• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 圉人畏誚仍相惑,此馬無良空有力。

    “圉人畏誚仍相惑,此馬無良空有力。”詩句出處:《望雲騅馬歌》;是唐朝詩人元稹的作品。

    憶昔先皇幸蜀時,八馬入谷七馬疲。肉綻筋攣四蹄脫,
    七馬死盡無馬騎。天子蒙塵天雨泣,巉巖道路淋漓濕。
    崢嶸白草眇難期,謥洞黃泉安可入。朱泚圍兵抽未盡,
    懷光寇騎追行及。嬪娥相顧倚樹啼,鵷鷺無聲仰天立。
    圉人初進望雲騅,彩色憔悴眾馬欺。上前噴吼如有意,
    耳尖卓立節踠奇。君王試遣回胸臆,撮骨鋸牙駢兩肋。
    蹄懸四跼腦顆方,胯聳三山尾株直。圉人畏誚仍相惑,
    此馬無良空有力。頻頻嚙掣轡難施,往往跳趫鞍不得。
    色沮聲悲仰天訴,天不遣言君未識。亞身受取白玉羈,
    開口銜將紫金勒。君王自此方敢騎,似遇良臣久淒惻。
    龍騰魚鱉啅然驚,驥肦驢騾少顏色。七聖心迷運方厄,
    五丁力盡路猶窄。橐它山上斧刃堆,望秦嶺下錐頭石。
    五六百裡真符縣,八十四盤青山驛。掣開流電有輝光,
    突過浮雲無朕跡。地平險盡施黃屋,九九屬車十二纛。
    齊映前導引騅頭,嚴震迎號抱騅足。路旁垂白天寶民,
    望騅禮拜見騅哭。皆言玄宗當時無此馬,不免騎騾來幸蜀。
    雄雄猛將李令公,收城殺賊豺狼空。天旋地轉日再中,
    天子卻坐明光宮。朝廷無事忘征戰,校獵朝回暮球宴。
    禦馬齊登擬用槽,君王自試宣徽殿。圉人還進望雲騅,
    性強步闊無方便。分騣擺杖頭太高,擘肘回頭項難轉。
    人人共惡難回跋,潛遣飛龍減芻秣。銀鞍繡韂不復施,
    空盡天年禦槽活。當時鄒諺已有言,莫倚功高浪開闊。
    登山縱似望雲騅,平地須饒紅叱撥。長安三月花垂草,
    果下翩翩紫騮好。千官暖熱李令閑,百馬生獰望雲老。
    望雲騅,爾之種類世世奇。當時項王乘爾祖,
    分配英豪稱霸主。爾身今日逢聖人,從幸巴渝歸入秦。
    功成事遂身退天之道,何必隨群逐隊到死蹋紅塵。
    望雲騅,用與不用各有時,爾勿悲。

    【註釋】:

    圉:

    ①監獄。《銀雀山漢墓竹簡·尉繚子·將理》:“今夫烓者,小圉不下十數。”(烓:同“蒟”。指拘系。)《說文》:“圉,囹圄,所以拘罪人。”②養馬。《左傳·僖公二十八年》:“不有行者,誰捍(hàn)牧圉?”(行者:出征的人。捍:同“捍”。)③邊陲。《左傳·隱公十一年》:“不唯許國之為,亦聊以固吾圉也。”(唯:僅。)④通“禦(禦yù)”。抵禦。《莊子·繕性》:“其來不可圉。”⑤養馬的人。《左傳·昭公七年》:“馬有圉,牛有牧。”(牧:放牛的人。)⑥樂器名。 同“”。《詩經·周頌·有瞽》:“鞉磬柷圉。”

    畏:

    ①恐懼;害怕。《史記·廉頗藺相如列傳》:“趙王畏秦,欲毋行。”②憂慮;擔心。《史記 ·項羽本紀》:“今卒少惰矣,秦兵日益,臣為君畏之!”③嚇唬;使害怕。《韓非子·忠孝》:“又且畏之以罰,然後不敢退。”④敬服。《論語·子罕》:“後生可畏,焉知來者之不如今也?”⑤通“隈”。弓的彎曲處。《周禮·考工記· 弓人》:“夫角之中,恒當弓之畏。”⑥通“威(wēi)”。威嚴。《韓非子·主道》:“其行罰也,畏乎如雷霆。”

    誚:

    ①責備。《呂氏春秋·疑似》:“丈人歸,酒醒而誚其子。”②譏嘲。劉知幾《史通·雜說中》:“而子奈何妄加譏誚哉!”③副詞。相當於“完全”、“簡直”。葛長庚《永遇樂》:“回首誚如夢裡。”

    仍:

    ①沿襲;依照。《論語·先進》:“仍舊貫,如之何? 何必改作?”(舊貫:舊例。如之何:怎麼樣。)《後漢書·後紀序》:“漢仍其謬,知患莫改。”(患:禍患。)②相隨;接續。《楚辭·九章·悲回風》:“觀炎氣之相仍兮,窺煙液之所積。”③屢;頻繁。《後漢書·元帝紀》:“百姓仍遭兇阨,無以相振。”④副詞。仍然。白居易《洛橋寒食日作,十韻》:“宿醉頭仍重,晨遊眼乍明。”(宿:隔夜。乍:忽然。)⑤因而;於是。《史記·淮南衡山列傳》:“仍父子再亡國,各不終其身。”《南史·宗武帝紀》:“初,帝平齊,仍有定關洛意。”[仍仍]不得志的樣子。《淮南子·精神》:“乃始仍仍然知其盆瓴之足羞也。”(乃始:於是。)

    相:

    (一)①互相;相互。《左傳·隱公元年》:“不及黃泉,無相見也。”②遞相;一方對另一方有所動作。《呂氏春秋·疑似》:“為高葆禱於璐,置鼓其上,遠近相聞。”③質地;實質。劉峻《辯命論》:“昔之玉質金相,英髦秀達,皆擯斥於當年,韞(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊傑。韞:藏。)[相對]相向。元稹《與李十二夜飲》:“寒夜燈前賴酒壺,與君相對興(xìng)猶孤。”(二)xiàng ①察看;仔細看。《詩經·大雅·公劉》:“相其陰陽,觀其流泉。”②占視。迷信者看外形而斷定人與事的吉兇禍福。《荀子·非相》:“相人之形狀顏色,而知其吉兇妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相雖善而心術惡。”④輔佐;扶助。《論語·季氏》:“今由與求也,相夫子。”⑤官名。1. 輔佐君主掌管國事的最高官吏。《史記·魏世傢》:“傢貧則思良妻,國亂則思賢相。”2.漢代另指諸侯國的實際執政者,地位相當於郡太守。《後漢書·張衡傳》:“永和初,出為河間相。”又使為相。《續資治通鑒長編·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彥博、富弼,意甚自得。”⑥司儀贊禮者。《淮南子·主術》:“口能言而行人稱辭,足能行而相者先導。”(行人:古時的外交官。)⑦選擇。王實甫《西廂記》第五本第四折:“自古相女配夫,新狀元花生滿路。”

    惑:

    ①迷亂;昏亂。《左傳·昭公元年》:“淫溺惑亂之所生也。”《孫子·謀攻》:“不知三軍之事,而同三軍之政,則軍士惑矣。”②迷亂;迷惑。韓愈《師說》:“人非生而知之者,孰能無惑?”《論語·為政》:“四十而不惑。”③使迷惑。駱賓王《為徐敬業討武曌(zhào)檄》:“掩袖工讒,狐媚偏能惑主。”(工讒:善於用讒言害人。)

    此:

    ①代詞。這;這個。《孟子·公孫醜下》:“彼一時,此一時也。”《禮記·禮運》:“此之謂大同。”②這樣;這般。庾信《哀江南賦》:“天何為而此醉。”③副詞。乃;則。《後漢書·黃瓊傳》:“必待堯舜之君,此為志士終無時矣。”

    無:

    ①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復疑無路。”②副詞。表示否定,相當於“不”。《商君書·農戰》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當於“無論”、“不論”。《詩經·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁。”④通“毋”。不要。《古詩源·箜篌引》:“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當奈公何!”⑤非;不是。《管子·形勢》:“則國非其國,而民無其民也。”⑥語氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”

    良:

    ①善良;賢良。《禮記·禮運》:“父慈、子孝、兄良、弟弟(tì)。”(弟:同“悌”。友愛。)《後漢書·左雄傳》:“民所以安而無怨者,政平吏良也。”(平:安定。)②善良、賢良的人。張衡《思玄賦》:“尚前良之遺風兮。”(尚:崇尚。)③優良;精美。《孟子·滕文公下》:“天下之良工也。”④副詞。1.的確;果然。《漢書·李尋傳》:“良有不得已,可賜以財貨,不可私以官位。”《史記·趙世傢》:“諸將以為趙氏孤兒良已死。”2. 甚;很。《漢書·馮唐傳》:“上既聞廉頗、李牧為人,良悅。”[良人]1.婦女稱丈夫。《孟子·離婁下》:“良人者,所仰望而終身也。”2.善良的人。韓愈《原毀》:“是足為良人矣。”(是:這就。)3.有才能的人。《詩經·秦風·黃鳥》:“彼蒼者天,殲我良人。”

    空:

    (一)①空虛;什麼也沒有。《韓非子·初見秦》:“囷倉空虛。”宋玉《風賦》:“空穴來風。”王維《鹿砦》:“空山不見人。”②不實;空泛。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦貪,負其強,以空言求璧。”③白白地。《漢書·匈奴傳》:“兵不空出。”④天空;空中。李白《送孟浩然之廣陵》:“孤帆遠影碧空盡。”⑤佛教用語。佛教認為一切事物的現象並無實體,都是空的。《般若心經》:“色即是空,空即是色。”(色:指物質現象。) (二)kǒng 孔;洞穴。《周禮· 考工記·函人》:“眡(shì)其鉆空。”(眡:視。)《史記·五帝本紀》:“舜穿井為匿空旁出。”(三)kòng ①窮困。《詩經·小雅·節南山》:“不宜空我師。”(空:用如使動,使……窮困。師:眾;眾人。)《論語·先進》:“回也其庶乎,屢空。”(回:顏回。庶:庶幾;差不多。)②缺少。《法言·問神》:“昔之說《書》者序以百,而《酒誥》之篇俄空焉。”(《酒誥》:《尚書》中的篇名。)白居易《春憶二林寺舊遊》:“最慚僧社題橋處,十八人名空一人。”③間隙;空子。《三國志·吳書·周魴傳》:“看伺空隙,欲復為亂。”④閑著;未被利用的。《史記·蕭相國世傢》:“上林中多空地。”(上林:苑囿名。)《論衡·命義》:“伯牛空居,而遭惡疾。”(伯牛:冉耕,字伯牛。空居:閑居在傢。)

    有:

    (一)①與“無”相對。1. 表示占有、具有、領有。《論語·公冶長》:“陳文子有馬十乘(shèng)。”(乘:四匹。)諸葛亮《草廬對》:“孫權據有江東。”2.表示存在。曹丕《雜詩》:“西北有浮雲,亭亭如車蓋。”3. 表示發生。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“天下有變,則命一上將將荊州之軍以向宛、洛。”②豐收。儲光羲《觀競渡》:“能令秋大有,鼓吹遠相催。”③表示不定指。跟“某”相近。李白《菩薩蠻》:“暝色入高樓,有人樓上愁。”④助詞。1. 多用於朝代名稱的前面。《詩經·大雅·文王》:“有周不顯,帝命不時。”2. 用於形容詞前面。《詩經·鄭風·女曰雞鳴》:“明星有爛。”(爛:燦爛。) (二)yòu 通“又”。用於整數與零數之間。《論語·為政》:“吾十有五而志於學。”《史記·秦始皇本紀》:“三十有七年,親巡天下。”

    力:

    ①力氣,力量。《孟子·告子下》:“有人於此,力不能勝一匹雛,則為無力人矣。”《孟子·梁惠王上》:“吾力足以舉百鈞。”②能力;才能。《論語·季氏》:“陳力就列,不能者止。”元結《上〈時議三篇〉表》:“百姓勞苦,力用不足。”③權力;勢力;威力。賈誼《新書·藩疆》:“欲天下之治安,天子之無憂,莫如眾建諸侯而少其力;力小則易使以義。”《孟子·公孫醜上》:“以力服人者,非心服也。”④功勞。《禮記· 夏官·司勛》:“治功曰力,戰功曰多。”⑤功效。《左傳·昭公十一年》:“且譬之於天,其有五材,而將用之,力盡而敝之。”(五材:金、木、水、火、土。)⑥勞役;力役。《孟子·盡心下》:“有佈縷之征,粟米之征,力役之征。”《國語·魯語下》:“任力以夫,而議其老幼。”也指役使。范仲淹《張公神道碑》:“公請增長堤二百裡,旁錮巨石為十闥,以疏其橫流,舍(shè)役伍於堤上,不力一民,而日廣月高。”(闥:門,指閘。舍:止宿。)⑦努力;盡力;竭力。《後漢書· 桓帝紀》:“自忠賢力爭,屢折奸鋒,雖願依斟流彘亦不可得已。”(斟:夏太康被羿逐所居處;彘:周厲王流放處。)杜甫《往在》:“冗官各復業,土著還力農。”《呂氏春秋·上農》:“若民不力田,墨乃傢畜。”(墨:通“沒”。沒收。)⑧甚;厲害。《漢書·汲黯傳》:“今病力,不能任郡事。”


  • 圉人畏诮仍相惑,此马无良空有力。

    “圉人畏诮仍相惑,此马无良空有力。”诗句出处:《望云骓马歌》;是唐朝诗人元稹的作品。

    忆昔先皇幸蜀时,八马入谷七马疲。肉绽筋挛四蹄脱,
    七马死尽无马骑。天子蒙尘天雨泣,巉岩道路淋漓湿。
    峥嵘白草眇难期,謥洞黄泉安可入。朱泚围兵抽未尽,
    怀光寇骑追行及。嫔娥相顾倚树啼,鹓鹭无声仰天立。
    圉人初进望云骓,彩色憔悴众马欺。上前喷吼如有意,
    耳尖卓立节踠奇。君王试遣回胸臆,撮骨锯牙骈两肋。
    蹄悬四跼脑颗方,胯耸三山尾株直。圉人畏诮仍相惑,
    此马无良空有力。频频啮掣辔难施,往往跳趫鞍不得。
    色沮声悲仰天诉,天不遣言君未识。亚身受取白玉羁,
    开口衔将紫金勒。君王自此方敢骑,似遇良臣久凄恻。
    龙腾鱼鳖啅然惊,骥肦驴骡少颜色。七圣心迷运方厄,
    五丁力尽路犹窄。橐它山上斧刃堆,望秦岭下锥头石。
    五六百里真符县,八十四盘青山驿。掣开流电有辉光,
    突过浮云无朕迹。地平险尽施黄屋,九九属车十二纛。
    齐映前导引骓头,严震迎号抱骓足。路旁垂白天宝民,
    望骓礼拜见骓哭。皆言玄宗当时无此马,不免骑骡来幸蜀。
    雄雄猛将李令公,收城杀贼豺狼空。天旋地转日再中,
    天子却坐明光宫。朝廷无事忘征战,校猎朝回暮球宴。
    御马齐登拟用槽,君王自试宣徽殿。圉人还进望云骓,
    性强步阔无方便。分騣摆杖头太高,擘肘回头项难转。
    人人共恶难回跋,潜遣飞龙减刍秣。银鞍绣韂不复施,
    空尽天年御槽活。当时邹谚已有言,莫倚功高浪开阔。
    登山纵似望云骓,平地须饶红叱拨。长安三月花垂草,
    果下翩翩紫骝好。千官暖热李令闲,百马生狞望云老。
    望云骓,尔之种类世世奇。当时项王乘尔祖,
    分配英豪称霸主。尔身今日逢圣人,从幸巴渝归入秦。
    功成事遂身退天之道,何必随群逐队到死蹋红尘。
    望云骓,用与不用各有时,尔勿悲。

    【注释】:

    圉:

    ①监狱。《银雀山汉墓竹简·尉缭子·将理》:“今夫烓者,小圉不下十数。”(烓:同“蒟”。指拘系。)《说文》:“圉,囹圄,所以拘罪人。”②养马。《左传·僖公二十八年》:“不有行者,谁扞(hàn)牧圉?”(行者:出征的人。扞:同“捍”。)③边陲。《左传·隐公十一年》:“不唯许国之为,亦聊以固吾圉也。”(唯:仅。)④通“禦(御yù)”。抵御。《庄子·缮性》:“其来不可圉。”⑤养马的人。《左传·昭公七年》:“马有圉,牛有牧。”(牧:放牛的人。)⑥乐器名。 同“”。《诗经·周颂·有瞽》:“鞉磬柷圉。”

    畏:

    ①恐惧;害怕。《史记·廉颇蔺相如列传》:“赵王畏秦,欲毋行。”②忧虑;担心。《史记 ·项羽本纪》:“今卒少惰矣,秦兵日益,臣为君畏之!”③吓唬;使害怕。《韩非子·忠孝》:“又且畏之以罚,然后不敢退。”④敬服。《论语·子罕》:“后生可畏,焉知来者之不如今也?”⑤通“隈”。弓的弯曲处。《周礼·考工记· 弓人》:“夫角之中,恒当弓之畏。”⑥通“威(wēi)”。威严。《韩非子·主道》:“其行罚也,畏乎如雷霆。”

    诮:

    ①责备。《吕氏春秋·疑似》:“丈人归,酒醒而诮其子。”②讥嘲。刘知几《史通·杂说中》:“而子奈何妄加讥诮哉!”③副词。相当于“完全”、“简直”。葛长庚《永遇乐》:“回首诮如梦里。”

    仍:

    ①沿袭;依照。《论语·先进》:“仍旧贯,如之何? 何必改作?”(旧贯:旧例。如之何:怎么样。)《后汉书·后纪序》:“汉仍其谬,知患莫改。”(患:祸患。)②相随;接续。《楚辞·九章·悲回风》:“观炎气之相仍兮,窥烟液之所积。”③屡;频繁。《后汉书·元帝纪》:“百姓仍遭凶阨,无以相振。”④副词。仍然。白居易《洛桥寒食日作,十韵》:“宿醉头仍重,晨游眼乍明。”(宿:隔夜。乍:忽然。)⑤因而;于是。《史记·淮南衡山列传》:“仍父子再亡国,各不终其身。”《南史·宗武帝纪》:“初,帝平齐,仍有定关洛意。”[仍仍]不得志的样子。《淮南子·精神》:“乃始仍仍然知其盆瓴之足羞也。”(乃始:于是。)

    相:

    (一)①互相;相互。《左传·隐公元年》:“不及黄泉,无相见也。”②递相;一方对另一方有所动作。《吕氏春秋·疑似》:“为高葆祷于璐,置鼓其上,远近相闻。”③质地;实质。刘峻《辩命论》:“昔之玉质金相,英髦秀达,皆摈斥于当年,韫(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊杰。韫:藏。)[相对]相向。元稹《与李十二夜饮》:“寒夜灯前赖酒壶,与君相对兴(xìng)犹孤。”(二)xiàng ①察看;仔细看。《诗经·大雅·公刘》:“相其阴阳,观其流泉。”②占视。迷信者看外形而断定人与事的吉凶祸福。《荀子·非相》:“相人之形状颜色,而知其吉凶妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相虽善而心术恶。”④辅佐;扶助。《论语·季氏》:“今由与求也,相夫子。”⑤官名。1. 辅佐君主掌管国事的最高官吏。《史记·魏世家》:“家贫则思良妻,国乱则思贤相。”2.汉代另指诸侯国的实际执政者,地位相当于郡太守。《后汉书·张衡传》:“永和初,出为河间相。”又使为相。《续资治通鉴长编·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彦博、富弼,意甚自得。”⑥司仪赞礼者。《淮南子·主术》:“口能言而行人称辞,足能行而相者先导。”(行人:古时的外交官。)⑦选择。王实甫《西厢记》第五本第四折:“自古相女配夫,新状元花生满路。”

    惑:

    ①迷乱;昏乱。《左传·昭公元年》:“淫溺惑乱之所生也。”《孙子·谋攻》:“不知三军之事,而同三军之政,则军士惑矣。”②迷乱;迷惑。韩愈《师说》:“人非生而知之者,孰能无惑?”《论语·为政》:“四十而不惑。”③使迷惑。骆宾王《为徐敬业讨武曌(zhào)檄》:“掩袖工谗,狐媚偏能惑主。”(工谗:善于用谗言害人。)

    此:

    ①代词。这;这个。《孟子·公孙丑下》:“彼一时,此一时也。”《礼记·礼运》:“此之谓大同。”②这样;这般。庾信《哀江南赋》:“天何为而此醉。”③副词。乃;则。《后汉书·黄琼传》:“必待尧舜之君,此为志士终无时矣。”

    无:

    ①没有。跟“有”相对。陆游《游山西村》:“山重水复疑无路。”②副词。表示否定,相当于“不”。《商君书·农战》:“民以此为教,则粟焉得无少,而兵焉得弱也?”③连词。表示条件,相当于“无论”、“不论”。《诗经·鲁颂·沣水》:“不小不大,从公于迈。”④通“毋”。不要。《古诗源·箜篌引》:“公无渡河,公竟渡河。堕河而死,当奈公何!”⑤非;不是。《管子·形势》:“则国非其国,而民无其民也。”⑥语气词。用于疑问句末,表示疑问,相当于“否”。白居易《问刘十九》:“晚来天欲雪,能饮一杯无?”

    良:

    ①善良;贤良。《礼记·礼运》:“父慈、子孝、兄良、弟弟(tì)。”(弟:同“悌”。友爱。)《后汉书·左雄传》:“民所以安而无怨者,政平吏良也。”(平:安定。)②善良、贤良的人。张衡《思玄赋》:“尚前良之遗风兮。”(尚:崇尚。)③优良;精美。《孟子·滕文公下》:“天下之良工也。”④副词。1.的确;果然。《汉书·李寻传》:“良有不得已,可赐以财货,不可私以官位。”《史记·赵世家》:“诸将以为赵氏孤儿良已死。”2. 甚;很。《汉书·冯唐传》:“上既闻廉颇、李牧为人,良悦。”[良人]1.妇女称丈夫。《孟子·离娄下》:“良人者,所仰望而终身也。”2.善良的人。韩愈《原毁》:“是足为良人矣。”(是:这就。)3.有才能的人。《诗经·秦风·黄鸟》:“彼苍者天,歼我良人。”

    空:

    (一)①空虚;什么也没有。《韩非子·初见秦》:“囷仓空虚。”宋玉《风赋》:“空穴来风。”王维《鹿砦》:“空山不见人。”②不实;空泛。《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦贪,负其强,以空言求璧。”③白白地。《汉书·匈奴传》:“兵不空出。”④天空;空中。李白《送孟浩然之广陵》:“孤帆远影碧空尽。”⑤佛教用语。佛教认为一切事物的现象并无实体,都是空的。《般若心经》:“色即是空,空即是色。”(色:指物质现象。) (二)kǒng 孔;洞穴。《周礼· 考工记·函人》:“眡(shì)其钻空。”(眡:视。)《史记·五帝本纪》:“舜穿井为匿空旁出。”(三)kòng ①穷困。《诗经·小雅·节南山》:“不宜空我师。”(空:用如使动,使……穷困。师:众;众人。)《论语·先进》:“回也其庶乎,屡空。”(回:颜回。庶:庶几;差不多。)②缺少。《法言·问神》:“昔之说《书》者序以百,而《酒诰》之篇俄空焉。”(《酒诰》:《尚书》中的篇名。)白居易《春忆二林寺旧游》:“最惭僧社题桥处,十八人名空一人。”③间隙;空子。《三国志·吴书·周鲂传》:“看伺空隙,欲复为乱。”④闲着;未被利用的。《史记·萧相国世家》:“上林中多空地。”(上林:苑囿名。)《论衡·命义》:“伯牛空居,而遭恶疾。”(伯牛:冉耕,字伯牛。空居:闲居在家。)

    有:

    (一)①与“无”相对。1. 表示占有、具有、领有。《论语·公冶长》:“陈文子有马十乘(shèng)。”(乘:四匹。)诸葛亮《草庐对》:“孙权据有江东。”2.表示存在。曹丕《杂诗》:“西北有浮云,亭亭如车盖。”3. 表示发生。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“天下有变,则命一上将将荆州之军以向宛、洛。”②丰收。储光羲《观竞渡》:“能令秋大有,鼓吹远相催。”③表示不定指。跟“某”相近。李白《菩萨蛮》:“暝色入高楼,有人楼上愁。”④助词。1. 多用于朝代名称的前面。《诗经·大雅·文王》:“有周不显,帝命不时。”2. 用于形容词前面。《诗经·郑风·女曰鸡鸣》:“明星有烂。”(烂:灿烂。) (二)yòu 通“又”。用于整数与零数之间。《论语·为政》:“吾十有五而志于学。”《史记·秦始皇本纪》:“三十有七年,亲巡天下。”

    力:

    ①力气,力量。《孟子·告子下》:“有人于此,力不能胜一匹雏,则为无力人矣。”《孟子·梁惠王上》:“吾力足以举百钧。”②能力;才能。《论语·季氏》:“陈力就列,不能者止。”元结《上〈时议三篇〉表》:“百姓劳苦,力用不足。”③权力;势力;威力。贾谊《新书·藩疆》:“欲天下之治安,天子之无忧,莫如众建诸侯而少其力;力小则易使以义。”《孟子·公孙丑上》:“以力服人者,非心服也。”④功劳。《礼记· 夏官·司勋》:“治功曰力,战功曰多。”⑤功效。《左传·昭公十一年》:“且譬之于天,其有五材,而将用之,力尽而敝之。”(五材:金、木、水、火、土。)⑥劳役;力役。《孟子·尽心下》:“有布缕之征,粟米之征,力役之征。”《国语·鲁语下》:“任力以夫,而议其老幼。”也指役使。范仲淹《张公神道碑》:“公请增长堤二百里,旁锢巨石为十闼,以疏其横流,舍(shè)役伍于堤上,不力一民,而日广月高。”(闼:门,指闸。舍:止宿。)⑦努力;尽力;竭力。《后汉书· 桓帝纪》:“自忠贤力争,屡折奸锋,虽愿依斟流彘亦不可得已。”(斟:夏太康被羿逐所居处;彘:周厉王流放处。)杜甫《往在》:“冗官各复业,土著还力农。”《吕氏春秋·上农》:“若民不力田,墨乃家畜。”(墨:通“没”。没收。)⑧甚;厉害。《汉书·汲黯传》:“今病力,不能任郡事。”


  • yu ren wei qiao reng xiang huo ,ci ma mo liang kong you li 。

    “yu ren wei qiao reng xiang huo ,ci ma mo liang kong you li 。”shi gou chu chu :《wang yun zhui ma ge 》;shi tang chao shi ren yuan zhen de zuo pin 。

    yi xi xian huang xing shu shi ,ba ma ru gu qi ma pi 。rou zhan jin luan si ti tuo ,
    qi ma si jin mo ma ji 。tian zi meng chen tian yu qi ,chan yan dao lu lin li shi 。
    zheng rong bai cao miao nan ji ,cong dong huang quan an ke ru 。zhu ci wei bing chou wei jin ,
    huai guang kou ji zhui hang ji 。pin e xiang gu yi shu ti ,yuan lu mo sheng yang tian li 。
    yu ren chu jin wang yun zhui ,cai se qiao cui zhong ma qi 。shang qian pen hou ru you yi ,
    er jian zhuo li jie wan ji 。jun wang shi qian hui xiong yi ,cuo gu ju ya pian liang le 。
    ti xuan si 跼nao ke fang ,kua song san shan wei zhu zhi 。yu ren wei qiao reng xiang huo ,
    ci ma mo liang kong you li 。pin pin nie che pei nan shi ,wang wang tiao chao an bu de 。
    se ju sheng bei yang tian su ,tian bu qian yan jun wei shi 。ya shen shou qu bai yu ji ,
    kai kou xian jiang zi jin le 。jun wang zi ci fang gan ji ,shi yu liang chen jiu qi ce 。
    long teng yu bie zhao ran jing ,ji ban lv luo shao yan se 。qi sheng xin mi yun fang e ,
    wu ding li jin lu you zhai 。tuo ta shan shang fu ren dui ,wang qin ling xia zhui tou dan 。
    wu liu bai li zhen fu xian ,ba shi si pan qing shan yi 。che kai liu dian you hui guang ,
    tu guo fu yun mo zhen ji 。de ping xian jin shi huang wu ,jiu jiu shu che shi er dao 。
    ji ying qian dao yin zhui tou ,yan zhen ying hao bao zhui zu 。lu pang chui bai tian bao min ,
    wang zhui li bai jian zhui ku 。jie yan xuan zong dang shi mo ci ma ,bu mian ji luo lai xing shu 。
    xiong xiong meng jiang li ling gong ,shou cheng sha zei chai lang kong 。tian xuan de zhuai ri zai zhong ,
    tian zi que zuo ming guang gong 。chao ting mo shi wang zheng zhan ,jiao lie chao hui mu qiu yan 。
    yu ma ji deng ni yong cao ,jun wang zi shi xuan hui dian 。yu ren hai jin wang yun zhui ,
    xing jiang bu kuo mo fang bian 。fen zong bai zhang tou tai gao ,bo zhou hui tou xiang nan zhuai 。
    ren ren gong e nan hui ba ,qian qian fei long jian chu mo 。yin an xiu chan bu fu shi ,
    kong jin tian nian yu cao huo 。dang shi ju yan yi you yan ,mo yi gong gao lang kai kuo 。
    deng shan zong shi wang yun zhui ,ping de xu rao gong chi bo 。chang an san yue hua chui cao ,
    guo xia pian pian zi liu hao 。qian guan nuan re li ling xian ,bai ma sheng ning wang yun lao 。
    wang yun zhui ,er zhi chong lei shi shi ji 。dang shi xiang wang cheng er zu ,
    fen pei ying hao chen ba zhu 。er shen jin ri feng sheng ren ,cong xing ba yu gui ru qin 。
    gong cheng shi sui shen tui tian zhi dao ,he bi sui qun zhu dui dao si ta gong chen 。
    wang yun zhui ,yong yu bu yong ge you shi ,er wu bei 。

    【zhu shi 】:

    yu :

    ①jian yu 。《yin qiao shan han mu zhu jian ·wei liao zi ·jiang li 》:“jin fu wei zhe ,xiao yu bu xia shi shu 。”(wei :tong “ju ”。zhi ju ji 。)《shui wen 》:“yu ,ling yu ,suo yi ju zui ren 。”②yang ma 。《zuo chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“bu you hang zhe ,shei gan (hàn)mu yu ?”(hang zhe :chu zheng de ren 。gan :tong “han ”。)③bian chui 。《zuo chuan ·yin gong shi yi nian 》:“bu wei hu guo zhi wei ,yi liao yi gu wu yu ye 。”(wei :jin 。)④tong “禦(yu yù)”。di yu 。《zhuang zi ·shan xing 》:“ji lai bu ke yu 。”⑤yang ma de ren 。《zuo chuan ·zhao gong qi nian 》:“ma you yu ,niu you mu 。”(mu :fang niu de ren 。)⑥le qi ming 。 tong “”。《shi jing ·zhou song ·you gu 》:“tao qing zhu yu 。”

    wei :

    ①kong ju ;hai pa 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“zhao wang wei qin ,yu wu hang 。”②you lv ;dan xin 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin cu shao duo yi ,qin bing ri yi ,chen wei jun wei zhi !”③he hu ;shi hai pa 。《han fei zi ·zhong xiao 》:“you ju wei zhi yi fa ,ran hou bu gan tui 。”④jing fu 。《lun yu ·zi han 》:“hou sheng ke wei ,yan zhi lai zhe zhi bu ru jin ye ?”⑤tong “wei ”。gong de wan qu chu 。《zhou li ·kao gong ji · gong ren 》:“fu jiao zhi zhong ,heng dang gong zhi wei 。”⑥tong “wei (wēi)”。wei yan 。《han fei zi ·zhu dao 》:“ji hang fa ye ,wei hu ru lei ting 。”

    qiao :

    ①ze bei 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“zhang ren gui ,jiu xing er qiao ji zi 。”②ji chao 。liu zhi ji 《shi tong ·za shui zhong 》:“er zi nai he wang jia ji qiao zai !”③fu ci 。xiang dang yu “wan quan ”、“jian zhi ”。ge chang geng 《yong yu le 》:“hui shou qiao ru meng li 。”

    reng :

    ①yan xi ;yi zhao 。《lun yu ·xian jin 》:“reng jiu guan ,ru zhi he ? he bi gai zuo ?”(jiu guan :jiu li 。ru zhi he :zen me yang 。)《hou han shu ·hou ji xu 》:“han reng ji miu ,zhi huan mo gai 。”(huan :huo huan 。)②xiang sui ;jie xu 。《chu ci ·jiu zhang ·bei hui feng 》:“guan yan qi zhi xiang reng xi ,kui yan ye zhi suo ji 。”③lv ;pin fan 。《hou han shu ·yuan di ji 》:“bai xing reng zao xiong 阨,mo yi xiang zhen 。”④fu ci 。reng ran 。bai ju yi 《luo qiao han shi ri zuo ,shi yun 》:“su zui tou reng chong ,chen you yan zha ming 。”(su :ge ye 。zha :hu ran 。)⑤yin er ;yu shi 。《shi ji ·huai na heng shan lie chuan 》:“reng fu zi zai wang guo ,ge bu zhong ji shen 。”《na shi ·zong wu di ji 》:“chu ,di ping ji ,reng you ding guan luo yi 。”[reng reng ]bu de zhi de yang zi 。《huai na zi ·jing shen 》:“nai shi reng reng ran zhi ji pen ling zhi zu xiu ye 。”(nai shi :yu shi 。)

    xiang :

    (yi )①hu xiang ;xiang hu 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“bu ji huang quan ,mo xiang jian ye 。”②di xiang ;yi fang dui ling yi fang you suo dong zuo 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“wei gao bao dao yu lu ,zhi gu ji shang ,yuan jin xiang wen 。”③zhi de ;shi zhi 。liu jun 《bian ming lun 》:“xi zhi yu zhi jin xiang ,ying mao xiu da ,jie bin chi yu dang nian ,yun (yùn)ji cai er mo yong 。”(mao :jun jie 。yun :cang 。)[xiang dui ]xiang xiang 。yuan zhen 《yu li shi er ye yin 》:“han ye deng qian lai jiu hu ,yu jun xiang dui xing (xìng)you gu 。”(er )xiàng ①cha kan ;zai xi kan 。《shi jing ·da ya ·gong liu 》:“xiang ji yin yang ,guan ji liu quan 。”②zhan shi 。mi xin zhe kan wai xing er duan ding ren yu shi de ji xiong huo fu 。《xun zi ·fei xiang 》:“xiang ren zhi xing zhuang yan se ,er zhi ji ji xiong yao xiang 。”③xiang mao ;xing mao 。《xun zi ·fei xiang 》:“xing xiang sui shan er xin shu e 。”④fu zuo ;fu zhu 。《lun yu ·ji shi 》:“jin you yu qiu ye ,xiang fu zi 。”⑤guan ming 。1. fu zuo jun zhu zhang guan guo shi de zui gao guan li 。《shi ji ·wei shi jia 》:“jia pin ze sai liang qi ,guo luan ze sai xian xiang 。”2.han dai ling zhi zhu hou guo de shi ji zhi zheng zhe ,de wei xiang dang yu jun tai shou 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“yong he chu ,chu wei he jian xiang 。”you shi wei xiang 。《xu zi zhi tong jian chang bian ·song ren zong zhi he er nian 》:“di xin xiang wen yan bo 、fu bi ,yi shen zi de 。”⑥si yi zan li zhe 。《huai na zi ·zhu shu 》:“kou neng yan er hang ren chen ci ,zu neng hang er xiang zhe xian dao 。”(hang ren :gu shi de wai jiao guan 。)⑦shua ze 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di wu ben di si she :“zi gu xiang nv pei fu ,xin zhuang yuan hua sheng man lu 。”

    huo :

    ①mi luan ;hun luan 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“yin ni huo luan zhi suo sheng ye 。”《sun zi ·mou gong 》:“bu zhi san jun zhi shi ,er tong san jun zhi zheng ,ze jun shi huo yi 。”②mi luan ;mi huo 。han yu 《shi shui 》:“ren fei sheng er zhi zhi zhe ,shu neng mo huo ?”《lun yu ·wei zheng 》:“si shi er bu huo 。”③shi mi huo 。jia bin wang 《wei xu jing ye tao wu zhao (zhào)xi 》:“yan xiu gong chan ,hu mei pian neng huo zhu 。”(gong chan :shan yu yong chan yan hai ren 。)

    ci :

    ①dai ci 。zhe ;zhe ge 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“bi yi shi ,ci yi shi ye 。”《li ji ·li yun 》:“ci zhi wei da tong 。”②zhe yang ;zhe ban 。yu xin 《ai jiang na fu 》:“tian he wei er ci zui 。”③fu ci 。nai ;ze 。《hou han shu ·huang qiong chuan 》:“bi dai yao shun zhi jun ,ci wei zhi shi zhong mo shi yi 。”

    mo :

    ①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu 。”②fu ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”。《shang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”。《shi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai 。”④tong “wu ”。bu yao 。《gu shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi 。《guan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye 。”⑥yu qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”

    liang :

    ①shan liang ;xian liang 。《li ji ·li yun 》:“fu ci 、zi xiao 、xiong liang 、di di (tì)。”(di :tong “ti ”。you ai 。)《hou han shu ·zuo xiong chuan 》:“min suo yi an er mo yuan zhe ,zheng ping li liang ye 。”(ping :an ding 。)②shan liang 、xian liang de ren 。zhang heng 《sai xuan fu 》:“shang qian liang zhi wei feng xi 。”(shang :chong shang 。)③you liang ;jing mei 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“tian xia zhi liang gong ye 。”④fu ci 。1.de que ;guo ran 。《han shu ·li xun chuan 》:“liang you bu de yi ,ke ci yi cai huo ,bu ke si yi guan wei 。”《shi ji ·zhao shi jia 》:“zhu jiang yi wei zhao shi gu er liang yi si 。”2. shen ;hen 。《han shu ·feng tang chuan 》:“shang ji wen lian po 、li mu wei ren ,liang yue 。”[liang ren ]1.fu nv chen zhang fu 。《meng zi ·li lou xia 》:“liang ren zhe ,suo yang wang er zhong shen ye 。”2.shan liang de ren 。han yu 《yuan hui 》:“shi zu wei liang ren yi 。”(shi :zhe jiu 。)3.you cai neng de ren 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“bi cang zhe tian ,jian wo liang ren 。”

    kong :

    (yi )①kong xu ;shen me ye mei you 。《han fei zi ·chu jian qin 》:“qun cang kong xu 。”song yu 《feng fu 》:“kong xue lai feng 。”wang wei 《lu zhai 》:“kong shan bu jian ren 。”②bu shi ;kong fan 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin tan ,fu ji jiang ,yi kong yan qiu bi 。”③bai bai de 。《han shu ·xiong nu chuan 》:“bing bu kong chu 。”④tian kong ;kong zhong 。li bai 《song meng hao ran zhi an ling 》:“gu fan yuan ying bi kong jin 。”⑤fo jiao yong yu 。fo jiao ren wei yi qie shi wu de xian xiang bing mo shi ti ,dou shi kong de 。《ban re xin jing 》:“se ji shi kong ,kong ji shi se 。”(se :zhi wu zhi xian xiang 。) (er )kǒng kong ;dong xue 。《zhou li · kao gong ji ·han ren 》:“shi (shì)ji zuan kong 。”(shi :shi 。)《shi ji ·wu di ben ji 》:“shun chuan jing wei ni kong pang chu 。”(san )kòng ①qiong kun 。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“bu yi kong wo shi 。”(kong :yong ru shi dong ,shi ……qiong kun 。shi :zhong ;zhong ren 。)《lun yu ·xian jin 》:“hui ye ji shu hu ,lv kong 。”(hui :yan hui 。shu :shu ji ;cha bu duo 。)②que shao 。《fa yan ·wen shen 》:“xi zhi shui 《shu 》zhe xu yi bai ,er 《jiu gao 》zhi pian e kong yan 。”(《jiu gao 》:《shang shu 》zhong de pian ming 。)bai ju yi 《chun yi er lin si jiu you 》:“zui can seng she ti qiao chu ,shi ba ren ming kong yi ren 。”③jian xi ;kong zi 。《san guo zhi ·wu shu ·zhou fang chuan 》:“kan ci kong xi ,yu fu wei luan 。”④xian zhao ;wei bei li yong de 。《shi ji ·xiao xiang guo shi jia 》:“shang lin zhong duo kong de 。”(shang lin :yuan you ming 。)《lun heng ·ming yi 》:“bai niu kong ju ,er zao e ji 。”(bai niu :ran geng ,zi bai niu 。kong ju :xian ju zai jia 。)

    you :

    (yi )①yu “mo ”xiang dui 。1. biao shi zhan you 、ju you 、ling you 。《lun yu ·gong ye chang 》:“chen wen zi you ma shi cheng (shèng)。”(cheng :si pi 。)zhu ge liang 《cao lu dui 》:“sun quan ju you jiang dong 。”2.biao shi cun zai 。cao pi 《za shi 》:“xi bei you fu yun ,ting ting ru che gai 。”3. biao shi fa sheng 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“tian xia you bian ,ze ming yi shang jiang jiang jing zhou zhi jun yi xiang wan 、luo 。”②feng shou 。chu guang xi 《guan jing du 》:“neng ling qiu da you ,gu chui yuan xiang cui 。”③biao shi bu ding zhi 。gen “mou ”xiang jin 。li bai 《pu sa man 》:“ming se ru gao lou ,you ren lou shang chou 。”④zhu ci 。1. duo yong yu chao dai ming chen de qian mian 。《shi jing ·da ya ·wen wang 》:“you zhou bu xian ,di ming bu shi 。”2. yong yu xing rong ci qian mian 。《shi jing ·zheng feng ·nv yue ji ming 》:“ming xing you lan 。”(lan :can lan 。) (er )yòu tong “you ”。yong yu zheng shu yu ling shu zhi jian 。《lun yu ·wei zheng 》:“wu shi you wu er zhi yu xue 。”《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“san shi you qi nian ,qin xun tian xia 。”

    li :

    ①li qi ,li liang 。《meng zi ·gao zi xia 》:“you ren yu ci ,li bu neng sheng yi pi chu ,ze wei mo li ren yi 。”《meng zi ·liang hui wang shang 》:“wu li zu yi ju bai jun 。”②neng li ;cai neng 。《lun yu ·ji shi 》:“chen li jiu lie ,bu neng zhe zhi 。”yuan jie 《shang 〈shi yi san pian 〉biao 》:“bai xing lao ku ,li yong bu zu 。”③quan li ;shi li ;wei li 。gu yi 《xin shu ·fan jiang 》:“yu tian xia zhi zhi an ,tian zi zhi mo you ,mo ru zhong jian zhu hou er shao ji li ;li xiao ze yi shi yi yi 。”《meng zi ·gong sun chou shang 》:“yi li fu ren zhe ,fei xin fu ye 。”④gong lao 。《li ji · xia guan ·si xun 》:“zhi gong yue li ,zhan gong yue duo 。”⑤gong xiao 。《zuo chuan ·zhao gong shi yi nian 》:“ju pi zhi yu tian ,ji you wu cai ,er jiang yong zhi ,li jin er bi zhi 。”(wu cai :jin 、mu 、shui 、huo 、tu 。)⑥lao yi ;li yi 。《meng zi ·jin xin xia 》:“you bu lv zhi zheng ,su mi zhi zheng ,li yi zhi zheng 。”《guo yu ·lu yu xia 》:“ren li yi fu ,er yi ji lao you 。”ye zhi yi shi 。fan zhong yan 《zhang gong shen dao bei 》:“gong qing zeng chang di er bai li ,pang gu ju dan wei shi ta ,yi shu ji heng liu ,she (shè)yi wu yu di shang ,bu li yi min ,er ri an yue gao 。”(ta :men ,zhi zha 。she :zhi su 。)⑦nu li ;jin li ;jie li 。《hou han shu · huan di ji 》:“zi zhong xian li zheng ,lv she jian feng ,sui yuan yi zhen liu zhi yi bu ke de yi 。”(zhen :xia tai kang bei yi zhu suo ju chu ;zhi :zhou li wang liu fang chu 。)du fu 《wang zai 》:“rong guan ge fu ye ,tu zhe hai li nong 。”《lv shi chun qiu ·shang nong 》:“re min bu li tian ,mo nai jia chu 。”(mo :tong “mei ”。mei shou 。)⑧shen ;li hai 。《han shu ·ji an chuan 》:“jin bing li ,bu neng ren jun shi 。”