• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 田彼河曲,傢乎汾浦。

    “田彼河曲,傢乎汾浦。”詩句出處:《倬彼我系》;是唐朝詩人王勃的作品。

    倬彼我系,出自有周。分疆錫社,派別支流。
    居衛仕宋,臣嬴相劉。乃武乃文,或公或侯。
    晉歷崩坼,衣冠擾弊。粵自太原,播徂江澨。
    禮喪賢隱,時屯道閉。王室如毀,生人多殪。
    伊我有器,思逢其主。自東施西,擇木開宇。
    田彼河曲,傢乎汾浦。天未厭亂,吾將誰輔。
    伊我祖德,思濟九埏。不常厥所,於茲五遷。
    欲及時也,夫豈願焉。其位雖屈,其言則傳。
    爰述帝制,大搜王道。曰天曰人,是祖是考。
    禮樂咸苦,詩書具草。貽厥孫謀,永為傢寶。
    伊餘小子,信慚明哲。彼網有條,彼車有轍。
    思屏人事,克終前烈。於嗟代網,卒餘來紲。
    來紲伊何,謂餘曰仕。我瞻先達,三十方起。
    夫豈不懷,高山仰止。願言毓德,啜菽飲水。
    有鳥反哺,其聲嗷嗷。言念舊德,憂心忉忉。
    今我不養,歲月其滔。黽俯從役,豈敢告勞。
    從役伊何,薄求卑位。告勞伊何,來參卿事。
    名存實爽,負信愆義。靜言遐思,中心是愧。

    【註釋】:

    田:

    ①種植作物的土地。陶淵明《桃花源記》:“有良田美池桑竹之屬。”②耕種田地。《漢書·高帝紀》:“故秦苑囿園池,令民得田之。”③通“畋”。打獵。《韓非子·難一》:“焚林而田,偷取多獸,後必無獸。”④春季打獵和習兵之禮。《周禮 · 春官 · 甸祝》:“甸祝掌四時之田。”⑤古代主管農事的官員,即田峻。《禮記·月令》:“王命佈農事,命田舍東郊。”⑥大鼓。《詩經 · 周頌·有瞽》:“應田縣鼓。”(應:小鼓。)

    彼:

    ①指示代詞。相當於“那”。與“此”相對。1.指示人或事物。《詩經·鄭風·狡童》:“彼狡童兮,不與我言兮。”(狡:狡猾。)《孟子·公孫醜下》:“彼一時,此一時也。”2.指示場所。《戰國策·秦策二》:“息壤在彼。”(息壤:地名。)②人稱代詞。1.第三人稱。相當於“他”、“他們”。《左傳·僖公二十二年》:“彼眾我寡。”又《昭公二年》:“彼何罪?”2. 泛指別人;他人。《韓非子·說疑》:“彼又使譎(jué)詐之士。”(譎詐:玩弄手段。)

    河:

    ①黃河的專稱。《尚書·禹貢》:“浮於濟(jǐ)漯(tà),達於河。”(濟、漯:都是水名。)《世說新語· 言語》:“風景不殊,正自有山河之異。”②河流的通稱。陸遊《十一月一日風雨大作》:“夜闌臥聽風吹雨,鐵馬冰河入夢來。”(鐵馬:披甲的戰馬。)《三國志·吳書·吳主傳》:“信著金石,義蓋山河。”③指銀河;天河。杜甫《一百五日夜對月》:“牛女漫愁思,秋期猶渡河。”《古詩十九首·迢迢牽牛星》:“迢迢牽牛星,皎皎河漢女。”

    河曲:

    河道曲折的地方。曹丕《與朝歌令吳質書》:“時駕而遊,北遵~~。”

    曲:

    (一)①彎;不直。與“直”相對。《荀子·勸學》:“木直中繩,輮以為輪,其曲中規。”②不正;不公正;不正派。《戰國策·秦策五》:“趙王之臣有韓倉者,以曲合於趙王。”陸賈《新語·辨惑》:“懷曲而合邪。”(合:迎合。邪:偏邪。)③局部;一部分。《淮南子·繆稱》:“察一曲者,不可與言化。”④委婉曲折。元結《惡(wù)曲篇》:“未嘗曲氣以轉聲,曲辭以達意。”⑤泛指彎曲之處。吳融《壁畫折竹雜言》:“渭曲逢,湘江別。”(渭:水名。)⑥偏僻之處。嚴忌《哀時命》:“塊獨守此曲隅兮。”(塊:孤獨。隅:角落。) (二)qǔ ①韻文的一種。通常指宋以來的南曲和北曲,同詞的體裁相近,但格式較為自由。分戲曲、散曲兩類,元明以來甚為流行。②歌曲。王褒《長安有狹邪行》:“塗歌楊柳曲,巷飲榴花樽。”(塗:同“途”。樽:酒器。)③樂曲。劉禹錫《楊柳枝詞九首》之一:“請君莫奏前朝曲。”

    傢:

    ①傢;傢庭。《尚書·大禹謨》:“克勤於邦,克儉於傢。”《孟子·梁惠王上》:“百畝之田,勿奪其時,數口之傢可以無饑矣。”②傢庭的住所。杜甫《苦雨》:“群木水光下,萬傢雲氣中。”③卿大夫的采邑。《論語·季氏》:“丘也聞有國有傢者,不患寡而患不均。”④學術流派。《荀子·解蔽》:“今諸侯異政,百傢異說,則必或是或非,或治或亂。”

    乎:

    ①語氣詞。1.用於句末,表疑問或反問,相當於“嗎”;“呢”;“吧”。《論語·微子》:“子見夫子乎?”《史記·陳涉世傢》:“王侯將相寧有種乎?”(寧:豈。)2. 用於句末,表感嘆,相當於“啊”;“呀”。《史記· 吳起傳》:“美哉乎,山河之固!”《史記·李將軍列傳》:“惜乎,子不遇時!”②助詞。用於句中,表停頓。《荀子·勸學》:“生乎由是,死乎由是。”(是:此。指道理。)《呂氏春秋·先己》:“於是乎處不重席。”③介詞。相當於“於”。《莊子·人間世》:“福輕乎羽。”枚乘《七發》:“遊涉乎雲林,周馳乎蘭澤。”(雲林:指雲夢澤。周:遍。)④詞尾。附在形容詞後,作用與“然”相同。《論語·八佾》:“鬱鬱乎文哉!”(鬱鬱:美盛。文:有文采。)《莊子·養生主》:“以無厚入有間,恢恢乎其於遊刃必有餘地矣。”

    浦:

    ①水邊;岸邊。《詩經·大雅·常武》:“截彼淮浦,王師之所。”(截:整齊。)②小河流入江海的入口處。《宋書·徐寧傳》:“至廣陵尋親舊,還遇風,停浦中。”


  • 田彼河曲,家乎汾浦。

    “田彼河曲,家乎汾浦。”诗句出处:《倬彼我系》;是唐朝诗人王勃的作品。

    倬彼我系,出自有周。分疆锡社,派别支流。
    居卫仕宋,臣嬴相刘。乃武乃文,或公或侯。
    晋历崩坼,衣冠扰弊。粤自太原,播徂江澨。
    礼丧贤隐,时屯道闭。王室如毁,生人多殪。
    伊我有器,思逢其主。自东施西,择木开宇。
    田彼河曲,家乎汾浦。天未厌乱,吾将谁辅。
    伊我祖德,思济九埏。不常厥所,于兹五迁。
    欲及时也,夫岂愿焉。其位虽屈,其言则传。
    爰述帝制,大搜王道。曰天曰人,是祖是考。
    礼乐咸苦,诗书具草。贻厥孙谋,永为家宝。
    伊余小子,信惭明哲。彼网有条,彼车有辙。
    思屏人事,克终前烈。于嗟代网,卒余来绁。
    来绁伊何,谓余曰仕。我瞻先达,三十方起。
    夫岂不怀,高山仰止。愿言毓德,啜菽饮水。
    有鸟反哺,其声嗷嗷。言念旧德,忧心忉忉。
    今我不养,岁月其滔。黾俯从役,岂敢告劳。
    从役伊何,薄求卑位。告劳伊何,来参卿事。
    名存实爽,负信愆义。静言遐思,中心是愧。

    【注释】:

    田:

    ①种植作物的土地。陶渊明《桃花源记》:“有良田美池桑竹之属。”②耕种田地。《汉书·高帝纪》:“故秦苑囿园池,令民得田之。”③通“畋”。打猎。《韩非子·难一》:“焚林而田,偷取多兽,后必无兽。”④春季打猎和习兵之礼。《周礼 · 春官 · 甸祝》:“甸祝掌四时之田。”⑤古代主管农事的官员,即田峻。《礼记·月令》:“王命布农事,命田舍东郊。”⑥大鼓。《诗经 · 周颂·有瞽》:“应田县鼓。”(应:小鼓。)

    彼:

    ①指示代词。相当于“那”。与“此”相对。1.指示人或事物。《诗经·郑风·狡童》:“彼狡童兮,不与我言兮。”(狡:狡猾。)《孟子·公孙丑下》:“彼一时,此一时也。”2.指示场所。《战国策·秦策二》:“息壤在彼。”(息壤:地名。)②人称代词。1.第三人称。相当于“他”、“他们”。《左传·僖公二十二年》:“彼众我寡。”又《昭公二年》:“彼何罪?”2. 泛指别人;他人。《韩非子·说疑》:“彼又使谲(jué)诈之士。”(谲诈:玩弄手段。)

    河:

    ①黄河的专称。《尚书·禹贡》:“浮于济(jǐ)漯(tà),达于河。”(济、漯:都是水名。)《世说新语· 言语》:“风景不殊,正自有山河之异。”②河流的通称。陆游《十一月一日风雨大作》:“夜阑卧听风吹雨,铁马冰河入梦来。”(铁马:披甲的战马。)《三国志·吴书·吴主传》:“信著金石,义盖山河。”③指银河;天河。杜甫《一百五日夜对月》:“牛女漫愁思,秋期犹渡河。”《古诗十九首·迢迢牵牛星》:“迢迢牵牛星,皎皎河汉女。”

    河曲:

    河道曲折的地方。曹丕《与朝歌令吴质书》:“时驾而游,北遵~~。”

    曲:

    (一)①弯;不直。与“直”相对。《荀子·劝学》:“木直中绳,輮以为轮,其曲中规。”②不正;不公正;不正派。《战国策·秦策五》:“赵王之臣有韩仓者,以曲合于赵王。”陆贾《新语·辨惑》:“怀曲而合邪。”(合:迎合。邪:偏邪。)③局部;一部分。《淮南子·缪称》:“察一曲者,不可与言化。”④委婉曲折。元结《恶(wù)曲篇》:“未尝曲气以转声,曲辞以达意。”⑤泛指弯曲之处。吴融《壁画折竹杂言》:“渭曲逢,湘江别。”(渭:水名。)⑥偏僻之处。严忌《哀时命》:“块独守此曲隅兮。”(块:孤独。隅:角落。) (二)qǔ ①韵文的一种。通常指宋以来的南曲和北曲,同词的体裁相近,但格式较为自由。分戏曲、散曲两类,元明以来甚为流行。②歌曲。王褒《长安有狭邪行》:“涂歌杨柳曲,巷饮榴花樽。”(涂:同“途”。樽:酒器。)③乐曲。刘禹锡《杨柳枝词九首》之一:“请君莫奏前朝曲。”

    家:

    ①家;家庭。《尚书·大禹谟》:“克勤于邦,克俭于家。”《孟子·梁惠王上》:“百亩之田,勿夺其时,数口之家可以无饥矣。”②家庭的住所。杜甫《苦雨》:“群木水光下,万家云气中。”③卿大夫的采邑。《论语·季氏》:“丘也闻有国有家者,不患寡而患不均。”④学术流派。《荀子·解蔽》:“今诸侯异政,百家异说,则必或是或非,或治或乱。”

    乎:

    ①语气词。1.用于句末,表疑问或反问,相当于“吗”;“呢”;“吧”。《论语·微子》:“子见夫子乎?”《史记·陈涉世家》:“王侯将相宁有种乎?”(宁:岂。)2. 用于句末,表感叹,相当于“啊”;“呀”。《史记· 吴起传》:“美哉乎,山河之固!”《史记·李将军列传》:“惜乎,子不遇时!”②助词。用于句中,表停顿。《荀子·劝学》:“生乎由是,死乎由是。”(是:此。指道理。)《吕氏春秋·先己》:“于是乎处不重席。”③介词。相当于“于”。《庄子·人间世》:“福轻乎羽。”枚乘《七发》:“游涉乎云林,周驰乎兰泽。”(云林:指云梦泽。周:遍。)④词尾。附在形容词后,作用与“然”相同。《论语·八佾》:“郁郁乎文哉!”(郁郁:美盛。文:有文采。)《庄子·养生主》:“以无厚入有间,恢恢乎其于游刃必有余地矣。”

    浦:

    ①水边;岸边。《诗经·大雅·常武》:“截彼淮浦,王师之所。”(截:整齐。)②小河流入江海的入口处。《宋书·徐宁传》:“至广陵寻亲旧,还遇风,停浦中。”


  • tian bi he qu ,jia hu fen pu 。

    “tian bi he qu ,jia hu fen pu 。”shi gou chu chu :《zhuo bi wo ji 》;shi tang chao shi ren wang bo de zuo pin 。

    zhuo bi wo ji ,chu zi you zhou 。fen jiang xi she ,pa bie zhi liu 。
    ju wei shi song ,chen ying xiang liu 。nai wu nai wen ,huo gong huo hou 。
    jin li beng che ,yi guan rao bi 。yue zi tai yuan ,bo cu jiang cuo 。
    li sang xian yin ,shi tun dao bi 。wang shi ru hui ,sheng ren duo yi 。
    yi wo you qi ,sai feng ji zhu 。zi dong shi xi ,ze mu kai yu 。
    tian bi he qu ,jia hu fen pu 。tian wei ya luan ,wu jiang shei fu 。
    yi wo zu de ,sai ji jiu shan 。bu chang jue suo ,yu ci wu qian 。
    yu ji shi ye ,fu qi yuan yan 。ji wei sui qu ,ji yan ze chuan 。
    yuan shu di zhi ,da sou wang dao 。yue tian yue ren ,shi zu shi kao 。
    li le xian ku ,shi shu ju cao 。yi jue sun mou ,yong wei jia bao 。
    yi yu xiao zi ,xin can ming zhe 。bi wang you tiao ,bi che you zhe 。
    sai bing ren shi ,ke zhong qian lie 。yu jie dai wang ,cu yu lai xie 。
    lai xie yi he ,wei yu yue shi 。wo zhan xian da ,san shi fang qi 。
    fu qi bu huai ,gao shan yang zhi 。yuan yan yu de ,chuai shu yin shui 。
    you diao fan bu ,ji sheng ao ao 。yan nian jiu de ,you xin dao dao 。
    jin wo bu yang ,sui yue ji tao 。mian fu cong yi ,qi gan gao lao 。
    cong yi yi he ,bao qiu bei wei 。gao lao yi he ,lai can qing shi 。
    ming cun shi shuang ,fu xin qian yi 。jing yan xia sai ,zhong xin shi kui 。

    【zhu shi 】:

    tian :

    ①chong zhi zuo wu de tu de 。tao yuan ming 《tao hua yuan ji 》:“you liang tian mei chi sang zhu zhi shu 。”②geng chong tian de 。《han shu ·gao di ji 》:“gu qin yuan you yuan chi ,ling min de tian zhi 。”③tong “tian ”。da lie 。《han fei zi ·nan yi 》:“fen lin er tian ,tou qu duo shou ,hou bi mo shou 。”④chun ji da lie he xi bing zhi li 。《zhou li · chun guan · dian zhu 》:“dian zhu zhang si shi zhi tian 。”⑤gu dai zhu guan nong shi de guan yuan ,ji tian jun 。《li ji ·yue ling 》:“wang ming bu nong shi ,ming tian she dong jiao 。”⑥da gu 。《shi jing · zhou song ·you gu 》:“ying tian xian gu 。”(ying :xiao gu 。)

    bi :

    ①zhi shi dai ci 。xiang dang yu “na ”。yu “ci ”xiang dui 。1.zhi shi ren huo shi wu 。《shi jing ·zheng feng ·jiao tong 》:“bi jiao tong xi ,bu yu wo yan xi 。”(jiao :jiao hua 。)《meng zi ·gong sun chou xia 》:“bi yi shi ,ci yi shi ye 。”2.zhi shi chang suo 。《zhan guo ce ·qin ce er 》:“xi rang zai bi 。”(xi rang :de ming 。)②ren chen dai ci 。1.di san ren chen 。xiang dang yu “ta ”、“ta men ”。《zuo chuan ·xi gong er shi er nian 》:“bi zhong wo gua 。”you 《zhao gong er nian 》:“bi he zui ?”2. fan zhi bie ren ;ta ren 。《han fei zi ·shui yi 》:“bi you shi jue (jué)zha zhi shi 。”(jue zha :wan long shou duan 。)

    he :

    ①huang he de zhuan chen 。《shang shu ·yu gong 》:“fu yu ji (jǐ)luo (tà),da yu he 。”(ji 、luo :dou shi shui ming 。)《shi shui xin yu · yan yu 》:“feng jing bu shu ,zheng zi you shan he zhi yi 。”②he liu de tong chen 。liu you 《shi yi yue yi ri feng yu da zuo 》:“ye lan wo ting feng chui yu ,tie ma bing he ru meng lai 。”(tie ma :pi jia de zhan ma 。)《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“xin zhe jin dan ,yi gai shan he 。”③zhi yin he ;tian he 。du fu 《yi bai wu ri ye dui yue 》:“niu nv man chou sai ,qiu ji you du he 。”《gu shi shi jiu shou ·tiao tiao qian niu xing 》:“tiao tiao qian niu xing ,jiao jiao he han nv 。”

    he qu :

    he dao qu she de de fang 。cao pi 《yu chao ge ling wu zhi shu 》:“shi jia er you ,bei zun ~~。”

    qu :

    (yi )①wan ;bu zhi 。yu “zhi ”xiang dui 。《xun zi ·quan xue 》:“mu zhi zhong sheng ,rou yi wei lun ,ji qu zhong gui 。”②bu zheng ;bu gong zheng ;bu zheng pa 。《zhan guo ce ·qin ce wu 》:“zhao wang zhi chen you han cang zhe ,yi qu ge yu zhao wang 。”liu gu 《xin yu ·bian huo 》:“huai qu er ge xie 。”(ge :ying ge 。xie :pian xie 。)③ju bu ;yi bu fen 。《huai na zi ·miao chen 》:“cha yi qu zhe ,bu ke yu yan hua 。”④wei wan qu she 。yuan jie 《e (wù)qu pian 》:“wei chang qu qi yi zhuai sheng ,qu ci yi da yi 。”⑤fan zhi wan qu zhi chu 。wu rong 《bi hua she zhu za yan 》:“wei qu feng ,xiang jiang bie 。”(wei :shui ming 。)⑥pian pi zhi chu 。yan ji 《ai shi ming 》:“kuai du shou ci qu yu xi 。”(kuai :gu du 。yu :jiao la 。) (er )qǔ ①yun wen de yi chong 。tong chang zhi song yi lai de na qu he bei qu ,tong ci de ti cai xiang jin ,dan ge shi jiao wei zi you 。fen hu qu 、san qu liang lei ,yuan ming yi lai shen wei liu hang 。②ge qu 。wang bao 《chang an you xia xie hang 》:“tu ge yang liu qu ,hang yin liu hua zun 。”(tu :tong “tu ”。zun :jiu qi 。)③le qu 。liu yu xi 《yang liu zhi ci jiu shou 》zhi yi :“qing jun mo zou qian chao qu 。”

    jia :

    ①jia ;jia ting 。《shang shu ·da yu mo 》:“ke qin yu bang ,ke jian yu jia 。”《meng zi ·liang hui wang shang 》:“bai mu zhi tian ,wu duo ji shi ,shu kou zhi jia ke yi mo ji yi 。”②jia ting de zhu suo 。du fu 《ku yu 》:“qun mu shui guang xia ,mo jia yun qi zhong 。”③qing da fu de cai yi 。《lun yu ·ji shi 》:“qiu ye wen you guo you jia zhe ,bu huan gua er huan bu jun 。”④xue shu liu pa 。《xun zi ·jie bi 》:“jin zhu hou yi zheng ,bai jia yi shui ,ze bi huo shi huo fei ,huo zhi huo luan 。”

    hu :

    ①yu qi ci 。1.yong yu gou mo ,biao yi wen huo fan wen ,xiang dang yu “ma ”;“ne ”;“ba ”。《lun yu ·wei zi 》:“zi jian fu zi hu ?”《shi ji ·chen she shi jia 》:“wang hou jiang xiang ning you chong hu ?”(ning :qi 。)2. yong yu gou mo ,biao gan tan ,xiang dang yu “a ”;“ya ”。《shi ji · wu qi chuan 》:“mei zai hu ,shan he zhi gu !”《shi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“xi hu ,zi bu yu shi !”②zhu ci 。yong yu gou zhong ,biao ting du 。《xun zi ·quan xue 》:“sheng hu you shi ,si hu you shi 。”(shi :ci 。zhi dao li 。)《lv shi chun qiu ·xian ji 》:“yu shi hu chu bu chong xi 。”③jie ci 。xiang dang yu “yu ”。《zhuang zi ·ren jian shi 》:“fu qing hu yu 。”mei cheng 《qi fa 》:“you she hu yun lin ,zhou chi hu lan ze 。”(yun lin :zhi yun meng ze 。zhou :bian 。)④ci wei 。fu zai xing rong ci hou ,zuo yong yu “ran ”xiang tong 。《lun yu ·ba yi 》:“yu yu hu wen zai !”(yu yu :mei cheng 。wen :you wen cai 。)《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“yi mo hou ru you jian ,hui hui hu ji yu you ren bi you yu de yi 。”

    pu :

    ①shui bian ;an bian 。《shi jing ·da ya ·chang wu 》:“jie bi huai pu ,wang shi zhi suo 。”(jie :zheng ji 。)②xiao he liu ru jiang hai de ru kou chu 。《song shu ·xu ning chuan 》:“zhi an ling xun qin jiu ,hai yu feng ,ting pu zhong 。”