論語·雍也》:“與之釜,請益,曰:‘與之庾。’”(與:給予。釜:容量單位,六鬥四升為釜。)③大庾嶺的簡稱。秦觀《青門飲》:“湘瑟聲沈,庾梅信斷,誰念畫眉人瘦。”

    公:

    ①公正;公平。《呂氏春秋·去私》:“外舉不避仇,內舉不避親,祈黃羊可謂公矣。”②公共的;公傢的。陳亮《上孝宗皇帝第三書》:“二聖北狩之痛,蓋國傢之大恥而天下之公憤也。”③公然;公開地。賈誼《論積貯疏》:“殘賊公行,莫之或止。”(殘賊:害。)④公傢,與“私”相對。《詩經·豳風· 七月》:“獻豜於公。”⑤通“功”。功勞。《詩經·小雅·六月》:“薄伐玁狁,以奏膚公。”⑥古代五等爵的第一等。《孟子·萬章下》:“天子一位,公一位,侯一位,伯一位,子、男同一位。”又為諸侯的通稱。《禮記·喪服大記》:“公之喪,大夫俟練,士卒哭而歸。”(練:喪服。)⑦古代朝廷官階的第一級。《漢書·百官公卿表上》:“太師、太傅、太保,是為三公。”後泛指朝中職掌權者。李白《行路難》:“漢朝公卿忌賈生。”⑧對男子的敬稱。《史記·陳涉世傢》:“公等遇雨,皆以失期,失期當斬。”⑨舊稱親屬中的尊長。1.稱祖父。《呂氏春秋·異用》:“孔子之弟子從遠方來者,孔子荷(hè)杖而問之曰:‘子之公不有恙乎?’搏杖而揖之,問曰:‘子之父母不有恙乎?’”(搏杖:扶杖。)2. 稱父親。《戰國策·魏策一》:“將行,其子陳應止其公之行。”3.稱丈夫之父。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“奉事循公姥,進止敢自專?”(循:順從。姥:婆婆。)⑩稱雄性的禽獸。《齊民要術·作醬法》:“母蟹臍大,圓,竟服下,公蟹狹而長。”

    賞:

    ①獎勵;賞賜;獎賞。與“罰”相對。《墨子·尚同下》:“善人賞而暴人罰,則國必治。”②賞賜或獎賞的東西。《宋史·張浚傳》:“聞賊以重賞購吾首。”③贈送;贈予。《淮南子·說林》:“毋賞越人章甫,非其用也。”(章甫:帽子。)④褒揚;贊賞。《國語·晉語九》:“夫事君者諫過而賞善。”⑤欣賞;玩賞;遊賞。陶潛《移居》:“奇文共欣賞,疑義相與析。”

    還:

    (一)①返回;回到原地或恢復原位。《左傳·僖公二十四年》:“宋成公如楚,還,入於鄭,鄭伯將享之。”(鄭伯:指鄭文公。享:設宴招待。)《史記·項羽本紀》:“還軍霸上。”②恢復。《魏書·顯祖紀》:“諸非勞超遷者,亦各還初。”(勞:功勞。遷:晉升。)③交還;歸還。《荀子·堯問》:“然而吾所執贄而見者十人,還贄而見者三十人。”也指交納。杜甫《歲晏行》:“割慈忍愛還租庸。”(庸:抵償勞役的佈帛。)④顧;回頭。潘嶽《傷弱子辭》:“還眺兮墳瘞(yì),草莽莽兮木森森。”(瘞:埋葬物。)《史記·滑稽列傳》:“疾步數還顧。”⑤償還。江淹《恨賦》:“裂帛系書,誓還漢恩。”(系:綁。書:信。)⑥通“環”。環繞。陳亮《念奴嬌·登多景樓》:“危樓還望,嘆此意,今古幾人曾會。”⑦《漢書·食貨志上》:“還廬樹桑。”(廬:房舍。) (二)xuán ①旋轉。《國語·吳語》:“大夫種(zhǒng)勇而善謀,將還玩吳國於股掌之上,以得其志。”(種:指越大夫文種。玩:玩弄。)②立即;迅速。《荀子·王霸》:“如是則舜禹還至,王業還起。”③輕盈快捷的樣子。《詩經·齊風·還》:“子之還兮,遭我乎峱(náo)之間兮。”(峱:古山名。) (三)hái 副詞。①仍;尚。杜甫《泛江》詩:“亂離還奏樂,漂泊且聽歌。”②再;又。孟浩然《過故人莊》:“待到重陽日,還來就菊花。”③更。杜甫《奉待嚴大夫》詩:“殊方又喜故人來,重鎮還須濟世才。”

    悟:

    ①理解;明白。班彪《王命論》:“悟戍卒之言,斷懷土之情。”②醒悟;覺悟。《史紀·秦始皇本紀》:“三主惑而終身不悟,亡不亦宜呼!”③使醒悟。司馬相如《長門賦序》:“而相如為文以悟主上。”④通“寤”。睡醒。《論語·問孔》:“適有臥厭不悟者。”

    脫:

    ①肉去皮骨。《禮記 · 內則》:“肉曰脫之。”②脫離。《老子》第三十六章:“魚不可脫於淵。”③逃脫;逃避。《荀子·修身》:“勞苦之事則偷儒轉脫。”④脫落。歐陽修《秋聲賦》:“木遭之而葉脫。”⑤脫下;解下。《莊子·寓言》:“脫屨(jù)戶外。”(屨:鞋。)⑥散落;遺漏。《漢書·藝文志》:“書缺簡脫,禮壞樂崩。”(簡:竹簡。)⑦簡略《左傳·僖公三十三年》:“輕則寡味,無禮則脫。”《史記·禮書》:“凡禮始乎脫。”⑧副詞。或許。《西京雜記》卷四:“慮脫有旨,故不敢言。”(有旨:另有含意。)⑨連詞。如果。馬中錫《中山狼傳》:“脫有禍,固所不辭也。”⑩冒出;露出。《史記·平原君列傳》:“使遂蚤得處囊中,乃穎脫而出,非特其末見而已。”(11)說出。《管子·霸行》:“言脫於口,而令行乎天下。”

    煩:

    ①煩躁;煩悶。《素問·調經論》:“血並於上,氣並於下,心煩惋善怒。”(惋:嘆恨。)②疲乏;疲勞。曹植《洛神賦》:“日既西傾,車殆馬煩。”張籍《寄韓愈》:“臨溪一盥濯,清去肢體煩。”③敬辭。相煩;麻煩。韓愈《詠燈花》:“更煩將喜事,來報主人公。”④繁多;繁雜。《尚書·說命中》:“禮煩則亂,事神則難。”《史通·表歷》:“文尚簡要,語惡煩蕪。”

    囂:

    ①喧鬧;吵嚷。柳宗元《捕蛇者說》:“叫囂乎東西。”②通“枵”。空腹;饑餓。嵇康《養生論》:“終朝未餐,則囂然思食。”③傲慢;輕狂。《三國志·蜀書·彭羕傳》:“形色囂然,自矜得遇滋甚。”④愁苦。《漢書·王莽傳》:“是以四海之內,囂然喪其樂生之心。”


  • 时陪庾公赏,还悟脱烦嚣。

    “时陪庾公赏,还悟脱烦嚣。”诗句出处:《题吴兴消暑楼十二韵》;是唐朝诗人杜牧的作品。

    晴日登攀好,危楼物象饶。
    一溪通四境,万岫绕层霄。
    鸟翼舒华屋,鱼鳞棹短桡。
    浪花机乍织,云叶匠新雕。
    台榭罗嘉卉,城池敞丽谯。
    蟾蜍来作鉴,螮蝀引成桥。
    燕任随秋叶,人空集早潮。
    楚鸿行尽直,沙鹭立偏翘。
    暮角凄游旅,清歌惨泬寥。
    景牵游目困,愁托酒肠销。
    远吹流松韵,残阳渡柳桥。
    时陪庾公赏,还悟脱烦嚣。

    【注释】:

    时:

    ①季节;指四季。《论语·阳货》:“四时行焉。”②特指农时。《孟子·梁惠王上》:“百亩之田,勿夺其时,八口之家可以无饥矣。”③光阴;时光;时候。《吕氏春秋·首时》:“天不再与,时不久留。”④指按照规定的时间。南卓《羯(jié)鼓录》:“黄幡繟亦知音,上尝使人召之,不时至,上怒,络绎遣使寻捕。”⑤时辰;时候。《庄子·养生主》:“始臣之解牛之时。”⑥其时;当时。魏禧《大铁椎传》:“时座上有健啖者,貌甚寝。”(健啖:食量过人。寝:丑陋。)⑦机会;时机;时运。《论语·阳货》:“好从事而亟失时,可谓知乎?”《新唐书·武平一传》:“时不再来,荣难人借。”(荣:荣华富贵。)⑧合时;应时。《庄子·秋水》:“秋水时至,百川灌河。”⑨时代;时世。《吕氏春秋· 察今》:“世易时移,变法宜矣。”⑩时势;时尚。朱庆余《近试上张籍水部》:“妆罢低声问夫婿:画眉深浅入时无?”(11)副词。用以表示时间。1. 表示行为不断发生,相当于“常常”、“经常”。韩愈《行难》:“圣人不世出,贤人不时出。”(不世:罕有。)2. 表示行为偶尔发生,相当于“有时”、“时而”。杜甫《自阆(làng)中领妻子却赴蜀山行三首》之三:“行色递隐见,人烟时有无。”(12)通“伺(sì)”。等候。《论语·阳货》:“孔子时其亡也,而往拜之。”

    陪:

    ①重叠;隔一层。《后汉书·袁绍传》:“拔于陪隶之中。”②增益;增加。韩愈《寄崔二十六立之》:“观名计之利,讵足相陪裨?”③辅助。《史记·孝文本纪》:“淮南王弟,秉德以陪朕。”(朕:帝王自称。)④伴随;陪伴。汪琬《寄赠吴门故人》:“一春不得陪游赏,苦恨蹉跎满鬓丝。”(蹉跎:虚度岁月。鬓丝:鬓发。)⑤通“赔”。赔偿。苏轼《重游终南》:“懒不作诗君错料,旧逋应许过时陪。”

    庾:

    ①露天的谷仓。《诗经·小雅·楚茨》:“我仓既盈,我庾维亿。”(维:助词。亿:喻极多。)杜牧《阿房宫赋》:“钉头磷磷,多于在庾之粟粒。”②古代量名。二斗四升为一庾。一说为十六斗。《左传·昭公二十六年》:“粟五千庾。”《论语·雍也》:“与之釜,请益,曰:‘与之庾。’”(与:给予。釜:容量单位,六斗四升为釜。)③大庾岭的简称。秦观《青门饮》:“湘瑟声沈,庾梅信断,谁念画眉人瘦。”

    公:

    ①公正;公平。《吕氏春秋·去私》:“外举不避仇,内举不避亲,祈黄羊可谓公矣。”②公共的;公家的。陈亮《上孝宗皇帝第三书》:“二圣北狩之痛,盖国家之大耻而天下之公愤也。”③公然;公开地。贾谊《论积贮疏》:“残贼公行,莫之或止。”(残贼:害。)④公家,与“私”相对。《诗经·豳风· 七月》:“献豜于公。”⑤通“功”。功劳。《诗经·小雅·六月》:“薄伐玁狁,以奏肤公。”⑥古代五等爵的第一等。《孟子·万章下》:“天子一位,公一位,侯一位,伯一位,子、男同一位。”又为诸侯的通称。《礼记·丧服大记》:“公之丧,大夫俟练,士卒哭而归。”(练:丧服。)⑦古代朝廷官阶的第一级。《汉书·百官公卿表上》:“太师、太傅、太保,是为三公。”后泛指朝中职掌权者。李白《行路难》:“汉朝公卿忌贾生。”⑧对男子的敬称。《史记·陈涉世家》:“公等遇雨,皆以失期,失期当斩。”⑨旧称亲属中的尊长。1.称祖父。《吕氏春秋·异用》:“孔子之弟子从远方来者,孔子荷(hè)杖而问之曰:‘子之公不有恙乎?’搏杖而揖之,问曰:‘子之父母不有恙乎?’”(搏杖:扶杖。)2. 称父亲。《战国策·魏策一》:“将行,其子陈应止其公之行。”3.称丈夫之父。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“奉事循公姥,进止敢自专?”(循:顺从。姥:婆婆。)⑩称雄性的禽兽。《齐民要术·作酱法》:“母蟹脐大,圆,竟服下,公蟹狭而长。”

    赏:

    ①奖励;赏赐;奖赏。与“罚”相对。《墨子·尚同下》:“善人赏而暴人罚,则国必治。”②赏赐或奖赏的东西。《宋史·张浚传》:“闻贼以重赏购吾首。”③赠送;赠予。《淮南子·说林》:“毋赏越人章甫,非其用也。”(章甫:帽子。)④褒扬;赞赏。《国语·晋语九》:“夫事君者谏过而赏善。”⑤欣赏;玩赏;游赏。陶潜《移居》:“奇文共欣赏,疑义相与析。”

    还:

    (一)①返回;回到原地或恢复原位。《左传·僖公二十四年》:“宋成公如楚,还,入于郑,郑伯将享之。”(郑伯:指郑文公。享:设宴招待。)《史记·项羽本纪》:“还军霸上。”②恢复。《魏书·显祖纪》:“诸非劳超迁者,亦各还初。”(劳:功劳。迁:晋升。)③交还;归还。《荀子·尧问》:“然而吾所执贽而见者十人,还贽而见者三十人。”也指交纳。杜甫《岁晏行》:“割慈忍爱还租庸。”(庸:抵偿劳役的布帛。)④顾;回头。潘岳《伤弱子辞》:“还眺兮坟瘗(yì),草莽莽兮木森森。”(瘗:埋葬物。)《史记·滑稽列传》:“疾步数还顾。”⑤偿还。江淹《恨赋》:“裂帛系书,誓还汉恩。”(系:绑。书:信。)⑥通“环”。环绕。陈亮《念奴娇·登多景楼》:“危楼还望,叹此意,今古几人曾会。”⑦《汉书·食货志上》:“还庐树桑。”(庐:房舍。) (二)xuán ①旋转。《国语·吴语》:“大夫种(zhǒng)勇而善谋,将还玩吴国于股掌之上,以得其志。”(种:指越大夫文种。玩:玩弄。)②立即;迅速。《荀子·王霸》:“如是则舜禹还至,王业还起。”③轻盈快捷的样子。《诗经·齐风·还》:“子之还兮,遭我乎峱(náo)之间兮。”(峱:古山名。) (三)hái 副词。①仍;尚。杜甫《泛江》诗:“乱离还奏乐,漂泊且听歌。”②再;又。孟浩然《过故人庄》:“待到重阳日,还来就菊花。”③更。杜甫《奉待严大夫》诗:“殊方又喜故人来,重镇还须济世才。”

    悟:

    ①理解;明白。班彪《王命论》:“悟戍卒之言,断怀土之情。”②醒悟;觉悟。《史纪·秦始皇本纪》:“三主惑而终身不悟,亡不亦宜呼!”③使醒悟。司马相如《长门赋序》:“而相如为文以悟主上。”④通“寤”。睡醒。《论语·问孔》:“适有卧厌不悟者。”

    脱:

    ①肉去皮骨。《礼记 · 内则》:“肉曰脱之。”②脱离。《老子》第三十六章:“鱼不可脱于渊。”③逃脱;逃避。《荀子·修身》:“劳苦之事则偷儒转脱。”④脱落。欧阳修《秋声赋》:“木遭之而叶脱。”⑤脱下;解下。《庄子·寓言》:“脱屦(jù)户外。”(屦:鞋。)⑥散落;遗漏。《汉书·艺文志》:“书缺简脱,礼坏乐崩。”(简:竹简。)⑦简略《左传·僖公三十三年》:“轻则寡味,无礼则脱。”《史记·礼书》:“凡礼始乎脱。”⑧副词。或许。《西京杂记》卷四:“虑脱有旨,故不敢言。”(有旨:另有含意。)⑨连词。如果。马中锡《中山狼传》:“脱有祸,固所不辞也。”⑩冒出;露出。《史记·平原君列传》:“使遂蚤得处囊中,乃颖脱而出,非特其末见而已。”(11)说出。《管子·霸行》:“言脱于口,而令行乎天下。”

    烦:

    ①烦躁;烦闷。《素问·调经论》:“血并于上,气并于下,心烦惋善怒。”(惋:叹恨。)②疲乏;疲劳。曹植《洛神赋》:“日既西倾,车殆马烦。”张籍《寄韩愈》:“临溪一盥濯,清去肢体烦。”③敬辞。相烦;麻烦。韩愈《咏灯花》:“更烦将喜事,来报主人公。”④繁多;繁杂。《尚书·说命中》:“礼烦则乱,事神则难。”《史通·表历》:“文尚简要,语恶烦芜。”

    嚣:

    ①喧闹;吵嚷。柳宗元《捕蛇者说》:“叫嚣乎东西。”②通“枵”。空腹;饥饿。嵇康《养生论》:“终朝未餐,则嚣然思食。”③傲慢;轻狂。《三国志·蜀书·彭羕传》:“形色嚣然,自矜得遇滋甚。”④愁苦。《汉书·王莽传》:“是以四海之内,嚣然丧其乐生之心。”


  • shi pei yu gong shang ,hai wu tuo fan ao 。

    “shi pei yu gong shang ,hai wu tuo fan ao 。”shi gou chu chu :《ti wu xing xiao shu lou shi er yun 》;shi tang chao shi ren du mu de zuo pin 。

    qing ri deng pan hao ,wei lou wu xiang rao 。
    yi xi tong si jing ,mo xiu rao ceng xiao 。
    diao yi shu hua wu ,yu lin zhao duan rao 。
    lang hua ji zha zhi ,yun xie jiang xin diao 。
    tai xie luo jia hui ,cheng chi chang li qiao 。
    chan chu lai zuo jian ,dai dong yin cheng qiao 。
    yan ren sui qiu xie ,ren kong ji zao chao 。
    chu hong hang jin zhi ,sha lu li pian qiao 。
    mu jiao qi you lv ,qing ge can jue liao 。
    jing qian you mu kun ,chou tuo jiu chang xiao 。
    yuan chui liu song yun ,can yang du liu qiao 。
    shi pei yu gong shang ,hai wu tuo fan ao 。

    【zhu shi 】:

    shi :

    ①ji jie ;zhi si ji 。《lun yu ·yang huo 》:“si shi hang yan 。”②te zhi nong shi 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,ba kou zhi jia ke yi mo ji yi 。”③guang yin ;shi guang ;shi hou 。《lv shi chun qiu ·shou shi 》:“tian bu zai yu ,shi bu jiu liu 。”④zhi an zhao gui ding de shi jian 。na zhuo 《jie (jié)gu lu 》:“huang fan chan yi zhi yin ,shang chang shi ren shao zhi ,bu shi zhi ,shang nu ,lao yi qian shi xun bu 。”⑤shi chen ;shi hou 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“shi chen zhi jie niu zhi shi 。”⑥ji shi ;dang shi 。wei xi 《da tie chui chuan 》:“shi zuo shang you jian dan zhe ,mao shen qin 。”(jian dan :shi liang guo ren 。qin :chou lou 。)⑦ji hui ;shi ji ;shi yun 。《lun yu ·yang huo 》:“hao cong shi er ji shi shi ,ke wei zhi hu ?”《xin tang shu ·wu ping yi chuan 》:“shi bu zai lai ,rong nan ren jie 。”(rong :rong hua fu gui 。)⑧ge shi ;ying shi 。《zhuang zi ·qiu shui 》:“qiu shui shi zhi ,bai chuan guan he 。”⑨shi dai ;shi shi 。《lv shi chun qiu · cha jin 》:“shi yi shi yi ,bian fa yi yi 。”⑩shi shi ;shi shang 。zhu qing yu 《jin shi shang zhang ji shui bu 》:“zhuang ba di sheng wen fu xu :hua mei shen jian ru shi mo ?”(11)fu ci 。yong yi biao shi shi jian 。1. biao shi hang wei bu duan fa sheng ,xiang dang yu “chang chang ”、“jing chang ”。han yu 《hang nan 》:“sheng ren bu shi chu ,xian ren bu shi chu 。”(bu shi :han you 。)2. biao shi hang wei ou er fa sheng ,xiang dang yu “you shi ”、“shi er ”。du fu 《zi lang (làng)zhong ling qi zi que fu shu shan hang san shou 》zhi san :“hang se di yin jian ,ren yan shi you mo 。”(12)tong “ci (sì)”。deng hou 。《lun yu ·yang huo 》:“kong zi shi ji wang ye ,er wang bai zhi 。”

    pei :

    ①chong die ;ge yi ceng 。《hou han shu ·yuan shao chuan 》:“ba yu pei li zhi zhong 。”②zeng yi ;zeng jia 。han yu 《ji cui er shi liu li zhi 》:“guan ming ji zhi li ,ju zu xiang pei bi ?”③fu zhu 。《shi ji ·xiao wen ben ji 》:“huai na wang di ,bing de yi pei zhen 。”(zhen :di wang zi chen 。)④ban sui ;pei ban 。wang wan 《ji zeng wu men gu ren 》:“yi chun bu de pei you shang ,ku hen cuo tuo man bin si 。”(cuo tuo :xu du sui yue 。bin si :bin fa 。)⑤tong “pei ”。pei chang 。su shi 《chong you zhong na 》:“lan bu zuo shi jun cuo liao ,jiu bu ying hu guo shi pei 。”

    yu :

    ①lou tian de gu cang 。《shi jing ·xiao ya ·chu ci 》:“wo cang ji ying ,wo yu wei yi 。”(wei :zhu ci 。yi :yu ji duo 。)du mu 《a fang gong fu 》:“ding tou lin lin ,duo yu zai yu zhi su li 。”②gu dai liang ming 。er dou si sheng wei yi yu 。yi shui wei shi liu dou 。《zuo chuan ·zhao gong er shi liu nian 》:“su wu qian yu 。”《lun yu ·yong ye 》:“yu zhi fu ,qing yi ,yue :‘yu zhi yu 。’”(yu :gei yu 。fu :rong liang chan wei ,liu dou si sheng wei fu 。)③da yu ling de jian chen 。qin guan 《qing men yin 》:“xiang se sheng shen ,yu mei xin duan ,shei nian hua mei ren shou 。”

    gong :

    ①gong zheng ;gong ping 。《lv shi chun qiu ·qu si 》:“wai ju bu bi chou ,nei ju bu bi qin ,qi huang yang ke wei gong yi 。”②gong gong de ;gong jia de 。chen liang 《shang xiao zong huang di di san shu 》:“er sheng bei shou zhi tong ,gai guo jia zhi da chi er tian xia zhi gong fen ye 。”③gong ran ;gong kai de 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“can zei gong hang ,mo zhi huo zhi 。”(can zei :hai 。)④gong jia ,yu “si ”xiang dui 。《shi jing ·bin feng · qi yue 》:“suo jian yu gong 。”⑤tong “gong ”。gong lao 。《shi jing ·xiao ya ·liu yue 》:“bao fa xian yun ,yi zou fu gong 。”⑥gu dai wu deng jue de di yi deng 。《meng zi ·mo zhang xia 》:“tian zi yi wei ,gong yi wei ,hou yi wei ,bai yi wei ,zi 、nan tong yi wei 。”you wei zhu hou de tong chen 。《li ji ·sang fu da ji 》:“gong zhi sang ,da fu qi lian ,shi cu ku er gui 。”(lian :sang fu 。)⑦gu dai chao ting guan jie de di yi ji 。《han shu ·bai guan gong qing biao shang 》:“tai shi 、tai fu 、tai bao ,shi wei san gong 。”hou fan zhi chao zhong zhi zhang quan zhe 。li bai 《hang lu nan 》:“han chao gong qing ji gu sheng 。”⑧dui nan zi de jing chen 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“gong deng yu yu ,jie yi shi ji ,shi ji dang zhan 。”⑨jiu chen qin shu zhong de zun chang 。1.chen zu fu 。《lv shi chun qiu ·yi yong 》:“kong zi zhi di zi cong yuan fang lai zhe ,kong zi he (hè)zhang er wen zhi yue :‘zi zhi gong bu you yang hu ?’bo zhang er yi zhi ,wen yue :‘zi zhi fu mu bu you yang hu ?’”(bo zhang :fu zhang 。)2. chen fu qin 。《zhan guo ce ·wei ce yi 》:“jiang hang ,ji zi chen ying zhi ji gong zhi hang 。”3.chen zhang fu zhi fu 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“feng shi xun gong lao ,jin zhi gan zi zhuan ?”(xun :shun cong 。lao :po po 。)⑩chen xiong xing de qin shou 。《ji min yao shu ·zuo jiang fa 》:“mu xie qi da ,yuan ,jing fu xia ,gong xie xia er chang 。”

    shang :

    ①jiang li ;shang ci ;jiang shang 。yu “fa ”xiang dui 。《mo zi ·shang tong xia 》:“shan ren shang er bao ren fa ,ze guo bi zhi 。”②shang ci huo jiang shang de dong xi 。《song shi ·zhang jun chuan 》:“wen zei yi chong shang gou wu shou 。”③zeng song ;zeng yu 。《huai na zi ·shui lin 》:“wu shang yue ren zhang fu ,fei ji yong ye 。”(zhang fu :mao zi 。)④bao yang ;zan shang 。《guo yu ·jin yu jiu 》:“fu shi jun zhe jian guo er shang shan 。”⑤xin shang ;wan shang ;you shang 。tao qian 《yi ju 》:“ji wen gong xin shang ,yi yi xiang yu xi 。”

    hai :

    (yi )①fan hui ;hui dao yuan de huo hui fu yuan wei 。《zuo chuan ·xi gong er shi si nian 》:“song cheng gong ru chu ,hai ,ru yu zheng ,zheng bai jiang xiang zhi 。”(zheng bai :zhi zheng wen gong 。xiang :she yan qiao dai 。)《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“hai jun ba shang 。”②hui fu 。《wei shu ·xian zu ji 》:“zhu fei lao chao qian zhe ,yi ge hai chu 。”(lao :gong lao 。qian :jin sheng 。)③jiao hai ;gui hai 。《xun zi ·yao wen 》:“ran er wu suo zhi zhi er jian zhe shi ren ,hai zhi er jian zhe san shi ren 。”ye zhi jiao na 。du fu 《sui yan hang 》:“ge ci ren ai hai zu yong 。”(yong :di chang lao yi de bu bo 。)④gu ;hui tou 。pan yue 《shang ruo zi ci 》:“hai tiao xi fen yi (yì),cao mang mang xi mu sen sen 。”(yi :mai zang wu 。)《shi ji ·hua ji lie chuan 》:“ji bu shu hai gu 。”⑤chang hai 。jiang yan 《hen fu 》:“lie bo ji shu ,shi hai han en 。”(ji :bang 。shu :xin 。)⑥tong “huan ”。huan rao 。chen liang 《nian nu jiao ·deng duo jing lou 》:“wei lou hai wang ,tan ci yi ,jin gu ji ren ceng hui 。”⑦《han shu ·shi huo zhi shang 》:“hai lu shu sang 。”(lu :fang she 。) (er )xuán ①xuan zhuai 。《guo yu ·wu yu 》:“da fu chong (zhǒng)yong er shan mou ,jiang hai wan wu guo yu gu zhang zhi shang ,yi de ji zhi 。”(chong :zhi yue da fu wen chong 。wan :wan long 。)②li ji ;xun su 。《xun zi ·wang ba 》:“ru shi ze shun yu hai zhi ,wang ye hai qi 。”③qing ying kuai jie de yang zi 。《shi jing ·ji feng ·hai 》:“zi zhi hai xi ,zao wo hu nao (náo)zhi jian xi 。”(nao :gu shan ming 。) (san )hái fu ci 。①reng ;shang 。du fu 《fan jiang 》shi :“luan li hai zou le ,piao bo ju ting ge 。”②zai ;you 。meng hao ran 《guo gu ren zhuang 》:“dai dao chong yang ri ,hai lai jiu ju hua 。”③geng 。du fu 《feng dai yan da fu 》shi :“shu fang you xi gu ren lai ,chong zhen hai xu ji shi cai 。”

    wu :

    ①li jie ;ming bai 。ban biao 《wang ming lun 》:“wu shu cu zhi yan ,duan huai tu zhi qing 。”②xing wu ;jiao wu 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“san zhu huo er zhong shen bu wu ,wang bu yi yi hu !”③shi xing wu 。si ma xiang ru 《chang men fu xu 》:“er xiang ru wei wen yi wu zhu shang 。”④tong “wu ”。shui xing 。《lun yu ·wen kong 》:“kuo you wo ya bu wu zhe 。”

    tuo :

    ①rou qu pi gu 。《li ji · nei ze 》:“rou yue tuo zhi 。”②tuo li 。《lao zi 》di san shi liu zhang :“yu bu ke tuo yu yuan 。”③tao tuo ;tao bi 。《xun zi ·xiu shen 》:“lao ku zhi shi ze tou ru zhuai tuo 。”④tuo la 。ou yang xiu 《qiu sheng fu 》:“mu zao zhi er xie tuo 。”⑤tuo xia ;jie xia 。《zhuang zi ·yu yan 》:“tuo ju (jù)hu wai 。”(ju :xie 。)⑥san la ;wei lou 。《han shu ·yi wen zhi 》:“shu que jian tuo ,li huai le beng 。”(jian :zhu jian 。)⑦jian lve 《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“qing ze gua wei ,mo li ze tuo 。”《shi ji ·li shu 》:“fan li shi hu tuo 。”⑧fu ci 。huo hu 。《xi jing za ji 》juan si :“lv tuo you zhi ,gu bu gan yan 。”(you zhi :ling you han yi 。)⑨lian ci 。ru guo 。ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“tuo you huo ,gu suo bu ci ye 。”⑩mao chu ;lou chu 。《shi ji ·ping yuan jun lie chuan 》:“shi sui zao de chu nang zhong ,nai ying tuo er chu ,fei te ji mo jian er yi 。”(11)shui chu 。《guan zi ·ba hang 》:“yan tuo yu kou ,er ling hang hu tian xia 。”

    fan :

    ①fan zao ;fan men 。《su wen ·diao jing lun 》:“xie bing yu shang ,qi bing yu xia ,xin fan wan shan nu 。”(wan :tan hen 。)②pi fa ;pi lao 。cao zhi 《luo shen fu 》:“ri ji xi qing ,che dai ma fan 。”zhang ji 《ji han yu 》:“lin xi yi guan zhuo ,qing qu zhi ti fan 。”③jing ci 。xiang fan ;ma fan 。han yu 《yong deng hua 》:“geng fan jiang xi shi ,lai bao zhu ren gong 。”④fan duo ;fan za 。《shang shu ·shui ming zhong 》:“li fan ze luan ,shi shen ze nan 。”《shi tong ·biao li 》:“wen shang jian yao ,yu e fan wu 。”

    ao :

    ①xuan nao ;chao rang 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“jiao ao hu dong xi 。”②tong “xiao ”。kong fu ;ji e 。ji kang 《yang sheng lun 》:“zhong chao wei can ,ze ao ran sai shi 。”③ao man ;qing kuang 。《san guo zhi ·shu shu ·peng yang chuan 》:“xing se ao ran ,zi jin de yu zi shen 。”④chou ku 。《han shu ·wang mang chuan 》:“shi yi si hai zhi nei ,ao ran sang ji le sheng zhi xin 。”