• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 旱苗原上枯成焰,嶽靈徒祝無神驗。

    “旱苗原上枯成焰,嶽靈徒祝無神驗。”詩句出處:《苦熱行》;是唐朝詩人僧鸞的作品。

    燭龍銜火飛天地,平陸無風海波沸。彤雲疊疊聳奇峰,
    焰焰流光熱凝翠。煙島摶鵬嚲雙翅,羲和赫怒強總轡。
    飲流誇父斃長途,如見當中印王字。明明夜西朝又東,
    古來有道仍再中。扶桑老葉蔽不得,輝華直欲凌蒼空。
    行人揮汗翻成雨,口燥喉幹嗌塵土。西郊雲色晝冥冥,
    如何不救生靈苦。何山怪木藏蛟龍,縮鱗卷鬣為乖慵。
    不發滂澤註天下,欲使風雷何所從。旱苗原上枯成焰,
    嶽靈徒祝無神驗。豪傢簾外喚清風,水紋明角鋪長簟。
    玉扇畫堂凝夜秋,歌艷繞梁催莫愁。陽烏落盡酒不醒,
    扶上西園當月樓。廢田暍死非吾屬,庫有黃金倉有粟。

    【註釋】:

    旱:

    ①幹旱;旱災;久不下雨。《左傳·昭公二十五年》:“秋,書再雩(yú),旱甚也。”(雩:古代求雨之祭。)②通“悍”。猛;疾。《史記·屈原賈生列傳》:“水激則旱兮,矢激則遠。”③山名。《詩經·大雅·旱麓》:“瞻彼旱麓,榛楛濟濟。”

    苗:

    ①尚未吐穗的莊稼。《論語·子罕》:“苗而不秀者有矣夫!”泛指初生的植物。陶潛《歸園田居五首》之三:“種豆南山下,草盛豆苗稀。”②初生的動物。陸遊《初夏道中》:“雨馀山客買魚苗。”③事物的開端或初生跡象。白居易《讀張籍古樂府》:“言者志之苗,行者文之根。”④後代子孫。屈原《離騷》:“帝高陽之苗裔兮。”⑤民眾。《法言·重黎》:“播其虐於黎苗。”⑥夏季打獵。《詩經·小雅·車攻》:“之子於苗。”⑦苗族。我國少數民族之一。

    原:

    ①水流源頭。《左傳·昭公九年》:“猶衣服之有冠冕,木水之有本原。”②根源;來由。《韓非子·解老》:“萬害有原。”(害:災禍。)③推究本原。《管子·小匡》:“原本窮末。”④文體名。對某事物推究其本原,而加以論述。⑤原野;寬廣平坦的地面。《楚辭·九歌·國殤》:“平原忽兮路超遠。”(忽:遼闊渺茫的樣子。)⑥寬恕;赦免。《三國志·魏書·張魯傳》:“犯法者,三原然後乃行刑。”⑦通“願”。謹慎老實。《論語·陽貨》:“鄉原,德之賊也。”(賊:傷害;敗壞。)《荀子·榮辱》:“孝弟原愨。”(弟tì:順從兄長。愨què:誠實。)

    上:

    (一)①位置在高處的。與“下”相對。《孟子·梁惠王上》:“王坐於堂上,有牽牛而過堂下者。”②等級高或質量好的。《天工開物·飴餳》:“色以白者為上。”③次序或時間在前的。《墨子·七患》:“故雖上世之聖王,豈能使五谷常收,而旱水不至哉?”古樂府《日出東南隅行》:“東方千餘騎,夫婿居上頭。”④在上位的君主。《孟子·梁惠王上》:“入以事其父兄,出以事其長上。”⑤由低處往高處。《莊子·逍遙遊》:“摶(tuán)扶搖而上者九萬裡。”⑥去;往。黃宗羲《柳敬亭傳》:“始復上街頭理其故業。”⑦向前。《戰國策·秦策二》:“三鼓之而卒不上。”(卒:終。)⑧進呈;進獻;送上。《漢書·東方朔傳》:“四方士多上書言得失。”⑨出場。王實甫《西廂記》第一本楔子:“正旦扮鶯鶯上。”⑩加;添加。《論語·顏淵》:“草上之風必偃。”(11)塗染。《天工開物·造竹紙》:“先以白礬水染過,後上紅花汁雲。”(12)通“尚”。崇尚。《呂氏春秋·長見》:“尊賢上功。” (二)shǎng 上聲,漢語四聲之一。鐘嶸《詩品序》:“至平上去人,則餘病未能。”

    枯:

    ①草木枯槁。《呂氏春秋·孟夏》:“行冬令,則草木早枯。”陶潛《雜詩十二首》之七:“寒風拂枯條。”②幹癟;憔悴。《楚辭·漁父》:“形容枯槁。”

    成:

    ①完成;實現。李斯《諫逐客書》:“使秦成帝業。”②幫助實現;成全。《論語·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡。”③成為;變為。《禮記·學記》:“玉不琢,不成器。”劉向《說苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨。”(閭:裡巷。袂:袖子。帷:帷幕。)④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊才略,壯而有成。”(蘊:蓄。)⑤成長;成熟。《荀子·天論》:“(萬物)各得其養以成。”⑥和解;交好。《左傳·成公十一年》:“秦晉為成。”《史記·張儀列傳》:“哀王於是倍從(zòng)約而因儀請成於秦。”(倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現成的。《詩經·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二後受之。”《三國志·蜀書·蔣琬費禕薑維傳論》:“咸承諸葛之成規,因循而不革。”(咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)。《史記·李斯列傳》:“刑者相半於道,而死人日成積於市。”《呂氏春秋·音初》:“為九成之臺。”⑨古代十裡見方為一成。《漢書·刑法志》:“成方十裡。”

    焰:

    ①火苗。庾信《對燭賦》:“光清寒入,焰暗風過。”②火花。葛洪《抱樸子·內篇·勤求》:“鑿石有餘焰,年命已凋頹矣。”③照耀。《宣室志》卷六:“其光自土而出,若焰薪火。”④比喻灼人的氣勢。《新唐書·丘和傳贊》:“帝王之將興,其威靈氣焰有以動物悟人者。”

    嶽:

    ①高大的山。《說文》作“嶽”,古文隸變作“嶽”。②對妻子的父母或伯、叔父的稱呼。《儒林外史》第三回:“范進道:‘嶽父見教的是。’”

    靈:

    ①女巫。《楚辭·九歌·東皇太一》:“靈偃蹇(jiǎn)兮姣服。”(偃蹇:形容舞態。)②神;神靈。《漢書·禮樂志》:“靈之下,若風馬。”③靈魂。諸葛亮《前出師表》:“不效則治臣之罪,以告先帝之靈。”溫庭筠《過陳琳墓》:“詞客有靈應識我。”④威靈。《國語·晉語七》:“七合諸侯,君之靈也。”⑤對死人的尊稱。潘嶽《寡婦賦》:“入空室兮望靈座。”⑥靈異。《詩經·大雅·生民》:“無災無害,以赫其靈。”(赫:顯。)⑦靈驗。《史記·龜策列傳》:“以為龜藏則不靈。”⑧人的精神意志。《文心雕龍· 情采》:“綜述性靈。”⑨善;好。白居易《修香山寺記》:“靈跡勝概。”

    徒:

    ①步行。袁宏道《滿井遊記》:“風力雖尚勁,然徒步則汗出浹背。”《周易·賁》:“舍車而徒。”②步兵。《書·武成》:“前徒倒戈。”(前:前面。)③服勞役的犯人。《管子·輕重乙》:“今發徒隸而作之。”④服徭役的百姓。《新唐書·閻立德傳》:“領徒四萬治京城。”⑤弟子;門徒。《孟子·離婁下》:“予未得為孔子徒也。”⑥同夥;同一類人。韓愈《師說》:“郯子之徒,其賢不及孔子。”⑦泛指某一類人(多指壞人)。白居易《紫藤》:“先柔後為害,有似諛佞徒。”⑧罪刑之一。即徒刑(使服勞役)。《新唐書·刑法志》:“用刑有五……三曰徒。”⑨空;一無所有。《爾雅 · 釋訓》:“暴虎,徒搏也。”⑩副詞。1.徒然;白白地。《清稗類鈔·馮婉貞》:“徒糜彈藥,無益吾事。”陸機《文賦》:“言徒靡而弗華。”(靡:美。華:光彩。)2. 隻;僅僅。《史記·孫子吳起列傳》:“王徒好其言,不能用其實。”

    祝:

    (一)①祭祀時主持祝告的人。仲長統《昌言·論天道》:“巫醫卜祝之伍,下愚不齒之民也。”(伍:一夥。)②向“鬼神”祈禱。《韓非子·說林下》:“巫咸雖善祝,不能自祓也。”(巫咸:傳說中的神巫。祓:消除災禍。)③祈禱時的祝文。王符《潛夫論·浮侈》:“或裁好繒,作為疏頭,令工采畫,雇人書祝,虛飾巧言,欲邀多福。”(疏頭:祝禱拜懺時焚化的祝告文。)④祝福。《呂氏春秋·樂成》:“魏襄王與群臣飲,酒酣,王為群臣祝,令群臣皆得志。”⑤斷絕,剪斷。《書·泰誓下》:“上帝弗順,祝降時喪。”《谷梁傳·哀公十三年》:“祝發文身。” (二)zhòu 詛咒。《後漢書·賈逵傳》:“鄉人有所計爭,輒令祝少賓。”

    無:

    ①沒有。跟“有”相對。陸遊《遊山西村》:“山重水復疑無路。”②副詞。表示否定,相當於“不”。《商君書·農戰》:“民以此為教,則粟焉得無少,而兵焉得弱也?”③連詞。表示條件,相當於“無論”、“不論”。《詩經·魯頌·灃水》:“不小不大,從公於邁。”④通“毋”。不要。《古詩源·箜篌引》:“公無渡河,公竟渡河。墮河而死,當奈公何!”⑤非;不是。《管子·形勢》:“則國非其國,而民無其民也。”⑥語氣詞。用於疑問句末,表示疑問,相當於“否”。白居易《問劉十九》:“晚來天欲雪,能飲一杯無?”

    神:

    ①天神。古人認為天地萬物的創造者和主宰者。《論語·述而》:“禱爾於上下神祇。”②鬼神。《禮記·祭法》:“山林、川谷、丘陵,能出雲,為風雨,見怪物,皆曰神。”(見:現。)③指人死後的魂靈。《左傳·昭公七年》:“昔堯殛鯀於羽山,其神化為黃熊。”④玄妙;神奇。《周易·系辭上》:“陰陽不測謂之神。”⑤心神;精神。《荀子·天論》:“形具而神生。”⑥表情;神態。《世說新語·簡傲》:“(王恬)神氣傲邁,瞭無相酬對意。”⑦形象;肖像。蔣驥《傳神秘要》:“傳神最大者,令彼隔幾而坐,可遠三四尺許,若小照,可遠五六尺,愈小愈宜遠。”⑧神韻。指文藝作品在境界上所表達出的情趣韻致。嚴羽《滄浪詩話·詩辨》:“詩之極致有一,曰入神。詩而入神,至矣,盡矣,蔑以加矣!”(蔑:無;沒有。)

    驗:

    ①證據;憑證。《史記·晉世傢》:“何以為驗。”②檢驗。沈括《夢溪筆談》卷七:“何以知之?以月盈虧可驗也。”③效果。《淮南子·主術》:“驗在近而求之遠。”④應驗。《三國志·吳書·吳主傳》:“表說水旱小事,往往有驗。”(表:人名。)


  • 旱苗原上枯成焰,岳灵徒祝无神验。

    “旱苗原上枯成焰,岳灵徒祝无神验。”诗句出处:《苦热行》;是唐朝诗人僧鸾的作品。

    烛龙衔火飞天地,平陆无风海波沸。彤云叠叠耸奇峰,
    焰焰流光热凝翠。烟岛抟鹏亸双翅,羲和赫怒强总辔。
    饮流夸父毙长途,如见当中印王字。明明夜西朝又东,
    古来有道仍再中。扶桑老叶蔽不得,辉华直欲凌苍空。
    行人挥汗翻成雨,口燥喉干嗌尘土。西郊云色昼冥冥,
    如何不救生灵苦。何山怪木藏蛟龙,缩鳞卷鬣为乖慵。
    不发滂泽注天下,欲使风雷何所从。旱苗原上枯成焰,
    岳灵徒祝无神验。豪家帘外唤清风,水纹明角铺长簟。
    玉扇画堂凝夜秋,歌艳绕梁催莫愁。阳乌落尽酒不醒,
    扶上西园当月楼。废田暍死非吾属,库有黄金仓有粟。

    【注释】:

    旱:

    ①干旱;旱灾;久不下雨。《左传·昭公二十五年》:“秋,书再雩(yú),旱甚也。”(雩:古代求雨之祭。)②通“悍”。猛;疾。《史记·屈原贾生列传》:“水激则旱兮,矢激则远。”③山名。《诗经·大雅·旱麓》:“瞻彼旱麓,榛楛济济。”

    苗:

    ①尚未吐穗的庄稼。《论语·子罕》:“苗而不秀者有矣夫!”泛指初生的植物。陶潜《归园田居五首》之三:“种豆南山下,草盛豆苗稀。”②初生的动物。陆游《初夏道中》:“雨馀山客买鱼苗。”③事物的开端或初生迹象。白居易《读张籍古乐府》:“言者志之苗,行者文之根。”④后代子孙。屈原《离骚》:“帝高阳之苗裔兮。”⑤民众。《法言·重黎》:“播其虐于黎苗。”⑥夏季打猎。《诗经·小雅·车攻》:“之子于苗。”⑦苗族。我国少数民族之一。

    原:

    ①水流源头。《左传·昭公九年》:“犹衣服之有冠冕,木水之有本原。”②根源;来由。《韩非子·解老》:“万害有原。”(害:灾祸。)③推究本原。《管子·小匡》:“原本穷末。”④文体名。对某事物推究其本原,而加以论述。⑤原野;宽广平坦的地面。《楚辞·九歌·国殇》:“平原忽兮路超远。”(忽:辽阔渺茫的样子。)⑥宽恕;赦免。《三国志·魏书·张鲁传》:“犯法者,三原然后乃行刑。”⑦通“愿”。谨慎老实。《论语·阳货》:“乡原,德之贼也。”(贼:伤害;败坏。)《荀子·荣辱》:“孝弟原悫。”(弟tì:顺从兄长。悫què:诚实。)

    上:

    (一)①位置在高处的。与“下”相对。《孟子·梁惠王上》:“王坐于堂上,有牵牛而过堂下者。”②等级高或质量好的。《天工开物·饴饧》:“色以白者为上。”③次序或时间在前的。《墨子·七患》:“故虽上世之圣王,岂能使五谷常收,而旱水不至哉?”古乐府《日出东南隅行》:“东方千余骑,夫婿居上头。”④在上位的君主。《孟子·梁惠王上》:“入以事其父兄,出以事其长上。”⑤由低处往高处。《庄子·逍遥游》:“抟(tuán)扶摇而上者九万里。”⑥去;往。黄宗羲《柳敬亭传》:“始复上街头理其故业。”⑦向前。《战国策·秦策二》:“三鼓之而卒不上。”(卒:终。)⑧进呈;进献;送上。《汉书·东方朔传》:“四方士多上书言得失。”⑨出场。王实甫《西厢记》第一本楔子:“正旦扮莺莺上。”⑩加;添加。《论语·颜渊》:“草上之风必偃。”(11)涂染。《天工开物·造竹纸》:“先以白矾水染过,后上红花汁云。”(12)通“尚”。崇尚。《吕氏春秋·长见》:“尊贤上功。” (二)shǎng 上声,汉语四声之一。钟嵘《诗品序》:“至平上去人,则余病未能。”

    枯:

    ①草木枯槁。《吕氏春秋·孟夏》:“行冬令,则草木早枯。”陶潜《杂诗十二首》之七:“寒风拂枯条。”②干瘪;憔悴。《楚辞·渔父》:“形容枯槁。”

    成:

    ①完成;实现。李斯《谏逐客书》:“使秦成帝业。”②帮助实现;成全。《论语·颜渊》:“君子成人之美,不成人之恶。”③成为;变为。《礼记·学记》:“玉不琢,不成器。”刘向《说苑·奉使》:“齐之临淄三百闾,张袂(mèi)成帷,挥汗成雨。”(闾:里巷。袂:袖子。帷:帷幕。)④成果;成就。李白《化城寺大钟铭》:“少蕴才略,壮而有成。”(蕴:蓄。)⑤成长;成熟。《荀子·天论》:“(万物)各得其养以成。”⑥和解;交好。《左传·成公十一年》:“秦晋为成。”《史记·张仪列传》:“哀王于是倍从(zòng)约而因仪请成于秦。”(倍:违背。从:指合纵。仪:人名。)⑦已定的;定型的;现成的。《诗经·周颂·昊天有成命》:“昊天有成命,二后受之。”《三国志·蜀书·蒋琬费祎姜维传论》:“咸承诸葛之成规,因循而不革。”(咸:都。革:改变。)⑧层;重(chóng)。《史记·李斯列传》:“刑者相半于道,而死人日成积于市。”《吕氏春秋·音初》:“为九成之台。”⑨古代十里见方为一成。《汉书·刑法志》:“成方十里。”

    焰:

    ①火苗。庾信《对烛赋》:“光清寒入,焰暗风过。”②火花。葛洪《抱朴子·内篇·勤求》:“凿石有余焰,年命已凋颓矣。”③照耀。《宣室志》卷六:“其光自土而出,若焰薪火。”④比喻灼人的气势。《新唐书·丘和传赞》:“帝王之将兴,其威灵气焰有以动物悟人者。”

    岳:

    ①高大的山。《说文》作“嶽”,古文隶变作“岳”。②对妻子的父母或伯、叔父的称呼。《儒林外史》第三回:“范进道:‘岳父见教的是。’”

    灵:

    ①女巫。《楚辞·九歌·东皇太一》:“灵偃蹇(jiǎn)兮姣服。”(偃蹇:形容舞态。)②神;神灵。《汉书·礼乐志》:“灵之下,若风马。”③灵魂。诸葛亮《前出师表》:“不效则治臣之罪,以告先帝之灵。”温庭筠《过陈琳墓》:“词客有灵应识我。”④威灵。《国语·晋语七》:“七合诸侯,君之灵也。”⑤对死人的尊称。潘岳《寡妇赋》:“入空室兮望灵座。”⑥灵异。《诗经·大雅·生民》:“无灾无害,以赫其灵。”(赫:显。)⑦灵验。《史记·龟策列传》:“以为龟藏则不灵。”⑧人的精神意志。《文心雕龙· 情采》:“综述性灵。”⑨善;好。白居易《修香山寺记》:“灵迹胜概。”

    徒:

    ①步行。袁宏道《满井游记》:“风力虽尚劲,然徒步则汗出浃背。”《周易·贲》:“舍车而徒。”②步兵。《书·武成》:“前徒倒戈。”(前:前面。)③服劳役的犯人。《管子·轻重乙》:“今发徒隶而作之。”④服徭役的百姓。《新唐书·阎立德传》:“领徒四万治京城。”⑤弟子;门徒。《孟子·离娄下》:“予未得为孔子徒也。”⑥同伙;同一类人。韩愈《师说》:“郯子之徒,其贤不及孔子。”⑦泛指某一类人(多指坏人)。白居易《紫藤》:“先柔后为害,有似谀佞徒。”⑧罪刑之一。即徒刑(使服劳役)。《新唐书·刑法志》:“用刑有五……三曰徒。”⑨空;一无所有。《尔雅 · 释训》:“暴虎,徒搏也。”⑩副词。1.徒然;白白地。《清稗类钞·冯婉贞》:“徒糜弹药,无益吾事。”陆机《文赋》:“言徒靡而弗华。”(靡:美。华:光彩。)2. 只;仅仅。《史记·孙子吴起列传》:“王徒好其言,不能用其实。”

    祝:

    (一)①祭祀时主持祝告的人。仲长统《昌言·论天道》:“巫医卜祝之伍,下愚不齿之民也。”(伍:一伙。)②向“鬼神”祈祷。《韩非子·说林下》:“巫咸虽善祝,不能自祓也。”(巫咸:传说中的神巫。祓:消除灾祸。)③祈祷时的祝文。王符《潜夫论·浮侈》:“或裁好缯,作为疏头,令工采画,雇人书祝,虚饰巧言,欲邀多福。”(疏头:祝祷拜忏时焚化的祝告文。)④祝福。《吕氏春秋·乐成》:“魏襄王与群臣饮,酒酣,王为群臣祝,令群臣皆得志。”⑤断绝,剪断。《书·泰誓下》:“上帝弗顺,祝降时丧。”《谷梁传·哀公十三年》:“祝发文身。” (二)zhòu 诅咒。《后汉书·贾逵传》:“乡人有所计争,辄令祝少宾。”

    无:

    ①没有。跟“有”相对。陆游《游山西村》:“山重水复疑无路。”②副词。表示否定,相当于“不”。《商君书·农战》:“民以此为教,则粟焉得无少,而兵焉得弱也?”③连词。表示条件,相当于“无论”、“不论”。《诗经·鲁颂·沣水》:“不小不大,从公于迈。”④通“毋”。不要。《古诗源·箜篌引》:“公无渡河,公竟渡河。堕河而死,当奈公何!”⑤非;不是。《管子·形势》:“则国非其国,而民无其民也。”⑥语气词。用于疑问句末,表示疑问,相当于“否”。白居易《问刘十九》:“晚来天欲雪,能饮一杯无?”

    神:

    ①天神。古人认为天地万物的创造者和主宰者。《论语·述而》:“祷尔于上下神祇。”②鬼神。《礼记·祭法》:“山林、川谷、丘陵,能出云,为风雨,见怪物,皆曰神。”(见:现。)③指人死后的魂灵。《左传·昭公七年》:“昔尧殛鲧于羽山,其神化为黄熊。”④玄妙;神奇。《周易·系辞上》:“阴阳不测谓之神。”⑤心神;精神。《荀子·天论》:“形具而神生。”⑥表情;神态。《世说新语·简傲》:“(王恬)神气傲迈,了无相酬对意。”⑦形象;肖像。蒋骥《传神秘要》:“传神最大者,令彼隔几而坐,可远三四尺许,若小照,可远五六尺,愈小愈宜远。”⑧神韵。指文艺作品在境界上所表达出的情趣韵致。严羽《沧浪诗话·诗辨》:“诗之极致有一,曰入神。诗而入神,至矣,尽矣,蔑以加矣!”(蔑:无;没有。)

    验:

    ①证据;凭证。《史记·晋世家》:“何以为验。”②检验。沈括《梦溪笔谈》卷七:“何以知之?以月盈亏可验也。”③效果。《淮南子·主术》:“验在近而求之远。”④应验。《三国志·吴书·吴主传》:“表说水旱小事,往往有验。”(表:人名。)


  • han miao yuan shang ku cheng yan ,yue ling tu zhu mo shen yan 。

    “han miao yuan shang ku cheng yan ,yue ling tu zhu mo shen yan 。”shi gou chu chu :《ku re hang 》;shi tang chao shi ren seng luan de zuo pin 。

    zhu long xian huo fei tian de ,ping liu mo feng hai bo fei 。tong yun die die song ji feng ,
    yan yan liu guang re ning cui 。yan dao tuan peng duo shuang chi ,xi he he nu jiang zong pei 。
    yin liu kua fu bi chang tu ,ru jian dang zhong yin wang zi 。ming ming ye xi chao you dong ,
    gu lai you dao reng zai zhong 。fu sang lao xie bi bu de ,hui hua zhi yu ling cang kong 。
    hang ren hui han fan cheng yu ,kou zao hou gan ai chen tu 。xi jiao yun se zhou ming ming ,
    ru he bu jiu sheng ling ku 。he shan guai mu cang jiao long ,su lin juan lie wei guai yong 。
    bu fa pang ze zhu tian xia ,yu shi feng lei he suo cong 。han miao yuan shang ku cheng yan ,
    yue ling tu zhu mo shen yan 。hao jia lian wai huan qing feng ,shui wen ming jiao pu chang dian 。
    yu shan hua tang ning ye qiu ,ge yan rao liang cui mo chou 。yang wu la jin jiu bu xing ,
    fu shang xi yuan dang yue lou 。fei tian ye si fei wu shu ,ku you huang jin cang you su 。

    【zhu shi 】:

    han :

    ①gan han ;han zai ;jiu bu xia yu 。《zuo chuan ·zhao gong er shi wu nian 》:“qiu ,shu zai yu (yú),han shen ye 。”(yu :gu dai qiu yu zhi ji 。)②tong “han ”。meng ;ji 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“shui ji ze han xi ,shi ji ze yuan 。”③shan ming 。《shi jing ·da ya ·han lu 》:“zhan bi han lu ,zhen hu ji ji 。”

    miao :

    ①shang wei tu sui de zhuang jia 。《lun yu ·zi han 》:“miao er bu xiu zhe you yi fu !”fan zhi chu sheng de zhi wu 。tao qian 《gui yuan tian ju wu shou 》zhi san :“chong dou na shan xia ,cao cheng dou miao xi 。”②chu sheng de dong wu 。liu you 《chu xia dao zhong 》:“yu yu shan ke mai yu miao 。”③shi wu de kai duan huo chu sheng ji xiang 。bai ju yi 《dou zhang ji gu le fu 》:“yan zhe zhi zhi miao ,hang zhe wen zhi gen 。”④hou dai zi sun 。qu yuan 《li sao 》:“di gao yang zhi miao yi xi 。”⑤min zhong 。《fa yan ·chong li 》:“bo ji nve yu li miao 。”⑥xia ji da lie 。《shi jing ·xiao ya ·che gong 》:“zhi zi yu miao 。”⑦miao zu 。wo guo shao shu min zu zhi yi 。

    yuan :

    ①shui liu yuan tou 。《zuo chuan ·zhao gong jiu nian 》:“you yi fu zhi you guan mian ,mu shui zhi you ben yuan 。”②gen yuan ;lai you 。《han fei zi ·jie lao 》:“mo hai you yuan 。”(hai :zai huo 。)③tui jiu ben yuan 。《guan zi ·xiao kuang 》:“yuan ben qiong mo 。”④wen ti ming 。dui mou shi wu tui jiu ji ben yuan ,er jia yi lun shu 。⑤yuan ye ;kuan an ping tan de de mian 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“ping yuan hu xi lu chao yuan 。”(hu :liao kuo miao mang de yang zi 。)⑥kuan shu ;she mian 。《san guo zhi ·wei shu ·zhang lu chuan 》:“fan fa zhe ,san yuan ran hou nai hang xing 。”⑦tong “yuan ”。jin shen lao shi 。《lun yu ·yang huo 》:“xiang yuan ,de zhi zei ye 。”(zei :shang hai ;bai huai 。)《xun zi ·rong ru 》:“xiao di yuan que 。”(di tì:shun cong xiong chang 。que què:cheng shi 。)

    shang :

    (yi )①wei zhi zai gao chu de 。yu “xia ”xiang dui 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“wang zuo yu tang shang ,you qian niu er guo tang xia zhe 。”②deng ji gao huo zhi liang hao de 。《tian gong kai wu ·yi tang 》:“se yi bai zhe wei shang 。”③ci xu huo shi jian zai qian de 。《mo zi ·qi huan 》:“gu sui shang shi zhi sheng wang ,qi neng shi wu gu chang shou ,er han shui bu zhi zai ?”gu le fu 《ri chu dong na yu hang 》:“dong fang qian yu ji ,fu xu ju shang tou 。”④zai shang wei de jun zhu 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ru yi shi ji fu xiong ,chu yi shi ji chang shang 。”⑤you di chu wang gao chu 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“tuan (tuán)fu yao er shang zhe jiu mo li 。”⑥qu ;wang 。huang zong xi 《liu jing ting chuan 》:“shi fu shang jie tou li ji gu ye 。”⑦xiang qian 。《zhan guo ce ·qin ce er 》:“san gu zhi er cu bu shang 。”(cu :zhong 。)⑧jin cheng ;jin suo ;song shang 。《han shu ·dong fang shuo chuan 》:“si fang shi duo shang shu yan de shi 。”⑨chu chang 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di yi ben xie zi :“zheng dan ban ying ying shang 。”⑩jia ;tian jia 。《lun yu ·yan yuan 》:“cao shang zhi feng bi yan 。”(11)tu ran 。《tian gong kai wu ·zao zhu zhi 》:“xian yi bai fan shui ran guo ,hou shang gong hua zhi yun 。”(12)tong “shang ”。chong shang 。《lv shi chun qiu ·chang jian 》:“zun xian shang gong 。” (er )shǎng shang sheng ,han yu si sheng zhi yi 。zhong rong 《shi pin xu 》:“zhi ping shang qu ren ,ze yu bing wei neng 。”

    ku :

    ①cao mu ku gao 。《lv shi chun qiu ·meng xia 》:“hang dong ling ,ze cao mu zao ku 。”tao qian 《za shi shi er shou 》zhi qi :“han feng bi ku tiao 。”②gan bie ;qiao cui 。《chu ci ·yu fu 》:“xing rong ku gao 。”

    cheng :

    ①wan cheng ;shi xian 。li si 《jian zhu ke shu 》:“shi qin cheng di ye 。”②bang zhu shi xian ;cheng quan 。《lun yu ·yan yuan 》:“jun zi cheng ren zhi mei ,bu cheng ren zhi e 。”③cheng wei ;bian wei 。《li ji ·xue ji 》:“yu bu zhuo ,bu cheng qi 。”liu xiang 《shui yuan ·feng shi 》:“ji zhi lin zi san bai lv ,zhang mei (mèi)cheng wei ,hui han cheng yu 。”(lv :li hang 。mei :xiu zi 。wei :wei mu 。)④cheng guo ;cheng jiu 。li bai 《hua cheng si da zhong ming 》:“shao wen cai lve ,zhuang er you cheng 。”(wen :xu 。)⑤cheng chang ;cheng shou 。《xun zi ·tian lun 》:“(mo wu )ge de ji yang yi cheng 。”⑥he jie ;jiao hao 。《zuo chuan ·cheng gong shi yi nian 》:“qin jin wei cheng 。”《shi ji ·zhang yi lie chuan 》:“ai wang yu shi bei cong (zòng)yao er yin yi qing cheng yu qin 。”(bei :wei bei 。cong :zhi ge zong 。yi :ren ming 。)⑦yi ding de ;ding xing de ;xian cheng de 。《shi jing ·zhou song ·hao tian you cheng ming 》:“hao tian you cheng ming ,er hou shou zhi 。”《san guo zhi ·shu shu ·jiang wan fei yi jiang wei chuan lun 》:“xian cheng zhu ge zhi cheng gui ,yin xun er bu ge 。”(xian :dou 。ge :gai bian 。)⑧ceng ;chong (chóng)。《shi ji ·li si lie chuan 》:“xing zhe xiang ban yu dao ,er si ren ri cheng ji yu shi 。”《lv shi chun qiu ·yin chu 》:“wei jiu cheng zhi tai 。”⑨gu dai shi li jian fang wei yi cheng 。《han shu ·xing fa zhi 》:“cheng fang shi li 。”

    yan :

    ①huo miao 。yu xin 《dui zhu fu 》:“guang qing han ru ,yan an feng guo 。”②huo hua 。ge hong 《bao piao zi ·nei pian ·qin qiu 》:“zao dan you yu yan ,nian ming yi diao tui yi 。”③zhao yao 。《xuan shi zhi 》juan liu :“ji guang zi tu er chu ,re yan xin huo 。”④bi yu zhuo ren de qi shi 。《xin tang shu ·qiu he chuan zan 》:“di wang zhi jiang xing ,ji wei ling qi yan you yi dong wu wu ren zhe 。”

    yue :

    ①gao da de shan 。《shui wen 》zuo “嶽”,gu wen li bian zuo “yue ”。②dui qi zi de fu mu huo bai 、shu fu de chen hu 。《ru lin wai shi 》di san hui :“fan jin dao :‘yue fu jian jiao de shi 。’”

    ling :

    ①nv wu 。《chu ci ·jiu ge ·dong huang tai yi 》:“ling yan jian (jiǎn)xi jiao fu 。”(yan jian :xing rong wu tai 。)②shen ;shen ling 。《han shu ·li le zhi 》:“ling zhi xia ,re feng ma 。”③ling hun 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“bu xiao ze zhi chen zhi zui ,yi gao xian di zhi ling 。”wen ting jun 《guo chen lin mu 》:“ci ke you ling ying shi wo 。”④wei ling 。《guo yu ·jin yu qi 》:“qi ge zhu hou ,jun zhi ling ye 。”⑤dui si ren de zun chen 。pan yue 《gua fu fu 》:“ru kong shi xi wang ling zuo 。”⑥ling yi 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“mo zai mo hai ,yi he ji ling 。”(he :xian 。)⑦ling yan 。《shi ji ·gui ce lie chuan 》:“yi wei gui cang ze bu ling 。”⑧ren de jing shen yi zhi 。《wen xin diao long · qing cai 》:“zeng shu xing ling 。”⑨shan ;hao 。bai ju yi 《xiu xiang shan si ji 》:“ling ji sheng gai 。”

    tu :

    ①bu hang 。yuan hong dao 《man jing you ji 》:“feng li sui shang jin ,ran tu bu ze han chu jia bei 。”《zhou yi ·ben 》:“she che er tu 。”②bu bing 。《shu ·wu cheng 》:“qian tu dao ge 。”(qian :qian mian 。)③fu lao yi de fan ren 。《guan zi ·qing chong yi 》:“jin fa tu li er zuo zhi 。”④fu yao yi de bai xing 。《xin tang shu ·yan li de chuan 》:“ling tu si mo zhi jing cheng 。”⑤di zi ;men tu 。《meng zi ·li lou xia 》:“yu wei de wei kong zi tu ye 。”⑥tong huo ;tong yi lei ren 。han yu 《shi shui 》:“tan zi zhi tu ,ji xian bu ji kong zi 。”⑦fan zhi mou yi lei ren (duo zhi huai ren )。bai ju yi 《zi teng 》:“xian rou hou wei hai ,you shi yu ning tu 。”⑧zui xing zhi yi 。ji tu xing (shi fu lao yi )。《xin tang shu ·xing fa zhi 》:“yong xing you wu ……san yue tu 。”⑨kong ;yi mo suo you 。《er ya · shi xun 》:“bao hu ,tu bo ye 。”⑩fu ci 。1.tu ran ;bai bai de 。《qing bai lei chao ·feng wan zhen 》:“tu mei dan yao ,mo yi wu shi 。”liu ji 《wen fu 》:“yan tu mi er fu hua 。”(mi :mei 。hua :guang cai 。)2. zhi ;jin jin 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“wang tu hao ji yan ,bu neng yong ji shi 。”

    zhu :

    (yi )①ji si shi zhu chi zhu gao de ren 。zhong chang tong 《chang yan ·lun tian dao 》:“wu yi bo zhu zhi wu ,xia yu bu chi zhi min ye 。”(wu :yi huo 。)②xiang “gui shen ”qi dao 。《han fei zi ·shui lin xia 》:“wu xian sui shan zhu ,bu neng zi fu ye 。”(wu xian :chuan shui zhong de shen wu 。fu :xiao chu zai huo 。)③qi dao shi de zhu wen 。wang fu 《qian fu lun ·fu chi 》:“huo cai hao zeng ,zuo wei shu tou ,ling gong cai hua ,gu ren shu zhu ,xu shi qiao yan ,yu yao duo fu 。”(shu tou :zhu dao bai chan shi fen hua de zhu gao wen 。)④zhu fu 。《lv shi chun qiu ·le cheng 》:“wei xiang wang yu qun chen yin ,jiu han ,wang wei qun chen zhu ,ling qun chen jie de zhi 。”⑤duan jue ,jian duan 。《shu ·tai shi xia 》:“shang di fu shun ,zhu jiang shi sang 。”《gu liang chuan ·ai gong shi san nian 》:“zhu fa wen shen 。” (er )zhòu zu zhou 。《hou han shu ·gu kui chuan 》:“xiang ren you suo ji zheng ,zhe ling zhu shao bin 。”

    mo :

    ①mei you 。gen “you ”xiang dui 。liu you 《you shan xi cun 》:“shan chong shui fu yi mo lu 。”②fu ci 。biao shi fou ding ,xiang dang yu “bu ”。《shang jun shu ·nong zhan 》:“min yi ci wei jiao ,ze su yan de mo shao ,er bing yan de ruo ye ?”③lian ci 。biao shi tiao jian ,xiang dang yu “mo lun ”、“bu lun ”。《shi jing ·lu song ·feng shui 》:“bu xiao bu da ,cong gong yu mai 。”④tong “wu ”。bu yao 。《gu shi yuan ·kong hou yin 》:“gong mo du he ,gong jing du he 。duo he er si ,dang nai gong he !”⑤fei ;bu shi 。《guan zi ·xing shi 》:“ze guo fei ji guo ,er min mo ji min ye 。”⑥yu qi ci 。yong yu yi wen gou mo ,biao shi yi wen ,xiang dang yu “fou ”。bai ju yi 《wen liu shi jiu 》:“wan lai tian yu xue ,neng yin yi bei mo ?”

    shen :

    ①tian shen 。gu ren ren wei tian de mo wu de chuang zao zhe he zhu zai zhe 。《lun yu ·shu er 》:“dao er yu shang xia shen 祇。”②gui shen 。《li ji ·ji fa 》:“shan lin 、chuan gu 、qiu ling ,neng chu yun ,wei feng yu ,jian guai wu ,jie yue shen 。”(jian :xian 。)③zhi ren si hou de hun ling 。《zuo chuan ·zhao gong qi nian 》:“xi yao ji gun yu yu shan ,ji shen hua wei huang xiong 。”④xuan miao ;shen ji 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“yin yang bu ce wei zhi shen 。”⑤xin shen ;jing shen 。《xun zi ·tian lun 》:“xing ju er shen sheng 。”⑥biao qing ;shen tai 。《shi shui xin yu ·jian ao 》:“(wang tian )shen qi ao mai ,le mo xiang chou dui yi 。”⑦xing xiang ;xiao xiang 。jiang ji 《chuan shen bi yao 》:“chuan shen zui da zhe ,ling bi ge ji er zuo ,ke yuan san si che hu ,re xiao zhao ,ke yuan wu liu che ,yu xiao yu yi yuan 。”⑧shen yun 。zhi wen yi zuo pin zai jing jie shang suo biao da chu de qing qu yun zhi 。yan yu 《cang lang shi hua ·shi bian 》:“shi zhi ji zhi you yi ,yue ru shen 。shi er ru shen ,zhi yi ,jin yi ,mie yi jia yi !”(mie :mo ;mei you 。)

    yan :

    ①zheng ju ;ping zheng 。《shi ji ·jin shi jia 》:“he yi wei yan 。”②jian yan 。shen gua 《meng xi bi tan 》juan qi :“he yi zhi zhi ?yi yue ying kui ke yan ye 。”③xiao guo 。《huai na zi ·zhu shu 》:“yan zai jin er qiu zhi yuan 。”④ying yan 。《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“biao shui shui han xiao shi ,wang wang you yan 。”(biao :ren ming 。)