• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 杳杳陰竹,坎坎路鼓。

    “杳杳陰竹,坎坎路鼓。”詩句出處:《補周禮九夏系文·九夏歌九篇》;是唐朝詩人皮日休的作品。

    爣爣皎日,欻麗於天。厥明禦舒,如王出焉。
    爣爣皎日,欻入於地。厥晦厥貞,如王入焉。
    出有龍旂,入有珩珮。勿驅勿馳,惟慎惟戒。
    出有嘉謀,入有內則。繄彼臣庶,欽王之式。
    愔愔清廟,儀儀象服。我屍出矣,迎神之谷。
    杳杳陰竹,坎坎路鼓。我屍入矣,得神之祜。
    有鬱其鬯,有儼其彝。九變未作,全乘來之。
    既醑既酢,爰朄爰舞。象物既降,全乘之去。
    麟之儀儀,不縶不維。樂德而至,如賓之嬉。
    鳳之愉愉,不篝不笯。樂德而至,如賓之娛。
    自筐及筥,我有牢醑。自筐及篚,我有貨幣。
    我牢不愆,我貨不匱。碩碩其才,有樂而止。
    王有虎臣,錫之鈇鉞。征彼不憓,一撲而滅。
    王有虎臣,錫之圭瓚。征彼不享,一烘而泮。
    王有掌訝,偵爾疆理。王有掌客,饋爾饔餼。
    何以樂之,金石九奏。何以錫之,龍旂九旒。
    玲玲衡笄,翬衣榆翟。自內而祭,為君之則。
    洪源誰孕,疏為江河。大塊孰埏,播為山阿。
    厥流浩漾,厥勢嵯峨。今君之酌,慰我實多。
    禮酒既酌,嘉賓既厚,牘為之奏。
    禮酒既竭,嘉賓既悅,應為之節。
    禮酒既罄,嘉賓既醒,雅為之行。
    桓桓其珪,袞袞其衣。出作二伯,天子是毗。
    桓桓其珪,袞袞其服。入作三孤,國人是福。

    【註釋】:

    杳:

    ①幽暗。《楚辭·九章·涉江》:“深林杳以冥冥兮。”《管子·內業》:“杲(gǎo)乎如登於天,杳乎如入於淵。”(杲:明亮。)②不見蹤影。蔡琰《胡笳十八拍》:“朝見長城兮路杳漫。”窅 yǎo ①下陷。《靈樞經 · 水脹篇》:“按其腹,窅而不起。”②深遠。謝脁《敬亭山》:“緣源殊未極,歸徑窅如迷。”[窅然]1.悵然。《莊子·逍遙遊》:“窅然喪其天下焉。”2. 深遠的樣子。李白《山中問答》:“桃花流水窅然去,別有天地非人間。”

    陰:

    (一)①山的北面或水的南面。《孟子·萬章上》:“益避禹之子於箕山之陰。”《韓非子·說林上》:“夏居山之陰。”②陽光、月亮、星星被遮擋的天氣。李東陽《蜀葵》:“縱教雨黑天陰夜,不是南枝不放花。”③背面。吳曾《能改齋漫錄·樂府一》:“政和中,一中貴人使越州回,得詞於古碑陰,無名無譜,不知何人作也。”④陰影;樹陰。辛棄疾《水龍吟· 甲辰歲壽韓南澗尚書》:“對桐陰滿庭清晝。”⑤陰森;陰冷。龔鼎孳《遊七星巖》:“花月炎蒸偏五嶺,乍來陰洞逼秋看。”⑥暗中;暗地裡。《三國志·魏志·武帝紀》:“備之未東也,陰與董承等謀反。”⑦詭詐。《新唐書·李林甫傳》:“性陰密,忍誅殺,不見喜怒。”⑧男女生殖器的通稱。《史記· 呂不韋列傳》:“私求大陰人嫪毐為舍人。”⑨古代哲學概念。 與“陽”相對。用以概括諸事物兩大對立面的一個方面。柳宗元《天說》:“寒而暑者,世謂之陰陽。”⑩時光。《晉書·陶侃傳》:“大禹聖者,乃惜寸陰;至於眾人當惜分陰。”(11)通“蔭yìn”。庇蔭;庇護。《詩經·大雅·桑柔》:“既之陰女,反予來赫。”(予:我。赫:拒絕。) (二)ān [亮陰]指帝王居喪。《尚書·說命上》:“王宅憂,亮陰三祀。”(祀:年。)又《無逸》:“乃或亮陰,三年不言。”

    竹:

    ①竹子。《詩經·衛風·淇奧(yù)》:“瞻彼淇奧,綠竹青青。”(瞻:視。淇:水名。奧:隈隅。)劉義慶《世說新語·任誕》:“七人常集於竹林之下。”②古代八音之一,簫笛之類的竹制樂器。③竹簡,古代用來寫字的竹片。《鹽鐵論·利議》:“抱枯竹,守空言。”

    坎:

    ①土坑。《禮記·喪大記》:“小臣爪足,浴餘水棄於坎。”(爪:剪趾甲。)②掘坑。潘嶽《西征賦》:“夭赤子於新安,坎路側而瘞(yì)之。”(夭:夭折;短命。赤子:指作者隻出生幾個月的兒子。瘞:埋。)《新唐書· 吳少城傳》:“愬然之,以精騎夜襲蔡,坎垣入之,戍者不知也。”(垣:城墻。)③棱、條狀突起或臺狀物。《齊民要術·柳》:“至春凍釋,於山坡河坎之旁,刈(yì)取箕柳,三寸截之,漫散,即勞(lào),勞訖,引水停之。”(刈:割。箕柳:分杈的柳枝。漫散:遍插;散插。勞:耙平;摩平。停:保存。)④八卦之一,代表水。⑤憂;恨。揚雄《太玄·內》:“爾儀而悲,坎我西階。”劉向《九嘆·離世》:“哀仆夫之坎毒兮,屢遭憂而逢患。”⑥象聲詞。敲擊的聲音。《詩經·陳風·宛丘》:“坎其擊缶,宛丘之道。”(缶:瓦質的打擊樂器。)蘇軾《石鐘山記》:“有大石當中流……空中而多竅,與風水相吞吐,有窾(kuǎn)坎鏜鞳(tǎ)之聲。”(窾坎:擊物聲。鏜鞳:鐘鼓聲。)[坎坷]1.不平坦。《論衡·宣漢》:“夷坎坷為平均。”2.不順利,不得志。文天祥《平原》:“崎嶇坎坷不得志。”

    坎坎:

    ①摹擊物聲。《詩·魏風·伐檀》:“~~伐檀兮,置之河之幹兮。”②不平的樣子。柳宗元《吊屈原文》:“哀餘衷之~~兮,獨蘊憤而增傷。”③喜悅的樣子。蕭綱《馬寶頌》:“情懷~~,譬草木之值春風。”④空虛的樣子。《太玄·窮》:“羹無糝,其腹~~。”

    坎:

    ①土坑。《禮記·喪大記》:“小臣爪足,浴餘水棄於坎。”(爪:剪趾甲。)②掘坑。潘嶽《西征賦》:“夭赤子於新安,坎路側而瘞(yì)之。”(夭:夭折;短命。赤子:指作者隻出生幾個月的兒子。瘞:埋。)《新唐書· 吳少城傳》:“愬然之,以精騎夜襲蔡,坎垣入之,戍者不知也。”(垣:城墻。)③棱、條狀突起或臺狀物。《齊民要術·柳》:“至春凍釋,於山坡河坎之旁,刈(yì)取箕柳,三寸截之,漫散,即勞(lào),勞訖,引水停之。”(刈:割。箕柳:分杈的柳枝。漫散:遍插;散插。勞:耙平;摩平。停:保存。)④八卦之一,代表水。⑤憂;恨。揚雄《太玄·內》:“爾儀而悲,坎我西階。”劉向《九嘆·離世》:“哀仆夫之坎毒兮,屢遭憂而逢患。”⑥象聲詞。敲擊的聲音。《詩經·陳風·宛丘》:“坎其擊缶,宛丘之道。”(缶:瓦質的打擊樂器。)蘇軾《石鐘山記》:“有大石當中流……空中而多竅,與風水相吞吐,有窾(kuǎn)坎鏜鞳(tǎ)之聲。”(窾坎:擊物聲。鏜鞳:鐘鼓聲。)[坎坷]1.不平坦。《論衡·宣漢》:“夷坎坷為平均。”2.不順利,不得志。文天祥《平原》:“崎嶇坎坷不得志。”

    路:

    ①道路;路途。《楚辭·九歌·國觴》:“出不入兮往不反,平原忽兮路超遠。”②路程。陶潛《桃花源記》:“緣溪行,忘路之遠近。”③途徑;方向。《尚書·洪范》:“無有作惡,遵王之路。”諸葛亮《前出師表》:“不宜妄自菲薄,引喻失義,以塞忠諫之路也。”(引喻:稱引說話。)④仕途,執政。許棠《講德陳情上淮南李仆射八首》之八:“當路公卿誰見待? 故鄉親友自疑非。”(待:寬容。疑非:懷疑有錯誤。)⑤法度;規則。李華《禦史中丞廳壁記》:“遵王路以整多方。”(王:指先王。)⑥方面;地區。田藝衡《留青日記·賭博》:“蘇常一路尤甚,士大夫歸傢者則開賭坊,蓋避禁也。”(蘇常:蘇州、常州。避禁:避開禁令。)⑦車。《左傳·昭公四年》:“王思舊勛而賜之路。”⑧大。《史記·孝武本紀》:“路弓乘矢。”⑨宋朝和元朝行政區劃名。宋的路約相當於現在的省,元的路約相當現在的地區。

    鼓:

    ①打擊樂器之一。多為圓桶形或扁圓形,中間空,兩端蒙著皮革。《荀子·禮論》:“鐘鼓管磬琴瑟竽笙,所以養耳也。”也指鼓聲。辛棄疾《永遇樂·京口北固亭懷古》:“可堪回首,佛貍祠下,一片神鴉社鼓。”②擊鼓。《詩經》:“子有鐘鼓,弗鼓弗考。”又擊鼓進軍。《左傳·莊公十年》:“戰於長勺,公將鼓之。”③形狀、功能類似鼓的東西。譚嗣同《仁學》上:“耳有鼓焉,聲入而肖其響,由鼓傳腦而覺為聞。”(肖:相像;類似。)④隆起;凸出。馬中錫《中山狼傳》:“遂鼓吻奮爪以向先生。”⑤敲擊或彈奏(樂器)。李白《夢遊天姥吟留別》:“虎鼓瑟兮鸞回車,仙之人兮列如麻。”⑥震動;激發。《楚辭·漁父》:“漁父莞(wǎn)爾而笑,鼓枻(yì)而去。”(莞爾:微笑。枻:槳。)⑦用風箱等扇(風)。《三國志·魏書·王粲傳附陳琳》:“今將軍總皇威,握兵要,龍驤(xiāng)虎步,高下在心;以此行事,無異於鼓洪爐以燎毛發。”(驤:馬昂首快跑。)⑧古代夜間計時單位。《資治通鑒·唐憲宗元和十二年》:“四鼓,愬至城下,無一人知者。”(愬:李愬)。


  • 杳杳阴竹,坎坎路鼓。

    “杳杳阴竹,坎坎路鼓。”诗句出处:《补周礼九夏系文·九夏歌九篇》;是唐朝诗人皮日休的作品。

    爣爣皎日,欻丽于天。厥明御舒,如王出焉。
    爣爣皎日,欻入于地。厥晦厥贞,如王入焉。
    出有龙旂,入有珩珮。勿驱勿驰,惟慎惟戒。
    出有嘉谋,入有内则。繄彼臣庶,钦王之式。
    愔愔清庙,仪仪象服。我尸出矣,迎神之谷。
    杳杳阴竹,坎坎路鼓。我尸入矣,得神之祜。
    有郁其鬯,有俨其彝。九变未作,全乘来之。
    既醑既酢,爰朄爰舞。象物既降,全乘之去。
    麟之仪仪,不絷不维。乐德而至,如宾之嬉。
    凤之愉愉,不篝不笯。乐德而至,如宾之娱。
    自筐及筥,我有牢醑。自筐及篚,我有货币。
    我牢不愆,我货不匮。硕硕其才,有乐而止。
    王有虎臣,锡之鈇钺。征彼不憓,一扑而灭。
    王有虎臣,锡之圭瓒。征彼不享,一烘而泮。
    王有掌讶,侦尔疆理。王有掌客,馈尔饔饩。
    何以乐之,金石九奏。何以锡之,龙旂九旒。
    玲玲衡笄,翚衣榆翟。自内而祭,为君之则。
    洪源谁孕,疏为江河。大块孰埏,播为山阿。
    厥流浩漾,厥势嵯峨。今君之酌,慰我实多。
    礼酒既酌,嘉宾既厚,牍为之奏。
    礼酒既竭,嘉宾既悦,应为之节。
    礼酒既罄,嘉宾既醒,雅为之行。
    桓桓其珪,衮衮其衣。出作二伯,天子是毗。
    桓桓其珪,衮衮其服。入作三孤,国人是福。

    【注释】:

    杳:

    ①幽暗。《楚辞·九章·涉江》:“深林杳以冥冥兮。”《管子·内业》:“杲(gǎo)乎如登于天,杳乎如入于渊。”(杲:明亮。)②不见踪影。蔡琰《胡笳十八拍》:“朝见长城兮路杳漫。”窅 yǎo ①下陷。《灵枢经 · 水胀篇》:“按其腹,窅而不起。”②深远。谢脁《敬亭山》:“缘源殊未极,归径窅如迷。”[窅然]1.怅然。《庄子·逍遥游》:“窅然丧其天下焉。”2. 深远的样子。李白《山中问答》:“桃花流水窅然去,别有天地非人间。”

    阴:

    (一)①山的北面或水的南面。《孟子·万章上》:“益避禹之子于箕山之阴。”《韩非子·说林上》:“夏居山之阴。”②阳光、月亮、星星被遮挡的天气。李东阳《蜀葵》:“纵教雨黑天阴夜,不是南枝不放花。”③背面。吴曾《能改斋漫录·乐府一》:“政和中,一中贵人使越州回,得词于古碑阴,无名无谱,不知何人作也。”④阴影;树阴。辛弃疾《水龙吟· 甲辰岁寿韩南涧尚书》:“对桐阴满庭清昼。”⑤阴森;阴冷。龚鼎孳《游七星岩》:“花月炎蒸偏五岭,乍来阴洞逼秋看。”⑥暗中;暗地里。《三国志·魏志·武帝纪》:“备之未东也,阴与董承等谋反。”⑦诡诈。《新唐书·李林甫传》:“性阴密,忍诛杀,不见喜怒。”⑧男女生殖器的通称。《史记· 吕不韦列传》:“私求大阴人嫪毐为舍人。”⑨古代哲学概念。 与“阳”相对。用以概括诸事物两大对立面的一个方面。柳宗元《天说》:“寒而暑者,世谓之阴阳。”⑩时光。《晋书·陶侃传》:“大禹圣者,乃惜寸阴;至于众人当惜分阴。”(11)通“荫yìn”。庇荫;庇护。《诗经·大雅·桑柔》:“既之阴女,反予来赫。”(予:我。赫:拒绝。) (二)ān [亮阴]指帝王居丧。《尚书·说命上》:“王宅忧,亮阴三祀。”(祀:年。)又《无逸》:“乃或亮阴,三年不言。”

    竹:

    ①竹子。《诗经·卫风·淇奥(yù)》:“瞻彼淇奥,绿竹青青。”(瞻:视。淇:水名。奥:隈隅。)刘义庆《世说新语·任诞》:“七人常集于竹林之下。”②古代八音之一,箫笛之类的竹制乐器。③竹简,古代用来写字的竹片。《盐铁论·利议》:“抱枯竹,守空言。”

    坎:

    ①土坑。《礼记·丧大记》:“小臣爪足,浴余水弃于坎。”(爪:剪趾甲。)②掘坑。潘岳《西征赋》:“夭赤子于新安,坎路侧而瘗(yì)之。”(夭:夭折;短命。赤子:指作者只出生几个月的儿子。瘗:埋。)《新唐书· 吴少城传》:“愬然之,以精骑夜袭蔡,坎垣入之,戍者不知也。”(垣:城墙。)③棱、条状突起或台状物。《齐民要术·柳》:“至春冻释,于山坡河坎之旁,刈(yì)取箕柳,三寸截之,漫散,即劳(lào),劳讫,引水停之。”(刈:割。箕柳:分杈的柳枝。漫散:遍插;散插。劳:耙平;摩平。停:保存。)④八卦之一,代表水。⑤忧;恨。扬雄《太玄·内》:“尔仪而悲,坎我西阶。”刘向《九叹·离世》:“哀仆夫之坎毒兮,屡遭忧而逢患。”⑥象声词。敲击的声音。《诗经·陈风·宛丘》:“坎其击缶,宛丘之道。”(缶:瓦质的打击乐器。)苏轼《石钟山记》:“有大石当中流……空中而多窍,与风水相吞吐,有窾(kuǎn)坎镗鞳(tǎ)之声。”(窾坎:击物声。镗鞳:钟鼓声。)[坎坷]1.不平坦。《论衡·宣汉》:“夷坎坷为平均。”2.不顺利,不得志。文天祥《平原》:“崎岖坎坷不得志。”

    坎坎:

    ①摹击物声。《诗·魏风·伐檀》:“~~伐檀兮,置之河之干兮。”②不平的样子。柳宗元《吊屈原文》:“哀余衷之~~兮,独蕴愤而增伤。”③喜悦的样子。萧纲《马宝颂》:“情怀~~,譬草木之值春风。”④空虚的样子。《太玄·穷》:“羹无糁,其腹~~。”

    坎:

    ①土坑。《礼记·丧大记》:“小臣爪足,浴余水弃于坎。”(爪:剪趾甲。)②掘坑。潘岳《西征赋》:“夭赤子于新安,坎路侧而瘗(yì)之。”(夭:夭折;短命。赤子:指作者只出生几个月的儿子。瘗:埋。)《新唐书· 吴少城传》:“愬然之,以精骑夜袭蔡,坎垣入之,戍者不知也。”(垣:城墙。)③棱、条状突起或台状物。《齐民要术·柳》:“至春冻释,于山坡河坎之旁,刈(yì)取箕柳,三寸截之,漫散,即劳(lào),劳讫,引水停之。”(刈:割。箕柳:分杈的柳枝。漫散:遍插;散插。劳:耙平;摩平。停:保存。)④八卦之一,代表水。⑤忧;恨。扬雄《太玄·内》:“尔仪而悲,坎我西阶。”刘向《九叹·离世》:“哀仆夫之坎毒兮,屡遭忧而逢患。”⑥象声词。敲击的声音。《诗经·陈风·宛丘》:“坎其击缶,宛丘之道。”(缶:瓦质的打击乐器。)苏轼《石钟山记》:“有大石当中流……空中而多窍,与风水相吞吐,有窾(kuǎn)坎镗鞳(tǎ)之声。”(窾坎:击物声。镗鞳:钟鼓声。)[坎坷]1.不平坦。《论衡·宣汉》:“夷坎坷为平均。”2.不顺利,不得志。文天祥《平原》:“崎岖坎坷不得志。”

    路:

    ①道路;路途。《楚辞·九歌·国觞》:“出不入兮往不反,平原忽兮路超远。”②路程。陶潜《桃花源记》:“缘溪行,忘路之远近。”③途径;方向。《尚书·洪范》:“无有作恶,遵王之路。”诸葛亮《前出师表》:“不宜妄自菲薄,引喻失义,以塞忠谏之路也。”(引喻:称引说话。)④仕途,执政。许棠《讲德陈情上淮南李仆射八首》之八:“当路公卿谁见待? 故乡亲友自疑非。”(待:宽容。疑非:怀疑有错误。)⑤法度;规则。李华《御史中丞厅壁记》:“遵王路以整多方。”(王:指先王。)⑥方面;地区。田艺衡《留青日记·赌博》:“苏常一路尤甚,士大夫归家者则开赌坊,盖避禁也。”(苏常:苏州、常州。避禁:避开禁令。)⑦车。《左传·昭公四年》:“王思旧勋而赐之路。”⑧大。《史记·孝武本纪》:“路弓乘矢。”⑨宋朝和元朝行政区划名。宋的路约相当于现在的省,元的路约相当现在的地区。

    鼓:

    ①打击乐器之一。多为圆桶形或扁圆形,中间空,两端蒙着皮革。《荀子·礼论》:“钟鼓管磬琴瑟竽笙,所以养耳也。”也指鼓声。辛弃疾《永遇乐·京口北固亭怀古》:“可堪回首,佛狸祠下,一片神鸦社鼓。”②击鼓。《诗经》:“子有钟鼓,弗鼓弗考。”又击鼓进军。《左传·庄公十年》:“战于长勺,公将鼓之。”③形状、功能类似鼓的东西。谭嗣同《仁学》上:“耳有鼓焉,声入而肖其响,由鼓传脑而觉为闻。”(肖:相像;类似。)④隆起;凸出。马中锡《中山狼传》:“遂鼓吻奋爪以向先生。”⑤敲击或弹奏(乐器)。李白《梦游天姥吟留别》:“虎鼓瑟兮鸾回车,仙之人兮列如麻。”⑥震动;激发。《楚辞·渔父》:“渔父莞(wǎn)尔而笑,鼓枻(yì)而去。”(莞尔:微笑。枻:桨。)⑦用风箱等扇(风)。《三国志·魏书·王粲传附陈琳》:“今将军总皇威,握兵要,龙骧(xiāng)虎步,高下在心;以此行事,无异于鼓洪炉以燎毛发。”(骧:马昂首快跑。)⑧古代夜间计时单位。《资治通鉴·唐宪宗元和十二年》:“四鼓,愬至城下,无一人知者。”(愬:李愬)。


  • yao yao yin zhu ,kan kan lu gu 。

    “yao yao yin zhu ,kan kan lu gu 。”shi gou chu chu :《bu zhou li jiu xia ji wen ·jiu xia ge jiu pian 》;shi tang chao shi ren pi ri xiu de zuo pin 。

    tang tang jiao ri ,xu li yu tian 。jue ming yu shu ,ru wang chu yan 。
    tang tang jiao ri ,xu ru yu de 。jue hui jue zhen ,ru wang ru yan 。
    chu you long 旂,ru you heng 珮。wu qu wu chi ,wei shen wei jie 。
    chu you jia mou ,ru you nei ze 。yi bi chen shu ,qin wang zhi shi 。
    yin yin qing miao ,yi yi xiang fu 。wo shi chu yi ,ying shen zhi gu 。
    yao yao yin zhu ,kan kan lu gu 。wo shi ru yi ,de shen zhi hu 。
    you yu ji chang ,you yan ji yi 。jiu bian wei zuo ,quan cheng lai zhi 。
    ji xu ji cu ,yuan yin yuan wu 。xiang wu ji jiang ,quan cheng zhi qu 。
    lin zhi yi yi ,bu zhi bu wei 。le de er zhi ,ru bin zhi xi 。
    feng zhi yu yu ,bu gou bu nu 。le de er zhi ,ru bin zhi yu 。
    zi kuang ji ju ,wo you lao xu 。zi kuang ji fei ,wo you huo bi 。
    wo lao bu qian ,wo huo bu kui 。shuo shuo ji cai ,you le er zhi 。
    wang you hu chen ,xi zhi fu yue 。zheng bi bu hui ,yi pu er mie 。
    wang you hu chen ,xi zhi gui zan 。zheng bi bu xiang ,yi hong er pan 。
    wang you zhang ya ,zhen er jiang li 。wang you zhang ke ,kui er yong xi 。
    he yi le zhi ,jin dan jiu zou 。he yi xi zhi ,long 旂jiu liu 。
    ling ling heng ji ,hui yi yu di 。zi nei er ji ,wei jun zhi ze 。
    hong yuan shei yun ,shu wei jiang he 。da kuai shu shan ,bo wei shan a 。
    jue liu hao yang ,jue shi cuo e 。jin jun zhi zhuo ,wei wo shi duo 。
    li jiu ji zhuo ,jia bin ji hou ,du wei zhi zou 。
    li jiu ji jie ,jia bin ji yue ,ying wei zhi jie 。
    li jiu ji qing ,jia bin ji xing ,ya wei zhi hang 。
    huan huan ji gui ,gun gun ji yi 。chu zuo er bai ,tian zi shi pi 。
    huan huan ji gui ,gun gun ji fu 。ru zuo san gu ,guo ren shi fu 。

    【zhu shi 】:

    yao :

    ①you an 。《chu ci ·jiu zhang ·she jiang 》:“shen lin yao yi ming ming xi 。”《guan zi ·nei ye 》:“gao (gǎo)hu ru deng yu tian ,yao hu ru ru yu yuan 。”(gao :ming liang 。)②bu jian zong ying 。cai yan 《hu jia shi ba pai 》:“chao jian chang cheng xi lu yao man 。”yao yǎo ①xia xian 。《ling shu jing · shui zhang pian 》:“an ji fu ,yao er bu qi 。”②shen yuan 。xie tiao 《jing ting shan 》:“yuan yuan shu wei ji ,gui jing yao ru mi 。”[yao ran ]1.chang ran 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“yao ran sang ji tian xia yan 。”2. shen yuan de yang zi 。li bai 《shan zhong wen da 》:“tao hua liu shui yao ran qu ,bie you tian de fei ren jian 。”

    yin :

    (yi )①shan de bei mian huo shui de na mian 。《meng zi ·mo zhang shang 》:“yi bi yu zhi zi yu ji shan zhi yin 。”《han fei zi ·shui lin shang 》:“xia ju shan zhi yin 。”②yang guang 、yue liang 、xing xing bei zhe dang de tian qi 。li dong yang 《shu kui 》:“zong jiao yu hei tian yin ye ,bu shi na zhi bu fang hua 。”③bei mian 。wu ceng 《neng gai zhai man lu ·le fu yi 》:“zheng he zhong ,yi zhong gui ren shi yue zhou hui ,de ci yu gu bei yin ,mo ming mo pu ,bu zhi he ren zuo ye 。”④yin ying ;shu yin 。xin qi ji 《shui long yin · jia chen sui shou han na jian shang shu 》:“dui tong yin man ting qing zhou 。”⑤yin sen ;yin leng 。gong ding zi 《you qi xing yan 》:“hua yue yan zheng pian wu ling ,zha lai yin dong bi qiu kan 。”⑥an zhong ;an de li 。《san guo zhi ·wei zhi ·wu di ji 》:“bei zhi wei dong ye ,yin yu dong cheng deng mou fan 。”⑦gui zha 。《xin tang shu ·li lin fu chuan 》:“xing yin mi ,ren zhu sha ,bu jian xi nu 。”⑧nan nv sheng shi qi de tong chen 。《shi ji · lv bu wei lie chuan 》:“si qiu da yin ren lao ai wei she ren 。”⑨gu dai zhe xue gai nian 。 yu “yang ”xiang dui 。yong yi gai gua zhu shi wu liang da dui li mian de yi ge fang mian 。liu zong yuan 《tian shui 》:“han er shu zhe ,shi wei zhi yin yang 。”⑩shi guang 。《jin shu ·tao kan chuan 》:“da yu sheng zhe ,nai xi cun yin ;zhi yu zhong ren dang xi fen yin 。”(11)tong “yin yìn”。bi yin ;bi hu 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“ji zhi yin nv ,fan yu lai he 。”(yu :wo 。he :ju jue 。) (er )ān [liang yin ]zhi di wang ju sang 。《shang shu ·shui ming shang 》:“wang zhai you ,liang yin san si 。”(si :nian 。)you 《mo yi 》:“nai huo liang yin ,san nian bu yan 。”

    zhu :

    ①zhu zi 。《shi jing ·wei feng ·qi ao (yù)》:“zhan bi qi ao ,lu zhu qing qing 。”(zhan :shi 。qi :shui ming 。ao :wei yu 。)liu yi qing 《shi shui xin yu ·ren dan 》:“qi ren chang ji yu zhu lin zhi xia 。”②gu dai ba yin zhi yi ,xiao di zhi lei de zhu zhi le qi 。③zhu jian ,gu dai yong lai xie zi de zhu pian 。《yan tie lun ·li yi 》:“bao ku zhu ,shou kong yan 。”

    kan :

    ①tu keng 。《li ji ·sang da ji 》:“xiao chen zhao zu ,yu yu shui qi yu kan 。”(zhao :jian zhi jia 。)②jue keng 。pan yue 《xi zheng fu 》:“wai chi zi yu xin an ,kan lu ce er yi (yì)zhi 。”(wai :wai she ;duan ming 。chi zi :zhi zuo zhe zhi chu sheng ji ge yue de er zi 。yi :mai 。)《xin tang shu · wu shao cheng chuan 》:“su ran zhi ,yi jing ji ye xi cai ,kan yuan ru zhi ,shu zhe bu zhi ye 。”(yuan :cheng qiang 。)③leng 、tiao zhuang tu qi huo tai zhuang wu 。《ji min yao shu ·liu 》:“zhi chun dong shi ,yu shan po he kan zhi pang ,yi (yì)qu ji liu ,san cun jie zhi ,man san ,ji lao (lào),lao qi ,yin shui ting zhi 。”(yi :ge 。ji liu :fen cha de liu zhi 。man san :bian cha ;san cha 。lao :ba ping ;ma ping 。ting :bao cun 。)④ba gua zhi yi ,dai biao shui 。⑤you ;hen 。yang xiong 《tai xuan ·nei 》:“er yi er bei ,kan wo xi jie 。”liu xiang 《jiu tan ·li shi 》:“ai pu fu zhi kan du xi ,lv zao you er feng huan 。”⑥xiang sheng ci 。qiao ji de sheng yin 。《shi jing ·chen feng ·wan qiu 》:“kan ji ji fou ,wan qiu zhi dao 。”(fou :wa zhi de da ji le qi 。)su shi 《dan zhong shan ji 》:“you da dan dang zhong liu ……kong zhong er duo qiao ,yu feng shui xiang tun tu ,you kuan (kuǎn)kan tang ta (tǎ)zhi sheng 。”(kuan kan :ji wu sheng 。tang ta :zhong gu sheng 。)[kan ke ]1.bu ping tan 。《lun heng ·xuan han 》:“yi kan ke wei ping jun 。”2.bu shun li ,bu de zhi 。wen tian xiang 《ping yuan 》:“qi qu kan ke bu de zhi 。”

    kan kan :

    ①mo ji wu sheng 。《shi ·wei feng ·fa tan 》:“~~fa tan xi ,zhi zhi he zhi gan xi 。”②bu ping de yang zi 。liu zong yuan 《diao qu yuan wen 》:“ai yu zhong zhi ~~xi ,du wen fen er zeng shang 。”③xi yue de yang zi 。xiao gang 《ma bao song 》:“qing huai ~~,pi cao mu zhi zhi chun feng 。”④kong xu de yang zi 。《tai xuan ·qiong 》:“geng mo san ,ji fu ~~。”

    kan :

    ①tu keng 。《li ji ·sang da ji 》:“xiao chen zhao zu ,yu yu shui qi yu kan 。”(zhao :jian zhi jia 。)②jue keng 。pan yue 《xi zheng fu 》:“wai chi zi yu xin an ,kan lu ce er yi (yì)zhi 。”(wai :wai she ;duan ming 。chi zi :zhi zuo zhe zhi chu sheng ji ge yue de er zi 。yi :mai 。)《xin tang shu · wu shao cheng chuan 》:“su ran zhi ,yi jing ji ye xi cai ,kan yuan ru zhi ,shu zhe bu zhi ye 。”(yuan :cheng qiang 。)③leng 、tiao zhuang tu qi huo tai zhuang wu 。《ji min yao shu ·liu 》:“zhi chun dong shi ,yu shan po he kan zhi pang ,yi (yì)qu ji liu ,san cun jie zhi ,man san ,ji lao (lào),lao qi ,yin shui ting zhi 。”(yi :ge 。ji liu :fen cha de liu zhi 。man san :bian cha ;san cha 。lao :ba ping ;ma ping 。ting :bao cun 。)④ba gua zhi yi ,dai biao shui 。⑤you ;hen 。yang xiong 《tai xuan ·nei 》:“er yi er bei ,kan wo xi jie 。”liu xiang 《jiu tan ·li shi 》:“ai pu fu zhi kan du xi ,lv zao you er feng huan 。”⑥xiang sheng ci 。qiao ji de sheng yin 。《shi jing ·chen feng ·wan qiu 》:“kan ji ji fou ,wan qiu zhi dao 。”(fou :wa zhi de da ji le qi 。)su shi 《dan zhong shan ji 》:“you da dan dang zhong liu ……kong zhong er duo qiao ,yu feng shui xiang tun tu ,you kuan (kuǎn)kan tang ta (tǎ)zhi sheng 。”(kuan kan :ji wu sheng 。tang ta :zhong gu sheng 。)[kan ke ]1.bu ping tan 。《lun heng ·xuan han 》:“yi kan ke wei ping jun 。”2.bu shun li ,bu de zhi 。wen tian xiang 《ping yuan 》:“qi qu kan ke bu de zhi 。”

    lu :

    ①dao lu ;lu tu 。《chu ci ·jiu ge ·guo shang 》:“chu bu ru xi wang bu fan ,ping yuan hu xi lu chao yuan 。”②lu cheng 。tao qian 《tao hua yuan ji 》:“yuan xi hang ,wang lu zhi yuan jin 。”③tu jing ;fang xiang 。《shang shu ·hong fan 》:“mo you zuo e ,zun wang zhi lu 。”zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“bu yi wang zi fei bao ,yin yu shi yi ,yi sai zhong jian zhi lu ye 。”(yin yu :chen yin shui hua 。)④shi tu ,zhi zheng 。hu tang 《jiang de chen qing shang huai na li pu she ba shou 》zhi ba :“dang lu gong qing shei jian dai ? gu xiang qin you zi yi fei 。”(dai :kuan rong 。yi fei :huai yi you cuo wu 。)⑤fa du ;gui ze 。li hua 《yu shi zhong cheng ting bi ji 》:“zun wang lu yi zheng duo fang 。”(wang :zhi xian wang 。)⑥fang mian ;de ou 。tian yi heng 《liu qing ri ji ·du bo 》:“su chang yi lu you shen ,shi da fu gui jia zhe ze kai du fang ,gai bi jin ye 。”(su chang :su zhou 、chang zhou 。bi jin :bi kai jin ling 。)⑦che 。《zuo chuan ·zhao gong si nian 》:“wang sai jiu xun er ci zhi lu 。”⑧da 。《shi ji ·xiao wu ben ji 》:“lu gong cheng shi 。”⑨song chao he yuan chao hang zheng ou hua ming 。song de lu yao xiang dang yu xian zai de sheng ,yuan de lu yao xiang dang xian zai de de ou 。

    gu :

    ①da ji le qi zhi yi 。duo wei yuan tong xing huo bian yuan xing ,zhong jian kong ,liang duan meng zhao pi ge 。《xun zi ·li lun 》:“zhong gu guan qing qin se yu sheng ,suo yi yang er ye 。”ye zhi gu sheng 。xin qi ji 《yong yu le ·jing kou bei gu ting huai gu 》:“ke kan hui shou ,fo li ci xia ,yi pian shen ya she gu 。”②ji gu 。《shi jing 》:“zi you zhong gu ,fu gu fu kao 。”you ji gu jin jun 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“zhan yu chang shao ,gong jiang gu zhi 。”③xing zhuang 、gong neng lei shi gu de dong xi 。tan si tong 《ren xue 》shang :“er you gu yan ,sheng ru er xiao ji xiang ,you gu chuan nao er jiao wei wen 。”(xiao :xiang xiang ;lei shi 。)④long qi ;tu chu 。ma zhong xi 《zhong shan lang chuan 》:“sui gu wen fen zhao yi xiang xian sheng 。”⑤qiao ji huo dan zou (le qi )。li bai 《meng you tian lao yin liu bie 》:“hu gu se xi luan hui che ,xian zhi ren xi lie ru ma 。”⑥zhen dong ;ji fa 。《chu ci ·yu fu 》:“yu fu guan (wǎn)er er xiao ,gu xie (yì)er qu 。”(guan er :wei xiao 。xie :jiang 。)⑦yong feng xiang deng shan (feng )。《san guo zhi ·wei shu ·wang can chuan fu chen lin 》:“jin jiang jun zong huang wei ,wo bing yao ,long xiang (xiāng)hu bu ,gao xia zai xin ;yi ci hang shi ,mo yi yu gu hong lu yi liao mao fa 。”(xiang :ma ang shou kuai pao 。)⑧gu dai ye jian ji shi chan wei 。《zi zhi tong jian ·tang xian zong yuan he shi er nian 》:“si gu ,su zhi cheng xia ,mo yi ren zhi zhe 。”(su :li su )。