• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 杞梓無遺用,芻蕘不忘詢。

    “杞梓無遺用,芻蕘不忘詢。”詩句出處:《代曲江老人百韻》;是唐朝詩人元稹的作品。

    何事花前泣,曾逢舊日春。先皇初在鎬,賤子正遊秦。
    撥亂幹戈後,經文禮樂辰。徽章懸象魏,貔虎畫騏驎。
    光武休言戰,唐堯念睦姻。琳瑯鋪柱礎,葛藟茂河漘。
    尚齒惇耆艾,搜材拔積薪。裴王持藻鏡,姚宋斡陶鈞。
    內史稱張敞,蒼生借寇恂。名卿唯講德,命士恥憂貧。
    杞梓無遺用,芻蕘不忘詢。懸金收逸驥,鼓瑟薦嘉賓。
    羽翼皆隨鳳,圭璋肯雜珉。班行容濟濟,文質道彬彬。
    百度依皇極,千門辟紫宸。措刑非茍簡,稽古蹈因循。
    書謬偏求伏,詩亡遠聽申。雄推三虎賈,群擢八龍荀。
    海外恩方洽,寰中教不泯。儒林精閫奧,流品重清淳。
    天凈三光麗,時和四序均。卑官休力役,蠲賦免艱辛。
    蠻貊同車軌,鄉原盡裡仁。帝途高蕩蕩,風俗厚誾誾。
    暇日耕耘足,豐年雨露頻。戍煙生不見,村豎老猶純。
    耒耜勤千畝,牲牢奉六禋。南郊禮天地,東野辟原畇。
    校獵求初吉,先農卜上寅。萬方來合雜,五色瑞輪囷。
    池籞呈朱雁,壇場得白麟。酹金光照耀,奠璧彩璘玢。
    掉蕩雲門發,蹁躚鷺羽振。集靈撞玉磬,和鼓奏金錞。
    建簴崇牙盛,銜鐘獸目嗔。總幹形屹崒,戛敔背嶙峋。
    文物千官會,夷音九部陳。魚龍華外戲,歌舞洛中嬪。
    佳節修酺禮,非時宴侍臣。梨園明月夜,花萼艷陽晨。
    李杜詩篇敵,蘇張筆力勻。樂章輕鮑照,碑板笑顏竣。
    泰獄陪封禪,汾陰頌鬼神。星移逐西顧,風暖助東巡。
    浴德留湯谷,蒐畋過渭濱。沸天雷殷殷,匝地轂轔轔。
    沃土心逾熾,豪傢禮漸湮。老農羞荷鍤,貪賈學垂紳。
    曲藝爭工巧,雕機變組紃。青鳧連不解,紅粟朽相因。
    山澤長孳貨,梯航競獻珍。翠毛開越巂,龍眼弊甌閩。
    玉饌薪燃蠟,椒房燭用銀。銅山供橫賜,金屋貯宜顰。
    班女恩移趙,思王賦感甄。輝光隨顧步,生死屬搖唇。
    世族功勛久,王姬寵愛親。街衢連甲第,冠蓋擁朱輪。
    大道垂珠箔,當壚踏錦茵。軒車隘南陌,鐘磬滿西鄰。
    出入張公子,驕奢石季倫。雞場潛介羽,馬埒並揚塵。
    韜袖誇狐腋,弓弦尚鹿。紫絳牽白犬,繡被花駰。
    箭倒南山虎,鷹擒東郭畇。翻身迎過雁,劈肘取回鶉。
    竟蓄朱公產,爭藏邴氏緡。橋桃矜馬鶩,倚頓數牛犉。
    齏鬥冬中韭,羹憐遠處蓴。萬錢才下箸,五酘未稱醇。
    曲水閑銷日,倡樓醉度旬。探丸依郭解,投轄伴陳遵。
    共謂長之泰,那知遽構屯。奸心興桀黠,兇醜比頑嚚。
    鬥柄侵妖彗,天泉化逆鱗。背恩欺乃祖,連禍及吾民。
    猰貐當前路,鯨鯢得要津。王師才業業,暴卒已。
    雜虜同謀夏,宗周暫去豳。陵園深暮景,霜露下秋旻。
    鳳闕悲巢鵩,鵷行亂野麏。華林荒茂草,寒竹碎貞筠。
    村落空垣壞,城隍舊井堙。破船沉古渡,戰鬼聚陰磷。
    振臂誰相應,攢眉獨不伸。毀容懷赤紱,混跡戴黃巾。
    木梗隨波蕩,桃源斅隱淪。弟兄書信斷,鷗鷺往來馴。
    忽遇山光澈,遙瞻海氣真。秘圖推廢主,後聖合經綸。
    野杏渾休植,幽蘭不復紉。但驚心憤憤,誰戀水粼粼。
    盡室雜深洞,輕橈蕩小。殷勤題白石,悵望出青蘋。
    夢寐平生在,經過處所新。阮郎迷裡巷,遼鶴記城闉。
    虛過休明代,旋為朽病身。勞生常矻矻,語舊苦諄諄。
    晚歲多衰柳,先秋愧大椿。眼前年少客,無復昔時人。

    【註釋】:

    杞:

    ①木名。枸(gǒu)杞。落葉灌木。《詩經·小雅·杕杜》:“陟(zhì)彼北山,言采其杞。”(陟:登高。言:句首詞。)杜甫《兵車行》:“千村萬落生荊杞。”(荊:荊棘。)②杞柳,也叫“紅皮柳”。《詩經·鄭風·將仲子》:“無折我樹杞。”③周朝諸侯國名,在今河南省杞縣境。

    杞梓:

    喻指人才,因杞、梓皆美木,故稱。《晉書·陸機陸雲傳》:“觀夫陸機、陸雲,實荊衡之~~。”

    梓:

    ①一種樹木。《鹽鐵論·本議》:“江南之楠梓竹箭。”②木匠。《孟子·盡心下》:“梓、匠、輪、輿,能與人規矩,不能使人巧。”③印書的雕版。後泛指制版印刷。④故鄉。柳宗元《聞黃鸝》:“鄉禽何事亦來此,令我生心憶桑梓。”

    無:

    ①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復疑無路。”②副詞。表示否定,相當於“不”。《商君書·農戰》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當於“無論”、“不論”。《詩經·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁。”④通“毋”。不要。《古詩源·箜篌引》:“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當奈公何!”⑤非;不是。《管子·形勢》:“則國非其國,而民無其民也。”⑥語氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”

    遺:

    (一)①失去;丟失。《韓非子·難三》:“齊桓公飲酒醉,遺其冠。”《淮南子·原道》:“禹之趨時也,履遺而弗取,冠掛而弗顧。”(履:鞋。冠:帽。)②遺漏;忽略。《韓非子·有度》:“刑過不避大臣,賞善不遺匹夫。”③遺失;遺漏的東西。司馬遷《報任安書》:“次之又不能拾遺補闕,招賢進能。”(闕:缺失。)④舍棄。賈誼《治安策》:“商君遺禮義。”(商君:指商鞅。)⑤遺留;留給。《史記·韓長儒列傳》:“兄弟不能相教,乃為太後遺憂。” ⑥前代遺留的風氣、風格等。王世貞《藝苑卮言》卷四:“盧(照鄰)、駱(賓王)、王(勃)、楊(炯),號稱四傑,詞旨華靡,固沿陳、隋之遺,翩翩意象,老境超然勝之。”⑦特指死者留下的。諸葛亮《出師表》:“深追先帝遺詔。”(追:追念。)⑧剩下。曹操《蒿裡行》:“生民百遺一。”《漢書·食貨志上》:“地有遺利,民有餘力。”⑨超脫。賈誼《鵩鳥賦》:“至人遺物兮,獨與道俱。”⑩排泄。《南史·梁豫章王綜傳》:“嘗改歲後,問訊臨川王宏,出至中閣,登宏羊車次遺糞而出。”(11)墜;落。劉向《九嘆·思古》:“目眇眇而遺泣。”(泣:眼淚。) (二)wèi ①給予;贈送。《史記·魏公子列傳》:“公子聞之,往請,欲厚遺之。”②特指饋贈。古樂府《飲馬長城窟行》:“客從遠方來,遺我雙鯉魚。”③送達。《三國演義》第三十三回:“表然其言,先遣人以書遺譚。”④指送行。《商君書·畫策》:“強國之民,父遺其子,兄遺其弟,妻遺其夫,皆曰:‘不得,無返!’”(得:指立功取勝。無:同“毋”。)

    用:

    ①使用。《詩經·大雅·公劉》: “執豕於牢,酌之用匏(páo)。”(豕:豬。牢:畜圈。匏:瓢葫蘆。此指用葫蘆做的瓢。)②任用;采用。《詩經·小雅·十月之交》:“四國無政,不用其良。”(四國:指天下。無政:無善政。)《史記·秦始皇本紀》:“秦用李斯謀。”(謀:計策。)③實行;做。《孟子·告子上》:“則凡可以得生者,何不用也?”④資財;錢財。《荀子 · 天論》:“強本而節用。”⑤用途;用處。《論語·學而》:“禮之用,和為貴。”李白《將進酒》:“天生我材必有用。”⑥需要。《呂氏春秋·求人》:“惡用天下?”(惡wū:何。)⑦介詞。引進動作行為賴以實現的憑借或涉及的對象。《孟子·滕文公上》:“吾聞用夏變夷者,未聞變於夷者也。”(夏:指中原各國。夷:指四方少數民族。)《史記·匈奴列傳》:“單於既得翕侯……用其姊妻之。”(翕侯:指趙信。)⑧介詞。引進動作行為賴以實現的原由。《詩經·小雅·節南山》:“國既卒斬,何用不監?”(卒:盡;完全。斬:斷絕。何用:何以;因為什麼。監:察。)《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“而智術淺短,遂用猖獗。”[用事]執政;掌權。《戰國策 ·趙策四》:“趙太後新用事。”

    芻:

    ①割草。《漢書·趙充國傳》:“芻牧田中。”②喂牲畜的草。《莊子·列禦寇》:“子見夫犧牛乎?衣以文繡,食以芻叔。”③用草喂牲畜。《周禮·地官·充人》:“系於牢,芻之三月。”(系:拴。牢:欄圈。)[芻豢]傢畜。《莊子·齊物論》:“民食芻豢,麋鹿食薦。”(薦:動物所吃的草。)

    蕘:

    ①柴草。《管子·輕重甲》:“則是農夫得居裝而賣其芻蕘。”(芻:草。)②打柴。《孟子·梁惠王下》:“文王之囿方七十裡,芻蕘者往焉,雉兔者往焉。”③打柴的人。《詩經·大雅·板》:“先民有言,詢於芻蕘。”

    不:

    (一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    詢:

    ①詢問;征求意見。《左傳·成公十三年》:“秦大夫不詢於我寡君,擅及鄭盟。”②謀劃;考察。白居易《與元九書》:“每與人言,多詢時務。”


  • 杞梓无遗用,刍荛不忘询。

    “杞梓无遗用,刍荛不忘询。”诗句出处:《代曲江老人百韵》;是唐朝诗人元稹的作品。

    何事花前泣,曾逢旧日春。先皇初在镐,贱子正游秦。
    拨乱干戈后,经文礼乐辰。徽章悬象魏,貔虎画骐驎。
    光武休言战,唐尧念睦姻。琳琅铺柱础,葛藟茂河漘。
    尚齿惇耆艾,搜材拔积薪。裴王持藻镜,姚宋斡陶钧。
    内史称张敞,苍生借寇恂。名卿唯讲德,命士耻忧贫。
    杞梓无遗用,刍荛不忘询。悬金收逸骥,鼓瑟荐嘉宾。
    羽翼皆随凤,圭璋肯杂珉。班行容济济,文质道彬彬。
    百度依皇极,千门辟紫宸。措刑非苟简,稽古蹈因循。
    书谬偏求伏,诗亡远听申。雄推三虎贾,群擢八龙荀。
    海外恩方洽,寰中教不泯。儒林精阃奥,流品重清淳。
    天净三光丽,时和四序均。卑官休力役,蠲赋免艰辛。
    蛮貊同车轨,乡原尽里仁。帝途高荡荡,风俗厚誾誾。
    暇日耕耘足,丰年雨露频。戍烟生不见,村竖老犹纯。
    耒耜勤千亩,牲牢奉六禋。南郊礼天地,东野辟原畇。
    校猎求初吉,先农卜上寅。万方来合杂,五色瑞轮囷。
    池籞呈朱雁,坛场得白麟。酹金光照耀,奠璧彩璘玢。
    掉荡云门发,蹁跹鹭羽振。集灵撞玉磬,和鼓奏金錞。
    建簴崇牙盛,衔钟兽目嗔。总干形屹崒,戛敔背嶙峋。
    文物千官会,夷音九部陈。鱼龙华外戏,歌舞洛中嫔。
    佳节修酺礼,非时宴侍臣。梨园明月夜,花萼艳阳晨。
    李杜诗篇敌,苏张笔力匀。乐章轻鲍照,碑板笑颜竣。
    泰狱陪封禅,汾阴颂鬼神。星移逐西顾,风暖助东巡。
    浴德留汤谷,蒐畋过渭滨。沸天雷殷殷,匝地毂辚辚。
    沃土心逾炽,豪家礼渐湮。老农羞荷锸,贪贾学垂绅。
    曲艺争工巧,雕机变组紃。青凫连不解,红粟朽相因。
    山泽长孳货,梯航竞献珍。翠毛开越巂,龙眼弊瓯闽。
    玉馔薪燃蜡,椒房烛用银。铜山供横赐,金屋贮宜颦。
    班女恩移赵,思王赋感甄。辉光随顾步,生死属摇唇。
    世族功勋久,王姬宠爱亲。街衢连甲第,冠盖拥朱轮。
    大道垂珠箔,当垆踏锦茵。轩车隘南陌,钟磬满西邻。
    出入张公子,骄奢石季伦。鸡场潜介羽,马埒并扬尘。
    韬袖夸狐腋,弓弦尚鹿。紫绦牵白犬,绣被花駰。
    箭倒南山虎,鹰擒东郭畇。翻身迎过雁,劈肘取回鹑。
    竟蓄朱公产,争藏邴氏缗。桥桃矜马鹜,倚顿数牛犉。
    齑斗冬中韭,羹怜远处莼。万钱才下箸,五酘未称醇。
    曲水闲销日,倡楼醉度旬。探丸依郭解,投辖伴陈遵。
    共谓长之泰,那知遽构屯。奸心兴桀黠,凶丑比顽嚚。
    斗柄侵妖彗,天泉化逆鳞。背恩欺乃祖,连祸及吾民。
    猰貐当前路,鲸鲵得要津。王师才业业,暴卒已。
    杂虏同谋夏,宗周暂去豳。陵园深暮景,霜露下秋旻。
    凤阙悲巢鵩,鹓行乱野麏。华林荒茂草,寒竹碎贞筠。
    村落空垣坏,城隍旧井堙。破船沉古渡,战鬼聚阴磷。
    振臂谁相应,攒眉独不伸。毁容怀赤绂,混迹戴黄巾。
    木梗随波荡,桃源斅隐沦。弟兄书信断,鸥鹭往来驯。
    忽遇山光澈,遥瞻海气真。秘图推废主,后圣合经纶。
    野杏浑休植,幽兰不复纫。但惊心愤愤,谁恋水粼粼。
    尽室杂深洞,轻桡荡小。殷勤题白石,怅望出青蘋。
    梦寐平生在,经过处所新。阮郎迷里巷,辽鹤记城闉。
    虚过休明代,旋为朽病身。劳生常矻矻,语旧苦谆谆。
    晚岁多衰柳,先秋愧大椿。眼前年少客,无复昔时人。

    【注释】:

    杞:

    ①木名。枸(gǒu)杞。落叶灌木。《诗经·小雅·杕杜》:“陟(zhì)彼北山,言采其杞。”(陟:登高。言:句首词。)杜甫《兵车行》:“千村万落生荆杞。”(荆:荆棘。)②杞柳,也叫“红皮柳”。《诗经·郑风·将仲子》:“无折我树杞。”③周朝诸侯国名,在今河南省杞县境。

    杞梓:

    喻指人才,因杞、梓皆美木,故称。《晋书·陆机陆云传》:“观夫陆机、陆云,实荆衡之~~。”

    梓:

    ①一种树木。《盐铁论·本议》:“江南之楠梓竹箭。”②木匠。《孟子·尽心下》:“梓、匠、轮、舆,能与人规矩,不能使人巧。”③印书的雕版。后泛指制版印刷。④故乡。柳宗元《闻黄鹂》:“乡禽何事亦来此,令我生心忆桑梓。”

    无:

    ①没有。跟“有”相对。陆游《游山西村》:“山重水复疑无路。”②副词。表示否定,相当于“不”。《商君书·农战》:“民以此为教,则粟焉得无少,而兵焉得弱也?”③连词。表示条件,相当于“无论”、“不论”。《诗经·鲁颂·沣水》:“不小不大,从公于迈。”④通“毋”。不要。《古诗源·箜篌引》:“公无渡河,公竟渡河。堕河而死,当奈公何!”⑤非;不是。《管子·形势》:“则国非其国,而民无其民也。”⑥语气词。用于疑问句末,表示疑问,相当于“否”。白居易《问刘十九》:“晚来天欲雪,能饮一杯无?”

    遗:

    (一)①失去;丢失。《韩非子·难三》:“齐桓公饮酒醉,遗其冠。”《淮南子·原道》:“禹之趋时也,履遗而弗取,冠挂而弗顾。”(履:鞋。冠:帽。)②遗漏;忽略。《韩非子·有度》:“刑过不避大臣,赏善不遗匹夫。”③遗失;遗漏的东西。司马迁《报任安书》:“次之又不能拾遗补阙,招贤进能。”(阙:缺失。)④舍弃。贾谊《治安策》:“商君遗礼义。”(商君:指商鞅。)⑤遗留;留给。《史记·韩长儒列传》:“兄弟不能相教,乃为太后遗忧。” ⑥前代遗留的风气、风格等。王世贞《艺苑卮言》卷四:“卢(照邻)、骆(宾王)、王(勃)、杨(炯),号称四杰,词旨华靡,固沿陈、隋之遗,翩翩意象,老境超然胜之。”⑦特指死者留下的。诸葛亮《出师表》:“深追先帝遗诏。”(追:追念。)⑧剩下。曹操《蒿里行》:“生民百遗一。”《汉书·食货志上》:“地有遗利,民有余力。”⑨超脱。贾谊《鵩鸟赋》:“至人遗物兮,独与道俱。”⑩排泄。《南史·梁豫章王综传》:“尝改岁后,问讯临川王宏,出至中阁,登宏羊车次遗粪而出。”(11)坠;落。刘向《九叹·思古》:“目眇眇而遗泣。”(泣:眼泪。) (二)wèi ①给予;赠送。《史记·魏公子列传》:“公子闻之,往请,欲厚遗之。”②特指馈赠。古乐府《饮马长城窟行》:“客从远方来,遗我双鲤鱼。”③送达。《三国演义》第三十三回:“表然其言,先遣人以书遗谭。”④指送行。《商君书·画策》:“强国之民,父遗其子,兄遗其弟,妻遗其夫,皆曰:‘不得,无返!’”(得:指立功取胜。无:同“毋”。)

    用:

    ①使用。《诗经·大雅·公刘》: “执豕于牢,酌之用匏(páo)。”(豕:猪。牢:畜圈。匏:瓢葫芦。此指用葫芦做的瓢。)②任用;采用。《诗经·小雅·十月之交》:“四国无政,不用其良。”(四国:指天下。无政:无善政。)《史记·秦始皇本纪》:“秦用李斯谋。”(谋:计策。)③实行;做。《孟子·告子上》:“则凡可以得生者,何不用也?”④资财;钱财。《荀子 · 天论》:“强本而节用。”⑤用途;用处。《论语·学而》:“礼之用,和为贵。”李白《将进酒》:“天生我材必有用。”⑥需要。《吕氏春秋·求人》:“恶用天下?”(恶wū:何。)⑦介词。引进动作行为赖以实现的凭借或涉及的对象。《孟子·滕文公上》:“吾闻用夏变夷者,未闻变于夷者也。”(夏:指中原各国。夷:指四方少数民族。)《史记·匈奴列传》:“单于既得翕侯……用其姊妻之。”(翕侯:指赵信。)⑧介词。引进动作行为赖以实现的原由。《诗经·小雅·节南山》:“国既卒斩,何用不监?”(卒:尽;完全。斩:断绝。何用:何以;因为什么。监:察。)《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“而智术浅短,遂用猖獗。”[用事]执政;掌权。《战国策 ·赵策四》:“赵太后新用事。”

    刍:

    ①割草。《汉书·赵充国传》:“刍牧田中。”②喂牲畜的草。《庄子·列御寇》:“子见夫牺牛乎?衣以文绣,食以刍叔。”③用草喂牲畜。《周礼·地官·充人》:“系于牢,刍之三月。”(系:拴。牢:栏圈。)[刍豢]家畜。《庄子·齐物论》:“民食刍豢,麋鹿食荐。”(荐:动物所吃的草。)

    荛:

    ①柴草。《管子·轻重甲》:“则是农夫得居装而卖其刍荛。”(刍:草。)②打柴。《孟子·梁惠王下》:“文王之囿方七十里,刍荛者往焉,雉兔者往焉。”③打柴的人。《诗经·大雅·板》:“先民有言,询于刍荛。”

    不:

    (一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    询:

    ①询问;征求意见。《左传·成公十三年》:“秦大夫不询于我寡君,擅及郑盟。”②谋划;考察。白居易《与元九书》:“每与人言,多询时务。”


  • qi zi mo wei yong ,chu rao bu wang xun 。

    “qi zi mo wei yong ,chu rao bu wang xun 。”shi gou chu chu :《dai qu jiang lao ren bai yun 》;shi tang chao shi ren yuan zhen de zuo pin 。

    he shi hua qian qi ,ceng feng jiu ri chun 。xian huang chu zai gao ,jian zi zheng you qin 。
    bo luan gan ge hou ,jing wen li le chen 。hui zhang xuan xiang wei ,pi hu hua qi lin 。
    guang wu xiu yan zhan ,tang yao nian mu yin 。lin lang pu zhu chu ,ge lei mao he chun 。
    shang chi dun qi ai ,sou cai ba ji xin 。pei wang chi zao jing ,yao song wo tao jun 。
    nei shi chen zhang chang ,cang sheng jie kou xun 。ming qing wei jiang de ,ming shi chi you pin 。
    qi zi mo wei yong ,chu rao bu wang xun 。xuan jin shou yi ji ,gu se jian jia bin 。
    yu yi jie sui feng ,gui zhang ken za min 。ban hang rong ji ji ,wen zhi dao bin bin 。
    bai du yi huang ji ,qian men bi zi chen 。cuo xing fei gou jian ,ji gu dao yin xun 。
    shu miu pian qiu fu ,shi wang yuan ting shen 。xiong tui san hu gu ,qun zhuo ba long xun 。
    hai wai en fang qia ,huan zhong jiao bu min 。ru lin jing kun ao ,liu pin chong qing chun 。
    tian jing san guang li ,shi he si xu jun 。bei guan xiu li yi ,juan fu mian jian xin 。
    man mo tong che gui ,xiang yuan jin li ren 。di tu gao dang dang ,feng su hou yin yin 。
    xia ri geng yun zu ,feng nian yu lou pin 。shu yan sheng bu jian ,cun shu lao you chun 。
    lei si qin qian mu ,sheng lao feng liu yin 。na jiao li tian de ,dong ye bi yuan yun 。
    jiao lie qiu chu ji ,xian nong bo shang yin 。mo fang lai ge za ,wu se rui lun qun 。
    chi yu cheng zhu yan ,tan chang de bai lin 。lei jin guang zhao yao ,dian bi cai lin bin 。
    diao dang yun men fa ,pian xian lu yu zhen 。ji ling zhuang yu qing ,he gu zou jin chun 。
    jian ju chong ya cheng ,xian zhong shou mu chen 。zong gan xing ge cui ,jia yu bei lin xun 。
    wen wu qian guan hui ,yi yin jiu bu chen 。yu long hua wai hu ,ge wu luo zhong pin 。
    jia jie xiu pu li ,fei shi yan shi chen 。li yuan ming yue ye ,hua e yan yang chen 。
    li du shi pian di ,su zhang bi li yun 。le zhang qing bao zhao ,bei ban xiao yan jun 。
    tai yu pei feng chan ,fen yin song gui shen 。xing yi zhu xi gu ,feng nuan zhu dong xun 。
    yu de liu shang gu ,sou tian guo wei bin 。fei tian lei yan yan ,za de gu lin lin 。
    wo tu xin yu chi ,hao jia li jian yan 。lao nong xiu he cha ,tan gu xue chui shen 。
    qu yi zheng gong qiao ,diao ji bian zu xun 。qing fu lian bu jie ,gong su xiu xiang yin 。
    shan ze chang zi huo ,ti hang jing suo zhen 。cui mao kai yue gui ,long yan bi ou min 。
    yu zhuan xin ran la ,jiao fang zhu yong yin 。tong shan gong heng ci ,jin wu zhu yi pin 。
    ban nv en yi zhao ,sai wang fu gan zhen 。hui guang sui gu bu ,sheng si shu yao chun 。
    shi zu gong xun jiu ,wang ji chong ai qin 。jie qu lian jia di ,guan gai yong zhu lun 。
    da dao chui zhu bo ,dang lu ta jin yin 。xuan che ai na mo ,zhong qing man xi lin 。
    chu ru zhang gong zi ,jiao she dan ji lun 。ji chang qian jie yu ,ma lie bing yang chen 。
    tao xiu kua hu ye ,gong xian shang lu 。zi tao qian bai quan ,xiu bei hua yin 。
    jian dao na shan hu ,ying qin dong guo yun 。fan shen ying guo yan ,pi zhou qu hui chun 。
    jing xu zhu gong chan ,zheng cang bing shi mian 。qiao tao jin ma wu ,yi du shu niu chun 。
    ji dou dong zhong jiu ,geng lian yuan chu chun 。mo qian cai xia zhu ,wu dou wei chen chun 。
    qu shui xian xiao ri ,chang lou zui du xun 。tan wan yi guo jie ,tou he ban chen zun 。
    gong wei chang zhi tai ,na zhi ju gou tun 。jian xin xing jie xia ,xiong chou bi wan yin 。
    dou bing qin yao hui ,tian quan hua ni lin 。bei en qi nai zu ,lian huo ji wu min 。
    jia yu dang qian lu ,jing ni de yao jin 。wang shi cai ye ye ,bao cu yi 。
    za lu tong mou xia ,zong zhou zan qu bin 。ling yuan shen mu jing ,shuang lou xia qiu min 。
    feng que bei chao 鵩,yuan hang luan ye jun 。hua lin huang mao cao ,han zhu sui zhen jun 。
    cun la kong yuan huai ,cheng huang jiu jing yin 。po chuan chen gu du ,zhan gui ju yin lin 。
    zhen bei shei xiang ying ,cuan mei du bu shen 。hui rong huai chi fu ,hun ji dai huang jin 。
    mu geng sui bo dang ,tao yuan xiao yin lun 。di xiong shu xin duan ,ou lu wang lai xun 。
    hu yu shan guang che ,yao zhan hai qi zhen 。bi tu tui fei zhu ,hou sheng ge jing guan 。
    ye xing hun xiu zhi ,you lan bu fu ren 。dan jing xin fen fen ,shei lian shui lin lin 。
    jin shi za shen dong ,qing rao dang xiao 。yan qin ti bai dan ,chang wang chu qing 蘋。
    meng mei ping sheng zai ,jing guo chu suo xin 。ruan lang mi li hang ,liao he ji cheng yin 。
    xu guo xiu ming dai ,xuan wei xiu bing shen 。lao sheng chang ku ku ,yu jiu ku zhun zhun 。
    wan sui duo cui liu ,xian qiu kui da chun 。yan qian nian shao ke ,mo fu xi shi ren 。

    【zhu shi 】:

    qi :

    ①mu ming 。gou (gǒu)qi 。la xie guan mu 。《shi jing ·xiao ya ·di du 》:“zhi (zhì)bi bei shan ,yan cai ji qi 。”(zhi :deng gao 。yan :gou shou ci 。)du fu 《bing che hang 》:“qian cun mo la sheng jing qi 。”(jing :jing ji 。)②qi liu ,ye jiao “gong pi liu ”。《shi jing ·zheng feng ·jiang zhong zi 》:“mo she wo shu qi 。”③zhou chao zhu hou guo ming ,zai jin he na sheng qi xian jing 。

    qi zi :

    yu zhi ren cai ,yin qi 、zi jie mei mu ,gu chen 。《jin shu ·liu ji liu yun chuan 》:“guan fu liu ji 、liu yun ,shi jing heng zhi ~~。”

    zi :

    ①yi chong shu mu 。《yan tie lun ·ben yi 》:“jiang na zhi nan zi zhu jian 。”②mu jiang 。《meng zi ·jin xin xia 》:“zi 、jiang 、lun 、yu ,neng yu ren gui ju ,bu neng shi ren qiao 。”③yin shu de diao ban 。hou fan zhi zhi ban yin shua 。④gu xiang 。liu zong yuan 《wen huang li 》:“xiang qin he shi yi lai ci ,ling wo sheng xin yi sang zi 。”

    mo :

    ①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu 。”②fu ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”。《shang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”。《shi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai 。”④tong “wu ”。bu yao 。《gu shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi 。《guan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye 。”⑥yu qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”

    wei :

    (yi )①shi qu ;diu shi 。《han fei zi ·nan san 》:“ji huan gong yin jiu zui ,wei ji guan 。”《huai na zi ·yuan dao 》:“yu zhi qu shi ye ,lv wei er fu qu ,guan gua er fu gu 。”(lv :xie 。guan :mao 。)②wei lou ;hu lve 。《han fei zi ·you du 》:“xing guo bu bi da chen ,shang shan bu wei pi fu 。”③wei shi ;wei lou de dong xi 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“ci zhi you bu neng she wei bu que ,qiao xian jin neng 。”(que :que shi 。)④she qi 。gu yi 《zhi an ce 》:“shang jun wei li yi 。”(shang jun :zhi shang yang 。)⑤wei liu ;liu gei 。《shi ji ·han chang ru lie chuan 》:“xiong di bu neng xiang jiao ,nai wei tai hou wei you 。” ⑥qian dai wei liu de feng qi 、feng ge deng 。wang shi zhen 《yi yuan zhi yan 》juan si :“lu (zhao lin )、jia (bin wang )、wang (bo )、yang (jiong ),hao chen si jie ,ci zhi hua mi ,gu yan chen 、sui zhi wei ,pian pian yi xiang ,lao jing chao ran sheng zhi 。”⑦te zhi si zhe liu xia de 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“shen zhui xian di wei zhao 。”(zhui :zhui nian 。)⑧sheng xia 。cao cao 《hao li hang 》:“sheng min bai wei yi 。”《han shu ·shi huo zhi shang 》:“de you wei li ,min you yu li 。”⑨chao tuo 。gu yi 《鵩diao fu 》:“zhi ren wei wu xi ,du yu dao ju 。”⑩pai xie 。《na shi ·liang yu zhang wang zeng chuan 》:“chang gai sui hou ,wen xun lin chuan wang hong ,chu zhi zhong ge ,deng hong yang che ci wei fen er chu 。”(11)zhui ;la 。liu xiang 《jiu tan ·sai gu 》:“mu miao miao er wei qi 。”(qi :yan lei 。) (er )wèi ①gei yu ;zeng song 。《shi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“gong zi wen zhi ,wang qing ,yu hou wei zhi 。”②te zhi kui zeng 。gu le fu 《yin ma chang cheng ku hang 》:“ke cong yuan fang lai ,wei wo shuang li yu 。”③song da 。《san guo yan yi 》di san shi san hui :“biao ran ji yan ,xian qian ren yi shu wei tan 。”④zhi song hang 。《shang jun shu ·hua ce 》:“jiang guo zhi min ,fu wei ji zi ,xiong wei ji di ,qi wei ji fu ,jie yue :‘bu de ,mo fan !’”(de :zhi li gong qu sheng 。mo :tong “wu ”。)

    yong :

    ①shi yong 。《shi jing ·da ya ·gong liu 》: “zhi shi yu lao ,zhuo zhi yong pao (páo)。”(shi :zhu 。lao :chu juan 。pao :piao hu lu 。ci zhi yong hu lu zuo de piao 。)②ren yong ;cai yong 。《shi jing ·xiao ya ·shi yue zhi jiao 》:“si guo mo zheng ,bu yong ji liang 。”(si guo :zhi tian xia 。mo zheng :mo shan zheng 。)《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“qin yong li si mou 。”(mou :ji ce 。)③shi hang ;zuo 。《meng zi ·gao zi shang 》:“ze fan ke yi de sheng zhe ,he bu yong ye ?”④zi cai ;qian cai 。《xun zi · tian lun 》:“jiang ben er jie yong 。”⑤yong tu ;yong chu 。《lun yu ·xue er 》:“li zhi yong ,he wei gui 。”li bai 《jiang jin jiu 》:“tian sheng wo cai bi you yong 。”⑥xu yao 。《lv shi chun qiu ·qiu ren 》:“e yong tian xia ?”(e wū:he 。)⑦jie ci 。yin jin dong zuo hang wei lai yi shi xian de ping jie huo she ji de dui xiang 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“wu wen yong xia bian yi zhe ,wei wen bian yu yi zhe ye 。”(xia :zhi zhong yuan ge guo 。yi :zhi si fang shao shu min zu 。)《shi ji ·xiong nu lie chuan 》:“chan yu ji de xi hou ……yong ji zi qi zhi 。”(xi hou :zhi zhao xin 。)⑧jie ci 。yin jin dong zuo hang wei lai yi shi xian de yuan you 。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“guo ji cu zhan ,he yong bu jian ?”(cu :jin ;wan quan 。zhan :duan jue 。he yong :he yi ;yin wei shen me 。jian :cha 。)《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“er zhi shu jian duan ,sui yong chang jue 。”[yong shi ]zhi zheng ;zhang quan 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“zhao tai hou xin yong shi 。”

    chu :

    ①ge cao 。《han shu ·zhao chong guo chuan 》:“chu mu tian zhong 。”②wei sheng chu de cao 。《zhuang zi ·lie yu kou 》:“zi jian fu xi niu hu ?yi yi wen xiu ,shi yi chu shu 。”③yong cao wei sheng chu 。《zhou li ·de guan ·chong ren 》:“ji yu lao ,chu zhi san yue 。”(ji :shuan 。lao :lan juan 。)[chu huan ]jia chu 。《zhuang zi ·ji wu lun 》:“min shi chu huan ,mi lu shi jian 。”(jian :dong wu suo chi de cao 。)

    rao :

    ①chai cao 。《guan zi ·qing chong jia 》:“ze shi nong fu de ju zhuang er mai ji chu rao 。”(chu :cao 。)②da chai 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“wen wang zhi you fang qi shi li ,chu rao zhe wang yan ,zhi tu zhe wang yan 。”③da chai de ren 。《shi jing ·da ya ·ban 》:“xian min you yan ,xun yu chu rao 。”

    bu :

    (yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)

    xun :

    ①xun wen ;zheng qiu yi jian 。《zuo chuan ·cheng gong shi san nian 》:“qin da fu bu xun yu wo gua jun ,shan ji zheng meng 。”②mou hua ;kao cha 。bai ju yi 《yu yuan jiu shu 》:“mei yu ren yan ,duo xun shi wu 。”