• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 我生無根帶,配爾亦茫茫。

    “我生無根帶,配爾亦茫茫。”詩句出處:《四松》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    四松初移時,大抵三尺強。別來忽三載,離立如人長。
    會看根不拔,莫計枝凋傷。幽色幸秀發,疏柯亦昂藏。
    所插小藩籬,本亦有堤防。終然掁撥損,得吝千葉黃。
    敢為故林主,黎庶猶未康。避賊今始歸,春草滿空堂。
    覽物嘆衰謝,及茲慰淒涼。清風為我起,灑面若微霜。
    足以送老姿,聊待偃蓋張。我生無根帶,配爾亦茫茫。
    有情且賦詩,事跡可兩忘。勿矜千載後,慘澹蟠穹蒼。

    【註釋】:

    我生:

    ①生身母親。《後漢書·崔駰傳》:“悼~~之殲夷。”②自己的行為。《易·觀》:“觀~~進退。”

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    無:

    ①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復疑無路。”②副詞。表示否定,相當於“不”。《商君書·農戰》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當於“無論”、“不論”。《詩經·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁。”④通“毋”。不要。《古詩源·箜篌引》:“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當奈公何!”⑤非;不是。《管子·形勢》:“則國非其國,而民無其民也。”⑥語氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”

    帶:

    ①腰帶。《荀子·儒效》:“逢衣淺帶。”②系物的帶子或像帶狀的長條物。李賀《出城》:“關水乘驢影,秦風帽帶垂。”(關:水名。秦:地名。)③系束,捆縛。劉向《新序·雜事五》:“昔者,楚丘先生行年七十,披裘帶索。”④佩;掛;戴。《楚辭·惜誦》:“帶長鋏之陸離兮,冠切雲之崔嵬。”《漢書·龔遂傳》:“民有帶持刀劍者。”⑤圍繞;環繞。杜甫《赤谷西崦人傢》:“鳥雀依茅茨,藩籬帶松菊。”⑥隨身攜帶。南朝·宋·劉義慶《世說新語·德行》:“(陳)遺已聚斂得數鬥焦飯……遂帶以從軍。”⑦連帶。宋齊丘《陪遊鳳皇臺獻詩》:“金桃帶葉摘,綠李和衣嚼。”(衣:指果實的表皮。)⑧呈現;含有。孔稚珪《北山移文》:“風雲悽其帶憤,石泉咽而下愴。”⑨區域;地帶。《宋史· 李綱傳》:“如鼎澧嶽鄂若荊南一帶,皆當屯宿重兵。”李白《菩薩蠻》詞:“平林漠漠煙如織,寒山一帶傷心碧。”

    配:

    ①配偶,多指妻子。《詩經·大雅·皇矣》:“天立厥配。”梅堯臣《元日》:“豈意未幾年,中路苦失配。”②婚配;男女結合。《左傳·襄公二十五年》:“庸以元女大姬配胡公。”(庸:用。元女:長女。)③匹配;配合。《孟子·公孫醜上》:“其為氣也,配義與道。”④配祭,祭祀時附帶被祭。《左傳·莊公二十二年》:“山嶽則配天。”⑤分配;配給。《後漢書·光武帝紀上》:“悉將降人分配諸將,眾遂數十萬。”⑥夠得上;相當。《史記·吳王濞(bì)列傳》:“(孝文皇帝)德配天地,明並日月。”⑦充軍;流放。方苞《獄中雜記》:“馀經秋審,皆減等發配。”

    爾:

    ①代詞。相當於“你”、“你的”。《左傳·宣公十五年》:“我無爾詐,爾無我虞。”②指示代詞。相當於“這”、“那”。《禮記·檀弓上》:“夫子何善爾也?”《晉書·桓溫傳》:“果爾,後將易吾姓也。”③用在詞尾,表示“……的樣子”。《古詩十九首》之十九:“相去萬餘裡,故人心尚爾。”④近;淺近。後作“邇(邇)”。《詩經·大雅·行葦》:“戚戚兄弟,莫遠具爾。”(戚戚:親愛。具:通“俱”。)《周禮·地官·肆長》:“實相近者相爾也。”⑤形容詞或副詞後綴。表示“……的樣子。”《史記·仲尼弟子列傳》:“孔子喟爾嘆曰:……”《論語·陽貨》:“夫子莞爾而笑。”⑥語氣詞。1. 表示限止。相當於“而已”、“罷瞭”。《戰國策·魏策四》:“佈衣之怒,亦免冠徒跣,以頭搶城爾。”2. 表示判斷和肯定。相當於“瞭”、“呢”。《公羊傳·宣公十五年》:“莊王圍宋,軍有七日之糧爾;盡此不勝,將去而歸爾。”⑦通“薾”。 花繁盛的樣子。《詩經·小雅·采薇》:“彼爾維何? 維常之華。”

    亦:

    ①副詞。1. 相當於“也”、“也是”。《詩經·鄭風·將仲子》:“仲可懷也,人之多言,亦可畏也。”(仲:老二。懷:懷念。)《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦亦不以城予趙,趙亦終不予秦璧。”2. 表示語氣的減弱。相當於“不過”、“隻是”。《戰國策·齊策四》:“王亦不好士也,何患無士?”(好:喜歡。患:擔憂。)②語氣詞。《詩經·召南·草蟲》:“亦既見止,亦既覯止。”(止:語氣詞。覯gòu:相遇。)[不亦]用於反問句。表示委婉語氣。《論語·學而》:“學而時習之,不亦樂乎?”

    茫茫:

    ①曠遠,遼闊。《樂府詩集·敕勒歌》:“天蒼蒼,野~~,風吹草低見牛羊。”②模糊不清。韓愈《祭十二郎文》:“吾年未四十,而視~~,而發蒼蒼,而齒牙動搖。”


  • 我生无根带,配尔亦茫茫。

    “我生无根带,配尔亦茫茫。”诗句出处:《四松》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    四松初移时,大抵三尺强。别来忽三载,离立如人长。
    会看根不拔,莫计枝凋伤。幽色幸秀发,疏柯亦昂藏。
    所插小藩篱,本亦有堤防。终然掁拨损,得吝千叶黄。
    敢为故林主,黎庶犹未康。避贼今始归,春草满空堂。
    览物叹衰谢,及兹慰凄凉。清风为我起,洒面若微霜。
    足以送老姿,聊待偃盖张。我生无根带,配尔亦茫茫。
    有情且赋诗,事迹可两忘。勿矜千载后,惨澹蟠穹苍。

    【注释】:

    我生:

    ①生身母亲。《后汉书·崔骃传》:“悼~~之歼夷。”②自己的行为。《易·观》:“观~~进退。”

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    无:

    ①没有。跟“有”相对。陆游《游山西村》:“山重水复疑无路。”②副词。表示否定,相当于“不”。《商君书·农战》:“民以此为教,则粟焉得无少,而兵焉得弱也?”③连词。表示条件,相当于“无论”、“不论”。《诗经·鲁颂·沣水》:“不小不大,从公于迈。”④通“毋”。不要。《古诗源·箜篌引》:“公无渡河,公竟渡河。堕河而死,当奈公何!”⑤非;不是。《管子·形势》:“则国非其国,而民无其民也。”⑥语气词。用于疑问句末,表示疑问,相当于“否”。白居易《问刘十九》:“晚来天欲雪,能饮一杯无?”

    带:

    ①腰带。《荀子·儒效》:“逢衣浅带。”②系物的带子或像带状的长条物。李贺《出城》:“关水乘驴影,秦风帽带垂。”(关:水名。秦:地名。)③系束,捆缚。刘向《新序·杂事五》:“昔者,楚丘先生行年七十,披裘带索。”④佩;挂;戴。《楚辞·惜诵》:“带长铗之陆离兮,冠切云之崔嵬。”《汉书·龚遂传》:“民有带持刀剑者。”⑤围绕;环绕。杜甫《赤谷西崦人家》:“鸟雀依茅茨,藩篱带松菊。”⑥随身携带。南朝·宋·刘义庆《世说新语·德行》:“(陈)遗已聚敛得数斗焦饭……遂带以从军。”⑦连带。宋齐丘《陪游凤皇台献诗》:“金桃带叶摘,绿李和衣嚼。”(衣:指果实的表皮。)⑧呈现;含有。孔稚珪《北山移文》:“风云悽其带愤,石泉咽而下怆。”⑨区域;地带。《宋史· 李纲传》:“如鼎澧岳鄂若荆南一带,皆当屯宿重兵。”李白《菩萨蛮》词:“平林漠漠烟如织,寒山一带伤心碧。”

    配:

    ①配偶,多指妻子。《诗经·大雅·皇矣》:“天立厥配。”梅尧臣《元日》:“岂意未几年,中路苦失配。”②婚配;男女结合。《左传·襄公二十五年》:“庸以元女大姬配胡公。”(庸:用。元女:长女。)③匹配;配合。《孟子·公孙丑上》:“其为气也,配义与道。”④配祭,祭祀时附带被祭。《左传·庄公二十二年》:“山岳则配天。”⑤分配;配给。《后汉书·光武帝纪上》:“悉将降人分配诸将,众遂数十万。”⑥够得上;相当。《史记·吴王濞(bì)列传》:“(孝文皇帝)德配天地,明并日月。”⑦充军;流放。方苞《狱中杂记》:“馀经秋审,皆减等发配。”

    尔:

    ①代词。相当于“你”、“你的”。《左传·宣公十五年》:“我无尔诈,尔无我虞。”②指示代词。相当于“这”、“那”。《礼记·檀弓上》:“夫子何善尔也?”《晋书·桓温传》:“果尔,后将易吾姓也。”③用在词尾,表示“……的样子”。《古诗十九首》之十九:“相去万余里,故人心尚尔。”④近;浅近。后作“迩(邇)”。《诗经·大雅·行苇》:“戚戚兄弟,莫远具尔。”(戚戚:亲爱。具:通“俱”。)《周礼·地官·肆长》:“实相近者相尔也。”⑤形容词或副词后缀。表示“……的样子。”《史记·仲尼弟子列传》:“孔子喟尔叹曰:……”《论语·阳货》:“夫子莞尔而笑。”⑥语气词。1. 表示限止。相当于“而已”、“罢了”。《战国策·魏策四》:“布衣之怒,亦免冠徒跣,以头抢城尔。”2. 表示判断和肯定。相当于“了”、“呢”。《公羊传·宣公十五年》:“庄王围宋,军有七日之粮尔;尽此不胜,将去而归尔。”⑦通“薾”。 花繁盛的样子。《诗经·小雅·采薇》:“彼尔维何? 维常之华。”

    亦:

    ①副词。1. 相当于“也”、“也是”。《诗经·郑风·将仲子》:“仲可怀也,人之多言,亦可畏也。”(仲:老二。怀:怀念。)《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦亦不以城予赵,赵亦终不予秦璧。”2. 表示语气的减弱。相当于“不过”、“只是”。《战国策·齐策四》:“王亦不好士也,何患无士?”(好:喜欢。患:担忧。)②语气词。《诗经·召南·草虫》:“亦既见止,亦既觏止。”(止:语气词。觏gòu:相遇。)[不亦]用于反问句。表示委婉语气。《论语·学而》:“学而时习之,不亦乐乎?”

    茫茫:

    ①旷远,辽阔。《乐府诗集·敕勒歌》:“天苍苍,野~~,风吹草低见牛羊。”②模糊不清。韩愈《祭十二郎文》:“吾年未四十,而视~~,而发苍苍,而齿牙动摇。”


  • wo sheng mo gen dai ,pei er yi mang mang 。

    “wo sheng mo gen dai ,pei er yi mang mang 。”shi gou chu chu :《si song 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    si song chu yi shi ,da di san che jiang 。bie lai hu san zai ,li li ru ren chang 。
    hui kan gen bu ba ,mo ji zhi diao shang 。you se xing xiu fa ,shu ke yi ang cang 。
    suo cha xiao fan li ,ben yi you di fang 。zhong ran cheng bo sun ,de lin qian xie huang 。
    gan wei gu lin zhu ,li shu you wei kang 。bi zei jin shi gui ,chun cao man kong tang 。
    lan wu tan cui xie ,ji ci wei qi liang 。qing feng wei wo qi ,sa mian re wei shuang 。
    zu yi song lao zi ,liao dai yan gai zhang 。wo sheng mo gen dai ,pei er yi mang mang 。
    you qing ju fu shi ,shi ji ke liang wang 。wu jin qian zai hou ,can dan pan qiong cang 。

    【zhu shi 】:

    wo sheng :

    ①sheng shen mu qin 。《hou han shu ·cui yin chuan 》:“dao ~~zhi jian yi 。”②zi ji de hang wei 。《yi ·guan 》:“guan ~~jin tui 。”

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    mo :

    ①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu 。”②fu ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”。《shang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”。《shi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai 。”④tong “wu ”。bu yao 。《gu shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi 。《guan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye 。”⑥yu qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”

    dai :

    ①yao dai 。《xun zi ·ru xiao 》:“feng yi jian dai 。”②ji wu de dai zi huo xiang dai zhuang de chang tiao wu 。li he 《chu cheng 》:“guan shui cheng lv ying ,qin feng mao dai chui 。”(guan :shui ming 。qin :de ming 。)③ji shu ,kun fu 。liu xiang 《xin xu ·za shi wu 》:“xi zhe ,chu qiu xian sheng hang nian qi shi ,pi qiu dai suo 。”④pei ;gua ;dai 。《chu ci ·xi song 》:“dai chang jia zhi liu li xi ,guan qie yun zhi cui wei 。”《han shu ·gong sui chuan 》:“min you dai chi dao jian zhe 。”⑤wei rao ;huan rao 。du fu 《chi gu xi yan ren jia 》:“diao qiao yi mao ci ,fan li dai song ju 。”⑥sui shen xie dai 。na chao ·song ·liu yi qing 《shi shui xin yu ·de hang 》:“(chen )wei yi ju lian de shu dou jiao fan ……sui dai yi cong jun 。”⑦lian dai 。song ji qiu 《pei you feng huang tai suo shi 》:“jin tao dai xie zhai ,lu li he yi jiao 。”(yi :zhi guo shi de biao pi 。)⑧cheng xian ;han you 。kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“feng yun 悽ji dai fen ,dan quan yan er xia chuang 。”⑨ou yu ;de dai 。《song shi · li gang chuan 》:“ru ding li yue e re jing na yi dai ,jie dang tun su chong bing 。”li bai 《pu sa man 》ci :“ping lin mo mo yan ru zhi ,han shan yi dai shang xin bi 。”

    pei :

    ①pei ou ,duo zhi qi zi 。《shi jing ·da ya ·huang yi 》:“tian li jue pei 。”mei yao chen 《yuan ri 》:“qi yi wei ji nian ,zhong lu ku shi pei 。”②hun pei ;nan nv jie ge 。《zuo chuan ·xiang gong er shi wu nian 》:“yong yi yuan nv da ji pei hu gong 。”(yong :yong 。yuan nv :chang nv 。)③pi pei ;pei ge 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“ji wei qi ye ,pei yi yu dao 。”④pei ji ,ji si shi fu dai bei ji 。《zuo chuan ·zhuang gong er shi er nian 》:“shan yue ze pei tian 。”⑤fen pei ;pei gei 。《hou han shu ·guang wu di ji shang 》:“xi jiang jiang ren fen pei zhu jiang ,zhong sui shu shi mo 。”⑥gou de shang ;xiang dang 。《shi ji ·wu wang bi (bì)lie chuan 》:“(xiao wen huang di )de pei tian de ,ming bing ri yue 。”⑦chong jun ;liu fang 。fang bao 《yu zhong za ji 》:“yu jing qiu shen ,jie jian deng fa pei 。”

    er :

    ①dai ci 。xiang dang yu “ni ”、“ni de ”。《zuo chuan ·xuan gong shi wu nian 》:“wo mo er zha ,er mo wo yu 。”②zhi shi dai ci 。xiang dang yu “zhe ”、“na ”。《li ji ·tan gong shang 》:“fu zi he shan er ye ?”《jin shu ·huan wen chuan 》:“guo er ,hou jiang yi wu xing ye 。”③yong zai ci wei ,biao shi “……de yang zi ”。《gu shi shi jiu shou 》zhi shi jiu :“xiang qu mo yu li ,gu ren xin shang er 。”④jin ;jian jin 。hou zuo “er (邇)”。《shi jing ·da ya ·hang wei 》:“qi qi xiong di ,mo yuan ju er 。”(qi qi :qin ai 。ju :tong “ju ”。)《zhou li ·de guan ·si chang 》:“shi xiang jin zhe xiang er ye 。”⑤xing rong ci huo fu ci hou chuo 。biao shi “……de yang zi 。”《shi ji ·zhong ni di zi lie chuan 》:“kong zi kui er tan yue :……”《lun yu ·yang huo 》:“fu zi guan er er xiao 。”⑥yu qi ci 。1. biao shi xian zhi 。xiang dang yu “er yi ”、“ba le ”。《zhan guo ce ·wei ce si 》:“bu yi zhi nu ,yi mian guan tu xian ,yi tou qiang cheng er 。”2. biao shi pan duan he ken ding 。xiang dang yu “le ”、“ne ”。《gong yang chuan ·xuan gong shi wu nian 》:“zhuang wang wei song ,jun you qi ri zhi liang er ;jin ci bu sheng ,jiang qu er gui er 。”⑦tong “er ”。 hua fan cheng de yang zi 。《shi jing ·xiao ya ·cai wei 》:“bi er wei he ? wei chang zhi hua 。”

    yi :

    ①fu ci 。1. xiang dang yu “ye ”、“ye shi ”。《shi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“zhong ke huai ye ,ren zhi duo yan ,yi ke wei ye 。”(zhong :lao er 。huai :huai nian 。)《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin yi bu yi cheng yu zhao ,zhao yi zhong bu yu qin bi 。”2. biao shi yu qi de jian ruo 。xiang dang yu “bu guo ”、“zhi shi ”。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“wang yi bu hao shi ye ,he huan mo shi ?”(hao :xi huan 。huan :dan you 。)②yu qi ci 。《shi jing ·shao na ·cao chong 》:“yi ji jian zhi ,yi ji gou zhi 。”(zhi :yu qi ci 。gou gòu:xiang yu 。)[bu yi ]yong yu fan wen gou 。biao shi wei wan yu qi 。《lun yu ·xue er 》:“xue er shi xi zhi ,bu yi le hu ?”

    mang mang :

    ①kuang yuan ,liao kuo 。《le fu shi ji ·chi le ge 》:“tian cang cang ,ye ~~,feng chui cao di jian niu yang 。”②mo hu bu qing 。han yu 《ji shi er lang wen 》:“wu nian wei si shi ,er shi ~~,er fa cang cang ,er chi ya dong yao 。”