• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 陰嶺芽未吐,使者牒已頻。

    “陰嶺芽未吐,使者牒已頻。”詩句出處:《茶山詩》;是唐朝詩人袁高的作品。

    禹貢通遠俗,所圖在安人。後王失其本,職吏不敢陳。
    亦有奸佞者,因茲欲求伸。動生千金費,日使萬姓貧。
    我來顧渚源,得與茶事親。氓輟耕農耒,采采實苦辛。
    一夫旦當役,盡室皆同臻。捫葛上欹壁,蓬頭入荒榛。
    終朝不盈掬,手足皆鱗皴。悲嗟遍空山,草木為不春。
    陰嶺芽未吐,使者牒已頻。心爭造化功,走挺糜鹿均。
    選納無晝夜,搗聲昏繼晨。眾工何枯櫨,俯視彌傷神。
    皇帝尚巡狩,東郊路多堙。周回繞天涯,所獻愈艱勤。
    況減兵革困,重茲固疲民。未知供禦馀,誰合分此珍。
    顧省忝邦守,又慚復因循。茫茫滄海間,丹憤何由申。

    【註釋】:

    陰:

    (一)①山的北面或水的南面。《孟子·萬章上》:“益避禹之子於箕山之陰。”《韓非子·說林上》:“夏居山之陰。”②陽光、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花。”③背面。吳曾《能改齋漫錄·樂府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞於古碑陰,無名無譜,不知何人作也。”④陰影;樹陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書》:“對桐陰滿庭清晝。”⑤陰森;陰冷。龔鼎孳《遊七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來陰洞逼秋看。”⑥暗中;暗地裡。《三國志·魏志·武帝紀》:“備之未東也,陰與董承等謀反。”⑦詭詐。《新唐書·李林甫傳》:“性陰密,忍誅殺,不見喜怒。”⑧男女生殖器的通稱。《史記· 呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪毐為舍人。”⑨古代哲學概念。 與“陽”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面。柳宗元《天說》:“寒而暑者,世謂之陰陽。”⑩時光。《晉書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰;至於眾人當惜分陰。”(11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護。《詩經·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來赫。”(予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪。《尚書·說命上》:“王宅憂,亮陰三祀。”(祀:年。)又《無逸》:“乃或亮陰,三年不言。”

    嶺:

    形容山小而深。[嶺(yíng)]山深的樣子。揚雄《甘泉賦》:“嶺嶙峋。”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二時辰之一,即午後一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當於“不”。《詩經·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當於“沒有”、“不曾”。《詩經 · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲。”2. 用在句尾,表示疑問。相當於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    吐:

    (一)①吐出。《荀子·賦篇》:“食桑而吐絲。”《詩經·大雅·烝民》:“柔則茹之,剛則吐之。”(茹:吞。)②說出;發表。《論衡·效力》:“故其吐文萬牒以上,可謂多力矣。”(牒:書札。多力:多才力。)③露出;放出;開放。《抱樸子·守塉》:“陸無含秀之苗,水無吐穗之株。”楊萬裡《蘭花》:“雪徑偷開碧淺花,冰根亂吐小紅芽。”[吐谷(yù)渾]我國古代鮮卑族建立的王朝。鮮卑族本居遼東,後遷陰山,又度隴西,住今青海、新疆間,改稱吐谷渾。初唐時被李靖所破,後被吐蕃消滅。 (二)tù 嘔吐。《呂氏春秋·介立》:“兩手據地而吐之。”

    使:

    ①命令;派遣。《左傳·僖公四年》:“楚子使屈完如師。”《史記·李將軍列傳》:“天子以為李氏世將,而使將(jiàng)八百騎。”(將:帶兵。)②役使;使用。《論語·學而》:“使民以時。”《孟子·盡心下》:“使人不以道。”(道:道理。)③出使。《晏子春秋·內篇雜下九》:“晏子使楚。”④令;讓;致使。《公羊傳·僖公二十八年》:“使人兄弟相疑。”⑤任;放縱。《宋書·劉瑀傳》:“瑀使氣尚人。”⑥表假設的連詞。假使;如果。《史記·平原君虞卿列傳》:“使(毛)遂蚤得處囊中,乃穎脫而出。”(蚤:通“早”。穎:指錐尖。)[使命]1. 使者所接受的指令。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“下官奉使命,言談大有緣。”2.使者。《宋史·田景咸傳》:“每使命至,惟設肉一器,賓主共食。”

    者:

    ①代詞。指人、物、事、時間、地點等。《道林寓居》:“青嶂者邊來已熟,紅塵那畔去應疏。”②助詞。1.與動詞、形容詞或短語構成“者”字結構,表示人、事、物等。《老子》:“高者抑之,下者舉之。”《史記·項羽本紀》:“奪項王天下者,必沛公也。”2. 與數詞構成“者”字結構,指稱前邊的事物。《三國志·吳書·周瑜傳》:“此數四者,用兵之患也。”3. 與時間名詞構成“者”字結構,相當於“……的時候”。《莊子·齊物論》:“昔者十日並出。”4.用在名詞主語後,表示提頓或判斷。《史記·陳涉世傢》:“陳勝者,陽城人也。”5. 用在復句的前一分句末,表示因果關系或假設關系。《戰國策·齊策一》:“吾妻之美我者,私我也。”王安石《遊褒禪山記》:“盡吾志而不能至者,可以無悔矣。”③語氣詞。用於句末,與疑問代詞“誰”、“何”等配合,表示疑問語氣。《史記·項羽本紀》:“誰為大王為此計者?”

    牒:

    ①古代用來書寫的木板。《漢書·路溫舒傳》:“截以為牒,編用寫書。”②簿籍;譜牒。王安石《送江寧彭給事赴闕》詩:“壯志異時開史牒。”《後漢書·質帝紀》:“其高第者上名牒。”③古代官府文書。李商隱《行次西郊作》詩:“夜半軍牒來,屯兵萬五千。”④行文;發文。謝肇淛《五雜俎·事部二》:“至曲江大會,先牒教坊。”(曲江:在西安市東南,是唐代節日賞遊勝地。教坊:唐代掌管女樂的官署。)⑤官府發給的憑證。《新唐書·食貨志五》:“諸使捉錢者,給牒免徭役,有罪府縣不敢劾治。”(捉錢:唐代官府的高利貸和商業資本管理者,月提供百分之八利息。勘治:審問治罪。)⑥呈文。白居易《得景為縣官判事案成後自覺有失請牒追改判》:“先迷後覺,判事雖不三思;茍有必知,牒舉明無二過。”(必知:確實明白。二過:犯第二次錯誤。)⑦訴訟狀。孔稚珪《北山移文》:“敲撲喧囂犯其慮,牒訴倥傯(kǒng zǒng)裝其懷。”(敲撲:鞭打罪犯。倥傯:事務急迫。)⑧同“疊”。重疊;折疊。《淮南子·本經》:“積牒旋石。”

    已:

    ①停止。《荀子·勸學》:“學不可以已。”②完畢。《戰國策·齊策二》:“言未已,齊讓又至。”(讓:責備。)③罷免。《論語·公冶長》:“(子文)三已之,無慍(yùn)色。”(慍:怨恨。)④疾止;病除。柳宗元《捕蛇者說》:“可以已大風。”(大風:麻風病。)⑤副詞。1. 已經。《史記·蒙恬列傳》:“扶蘇已死。”2.隨後;旋即。《史記·項羽本紀》:“廢以為侯,已又殺之。”3. 太;過分。《詩經·小雅·巧言》:“昊(hào)天已威。”(昊天:天。)⑥通“以”。介詞。和方位詞“來”、“上”、“下”、“東”、“西”等結合,表示對時間、范圍的限制。《三國志·吳書·吳主傳》:“自丞相雍已下皆諫。”⑦語氣詞。用法同“矣”。用於句末,表示確定語氣。《老子》第二章:“天下皆知美之為美,斯惡已。”(斯惡已:就顯出醜惡瞭。)

    頻:

    ①頻繁;多次。杜甫《蜀相》:“三顧頻煩天下計。”②危急。《詩經·大雅·桑柔》:“國步斯頻。”(國步:國傢的命運。)③一起;一齊。《國語·楚語下》:“群神頻行。”④皺眉。後作“顰”。《袁中郎隨筆·狂言》:“憂則顰,喜則笑。”⑤副詞。屢次;多次。李商隱《代仆射濮陽公遺表》:“光陰荏苒,遷授頻仍。”⑥通“瀕(bīn)(濱)”。水邊。《詩經·大雅·召旻》:“池之竭矣,不雲自頻。”


  • 阴岭芽未吐,使者牒已频。

    “阴岭芽未吐,使者牒已频。”诗句出处:《茶山诗》;是唐朝诗人袁高的作品。

    禹贡通远俗,所图在安人。后王失其本,职吏不敢陈。
    亦有奸佞者,因兹欲求伸。动生千金费,日使万姓贫。
    我来顾渚源,得与茶事亲。氓辍耕农耒,采采实苦辛。
    一夫旦当役,尽室皆同臻。扪葛上欹壁,蓬头入荒榛。
    终朝不盈掬,手足皆鳞皴。悲嗟遍空山,草木为不春。
    阴岭芽未吐,使者牒已频。心争造化功,走挺糜鹿均。
    选纳无昼夜,捣声昏继晨。众工何枯栌,俯视弥伤神。
    皇帝尚巡狩,东郊路多堙。周回绕天涯,所献愈艰勤。
    况减兵革困,重兹固疲民。未知供御馀,谁合分此珍。
    顾省忝邦守,又惭复因循。茫茫沧海间,丹愤何由申。

    【注释】:

    阴:

    (一)①山的北面或水的南面。《孟子·万章上》:“益避禹之子于箕山之阴。”《韩非子·说林上》:“夏居山之阴。”②阳光、月亮、星星被遮挡的天气。李东阳《蜀葵》:“纵教雨黑天阴夜,不是南枝不放花。”③背面。吴曾《能改斋漫录·乐府一》:“政和中,一中贵人使越州回,得词于古碑阴,无名无谱,不知何人作也。”④阴影;树阴。辛弃疾《水龙吟· 甲辰岁寿韩南涧尚书》:“对桐阴满庭清昼。”⑤阴森;阴冷。龚鼎孳《游七星岩》:“花月炎蒸偏五岭,乍来阴洞逼秋看。”⑥暗中;暗地里。《三国志·魏志·武帝纪》:“备之未东也,阴与董承等谋反。”⑦诡诈。《新唐书·李林甫传》:“性阴密,忍诛杀,不见喜怒。”⑧男女生殖器的通称。《史记· 吕不韦列传》:“私求大阴人嫪毐为舍人。”⑨古代哲学概念。 与“阳”相对。用以概括诸事物两大对立面的一个方面。柳宗元《天说》:“寒而暑者,世谓之阴阳。”⑩时光。《晋书·陶侃传》:“大禹圣者,乃惜寸阴;至于众人当惜分阴。”(11)通“荫yìn”。庇荫;庇护。《诗经·大雅·桑柔》:“既之阴女,反予来赫。”(予:我。赫:拒绝。) (二)ān [亮阴]指帝王居丧。《尚书·说命上》:“王宅忧,亮阴三祀。”(祀:年。)又《无逸》:“乃或亮阴,三年不言。”

    岭:

    形容山小而深。[岭(yíng)]山深的样子。扬雄《甘泉赋》:“岭嶙峋。”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·庄公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二时辰之一,即午后一时至三时。③十二生肖属羊。④副词。1.表示否定。a.相当于“不”。《诗经·周颂·小毖》:“未堪家多难。”b.相当于“没有”、“不曾”。《诗经 · 召南·草虫》:“未见君子,我心伤悲。”2. 用在句尾,表示疑问。相当于“否”。《后汉书·刘表传》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    吐:

    (一)①吐出。《荀子·赋篇》:“食桑而吐丝。”《诗经·大雅·烝民》:“柔则茹之,刚则吐之。”(茹:吞。)②说出;发表。《论衡·效力》:“故其吐文万牒以上,可谓多力矣。”(牒:书札。多力:多才力。)③露出;放出;开放。《抱朴子·守塉》:“陆无含秀之苗,水无吐穗之株。”杨万里《兰花》:“雪径偷开碧浅花,冰根乱吐小红芽。”[吐谷(yù)浑]我国古代鲜卑族建立的王朝。鲜卑族本居辽东,后迁阴山,又度陇西,住今青海、新疆间,改称吐谷浑。初唐时被李靖所破,后被吐蕃消灭。 (二)tù 呕吐。《吕氏春秋·介立》:“两手据地而吐之。”

    使:

    ①命令;派遣。《左传·僖公四年》:“楚子使屈完如师。”《史记·李将军列传》:“天子以为李氏世将,而使将(jiàng)八百骑。”(将:带兵。)②役使;使用。《论语·学而》:“使民以时。”《孟子·尽心下》:“使人不以道。”(道:道理。)③出使。《晏子春秋·内篇杂下九》:“晏子使楚。”④令;让;致使。《公羊传·僖公二十八年》:“使人兄弟相疑。”⑤任;放纵。《宋书·刘瑀传》:“瑀使气尚人。”⑥表假设的连词。假使;如果。《史记·平原君虞卿列传》:“使(毛)遂蚤得处囊中,乃颖脱而出。”(蚤:通“早”。颖:指锥尖。)[使命]1. 使者所接受的指令。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“下官奉使命,言谈大有缘。”2.使者。《宋史·田景咸传》:“每使命至,惟设肉一器,宾主共食。”

    者:

    ①代词。指人、物、事、时间、地点等。《道林寓居》:“青嶂者边来已熟,红尘那畔去应疏。”②助词。1.与动词、形容词或短语构成“者”字结构,表示人、事、物等。《老子》:“高者抑之,下者举之。”《史记·项羽本纪》:“夺项王天下者,必沛公也。”2. 与数词构成“者”字结构,指称前边的事物。《三国志·吴书·周瑜传》:“此数四者,用兵之患也。”3. 与时间名词构成“者”字结构,相当于“……的时候”。《庄子·齐物论》:“昔者十日并出。”4.用在名词主语后,表示提顿或判断。《史记·陈涉世家》:“陈胜者,阳城人也。”5. 用在复句的前一分句末,表示因果关系或假设关系。《战国策·齐策一》:“吾妻之美我者,私我也。”王安石《游褒禅山记》:“尽吾志而不能至者,可以无悔矣。”③语气词。用于句末,与疑问代词“谁”、“何”等配合,表示疑问语气。《史记·项羽本纪》:“谁为大王为此计者?”

    牒:

    ①古代用来书写的木板。《汉书·路温舒传》:“截以为牒,编用写书。”②簿籍;谱牒。王安石《送江宁彭给事赴阙》诗:“壮志异时开史牒。”《后汉书·质帝纪》:“其高第者上名牒。”③古代官府文书。李商隐《行次西郊作》诗:“夜半军牒来,屯兵万五千。”④行文;发文。谢肇淛《五杂俎·事部二》:“至曲江大会,先牒教坊。”(曲江:在西安市东南,是唐代节日赏游胜地。教坊:唐代掌管女乐的官署。)⑤官府发给的凭证。《新唐书·食货志五》:“诸使捉钱者,给牒免徭役,有罪府县不敢劾治。”(捉钱:唐代官府的高利贷和商业资本管理者,月提供百分之八利息。勘治:审问治罪。)⑥呈文。白居易《得景为县官判事案成后自觉有失请牒追改判》:“先迷后觉,判事虽不三思;苟有必知,牒举明无二过。”(必知:确实明白。二过:犯第二次错误。)⑦诉讼状。孔稚珪《北山移文》:“敲扑喧嚣犯其虑,牒诉倥偬(kǒng zǒng)装其怀。”(敲扑:鞭打罪犯。倥偬:事务急迫。)⑧同“叠”。重叠;折叠。《淮南子·本经》:“积牒旋石。”

    已:

    ①停止。《荀子·劝学》:“学不可以已。”②完毕。《战国策·齐策二》:“言未已,齐让又至。”(让:责备。)③罢免。《论语·公冶长》:“(子文)三已之,无愠(yùn)色。”(愠:怨恨。)④疾止;病除。柳宗元《捕蛇者说》:“可以已大风。”(大风:麻风病。)⑤副词。1. 已经。《史记·蒙恬列传》:“扶苏已死。”2.随后;旋即。《史记·项羽本纪》:“废以为侯,已又杀之。”3. 太;过分。《诗经·小雅·巧言》:“昊(hào)天已威。”(昊天:天。)⑥通“以”。介词。和方位词“来”、“上”、“下”、“东”、“西”等结合,表示对时间、范围的限制。《三国志·吴书·吴主传》:“自丞相雍已下皆谏。”⑦语气词。用法同“矣”。用于句末,表示确定语气。《老子》第二章:“天下皆知美之为美,斯恶已。”(斯恶已:就显出丑恶了。)

    频:

    ①频繁;多次。杜甫《蜀相》:“三顾频烦天下计。”②危急。《诗经·大雅·桑柔》:“国步斯频。”(国步:国家的命运。)③一起;一齐。《国语·楚语下》:“群神频行。”④皱眉。后作“颦”。《袁中郎随笔·狂言》:“忧则颦,喜则笑。”⑤副词。屡次;多次。李商隐《代仆射濮阳公遗表》:“光阴荏苒,迁授频仍。”⑥通“濒(bīn)(滨)”。水边。《诗经·大雅·召旻》:“池之竭矣,不云自频。”


  • yin ling ya wei tu ,shi zhe die yi pin 。

    “yin ling ya wei tu ,shi zhe die yi pin 。”shi gou chu chu :《cha shan shi 》;shi tang chao shi ren yuan gao de zuo pin 。

    yu gong tong yuan su ,suo tu zai an ren 。hou wang shi ji ben ,zhi li bu gan chen 。
    yi you jian ning zhe ,yin ci yu qiu shen 。dong sheng qian jin fei ,ri shi mo xing pin 。
    wo lai gu zhu yuan ,de yu cha shi qin 。mang chuo geng nong lei ,cai cai shi ku xin 。
    yi fu dan dang yi ,jin shi jie tong zhen 。men ge shang ji bi ,peng tou ru huang zhen 。
    zhong chao bu ying ju ,shou zu jie lin cun 。bei jie bian kong shan ,cao mu wei bu chun 。
    yin ling ya wei tu ,shi zhe die yi pin 。xin zheng zao hua gong ,zou ting mei lu jun 。
    shua na mo zhou ye ,dao sheng hun ji chen 。zhong gong he ku lu ,fu shi mi shang shen 。
    huang di shang xun shou ,dong jiao lu duo yin 。zhou hui rao tian ya ,suo suo yu jian qin 。
    kuang jian bing ge kun ,chong ci gu pi min 。wei zhi gong yu yu ,shei ge fen ci zhen 。
    gu sheng tian bang shou ,you can fu yin xun 。mang mang cang hai jian ,dan fen he you shen 。

    【zhu shi 】:

    yin :

    (yi )①shan de bei mian huo shui de na mian 。《meng zi ·mo zhang shang 》:“yi bi yu zhi zi yu ji shan zhi yin 。”《han fei zi ·shui lin shang 》:“xia ju shan zhi yin 。”②yang guang 、yue liang 、xing xing bei zhe dang de tian qi 。li dong yang 《shu kui 》:“zong jiao yu hei tian yin ye ,bu shi na zhi bu fang hua 。”③bei mian 。wu ceng 《neng gai zhai man lu ·le fu yi 》:“zheng he zhong ,yi zhong gui ren shi yue zhou hui ,de ci yu gu bei yin ,mo ming mo pu ,bu zhi he ren zuo ye 。”④yin ying ;shu yin 。xin qi ji 《shui long yin · jia chen sui shou han na jian shang shu 》:“dui tong yin man ting qing zhou 。”⑤yin sen ;yin leng 。gong ding zi 《you qi xing yan 》:“hua yue yan zheng pian wu ling ,zha lai yin dong bi qiu kan 。”⑥an zhong ;an de li 。《san guo zhi ·wei zhi ·wu di ji 》:“bei zhi wei dong ye ,yin yu dong cheng deng mou fan 。”⑦gui zha 。《xin tang shu ·li lin fu chuan 》:“xing yin mi ,ren zhu sha ,bu jian xi nu 。”⑧nan nv sheng shi qi de tong chen 。《shi ji · lv bu wei lie chuan 》:“si qiu da yin ren lao ai wei she ren 。”⑨gu dai zhe xue gai nian 。 yu “yang ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian 。liu zong yuan 《tian shui 》:“han er shu zhe ,shi wei zhi yin yang 。”⑩shi guang 。《jin shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ;zhi yu zhong ren dang xi fen yin 。”(11)tong “yin yìn”。bi yin ;bi hu 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“ji zhi yin nv ,fan yu lai he 。”(yu :wo 。he :ju jue 。) (er )ān [liang yin ]zhi di wang ju sang 。《shang shu ·shui ming shang 》:“wang zhai you ,liang yin san si 。”(si :nian 。)you 《mo yi 》:“nai huo liang yin ,san nian bu yan 。”

    ling :

    xing rong shan xiao er shen 。[ling (yíng)]shan shen de yang zi 。yang xiong 《gan quan fu 》:“ling lin xun 。”

    wei :

    ①shi er de zhi zhi yi 。《chun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“liu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”。《shi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan 。”b.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”。《shi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei 。”2. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”。《hou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”

    tu :

    (yi )①tu chu 。《xun zi ·fu pian 》:“shi sang er tu si 。”《shi jing ·da ya ·zheng min 》:“rou ze ru zhi ,gang ze tu zhi 。”(ru :tun 。)②shui chu ;fa biao 。《lun heng ·xiao li 》:“gu ji tu wen mo die yi shang ,ke wei duo li yi 。”(die :shu zha 。duo li :duo cai li 。)③lou chu ;fang chu ;kai fang 。《bao piao zi ·shou ji 》:“liu mo han xiu zhi miao ,shui mo tu sui zhi zhu 。”yang mo li 《lan hua 》:“xue jing tou kai bi jian hua ,bing gen luan tu xiao gong ya 。”[tu gu (yù)hun ]wo guo gu dai xian bei zu jian li de wang chao 。xian bei zu ben ju liao dong ,hou qian yin shan ,you du long xi ,zhu jin qing hai 、xin jiang jian ,gai chen tu gu hun 。chu tang shi bei li jing suo po ,hou bei tu fan xiao mie 。 (er )tù ou tu 。《lv shi chun qiu ·jie li 》:“liang shou ju de er tu zhi 。”

    shi :

    ①ming ling ;pa qian 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“chu zi shi qu wan ru shi 。”《shi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“tian zi yi wei li shi shi jiang ,er shi jiang (jiàng)ba bai ji 。”(jiang :dai bing 。)②yi shi ;shi yong 。《lun yu ·xue er 》:“shi min yi shi 。”《meng zi ·jin xin xia 》:“shi ren bu yi dao 。”(dao :dao li 。)③chu shi 。《yan zi chun qiu ·nei pian za xia jiu 》:“yan zi shi chu 。”④ling ;rang ;zhi shi 。《gong yang chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“shi ren xiong di xiang yi 。”⑤ren ;fang zong 。《song shu ·liu yu chuan 》:“yu shi qi shang ren 。”⑥biao jia she de lian ci 。jia shi ;ru guo 。《shi ji ·ping yuan jun yu qing lie chuan 》:“shi (mao )sui zao de chu nang zhong ,nai ying tuo er chu 。”(zao :tong “zao ”。ying :zhi zhui jian 。)[shi ming ]1. shi zhe suo jie shou de zhi ling 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“xia guan feng shi ming ,yan tan da you yuan 。”2.shi zhe 。《song shi ·tian jing xian chuan 》:“mei shi ming zhi ,wei she rou yi qi ,bin zhu gong shi 。”

    zhe :

    ①dai ci 。zhi ren 、wu 、shi 、shi jian 、de dian deng 。《dao lin yu ju 》:“qing zhang zhe bian lai yi shou ,gong chen na pan qu ying shu 。”②zhu ci 。1.yu dong ci 、xing rong ci huo duan yu gou cheng “zhe ”zi jie gou ,biao shi ren 、shi 、wu deng 。《lao zi 》:“gao zhe yi zhi ,xia zhe ju zhi 。”《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“duo xiang wang tian xia zhe ,bi pei gong ye 。”2. yu shu ci gou cheng “zhe ”zi jie gou ,zhi chen qian bian de shi wu 。《san guo zhi ·wu shu ·zhou yu chuan 》:“ci shu si zhe ,yong bing zhi huan ye 。”3. yu shi jian ming ci gou cheng “zhe ”zi jie gou ,xiang dang yu “……de shi hou ”。《zhuang zi ·ji wu lun 》:“xi zhe shi ri bing chu 。”4.yong zai ming ci zhu yu hou ,biao shi di du huo pan duan 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“chen sheng zhe ,yang cheng ren ye 。”5. yong zai fu gou de qian yi fen gou mo ,biao shi yin guo guan ji huo jia she guan ji 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“wu qi zhi mei wo zhe ,si wo ye 。”wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“jin wu zhi er bu neng zhi zhe ,ke yi mo hui yi 。”③yu qi ci 。yong yu gou mo ,yu yi wen dai ci “shei ”、“he ”deng pei ge ,biao shi yi wen yu qi 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“shei wei da wang wei ci ji zhe ?”

    die :

    ①gu dai yong lai shu xie de mu ban 。《han shu ·lu wen shu chuan 》:“jie yi wei die ,bian yong xie shu 。”②bu ji ;pu die 。wang an dan 《song jiang ning peng gei shi fu que 》shi :“zhuang zhi yi shi kai shi die 。”《hou han shu ·zhi di ji 》:“ji gao di zhe shang ming die 。”③gu dai guan fu wen shu 。li shang yin 《hang ci xi jiao zuo 》shi :“ye ban jun die lai ,tun bing mo wu qian 。”④hang wen ;fa wen 。xie zhao zhe 《wu za zu ·shi bu er 》:“zhi qu jiang da hui ,xian die jiao fang 。”(qu jiang :zai xi an shi dong na ,shi tang dai jie ri shang you sheng de 。jiao fang :tang dai zhang guan nv le de guan shu 。)⑤guan fu fa gei de ping zheng 。《xin tang shu ·shi huo zhi wu 》:“zhu shi zhuo qian zhe ,gei die mian yao yi ,you zui fu xian bu gan he zhi 。”(zhuo qian :tang dai guan fu de gao li dai he shang ye zi ben guan li zhe ,yue di gong bai fen zhi ba li xi 。kan zhi :shen wen zhi zui 。)⑥cheng wen 。bai ju yi 《de jing wei xian guan pan shi an cheng hou zi jiao you shi qing die zhui gai pan 》:“xian mi hou jiao ,pan shi sui bu san sai ;gou you bi zhi ,die ju ming mo er guo 。”(bi zhi :que shi ming bai 。er guo :fan di er ci cuo wu 。)⑦su song zhuang 。kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“qiao pu xuan ao fan ji lv ,die su kong zong (kǒng zǒng)zhuang ji huai 。”(qiao pu :bian da zui fan 。kong zong :shi wu ji pai 。)⑧tong “die ”。chong die ;she die 。《huai na zi ·ben jing 》:“ji die xuan dan 。”

    yi :

    ①ting zhi 。《xun zi ·quan xue 》:“xue bu ke yi yi 。”②wan bi 。《zhan guo ce ·ji ce er 》:“yan wei yi ,ji rang you zhi 。”(rang :ze bei 。)③ba mian 。《lun yu ·gong ye chang 》:“(zi wen )san yi zhi ,mo yun (yùn)se 。”(yun :yuan hen 。)④ji zhi ;bing chu 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“ke yi yi da feng 。”(da feng :ma feng bing 。)⑤fu ci 。1. yi jing 。《shi ji ·meng tian lie chuan 》:“fu su yi si 。”2.sui hou ;xuan ji 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“fei yi wei hou ,yi you sha zhi 。”3. tai ;guo fen 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“hao (hào)tian yi wei 。”(hao tian :tian 。)⑥tong “yi ”。jie ci 。he fang wei ci “lai ”、“shang ”、“xia ”、“dong ”、“xi ”deng jie ge ,biao shi dui shi jian 、fan wei de xian zhi 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“zi cheng xiang yong yi xia jie jian 。”⑦yu qi ci 。yong fa tong “yi ”。yong yu gou mo ,biao shi que ding yu qi 。《lao zi 》di er zhang :“tian xia jie zhi mei zhi wei mei ,si e yi 。”(si e yi :jiu xian chu chou e le 。)

    pin :

    ①pin fan ;duo ci 。du fu 《shu xiang 》:“san gu pin fan tian xia ji 。”②wei ji 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“guo bu si pin 。”(guo bu :guo jia de ming yun 。)③yi qi ;yi ji 。《guo yu ·chu yu xia 》:“qun shen pin hang 。”④zhou mei 。hou zuo “pin ”。《yuan zhong lang sui bi ·kuang yan 》:“you ze pin ,xi ze xiao 。”⑤fu ci 。lv ci ;duo ci 。li shang yin 《dai pu she pu yang gong wei biao 》:“guang yin ren ran ,qian shou pin reng 。”⑥tong “bin (bīn)(bin )”。shui bian 。《shi jing ·da ya ·shao min 》:“chi zhi jie yi ,bu yun zi pin 。”