• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 神馳勞舊國,顏展別殊方。

    “神馳勞舊國,顏展別殊方。”詩句出處:《晚春詣蘇州敬贈武員外》;是唐朝詩人王灣的作品。

    蘇臺憶季常,飛棹歷江鄉。持此功曹掾,初離華省郎。
    貴門生禮樂,明代秉文章。嘉郡位先進,鴻儒名重揚。
    爰從姻婭貶,豈失忠信防。萬裡行驥足,十年暌鳳翔。
    回遷翊元聖,入拜佇惟良。別業對南浦,群書滿北堂。
    意深投轄盛,才重接筵光。陋學叨鉛簡,弱齡許翰場。
    神馳勞舊國,顏展別殊方。際曉雜氛散,殘春眾物芳。
    煙和疏樹滿,雨續小谿長。旅拙感成慰,通賢顧不忘。
    從來琴曲罷,開匣為君張。

    【註釋】:

    神:

    ①天神。古人認為天地萬物的創造者和主宰者。《論語·述而》:“禱爾於上下神祇。”②鬼神。《禮記·祭法》:“山林、川谷、丘陵,能出雲,為風雨,見怪物,皆曰神。”(見:現。)③指人死後的魂靈。《左傳·昭公七年》:“昔堯殛鯀於羽山,其神化為黃熊。”④玄妙;神奇。《周易·系辭上》:“陰陽不測謂之神。”⑤心神;精神。《荀子·天論》:“形具而神生。”⑥表情;神態。《世說新語·簡傲》:“(王恬)神氣傲邁,瞭無相酬對意。”⑦形象;肖像。蔣驥《傳神秘要》:“傳神最大者,令彼隔幾而坐,可遠三四尺許,若小照,可遠五六尺,愈小愈宜遠。”⑧神韻。指文藝作品在境界上所表達出的情趣韻致。嚴羽《滄浪詩話·詩辨》:“詩之極致有一,曰入神。詩而入神,至矣,盡矣,蔑以加矣!”(蔑:無;沒有。)

    馳:

    ①車馬疾行。王安石《祭歐陽文忠公文》:“快如輕車駿馬之奔馳。”《詩經·鄘風·載馳》:“載馳載驅,歸唁衛侯。”(載:助詞。)②奔跑。阮籍《詠懷》之七:“走獸交橫馳,飛鳥相隨翔。”③追逐。《左傳·成公二年》:“不介馬而馳之。”(介馬:馬披甲。)④傳播;傳揚。《華陽國志·後賢志》:“辭章燦麗,馳名當世。”⑤向往。《隋書·史祥傳》:“身在邊隅,情馳魏闕。”⑥施;展佈。宋玉《神女賦》:“五色並馳,不可殫形。”(殫形:盡述。)⑦天子所行之路。《史記·秦始皇本紀》:“二十七年,治馳道。”

    勞:

    (一)①勞動;勞作。《論語·為政》:“有事弟子服其勞。”又勞動者或勞動力的簡稱。②勞苦;操勞。《左傳·僖公三十二年》:“師勞力竭。”③功勞;功績。《貞觀政要·擇要》:“賞當其勞,無功者自退。”④費;煩。《詩經·邶風·燕燕》:“瞻望弗及,實勞我心。”⑤慰勞;慰問。《儀禮·覲禮》:“(侯氏)北而立,王勞之。”司馬遷《報任安書》:“然陵一呼勞軍,士無不起。” (二)lào 通“耢”。一種耙地的農具。賈思勰《齊民要術·耕田》:“春耕尋手勞。”

    舊:

    ①陳舊的;過時的。《論語·公冶長》:“舊令尹之政,必以告新令君。”王安石《元日》:“總把新桃換舊符。”《左傳·昭公二十一年》:“宋城舊鄘及桑林之門而守之。”(鄘:同“墉”。城垣。桑林:城門名。)劉兼《重陽感懷》之二:“張儀舊壁蒼苔厚,諸葛荒祠古木寒。”②故交;舊相識。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“玄素與荊州牧劉表有舊。”③從前的;原來的。諸葛亮《出師表》:“興復漢室,還於舊都。”

    舊國:

    ①故國。喻指舊時國君的後裔。《漢書·韓王信傳》:“楚漢之際,豪傑相王,唯魏、韓信、田儋兄弟為~~之後。”②故鄉。陳子昂《晚次樂鄉縣》:“川原迷~~,道路入邊城。”③舊京;故都。杜甫《元日寄韋氏妹》:“京華~~移。”

    國:

    ①國傢。《周禮·春官·詛祝》:“作盟詛之載辭,以敘國之信用。”(詛祝:官名。盟詛:大事為盟,小事為詛。國:指天子之國。)②周代的諸侯國及漢以後侯王的封地。《史記·高祖本紀》:“四月,兵罷戲下,諸侯各就國。”《晉書·陶侃傳》:“侃季年懷止足之分,不與朝權,未亡一年,欲遜位歸國。”(止足:知止知足。未亡:死前。遜位:辭官。)③國都;京城。《左傳 · 隱公元年》:“大都不過參(sān)國之一,小九之一。”(參國之一:國都的三分之一。九之一:九分之一。)范仲淹《嶽陽樓記》:“登斯樓也,則有去國懷鄉,憂讒畏譏,滿目蕭然,感極而悲者矣。”④地區;鄉土。羅鄴《雁二首》之一:“暮天新雁起汀洲,紅蓼(liǎo)花開水國愁。”(蓼:草名,此指水蓼。)王維《相思》:“紅豆生南國,春來發幾枝?”⑤國人。《韓非子·五蠹》:“兔不可復得,而身為宋國笑。”

    顏:

    ①額頭;腦門。《史記·高祖本紀》:“隆準而龍顏。”(隆準:高鼻。)②面容;臉色。《詩經·鄭風·有女同車》:“有女同車,顏如舜華。”(舜:樹名。華:古“花”字。)③臉面;臉皮。《詩經·小雅·巧言》:“巧言如簧,顏之厚矣。”④色彩。李白《古風》之十二:“松柏本孤直,難為桃李顏。”⑤橫匾。《新唐書·馬燧傳》:“帝榜其顏而寵之。”(榜:題匾。)

    展:

    ①轉動;翻轉。《世說新語·德行》:“(陳)遺已聚斂得數鬥焦飯,未展歸傢,遂帶以從軍。”(遺:人名。展:指轉身。)②伸展;舒展。《莊子·盜蹠》:“兩展其足。”③擴展;施展。陸機《辯亡論》:“四民展業於下。”曹植《名都篇》:“餘巧未及展。”④陳;陳列。《左傳·成公十六年》:“繕甲兵,展車馬。”(繕:修理。甲兵:鎧甲和武器。)⑤察看;檢查。《國語·周語中》:“工人展車。”⑥寬延;延長。《史記 · 酷吏列傳》:“令冬月益展一月,足吾事矣。”⑦誠實。《國語·楚語下》:“展而不信,愛而不仁。”⑧副詞。確實。《詩經·小雅·車攻》:“允矣君子,展也大成。”(允:誠實。)[展轉]1. 翻來覆去。劉向《九嘆·惜賢》:“憂心展轉。”2. 經過多人之手。《後漢書·趙岐傳》:“展轉還長安。”3.流轉遷徙,遊移無定。杜甫《乾元中寓居同谷縣》:“生別展轉不相見,胡塵暗天道路長。”

    別:

    (一)①分開。班固《漢書·蘇武傳》:“別其官屬常惠等等,各置他所。”②離別。江淹《別賦》:“黯然銷魂者,唯別而已矣。”③分辨;區別。《商君書·禁使》:“則上別飛鳥,下察秋毫。”范縝《神滅論》:“如絲體變為縷體,縷體即是絲體。有何別焉?”(縷:線。)④類別。劉知幾《史通·雜述》:“史氏流別,殊途並騖(wù)。”(史氏:史傢。騖:奔馳;流行。)⑤另;另外的。朱弁《送春》詩:“把酒送春無別語,羨君才到便成歸。”⑥扭轉。杜牧《陪昭應盧郎中》詩:“泥情斜拂印,別臉小低頭。”⑦寫錯或讀錯(字)。《儒林外史》第四回:“前日替這裡作瞭個薦亡的疏,我拿瞭給人看,說是倒別瞭三個字。” (二)biè 不順;執拗。《水滸全傳》第一回:“先奏你們眾道士阻當宣詔,違別聖旨。”

    殊:

    ①斬殺;死亡。《莊子·在宥》:“今世殊死者相枕也。”《漢書·淮南王安傳》:“太子即自剄,不殊。”②斷絕。嵇康《琴賦》:“或相凌而不亂,或相離而不殊。”(凌:迫近。)③差異;不同。《周易·系辭下》:“天下同歸而殊塗。”④特別;特殊;出眾。諸葛亮《前出師表》:“蓋追先帝之殊遇,欲報之於陛下也。”⑤超過;異常。《後漢書·梁統傳》:“母氏年殊七十。”⑥副詞。1.表示程度。非常;極;甚。《戰國策·趙策四》:“老臣今者殊不欲食。”2.還;猶。孟浩然《題融公蘭若》:“談玄殊未已,歸騎夕陽催。”

    方:

    (一)①並列。《莊子·山木》:“方舟而濟於河。”也指竹木編成的筏子。《詩經·周南·漢廣》:“江之永矣,不可方思。”②方圓。表面積。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“(孫權)割據江東,地方數千裡。”③正方;方形。與圓相對。《周禮·考工記·輿人》:“圜者中規,方者中矩。”④方向;方位。《墨子·公輸》:“北方有侮臣者,願借子殺之。”⑤方面。《楚辭·九辯》:“心怵惕而震蕩兮,何所憂之多方?”(怵惕:戒懼。)⑥正直。《新語·慎微》:“然後忠良方直之人,則得容於世而施於政。”⑦地區;區域。黃宗羲《柳敬亭傳》:“且五方土音,鄉俗好尚,習見習聞。”⑧指地。古人以為天圓地方,故稱地為方。《淮南子·本經》:“戴圓履方。”⑨方法;辦法。《荀子·大略》:“博學而無方。”⑩藥方;處方。《後漢書·華佗傳》:“精於方藥。”(11)道理。《荀子·君道》:“尚賢使能,則民知方。”(尚:尊崇。)(12)比擬;比方。《漢書·衛青霍去病傳贊》:“票(piāo)騎亦方此意,為將如此。”(票騎:指霍去病。)(13)副詞。1.正在。《漢書·高帝紀》:“沛公、項羽方攻陳留。”2. 剛剛。方苞《左忠毅公逸事》:“廡下一生伏案臥,方成草。”3. 就要。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“今治水軍八十萬眾,方與將軍會獵於吳。”(治:訓練。會獵:一同打獵,是交戰的婉辭。)(14)介詞。正當。《莊子·養生主》:“方此之時,臣以神遇而不以目視。” (二)páng [方羊]徘徊。《左傳·哀公十七年》:“如魚窺尾,衡流而方羊。”


  • 神驰劳旧国,颜展别殊方。

    “神驰劳旧国,颜展别殊方。”诗句出处:《晚春诣苏州敬赠武员外》;是唐朝诗人王湾的作品。

    苏台忆季常,飞棹历江乡。持此功曹掾,初离华省郎。
    贵门生礼乐,明代秉文章。嘉郡位先进,鸿儒名重扬。
    爰从姻娅贬,岂失忠信防。万里行骥足,十年暌凤翔。
    回迁翊元圣,入拜伫惟良。别业对南浦,群书满北堂。
    意深投辖盛,才重接筵光。陋学叨铅简,弱龄许翰场。
    神驰劳旧国,颜展别殊方。际晓杂氛散,残春众物芳。
    烟和疏树满,雨续小谿长。旅拙感成慰,通贤顾不忘。
    从来琴曲罢,开匣为君张。

    【注释】:

    神:

    ①天神。古人认为天地万物的创造者和主宰者。《论语·述而》:“祷尔于上下神祇。”②鬼神。《礼记·祭法》:“山林、川谷、丘陵,能出云,为风雨,见怪物,皆曰神。”(见:现。)③指人死后的魂灵。《左传·昭公七年》:“昔尧殛鲧于羽山,其神化为黄熊。”④玄妙;神奇。《周易·系辞上》:“阴阳不测谓之神。”⑤心神;精神。《荀子·天论》:“形具而神生。”⑥表情;神态。《世说新语·简傲》:“(王恬)神气傲迈,了无相酬对意。”⑦形象;肖像。蒋骥《传神秘要》:“传神最大者,令彼隔几而坐,可远三四尺许,若小照,可远五六尺,愈小愈宜远。”⑧神韵。指文艺作品在境界上所表达出的情趣韵致。严羽《沧浪诗话·诗辨》:“诗之极致有一,曰入神。诗而入神,至矣,尽矣,蔑以加矣!”(蔑:无;没有。)

    驰:

    ①车马疾行。王安石《祭欧阳文忠公文》:“快如轻车骏马之奔驰。”《诗经·鄘风·载驰》:“载驰载驱,归唁卫侯。”(载:助词。)②奔跑。阮籍《咏怀》之七:“走兽交横驰,飞鸟相随翔。”③追逐。《左传·成公二年》:“不介马而驰之。”(介马:马披甲。)④传播;传扬。《华阳国志·后贤志》:“辞章灿丽,驰名当世。”⑤向往。《隋书·史祥传》:“身在边隅,情驰魏阙。”⑥施;展布。宋玉《神女赋》:“五色并驰,不可殚形。”(殚形:尽述。)⑦天子所行之路。《史记·秦始皇本纪》:“二十七年,治驰道。”

    劳:

    (一)①劳动;劳作。《论语·为政》:“有事弟子服其劳。”又劳动者或劳动力的简称。②劳苦;操劳。《左传·僖公三十二年》:“师劳力竭。”③功劳;功绩。《贞观政要·择要》:“赏当其劳,无功者自退。”④费;烦。《诗经·邶风·燕燕》:“瞻望弗及,实劳我心。”⑤慰劳;慰问。《仪礼·觐礼》:“(侯氏)北而立,王劳之。”司马迁《报任安书》:“然陵一呼劳军,士无不起。” (二)lào 通“耢”。一种耙地的农具。贾思勰《齐民要术·耕田》:“春耕寻手劳。”

    旧:

    ①陈旧的;过时的。《论语·公冶长》:“旧令尹之政,必以告新令君。”王安石《元日》:“总把新桃换旧符。”《左传·昭公二十一年》:“宋城旧鄘及桑林之门而守之。”(鄘:同“墉”。城垣。桑林:城门名。)刘兼《重阳感怀》之二:“张仪旧壁苍苔厚,诸葛荒祠古木寒。”②故交;旧相识。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“玄素与荆州牧刘表有旧。”③从前的;原来的。诸葛亮《出师表》:“兴复汉室,还于旧都。”

    旧国:

    ①故国。喻指旧时国君的后裔。《汉书·韩王信传》:“楚汉之际,豪杰相王,唯魏、韩信、田儋兄弟为~~之后。”②故乡。陈子昂《晚次乐乡县》:“川原迷~~,道路入边城。”③旧京;故都。杜甫《元日寄韦氏妹》:“京华~~移。”

    国:

    ①国家。《周礼·春官·诅祝》:“作盟诅之载辞,以叙国之信用。”(诅祝:官名。盟诅:大事为盟,小事为诅。国:指天子之国。)②周代的诸侯国及汉以后侯王的封地。《史记·高祖本纪》:“四月,兵罢戏下,诸侯各就国。”《晋书·陶侃传》:“侃季年怀止足之分,不与朝权,未亡一年,欲逊位归国。”(止足:知止知足。未亡:死前。逊位:辞官。)③国都;京城。《左传 · 隐公元年》:“大都不过参(sān)国之一,小九之一。”(参国之一:国都的三分之一。九之一:九分之一。)范仲淹《岳阳楼记》:“登斯楼也,则有去国怀乡,忧谗畏讥,满目萧然,感极而悲者矣。”④地区;乡土。罗邺《雁二首》之一:“暮天新雁起汀洲,红蓼(liǎo)花开水国愁。”(蓼:草名,此指水蓼。)王维《相思》:“红豆生南国,春来发几枝?”⑤国人。《韩非子·五蠹》:“兔不可复得,而身为宋国笑。”

    颜:

    ①额头;脑门。《史记·高祖本纪》:“隆准而龙颜。”(隆准:高鼻。)②面容;脸色。《诗经·郑风·有女同车》:“有女同车,颜如舜华。”(舜:树名。华:古“花”字。)③脸面;脸皮。《诗经·小雅·巧言》:“巧言如簧,颜之厚矣。”④色彩。李白《古风》之十二:“松柏本孤直,难为桃李颜。”⑤横匾。《新唐书·马燧传》:“帝榜其颜而宠之。”(榜:题匾。)

    展:

    ①转动;翻转。《世说新语·德行》:“(陈)遗已聚敛得数斗焦饭,未展归家,遂带以从军。”(遗:人名。展:指转身。)②伸展;舒展。《庄子·盗跖》:“两展其足。”③扩展;施展。陆机《辩亡论》:“四民展业于下。”曹植《名都篇》:“余巧未及展。”④陈;陈列。《左传·成公十六年》:“缮甲兵,展车马。”(缮:修理。甲兵:铠甲和武器。)⑤察看;检查。《国语·周语中》:“工人展车。”⑥宽延;延长。《史记 · 酷吏列传》:“令冬月益展一月,足吾事矣。”⑦诚实。《国语·楚语下》:“展而不信,爱而不仁。”⑧副词。确实。《诗经·小雅·车攻》:“允矣君子,展也大成。”(允:诚实。)[展转]1. 翻来覆去。刘向《九叹·惜贤》:“忧心展转。”2. 经过多人之手。《后汉书·赵岐传》:“展转还长安。”3.流转迁徙,游移无定。杜甫《乾元中寓居同谷县》:“生别展转不相见,胡尘暗天道路长。”

    别:

    (一)①分开。班固《汉书·苏武传》:“别其官属常惠等等,各置他所。”②离别。江淹《别赋》:“黯然销魂者,唯别而已矣。”③分辨;区别。《商君书·禁使》:“则上别飞鸟,下察秋毫。”范缜《神灭论》:“如丝体变为缕体,缕体即是丝体。有何别焉?”(缕:线。)④类别。刘知几《史通·杂述》:“史氏流别,殊途并骛(wù)。”(史氏:史家。骛:奔驰;流行。)⑤另;另外的。朱弁《送春》诗:“把酒送春无别语,羡君才到便成归。”⑥扭转。杜牧《陪昭应卢郎中》诗:“泥情斜拂印,别脸小低头。”⑦写错或读错(字)。《儒林外史》第四回:“前日替这里作了个荐亡的疏,我拿了给人看,说是倒别了三个字。” (二)biè 不顺;执拗。《水浒全传》第一回:“先奏你们众道士阻当宣诏,违别圣旨。”

    殊:

    ①斩杀;死亡。《庄子·在宥》:“今世殊死者相枕也。”《汉书·淮南王安传》:“太子即自刭,不殊。”②断绝。嵇康《琴赋》:“或相凌而不乱,或相离而不殊。”(凌:迫近。)③差异;不同。《周易·系辞下》:“天下同归而殊涂。”④特别;特殊;出众。诸葛亮《前出师表》:“盖追先帝之殊遇,欲报之于陛下也。”⑤超过;异常。《后汉书·梁统传》:“母氏年殊七十。”⑥副词。1.表示程度。非常;极;甚。《战国策·赵策四》:“老臣今者殊不欲食。”2.还;犹。孟浩然《题融公兰若》:“谈玄殊未已,归骑夕阳催。”

    方:

    (一)①并列。《庄子·山木》:“方舟而济于河。”也指竹木编成的筏子。《诗经·周南·汉广》:“江之永矣,不可方思。”②方圆。表面积。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“(孙权)割据江东,地方数千里。”③正方;方形。与圆相对。《周礼·考工记·舆人》:“圜者中规,方者中矩。”④方向;方位。《墨子·公输》:“北方有侮臣者,愿借子杀之。”⑤方面。《楚辞·九辩》:“心怵惕而震荡兮,何所忧之多方?”(怵惕:戒惧。)⑥正直。《新语·慎微》:“然后忠良方直之人,则得容于世而施于政。”⑦地区;区域。黄宗羲《柳敬亭传》:“且五方土音,乡俗好尚,习见习闻。”⑧指地。古人以为天圆地方,故称地为方。《淮南子·本经》:“戴圆履方。”⑨方法;办法。《荀子·大略》:“博学而无方。”⑩药方;处方。《后汉书·华佗传》:“精于方药。”(11)道理。《荀子·君道》:“尚贤使能,则民知方。”(尚:尊崇。)(12)比拟;比方。《汉书·卫青霍去病传赞》:“票(piāo)骑亦方此意,为将如此。”(票骑:指霍去病。)(13)副词。1.正在。《汉书·高帝纪》:“沛公、项羽方攻陈留。”2. 刚刚。方苞《左忠毅公逸事》:“庑下一生伏案卧,方成草。”3. 就要。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“今治水军八十万众,方与将军会猎于吴。”(治:训练。会猎:一同打猎,是交战的婉辞。)(14)介词。正当。《庄子·养生主》:“方此之时,臣以神遇而不以目视。” (二)páng [方羊]徘徊。《左传·哀公十七年》:“如鱼窥尾,衡流而方羊。”


  • shen chi lao jiu guo ,yan zhan bie shu fang 。

    “shen chi lao jiu guo ,yan zhan bie shu fang 。”shi gou chu chu :《wan chun yi su zhou jing zeng wu yuan wai 》;shi tang chao shi ren wang wan de zuo pin 。

    su tai yi ji chang ,fei zhao li jiang xiang 。chi ci gong cao yuan ,chu li hua sheng lang 。
    gui men sheng li le ,ming dai bing wen zhang 。jia jun wei xian jin ,hong ru ming chong yang 。
    yuan cong yin ya bian ,qi shi zhong xin fang 。mo li hang ji zu ,shi nian kui feng xiang 。
    hui qian yi yuan sheng ,ru bai zhu wei liang 。bie ye dui na pu ,qun shu man bei tang 。
    yi shen tou he cheng ,cai chong jie yan guang 。lou xue dao qian jian ,ruo ling hu han chang 。
    shen chi lao jiu guo ,yan zhan bie shu fang 。ji xiao za fen san ,can chun zhong wu fang 。
    yan he shu shu man ,yu xu xiao ji chang 。lv zhuo gan cheng wei ,tong xian gu bu wang 。
    cong lai qin qu ba ,kai xia wei jun zhang 。

    【zhu shi 】:

    shen :

    ①tian shen 。gu ren ren wei tian de mo wu de chuang zao zhe he zhu zai zhe 。《lun yu ·shu er 》:“dao er yu shang xia shen 祇。”②gui shen 。《li ji ·ji fa 》:“shan lin 、chuan gu 、qiu ling ,neng chu yun ,wei feng yu ,jian guai wu ,jie yue shen 。”(jian :xian 。)③zhi ren si hou de hun ling 。《zuo chuan ·zhao gong qi nian 》:“xi yao ji gun yu yu shan ,ji shen hua wei huang xiong 。”④xuan miao ;shen ji 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“yin yang bu ce wei zhi shen 。”⑤xin shen ;jing shen 。《xun zi ·tian lun 》:“xing ju er shen sheng 。”⑥biao qing ;shen tai 。《shi shui xin yu ·jian ao 》:“(wang tian )shen qi ao mai ,le mo xiang chou dui yi 。”⑦xing xiang ;xiao xiang 。jiang ji 《chuan shen bi yao 》:“chuan shen zui da zhe ,ling bi ge ji er zuo ,ke yuan san si che hu ,re xiao zhao ,ke yuan wu liu che ,yu xiao yu yi yuan 。”⑧shen yun 。zhi wen yi zuo pin zai jing jie shang suo biao da chu de qing qu yun zhi 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi bian 》:“shi zhi ji zhi you yi ,yue ru shen 。shi er ru shen ,zhi yi ,jin yi ,mie yi jia yi !”(mie :mo ;mei you 。)

    chi :

    ①che ma ji hang 。wang an dan 《ji ou yang wen zhong gong wen 》:“kuai ru qing che jun ma zhi ben chi 。”《shi jing ·yong feng ·zai chi 》:“zai chi zai qu ,gui yan wei hou 。”(zai :zhu ci 。)②ben pao 。ruan ji 《yong huai 》zhi qi :“zou shou jiao heng chi ,fei diao xiang sui xiang 。”③zhui zhu 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“bu jie ma er chi zhi 。”(jie ma :ma pi jia 。)④chuan bo ;chuan yang 。《hua yang guo zhi ·hou xian zhi 》:“ci zhang can li ,chi ming dang shi 。”⑤xiang wang 。《sui shu ·shi xiang chuan 》:“shen zai bian yu ,qing chi wei que 。”⑥shi ;zhan bu 。song yu 《shen nv fu 》:“wu se bing chi ,bu ke dan xing 。”(dan xing :jin shu 。)⑦tian zi suo hang zhi lu 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“er shi qi nian ,zhi chi dao 。”

    lao :

    (yi )①lao dong ;lao zuo 。《lun yu ·wei zheng 》:“you shi di zi fu ji lao 。”you lao dong zhe huo lao dong li de jian chen 。②lao ku ;cao lao 。《zuo chuan ·xi gong san shi er nian 》:“shi lao li jie 。”③gong lao ;gong ji 。《zhen guan zheng yao ·ze yao 》:“shang dang ji lao ,mo gong zhe zi tui 。”④fei ;fan 。《shi jing ·bei feng ·yan yan 》:“zhan wang fu ji ,shi lao wo xin 。”⑤wei lao ;wei wen 。《yi li ·jin li 》:“(hou shi )bei er li ,wang lao zhi 。”si ma qian 《bao ren an shu 》:“ran ling yi hu lao jun ,shi mo bu qi 。” (er )lào tong “lao ”。yi chong ba de de nong ju 。gu sai xie 《ji min yao shu ·geng tian 》:“chun geng xun shou lao 。”

    jiu :

    ①chen jiu de ;guo shi de 。《lun yu ·gong ye chang 》:“jiu ling yin zhi zheng ,bi yi gao xin ling jun 。”wang an dan 《yuan ri 》:“zong ba xin tao huan jiu fu 。”《zuo chuan ·zhao gong er shi yi nian 》:“song cheng jiu yong ji sang lin zhi men er shou zhi 。”(yong :tong “yong ”。cheng yuan 。sang lin :cheng men ming 。)liu jian 《chong yang gan huai 》zhi er :“zhang yi jiu bi cang tai hou ,zhu ge huang ci gu mu han 。”②gu jiao ;jiu xiang shi 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“xuan su yu jing zhou mu liu biao you jiu 。”③cong qian de ;yuan lai de 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“xing fu han shi ,hai yu jiu dou 。”

    jiu guo :

    ①gu guo 。yu zhi jiu shi guo jun de hou yi 。《han shu ·han wang xin chuan 》:“chu han zhi ji ,hao jie xiang wang ,wei wei 、han xin 、tian dan xiong di wei ~~zhi hou 。”②gu xiang 。chen zi ang 《wan ci le xiang xian 》:“chuan yuan mi ~~,dao lu ru bian cheng 。”③jiu jing ;gu dou 。du fu 《yuan ri ji wei shi mei 》:“jing hua ~~yi 。”

    guo :

    ①guo jia 。《zhou li ·chun guan ·zu zhu 》:“zuo meng zu zhi zai ci ,yi xu guo zhi xin yong 。”(zu zhu :guan ming 。meng zu :da shi wei meng ,xiao shi wei zu 。guo :zhi tian zi zhi guo 。)②zhou dai de zhu hou guo ji han yi hou hou wang de feng de 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“si yue ,bing ba hu xia ,zhu hou ge jiu guo 。”《jin shu ·tao kan chuan 》:“kan ji nian huai zhi zu zhi fen ,bu yu chao quan ,wei wang yi nian ,yu xun wei gui guo 。”(zhi zu :zhi zhi zhi zu 。wei wang :si qian 。xun wei :ci guan 。)③guo dou ;jing cheng 。《zuo chuan · yin gong yuan nian 》:“da dou bu guo can (sān)guo zhi yi ,xiao jiu zhi yi 。”(can guo zhi yi :guo dou de san fen zhi yi 。jiu zhi yi :jiu fen zhi yi 。)fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“deng si lou ye ,ze you qu guo huai xiang ,you chan wei ji ,man mu xiao ran ,gan ji er bei zhe yi 。”④de ou ;xiang tu 。luo ye 《yan er shou 》zhi yi :“mu tian xin yan qi ting zhou ,gong liao (liǎo)hua kai shui guo chou 。”(liao :cao ming ,ci zhi shui liao 。)wang wei 《xiang sai 》:“gong dou sheng na guo ,chun lai fa ji zhi ?”⑤guo ren 。《han fei zi ·wu du 》:“tu bu ke fu de ,er shen wei song guo xiao 。”

    yan :

    ①e tou ;nao men 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“long zhun er long yan 。”(long zhun :gao bi 。)②mian rong ;lian se 。《shi jing ·zheng feng ·you nv tong che 》:“you nv tong che ,yan ru shun hua 。”(shun :shu ming 。hua :gu “hua ”zi 。)③lian mian ;lian pi 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“qiao yan ru huang ,yan zhi hou yi 。”④se cai 。li bai 《gu feng 》zhi shi er :“song bai ben gu zhi ,nan wei tao li yan 。”⑤heng bian 。《xin tang shu ·ma sui chuan 》:“di bang ji yan er chong zhi 。”(bang :ti bian 。)

    zhan :

    ①zhuai dong ;fan zhuai 。《shi shui xin yu ·de hang 》:“(chen )wei yi ju lian de shu dou jiao fan ,wei zhan gui jia ,sui dai yi cong jun 。”(wei :ren ming 。zhan :zhi zhuai shen 。)②shen zhan ;shu zhan 。《zhuang zi ·dao zhi 》:“liang zhan ji zu 。”③kuo zhan ;shi zhan 。liu ji 《bian wang lun 》:“si min zhan ye yu xia 。”cao zhi 《ming dou pian 》:“yu qiao wei ji zhan 。”④chen ;chen lie 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“shan jia bing ,zhan che ma 。”(shan :xiu li 。jia bing :kai jia he wu qi 。)⑤cha kan ;jian cha 。《guo yu ·zhou yu zhong 》:“gong ren zhan che 。”⑥kuan yan ;yan chang 。《shi ji · ku li lie chuan 》:“ling dong yue yi zhan yi yue ,zu wu shi yi 。”⑦cheng shi 。《guo yu ·chu yu xia 》:“zhan er bu xin ,ai er bu ren 。”⑧fu ci 。que shi 。《shi jing ·xiao ya ·che gong 》:“yun yi jun zi ,zhan ye da cheng 。”(yun :cheng shi 。)[zhan zhuai ]1. fan lai fu qu 。liu xiang 《jiu tan ·xi xian 》:“you xin zhan zhuai 。”2. jing guo duo ren zhi shou 。《hou han shu ·zhao qi chuan 》:“zhan zhuai hai chang an 。”3.liu zhuai qian xi ,you yi mo ding 。du fu 《gan yuan zhong yu ju tong gu xian 》:“sheng bie zhan zhuai bu xiang jian ,hu chen an tian dao lu chang 。”

    bie :

    (yi )①fen kai 。ban gu 《han shu ·su wu chuan 》:“bie ji guan shu chang hui deng deng ,ge zhi ta suo 。”②li bie 。jiang yan 《bie fu 》:“an ran xiao hun zhe ,wei bie er yi yi 。”③fen bian ;ou bie 。《shang jun shu ·jin shi 》:“ze shang bie fei diao ,xia cha qiu hao 。”fan zhen 《shen mie lun 》:“ru si ti bian wei lv ti ,lv ti ji shi si ti 。you he bie yan ?”(lv :xian 。)④lei bie 。liu zhi ji 《shi tong ·za shu 》:“shi shi liu bie ,shu tu bing wu (wù)。”(shi shi :shi jia 。wu :ben chi ;liu hang 。)⑤ling ;ling wai de 。zhu bian 《song chun 》shi :“ba jiu song chun mo bie yu ,xian jun cai dao bian cheng gui 。”⑥niu zhuai 。du mu 《pei zhao ying lu lang zhong 》shi :“ni qing xie bi yin ,bie lian xiao di tou 。”⑦xie cuo huo dou cuo (zi )。《ru lin wai shi 》di si hui :“qian ri ti zhe li zuo le ge jian wang de shu ,wo na le gei ren kan ,shui shi dao bie le san ge zi 。” (er )biè bu shun ;zhi ao 。《shui hu quan chuan 》di yi hui :“xian zou ni men zhong dao shi zu dang xuan zhao ,wei bie sheng zhi 。”

    shu :

    ①zhan sha ;si wang 。《zhuang zi ·zai you 》:“jin shi shu si zhe xiang zhen ye 。”《han shu ·huai na wang an chuan 》:“tai zi ji zi jing ,bu shu 。”②duan jue 。ji kang 《qin fu 》:“huo xiang ling er bu luan ,huo xiang li er bu shu 。”(ling :pai jin 。)③cha yi ;bu tong 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“tian xia tong gui er shu tu 。”④te bie ;te shu ;chu zhong 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“gai zhui xian di zhi shu yu ,yu bao zhi yu bi xia ye 。”⑤chao guo ;yi chang 。《hou han shu ·liang tong chuan 》:“mu shi nian shu qi shi 。”⑥fu ci 。1.biao shi cheng du 。fei chang ;ji ;shen 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“lao chen jin zhe shu bu yu shi 。”2.hai ;you 。meng hao ran 《ti rong gong lan re 》:“tan xuan shu wei yi ,gui ji xi yang cui 。”

    fang :

    (yi )①bing lie 。《zhuang zi ·shan mu 》:“fang zhou er ji yu he 。”ye zhi zhu mu bian cheng de fa zi 。《shi jing ·zhou na ·han an 》:“jiang zhi yong yi ,bu ke fang sai 。”②fang yuan 。biao mian ji 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“(sun quan )ge ju jiang dong ,de fang shu qian li 。”③zheng fang ;fang xing 。yu yuan xiang dui 。《zhou li ·kao gong ji ·yu ren 》:“huan zhe zhong gui ,fang zhe zhong ju 。”④fang xiang ;fang wei 。《mo zi ·gong shu 》:“bei fang you wu chen zhe ,yuan jie zi sha zhi 。”⑤fang mian 。《chu ci ·jiu bian 》:“xin chu ti er zhen dang xi ,he suo you zhi duo fang ?”(chu ti :jie ju 。)⑥zheng zhi 。《xin yu ·shen wei 》:“ran hou zhong liang fang zhi zhi ren ,ze de rong yu shi er shi yu zheng 。”⑦de ou ;ou yu 。huang zong xi 《liu jing ting chuan 》:“ju wu fang tu yin ,xiang su hao shang ,xi jian xi wen 。”⑧zhi de 。gu ren yi wei tian yuan de fang ,gu chen de wei fang 。《huai na zi ·ben jing 》:“dai yuan lv fang 。”⑨fang fa ;ban fa 。《xun zi ·da lve 》:“bo xue er mo fang 。”⑩yao fang ;chu fang 。《hou han shu ·hua tuo chuan 》:“jing yu fang yao 。”(11)dao li 。《xun zi ·jun dao 》:“shang xian shi neng ,ze min zhi fang 。”(shang :zun chong 。)(12)bi ni ;bi fang 。《han shu ·wei qing huo qu bing chuan zan 》:“piao (piāo)ji yi fang ci yi ,wei jiang ru ci 。”(piao ji :zhi huo qu bing 。)(13)fu ci 。1.zheng zai 。《han shu ·gao di ji 》:“pei gong 、xiang yu fang gong chen liu 。”2. gang gang 。fang bao 《zuo zhong yi gong yi shi 》:“wu xia yi sheng fu an wo ,fang cheng cao 。”3. jiu yao 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“jin zhi shui jun ba shi mo zhong ,fang yu jiang jun hui lie yu wu 。”(zhi :xun lian 。hui lie :yi tong da lie ,shi jiao zhan de wan ci 。)(14)jie ci 。zheng dang 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“fang ci zhi shi ,chen yi shen yu er bu yi mu shi 。” (er )páng [fang yang ]pai huai 。《zuo chuan ·ai gong shi qi nian 》:“ru yu kui wei ,heng liu er fang yang 。”