• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 慘慘郊原暮,遲遲挽唱哀。

    “慘慘郊原暮,遲遲挽唱哀。”詩句出處:《莊陵挽歌詞三首》;是唐朝詩人張籍的作品。

    白日已昭昭,幹戈亦漸消。迎師親出道,從諫早臨朝。
    佞幸威權薄,忠良寵錫饒。丘陵今一變,無復白雲謠。
    觀風欲巡洛,習戰亦開池。始改三年政,旋聞七月期。
    陵分內外使,官具吉兇儀。渭北新園路,簫笳遠更悲。
    曉日龍車動,秋風閶闔開。行帷六宮出,執紼萬方來。
    慘慘郊原暮,遲遲挽唱哀。空山煙雨夕,新陌繞陵臺。

    【註釋】:

    慘:

    ①殘酷;狠毒。《漢書·食貨志下》:“吏益慘急而法令察。”(察:明。)《漢書·陳湯傳》:“慘毒行於民。”②憂愁;悲慘。《後漢書·章帝紀》:“又久旱傷麥,憂心慘切。”《晉書·刑法志》:“有酸慘之聲。”③喪事。《晉書·王忱傳》:“婦父嘗有慘,忱乘醉吊之。”④通“黲”。昏暗。張固《幽閑鼓吹》:“末座慘綠少年何人也?”(慘綠:指著淺綠色衣服的。)

    郊:

    ①城周圍的地區。《詩經·魏風·碩鼠》:“逝將去女,適彼樂郊。”《國語·周語下》:“晉侯郊迎。”②城外;野外。杜甫《茅屋為秋風所破歌》:“茅飛渡江灑江郊。”袁宏道《滿井遊記》:“始知郊田之外未始無春,而城居者未之知也。”③祭祀名。天子每年冬至祭天於南郊。《禮記·祭義》:“郊之祭也,喪者不敢哭。”《史記·文帝本紀》:“朕(zhèn)親郊祀上帝諸神。”[郊社]冬至祭天於南郊稱郊,夏至祭地於北郊稱社。《尚書·泰誓下》:“郊社不修,宗廟不享。”(修:整治。享:祭祀。)

    郊原:

    郊外的原野。蘇軾《遊鶴林招隱》:“~~雨初霽,春物有餘妍。”

    原:

    ①水流源頭。《左傳·昭公九年》:“猶衣服之有冠冕,木水之有本原。”②根源;來由。《韓非子·解老》:“萬害有原。”(害:災禍。)③推究本原。《管子·小匡》:“原本窮末。”④文體名。對某事物推究其本原,而加以論述。⑤原野;寬廣平坦的地面。《楚辭·九歌·國殤》:“平原忽兮路超遠。”(忽:遼闊渺茫的樣子。)⑥寬恕;赦免。《三國志·魏書·張魯傳》:“犯法者,三原然後乃行刑。”⑦通“願”。謹慎老實。《論語·陽貨》:“鄉原,德之賊也。”(賊:傷害;敗壞。)《荀子·榮辱》:“孝弟原愨。”(弟tì:順從兄長。愨què:誠實。)

    暮:

    ①日落之時。《國語·晉語五》:“范文子暮退於朝。”(朝:朝廷。)②將盡;終末。丘遲《與陳伯之書》:“暮春三月,江南草長。”③晚;遲。《後漢書·廉范傳》:“廉叔度,來何暮?”(叔度:廉范之字。)④喻指衰老。曹操《步出夏門行·龜雖壽》:“烈士暮年,壯心不已。”

    遲:

    (一)①徐行。《詩經·邶風·谷風》:“行道遲遲,中心有違。”(中心:心中。違:不順心。)②緩慢。賈誼《新書·大政》:“自古至於今,與民為仇者,有遲有速,而民必勝之。”《莊子·養生主》:“吾見其難為,怵(chù)然為戒,視為止,行為遲。”(怵然:恐懼的樣子。)③晚。《金史·食貨志》:“地寒,稼穡遲熟。”④猶豫。白居易《琵琶行》:“尋聲暗問彈者誰,琵琶聲停欲語遲。”⑤魯鈍。《三國志·吳書·孫奐傳》:“初吾憂其遲鈍,今治軍,諸將少能及者,吾無憂矣。”⑥長久。歐陽修《蘇氏文集序》:“遲久而不相及。”[遲明]黎明;破曉。曹唐《望九華寄池陽杜員外》:“戴月早辭三秀館,遲明初識九華峰。”[遲遲]1.緩慢的樣子。白居易《長恨歌》:“遲遲鐘鼓初長夜,耿耿星河欲曙天。”2.從容不迫的樣子。《禮記·孔子閑居》:“無聲之樂,氣志不違;無體之禮,威儀遲遲。”3.遲疑不前的樣子。范曄《後漢書·鄧彪等傳論》:“統之方軌易因,險途難禦,故昔人明慎於所受之分,遲遲於歧路之間也。”[遲暮]1.暮年。比喻衰老。屈原《離騷》:“惟草木之零落兮,恐美人之遲暮。”2.徐緩。鮑照《舞鶴賦》:“颯沓矜顧,遷延遲暮。”(颯沓:群飛的樣子。)[遲日]1.日子久。《商君書·君臣》:“遲日曠久、積勞私門者得。”2.春日。杜甫《絕句二首》之一:“遲日江山麗,春風花草香。” (二)zhì等待。《後漢書·章帝紀》:“朕思遲直士,側席異聞。”(思:思念。側席:不正坐,以待賢者。異聞:新的學說見解。)

    遲遲:

    ①徐緩,遲緩。《詩·邶風·谷風》:“行道~~,中心有違。”②和舒,溫煦。《詩·豳風·七月》:“春日~~,采蘩祁祁。”③從容不迫。《禮記·孔子閑居》:“無體之禮,威儀~~。”④遲疑,猶豫。《後漢書·胡廣傳》:“昔人明慎於所受之分,~~於歧路之間也。”

    遲:

    (一)①徐行。《詩經·邶風·谷風》:“行道遲遲,中心有違。”(中心:心中。違:不順心。)②緩慢。賈誼《新書·大政》:“自古至於今,與民為仇者,有遲有速,而民必勝之。”《莊子·養生主》:“吾見其難為,怵(chù)然為戒,視為止,行為遲。”(怵然:恐懼的樣子。)③晚。《金史·食貨志》:“地寒,稼穡遲熟。”④猶豫。白居易《琵琶行》:“尋聲暗問彈者誰,琵琶聲停欲語遲。”⑤魯鈍。《三國志·吳書·孫奐傳》:“初吾憂其遲鈍,今治軍,諸將少能及者,吾無憂矣。”⑥長久。歐陽修《蘇氏文集序》:“遲久而不相及。”[遲明]黎明;破曉。曹唐《望九華寄池陽杜員外》:“戴月早辭三秀館,遲明初識九華峰。”[遲遲]1.緩慢的樣子。白居易《長恨歌》:“遲遲鐘鼓初長夜,耿耿星河欲曙天。”2.從容不迫的樣子。《禮記·孔子閑居》:“無聲之樂,氣志不違;無體之禮,威儀遲遲。”3.遲疑不前的樣子。范曄《後漢書·鄧彪等傳論》:“統之方軌易因,險途難禦,故昔人明慎於所受之分,遲遲於歧路之間也。”[遲暮]1.暮年。比喻衰老。屈原《離騷》:“惟草木之零落兮,恐美人之遲暮。”2.徐緩。鮑照《舞鶴賦》:“颯沓矜顧,遷延遲暮。”(颯沓:群飛的樣子。)[遲日]1.日子久。《商君書·君臣》:“遲日曠久、積勞私門者得。”2.春日。杜甫《絕句二首》之一:“遲日江山麗,春風花草香。” (二)zhì等待。《後漢書·章帝紀》:“朕思遲直士,側席異聞。”(思:思念。側席:不正坐,以待賢者。異聞:新的學說見解。)

    挽:

    ①拉車。《左傳·襄公十四年》:“或挽之,或推之。”②拉船;拉纖。《史記·留侯世傢》:“諸侯安定,河、渭漕挽天下,西給京師。”(河:黃河。渭:渭水。)③牽引;拉。杜甫《前出塞》:“挽弓當挽強,用箭當用長。”④扭轉;挽回。龔自珍《己亥雜詩》之十四:“頹波難挽挽頹心,壯歲曾為九牧箴。”⑤哀喪;悼念。《世說新語·任誕》:“時袁山松出遊,每好令左右作挽歌。”⑥卷起。蘇軾《送周朝義守漢州》:“召還當有詔,挽袖謝鄰裡。”韓愈《芍藥歌》:“競挽春衫來比並。”

    唱:

    ①領唱。《荀子·樂論》:“唱和有應,善惡相象。”②歌唱。陶潛《詠荊軻》:“漸離擊悲築,宋意唱高聲。”(築:樂器名。)③吟詠。李賀《洛姝真珠》:“寒鬢斜釵玉燕光,高樓唱月敲懸璫。”(玉燕:女子頭上的裝飾。敲:碰擊。璫:耳飾。)④古詩體的一種。如:《氣出唱》;《小海唱》。⑤倡導。《荀子·非十二子》:“子思唱之,孟軻和之。”⑥高呼。《南史·檀道濟傳》:“道濟夜唱籌量沙,以所餘少米散其上。”

    哀:

    ①悲哀;悲傷。陸遊《十一月四日風雨大作》:“僵臥孤村不自哀,尚思為國戍輪臺。”②悼念。《左傳·僖公三十三年》:“秦不哀吾喪。”(喪:指晉文公之死。)③憐憫;憐恤。柳宗元《捕蛇者說》:“君將哀而生之乎?”④哀嘆。杜牧《阿房宮賦》:“秦人不暇自哀,而後人哀之。”


  • 惨惨郊原暮,迟迟挽唱哀。

    “惨惨郊原暮,迟迟挽唱哀。”诗句出处:《庄陵挽歌词三首》;是唐朝诗人张籍的作品。

    白日已昭昭,干戈亦渐消。迎师亲出道,从谏早临朝。
    佞幸威权薄,忠良宠锡饶。丘陵今一变,无复白云谣。
    观风欲巡洛,习战亦开池。始改三年政,旋闻七月期。
    陵分内外使,官具吉凶仪。渭北新园路,箫笳远更悲。
    晓日龙车动,秋风阊阖开。行帷六宫出,执绋万方来。
    惨惨郊原暮,迟迟挽唱哀。空山烟雨夕,新陌绕陵台。

    【注释】:

    惨:

    ①残酷;狠毒。《汉书·食货志下》:“吏益惨急而法令察。”(察:明。)《汉书·陈汤传》:“惨毒行于民。”②忧愁;悲惨。《后汉书·章帝纪》:“又久旱伤麦,忧心惨切。”《晋书·刑法志》:“有酸惨之声。”③丧事。《晋书·王忱传》:“妇父尝有惨,忱乘醉吊之。”④通“黪”。昏暗。张固《幽闲鼓吹》:“末座惨绿少年何人也?”(惨绿:指着浅绿色衣服的。)

    郊:

    ①城周围的地区。《诗经·魏风·硕鼠》:“逝将去女,适彼乐郊。”《国语·周语下》:“晋侯郊迎。”②城外;野外。杜甫《茅屋为秋风所破歌》:“茅飞渡江洒江郊。”袁宏道《满井游记》:“始知郊田之外未始无春,而城居者未之知也。”③祭祀名。天子每年冬至祭天于南郊。《礼记·祭义》:“郊之祭也,丧者不敢哭。”《史记·文帝本纪》:“朕(zhèn)亲郊祀上帝诸神。”[郊社]冬至祭天于南郊称郊,夏至祭地于北郊称社。《尚书·泰誓下》:“郊社不修,宗庙不享。”(修:整治。享:祭祀。)

    郊原:

    郊外的原野。苏轼《游鹤林招隐》:“~~雨初霁,春物有余妍。”

    原:

    ①水流源头。《左传·昭公九年》:“犹衣服之有冠冕,木水之有本原。”②根源;来由。《韩非子·解老》:“万害有原。”(害:灾祸。)③推究本原。《管子·小匡》:“原本穷末。”④文体名。对某事物推究其本原,而加以论述。⑤原野;宽广平坦的地面。《楚辞·九歌·国殇》:“平原忽兮路超远。”(忽:辽阔渺茫的样子。)⑥宽恕;赦免。《三国志·魏书·张鲁传》:“犯法者,三原然后乃行刑。”⑦通“愿”。谨慎老实。《论语·阳货》:“乡原,德之贼也。”(贼:伤害;败坏。)《荀子·荣辱》:“孝弟原悫。”(弟tì:顺从兄长。悫què:诚实。)

    暮:

    ①日落之时。《国语·晋语五》:“范文子暮退于朝。”(朝:朝廷。)②将尽;终末。丘迟《与陈伯之书》:“暮春三月,江南草长。”③晚;迟。《后汉书·廉范传》:“廉叔度,来何暮?”(叔度:廉范之字。)④喻指衰老。曹操《步出夏门行·龟虽寿》:“烈士暮年,壮心不已。”

    迟:

    (一)①徐行。《诗经·邶风·谷风》:“行道迟迟,中心有违。”(中心:心中。违:不顺心。)②缓慢。贾谊《新书·大政》:“自古至于今,与民为仇者,有迟有速,而民必胜之。”《庄子·养生主》:“吾见其难为,怵(chù)然为戒,视为止,行为迟。”(怵然:恐惧的样子。)③晚。《金史·食货志》:“地寒,稼穑迟熟。”④犹豫。白居易《琵琶行》:“寻声暗问弹者谁,琵琶声停欲语迟。”⑤鲁钝。《三国志·吴书·孙奂传》:“初吾忧其迟钝,今治军,诸将少能及者,吾无忧矣。”⑥长久。欧阳修《苏氏文集序》:“迟久而不相及。”[迟明]黎明;破晓。曹唐《望九华寄池阳杜员外》:“戴月早辞三秀馆,迟明初识九华峰。”[迟迟]1.缓慢的样子。白居易《长恨歌》:“迟迟钟鼓初长夜,耿耿星河欲曙天。”2.从容不迫的样子。《礼记·孔子闲居》:“无声之乐,气志不违;无体之礼,威仪迟迟。”3.迟疑不前的样子。范晔《后汉书·邓彪等传论》:“统之方轨易因,险途难御,故昔人明慎于所受之分,迟迟于歧路之间也。”[迟暮]1.暮年。比喻衰老。屈原《离骚》:“惟草木之零落兮,恐美人之迟暮。”2.徐缓。鲍照《舞鹤赋》:“飒沓矜顾,迁延迟暮。”(飒沓:群飞的样子。)[迟日]1.日子久。《商君书·君臣》:“迟日旷久、积劳私门者得。”2.春日。杜甫《绝句二首》之一:“迟日江山丽,春风花草香。” (二)zhì等待。《后汉书·章帝纪》:“朕思迟直士,侧席异闻。”(思:思念。侧席:不正坐,以待贤者。异闻:新的学说见解。)

    迟迟:

    ①徐缓,迟缓。《诗·邶风·谷风》:“行道~~,中心有违。”②和舒,温煦。《诗·豳风·七月》:“春日~~,采蘩祁祁。”③从容不迫。《礼记·孔子闲居》:“无体之礼,威仪~~。”④迟疑,犹豫。《后汉书·胡广传》:“昔人明慎于所受之分,~~于歧路之间也。”

    迟:

    (一)①徐行。《诗经·邶风·谷风》:“行道迟迟,中心有违。”(中心:心中。违:不顺心。)②缓慢。贾谊《新书·大政》:“自古至于今,与民为仇者,有迟有速,而民必胜之。”《庄子·养生主》:“吾见其难为,怵(chù)然为戒,视为止,行为迟。”(怵然:恐惧的样子。)③晚。《金史·食货志》:“地寒,稼穑迟熟。”④犹豫。白居易《琵琶行》:“寻声暗问弹者谁,琵琶声停欲语迟。”⑤鲁钝。《三国志·吴书·孙奂传》:“初吾忧其迟钝,今治军,诸将少能及者,吾无忧矣。”⑥长久。欧阳修《苏氏文集序》:“迟久而不相及。”[迟明]黎明;破晓。曹唐《望九华寄池阳杜员外》:“戴月早辞三秀馆,迟明初识九华峰。”[迟迟]1.缓慢的样子。白居易《长恨歌》:“迟迟钟鼓初长夜,耿耿星河欲曙天。”2.从容不迫的样子。《礼记·孔子闲居》:“无声之乐,气志不违;无体之礼,威仪迟迟。”3.迟疑不前的样子。范晔《后汉书·邓彪等传论》:“统之方轨易因,险途难御,故昔人明慎于所受之分,迟迟于歧路之间也。”[迟暮]1.暮年。比喻衰老。屈原《离骚》:“惟草木之零落兮,恐美人之迟暮。”2.徐缓。鲍照《舞鹤赋》:“飒沓矜顾,迁延迟暮。”(飒沓:群飞的样子。)[迟日]1.日子久。《商君书·君臣》:“迟日旷久、积劳私门者得。”2.春日。杜甫《绝句二首》之一:“迟日江山丽,春风花草香。” (二)zhì等待。《后汉书·章帝纪》:“朕思迟直士,侧席异闻。”(思:思念。侧席:不正坐,以待贤者。异闻:新的学说见解。)

    挽:

    ①拉车。《左传·襄公十四年》:“或挽之,或推之。”②拉船;拉纤。《史记·留侯世家》:“诸侯安定,河、渭漕挽天下,西给京师。”(河:黄河。渭:渭水。)③牵引;拉。杜甫《前出塞》:“挽弓当挽强,用箭当用长。”④扭转;挽回。龚自珍《己亥杂诗》之十四:“颓波难挽挽颓心,壮岁曾为九牧箴。”⑤哀丧;悼念。《世说新语·任诞》:“时袁山松出游,每好令左右作挽歌。”⑥卷起。苏轼《送周朝义守汉州》:“召还当有诏,挽袖谢邻里。”韩愈《芍药歌》:“竞挽春衫来比并。”

    唱:

    ①领唱。《荀子·乐论》:“唱和有应,善恶相象。”②歌唱。陶潜《咏荆轲》:“渐离击悲筑,宋意唱高声。”(筑:乐器名。)③吟咏。李贺《洛姝真珠》:“寒鬓斜钗玉燕光,高楼唱月敲悬珰。”(玉燕:女子头上的装饰。敲:碰击。珰:耳饰。)④古诗体的一种。如:《气出唱》;《小海唱》。⑤倡导。《荀子·非十二子》:“子思唱之,孟轲和之。”⑥高呼。《南史·檀道济传》:“道济夜唱筹量沙,以所余少米散其上。”

    哀:

    ①悲哀;悲伤。陆游《十一月四日风雨大作》:“僵卧孤村不自哀,尚思为国戍轮台。”②悼念。《左传·僖公三十三年》:“秦不哀吾丧。”(丧:指晋文公之死。)③怜悯;怜恤。柳宗元《捕蛇者说》:“君将哀而生之乎?”④哀叹。杜牧《阿房宫赋》:“秦人不暇自哀,而后人哀之。”


  • can can jiao yuan mu ,chi chi wan chang ai 。

    “can can jiao yuan mu ,chi chi wan chang ai 。”shi gou chu chu :《zhuang ling wan ge ci san shou 》;shi tang chao shi ren zhang ji de zuo pin 。

    bai ri yi zhao zhao ,gan ge yi jian xiao 。ying shi qin chu dao ,cong jian zao lin chao 。
    ning xing wei quan bao ,zhong liang chong xi rao 。qiu ling jin yi bian ,mo fu bai yun yao 。
    guan feng yu xun luo ,xi zhan yi kai chi 。shi gai san nian zheng ,xuan wen qi yue ji 。
    ling fen nei wai shi ,guan ju ji xiong yi 。wei bei xin yuan lu ,xiao jia yuan geng bei 。
    xiao ri long che dong ,qiu feng chang he kai 。hang wei liu gong chu ,zhi fu mo fang lai 。
    can can jiao yuan mu ,chi chi wan chang ai 。kong shan yan yu xi ,xin mo rao ling tai 。

    【zhu shi 】:

    can :

    ①can ku ;hen du 。《han shu ·shi huo zhi xia 》:“li yi can ji er fa ling cha 。”(cha :ming 。)《han shu ·chen shang chuan 》:“can du hang yu min 。”②you chou ;bei can 。《hou han shu ·zhang di ji 》:“you jiu han shang mai ,you xin can qie 。”《jin shu ·xing fa zhi 》:“you suan can zhi sheng 。”③sang shi 。《jin shu ·wang chen chuan 》:“fu fu chang you can ,chen cheng zui diao zhi 。”④tong “can ”。hun an 。zhang gu 《you xian gu chui 》:“mo zuo can lu shao nian he ren ye ?”(can lu :zhi zhao jian lu se yi fu de 。)

    jiao :

    ①cheng zhou wei de de ou 。《shi jing ·wei feng ·shuo shu 》:“shi jiang qu nv ,kuo bi le jiao 。”《guo yu ·zhou yu xia 》:“jin hou jiao ying 。”②cheng wai ;ye wai 。du fu 《mao wu wei qiu feng suo po ge 》:“mao fei du jiang sa jiang jiao 。”yuan hong dao 《man jing you ji 》:“shi zhi jiao tian zhi wai wei shi mo chun ,er cheng ju zhe wei zhi zhi ye 。”③ji si ming 。tian zi mei nian dong zhi ji tian yu na jiao 。《li ji ·ji yi 》:“jiao zhi ji ye ,sang zhe bu gan ku 。”《shi ji ·wen di ben ji 》:“zhen (zhèn)qin jiao si shang di zhu shen 。”[jiao she ]dong zhi ji tian yu na jiao chen jiao ,xia zhi ji de yu bei jiao chen she 。《shang shu ·tai shi xia 》:“jiao she bu xiu ,zong miao bu xiang 。”(xiu :zheng zhi 。xiang :ji si 。)

    jiao yuan :

    jiao wai de yuan ye 。su shi 《you he lin qiao yin 》:“~~yu chu ji ,chun wu you yu yan 。”

    yuan :

    ①shui liu yuan tou 。《zuo chuan ·zhao gong jiu nian 》:“you yi fu zhi you guan mian ,mu shui zhi you ben yuan 。”②gen yuan ;lai you 。《han fei zi ·jie lao 》:“mo hai you yuan 。”(hai :zai huo 。)③tui jiu ben yuan 。《guan zi ·xiao kuang 》:“yuan ben qiong mo 。”④wen ti ming 。dui mou shi wu tui jiu ji ben yuan ,er jia yi lun shu 。⑤yuan ye ;kuan an ping tan de de mian 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“ping yuan hu xi lu chao yuan 。”(hu :liao kuo miao mang de yang zi 。)⑥kuan shu ;she mian 。《san guo zhi ·wei shu ·zhang lu chuan 》:“fan fa zhe ,san yuan ran hou nai hang xing 。”⑦tong “yuan ”。jin shen lao shi 。《lun yu ·yang huo 》:“xiang yuan ,de zhi zei ye 。”(zei :shang hai ;bai huai 。)《xun zi ·rong ru 》:“xiao di yuan que 。”(di tì:shun cong xiong chang 。que què:cheng shi 。)

    mu :

    ①ri la zhi shi 。《guo yu ·jin yu wu 》:“fan wen zi mu tui yu chao 。”(chao :chao ting 。)②jiang jin ;zhong mo 。qiu chi 《yu chen bai zhi shu 》:“mu chun san yue ,jiang na cao chang 。”③wan ;chi 。《hou han shu ·lian fan chuan 》:“lian shu du ,lai he mu ?”(shu du :lian fan zhi zi 。)④yu zhi cui lao 。cao cao 《bu chu xia men hang ·gui sui shou 》:“lie shi mu nian ,zhuang xin bu yi 。”

    chi :

    (yi )①xu hang 。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“hang dao chi chi ,zhong xin you wei 。”(zhong xin :xin zhong 。wei :bu shun xin 。)②huan man 。gu yi 《xin shu ·da zheng 》:“zi gu zhi yu jin ,yu min wei chou zhe ,you chi you su ,er min bi sheng zhi 。”《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“wu jian ji nan wei ,chu (chù)ran wei jie ,shi wei zhi ,hang wei chi 。”(chu ran :kong ju de yang zi 。)③wan 。《jin shi ·shi huo zhi 》:“de han ,jia se chi shou 。”④you yu 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“xun sheng an wen dan zhe shei ,pi pa sheng ting yu yu chi 。”⑤lu dun 。《san guo zhi ·wu shu ·sun huan chuan 》:“chu wu you ji chi dun ,jin zhi jun ,zhu jiang shao neng ji zhe ,wu mo you yi 。”⑥chang jiu 。ou yang xiu 《su shi wen ji xu 》:“chi jiu er bu xiang ji 。”[chi ming ]li ming ;po xiao 。cao tang 《wang jiu hua ji chi yang du yuan wai 》:“dai yue zao ci san xiu guan ,chi ming chu shi jiu hua feng 。”[chi chi ]1.huan man de yang zi 。bai ju yi 《chang hen ge 》:“chi chi zhong gu chu chang ye ,geng geng xing he yu shu tian 。”2.cong rong bu pai de yang zi 。《li ji ·kong zi xian ju 》:“mo sheng zhi le ,qi zhi bu wei ;mo ti zhi li ,wei yi chi chi 。”3.chi yi bu qian de yang zi 。fan ye 《hou han shu ·deng biao deng chuan lun 》:“tong zhi fang gui yi yin ,xian tu nan yu ,gu xi ren ming shen yu suo shou zhi fen ,chi chi yu qi lu zhi jian ye 。”[chi mu ]1.mu nian 。bi yu cui lao 。qu yuan 《li sao 》:“wei cao mu zhi ling la xi ,kong mei ren zhi chi mu 。”2.xu huan 。bao zhao 《wu he fu 》:“sa da jin gu ,qian yan chi mu 。”(sa da :qun fei de yang zi 。)[chi ri ]1.ri zi jiu 。《shang jun shu ·jun chen 》:“chi ri kuang jiu 、ji lao si men zhe de 。”2.chun ri 。du fu 《jue gou er shou 》zhi yi :“chi ri jiang shan li ,chun feng hua cao xiang 。” (er )zhìdeng dai 。《hou han shu ·zhang di ji 》:“zhen sai chi zhi shi ,ce xi yi wen 。”(sai :sai nian 。ce xi :bu zheng zuo ,yi dai xian zhe 。yi wen :xin de xue shui jian jie 。)

    chi chi :

    ①xu huan ,chi huan 。《shi ·bei feng ·gu feng 》:“hang dao ~~,zhong xin you wei 。”②he shu ,wen xu 。《shi ·bin feng ·qi yue 》:“chun ri ~~,cai fan qi qi 。”③cong rong bu pai 。《li ji ·kong zi xian ju 》:“mo ti zhi li ,wei yi ~~。”④chi yi ,you yu 。《hou han shu ·hu an chuan 》:“xi ren ming shen yu suo shou zhi fen ,~~yu qi lu zhi jian ye 。”

    chi :

    (yi )①xu hang 。《shi jing ·bei feng ·gu feng 》:“hang dao chi chi ,zhong xin you wei 。”(zhong xin :xin zhong 。wei :bu shun xin 。)②huan man 。gu yi 《xin shu ·da zheng 》:“zi gu zhi yu jin ,yu min wei chou zhe ,you chi you su ,er min bi sheng zhi 。”《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“wu jian ji nan wei ,chu (chù)ran wei jie ,shi wei zhi ,hang wei chi 。”(chu ran :kong ju de yang zi 。)③wan 。《jin shi ·shi huo zhi 》:“de han ,jia se chi shou 。”④you yu 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“xun sheng an wen dan zhe shei ,pi pa sheng ting yu yu chi 。”⑤lu dun 。《san guo zhi ·wu shu ·sun huan chuan 》:“chu wu you ji chi dun ,jin zhi jun ,zhu jiang shao neng ji zhe ,wu mo you yi 。”⑥chang jiu 。ou yang xiu 《su shi wen ji xu 》:“chi jiu er bu xiang ji 。”[chi ming ]li ming ;po xiao 。cao tang 《wang jiu hua ji chi yang du yuan wai 》:“dai yue zao ci san xiu guan ,chi ming chu shi jiu hua feng 。”[chi chi ]1.huan man de yang zi 。bai ju yi 《chang hen ge 》:“chi chi zhong gu chu chang ye ,geng geng xing he yu shu tian 。”2.cong rong bu pai de yang zi 。《li ji ·kong zi xian ju 》:“mo sheng zhi le ,qi zhi bu wei ;mo ti zhi li ,wei yi chi chi 。”3.chi yi bu qian de yang zi 。fan ye 《hou han shu ·deng biao deng chuan lun 》:“tong zhi fang gui yi yin ,xian tu nan yu ,gu xi ren ming shen yu suo shou zhi fen ,chi chi yu qi lu zhi jian ye 。”[chi mu ]1.mu nian 。bi yu cui lao 。qu yuan 《li sao 》:“wei cao mu zhi ling la xi ,kong mei ren zhi chi mu 。”2.xu huan 。bao zhao 《wu he fu 》:“sa da jin gu ,qian yan chi mu 。”(sa da :qun fei de yang zi 。)[chi ri ]1.ri zi jiu 。《shang jun shu ·jun chen 》:“chi ri kuang jiu 、ji lao si men zhe de 。”2.chun ri 。du fu 《jue gou er shou 》zhi yi :“chi ri jiang shan li ,chun feng hua cao xiang 。” (er )zhìdeng dai 。《hou han shu ·zhang di ji 》:“zhen sai chi zhi shi ,ce xi yi wen 。”(sai :sai nian 。ce xi :bu zheng zuo ,yi dai xian zhe 。yi wen :xin de xue shui jian jie 。)

    wan :

    ①la che 。《zuo chuan ·xiang gong shi si nian 》:“huo wan zhi ,huo tui zhi 。”②la chuan ;la qian 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“zhu hou an ding ,he 、wei cao wan tian xia ,xi gei jing shi 。”(he :huang he 。wei :wei shui 。)③qian yin ;la 。du fu 《qian chu sai 》:“wan gong dang wan jiang ,yong jian dang yong chang 。”④niu zhuai ;wan hui 。gong zi zhen 《ji hai za shi 》zhi shi si :“tui bo nan wan wan tui xin ,zhuang sui ceng wei jiu mu zhen 。”⑤ai sang ;dao nian 。《shi shui xin yu ·ren dan 》:“shi yuan shan song chu you ,mei hao ling zuo you zuo wan ge 。”⑥juan qi 。su shi 《song zhou chao yi shou han zhou 》:“shao hai dang you zhao ,wan xiu xie lin li 。”han yu 《shao yao ge 》:“jing wan chun shan lai bi bing 。”

    chang :

    ①ling chang 。《xun zi ·le lun 》:“chang he you ying ,shan e xiang xiang 。”②ge chang 。tao qian 《yong jing ke 》:“jian li ji bei zhu ,song yi chang gao sheng 。”(zhu :le qi ming 。)③yin yong 。li he 《luo shu zhen zhu 》:“han bin xie chai yu yan guang ,gao lou chang yue qiao xuan dang 。”(yu yan :nv zi tou shang de zhuang shi 。qiao :peng ji 。dang :er shi 。)④gu shi ti de yi chong 。ru :《qi chu chang 》;《xiao hai chang 》。⑤chang dao 。《xun zi ·fei shi er zi 》:“zi sai chang zhi ,meng ke he zhi 。”⑥gao hu 。《na shi ·tan dao ji chuan 》:“dao ji ye chang chou liang sha ,yi suo yu shao mi san ji shang 。”

    ai :

    ①bei ai ;bei shang 。liu you 《shi yi yue si ri feng yu da zuo 》:“jiang wo gu cun bu zi ai ,shang sai wei guo shu lun tai 。”②dao nian 。《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“qin bu ai wu sang 。”(sang :zhi jin wen gong zhi si 。)③lian min ;lian xu 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“jun jiang ai er sheng zhi hu ?”④ai tan 。du mu 《a fang gong fu 》:“qin ren bu xia zi ai ,er hou ren ai zhi 。”