• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 茲辰素商節,灰管變星躔。

    “茲辰素商節,灰管變星躔。”詩句出處:《遊隋故都》;是唐朝詩人陸敬的作品。

    洛城聊顧步,長想遂留連。水鬥宮初毀,風變鼎將遷。
    皋陶德不建,汾隅祀忽焉。宗祊曠無象,聲朔緬誰傳。
    枌榆何冷落,禾黍鬱芊綿。悲歌盡商頌,太息憫周篇。
    來蘇佇聖德,濡足乃乘幹。正始淳風被,人勞用息肩。
    舞象文思澤,偃伯武功宣。則百昌厥後,於萬永斯年。
    茲辰素商節,灰管變星躔。平原悴秋草,喬木斂寒煙。
    翻黃墜疏葉,凝翠積高天。參差海曲雁,寂寞柳門蟬。
    興悼今如此,悲愁復在旃。彷徨不忍去,杖策屢回邅。

    【註釋】:

    茲:

    (一)①草木滋盛。《詩經·邶風·泉水》:“我思肥泉,茲之永嘆。”(肥泉:古水名。)②年。《國語·魯語上》:“今茲海其有災乎? 夫廣川之鳥獸,恒知避其災也。”(恒:經常。)《呂氏春秋·任地》:“今茲美禾,來茲美麥。”③今;現在。洪仁玕《資政新篇》:“茲謹將所見聞者條陳於後。”(條陳:分條陳述。)④代詞。表示指示。1. 此;這裡。李白《送友人》:“揮手自茲去,蕭蕭班馬鳴。”(蕭蕭:馬鳴聲。班馬:離群的馬。)《論語·子罕》:“文王既設,文不在茲乎?”2.這樣。《國語·楚語上》:“餘恐德之不類,茲故不言。”⑤副詞。益;更加。《墨子·尚同上》:“其人茲眾,其所謂義者亦茲眾。”⑥語氣詞。相當於“吧”;“呀”。《尚書·立政》:“周公曰:‘嗚呼! 休茲!’”(休:美。) (二)cí[龜(qiū)茲]見“龜”。

    辰:

    ①震。曹丕《柳賦》:“彼庶卉之未動兮,固肇萌而先辰。”(庶:眾多。肇:開始。)②時刻;時間。《詩經·大雅·桑柔》:“我生不辰,逢天僤怒。”(不辰:不是時候。)③地支第五位。④十二時辰之一,午前七到九時為辰時。⑤十二地支的通稱。《漢書·律歷志上》:“六律六呂,而十二辰立矣。”⑥十二生肖屬龍。⑦星名。1.心宿,二十八宿之一。又名商星、大火。2. 指北辰,即北極星。⑧日、月、星的統稱。張衡《東京賦》:“建辰旒(liú)之太常,紛焱悠以容裔。”薛綜註:“辰,謂日、月、星也。”(旒:旗邊懸垂的裝飾品。太常:此處為旗幟名。焱悠:火花飄舞的樣子。容裔:高低起伏的樣子。)⑨古州名。故治在今湖南省沅陵縣。⑩水名,即辰水。源出貴州省江口縣西北梵凈山,東經湖南省麻陽、辰溪兩縣匯入沅江。

    素:

    ①生絹。古詩《上山采蘼蕪》:“織縑(jiān)日一匹,織素五丈餘。”(縑:細絹。)②本色;白色。《呂氏春秋·當染》:“墨子見染素絲者而嘆曰:‘染於蒼則蒼,染於黃則黃。’”(蒼:青綠色。)③顏色單純;不艷麗。特指兇喪之事所用的。《史記·秦始皇本紀》:“子嬰即系頸以組,白馬素車。”④質樸;不加修飾。《呂氏春秋·知度》:“不雕其素。”⑤蔬菜瓜果等食物或不帶葷腥的食品。《漢書·霍光傳》:“居道上,不素食。”⑥真情;誠心。後作“愫”。蘇軾《徐州謝上表》:“惟有樸忠之素,既久而猶堅。”⑦副詞。1.向來;一向。《史記·張耳陳餘列傳》:“項羽亦素聞張耳賢。”2.空;白白地。《詩經·魏風·伐檀》:“彼君子兮,不素餐兮!”

    素商:

    暮秋,晚秋。《初學記》卷三:“秋曰白藏,亦曰收成,亦曰三秋、九秋、素秋、~~、高商。”

    商:

    ①估量;估算。《尚書·費誓》:“我商賚汝。”②商量;商討。《後漢書·宦者傳論》:“成敗之來,先史商之久矣。”③做生意;販賣。郭璞《江賦》:“或漁或商。”④做買賣的人。《莊子·德充符》:“不貨,惡用商?”⑤星宿名。二十八宿之一。也叫“大辰”、“大火”。⑥我國古代五聲音階的第二音,相當於工尺譜上的“四”,現代簡譜上的“2”。⑦指秋天。東方朔《七諫 · 沉江》:“商風肅兮而害生兮。”⑧朝代名。成湯滅夏桀後所建立。初建都於亳,後多次遷徙。公元前十四世紀盤庚遷都至殷(今河南安陽市西北),因改國號為殷,或稱殷商。《左傳·桓公二年》:“武王克商。”(克:攻克。)⑨春秋時宋國的別稱。周滅商後,封商的貴族微子的後裔於宋。《國語·吳語》:“乃起師北征,闕為深溝,通於商、魯之間。”

    節:

    ①竹節。《史記·龜策列傳》:“竹,外有理節,中直空虛。”左思《吳都賦》:“苞筍抽節。”泛指木節或骨節。《莊子·養生主》:“彼節者有間,而刀刃者無厚。”②季節;節氣。《列子·湯問》:“寒暑易節,始一反焉。”《淮南子·天文》:“十五日為一節。”《史記·太史公自序》:“夫陰陽四時、八位、十二度、二十四節各有教令。”③節日。王維《九月九日憶山東兄弟》:“獨在異鄉為異客,每逢佳節倍思親。”④禮節。《周易·傢人》:“象曰:婦人嘻嘻,失傢節也。”《論語·微子》:“長幼之節,不可廢也。”⑤準則;法度。《禮記·曲禮上》:“禮不踰節。”⑥節操;氣節。諸葛亮《出師表》:“此悉貞良死節之臣。”文天祥《正氣歌》:“時窮節乃見。”《人物志·七繆》:“達有勞謙之稱,窮有著明之節。”⑦節制。《呂氏春秋·論人》:“適耳目,節嗜欲。”《史記·平津侯主父列傳》:“富民之要,在於節儉。”《漢書·晁錯傳》:“人情莫不欲逸,三王節其力而不盡也。”《管子·心術下》:“節怒莫若樂,節樂莫若禮。”杜甫《往在》:“君臣節儉足,朝野歡呼同。”⑧符節。《左傳·文公八年》:“司馬握節以死。”《淮南子·道應》:“田鳩持節使秦。”蘇軾《江城子·密州出獵》:“持節雲中,何日遣馮唐。”(雲中:郡名。)⑨一種用竹編成的打擊樂器,用來調節樂曲的節拍。《列子·湯問》:“撫節悲歌。”(撫:擊。)左思《蜀都賦》:“巴姬彈弦,漢女擊節。”也指節奏、節拍。屈原《九歌·東君》:“展詩兮會舞,應律兮合節。”蔡琰《胡笳十八拍》:“十五拍兮節調促,氣填胸兮誰識曲?”⑩高峻的樣子《詩經·小雅·節南山》:“節彼南山。”(11)量詞。段。《淮南子·說林》:“一節見而百節知也。”

    灰:

    ①物質燃燒後殘留的粉狀物。灰燼。《禮記·月令》:“(仲夏之月)令民毋艾(yì)藍以染,毋燒灰。”(艾:通“刈”。割。藍:蓼藍,可做染料。)蘇軾《念奴嬌·赤壁懷古》:“檣櫓灰飛煙滅。”②把……燒成灰。《抱樸子·釋滯》:“不灰之木,不熱之火。”③塵土。葛洪《神仙傳·玉子》:“命盡氣絕則死,位為王侯,金玉如山,何益於灰土乎?”陸機《挽歌》之二:“昔為七尺軀,今成灰與塵。”④介於黑白之間的一種顏色。黃遵憲《潮州行》:“扶床面色灰,謬言不畏懼。”⑤沮喪;消沉。《聊齋志異·成仙》:“成自經訟系,世情盡灰。”

    管:

    ①一種像笛的管樂器。《孟子· 梁惠王下》:“百姓聞王鐘鼓之聲,管籥之音。”②泛指管樂器。王羲之《蘭亭集序》:“雖無絲竹管弦之盛,一觴一詠,亦足以暢敘幽情”③竹管;管狀物。曹操《論吏士行能令》:“一似管窺虎歟!”④舊指毛筆。《詩經·邶風·靜女》:“靜女其變,貽我彤管。”⑤鑰匙。《左傳·僖公三十二年》:“鄭人使我掌其北門之管。”⑥掌管;主管。張居正《答貴州撫院阮沙城》:“盡赦前罪,照舊管事。”⑦統轄。元好問《榆社硤口村早發》:“幾時不屬雞聲管,睡徹東窗日影偏。”⑧過問;顧及。李元膺《洞仙歌》:“但莫管春寒,醉紅自暖。”⑨準保;包管。黃庭堅《卜算子》:“試問得君多少憐,管不解,多於恨!”

    變:

    ①變化;改變。《史記·貨殖列傳》:“(范蠡)乃乘扁舟浮於江湖,變名易姓。”《易經·系辭下》:“《易》窮則變,變則通,通則久。”②使改變。③變成。《搜神記·五氣變化》:“春分之日,鷹變為鳩,秋分之日,鳩變為鷹,時之化也。”(化:變化。)④政治上或軍事上的突發事件。《史記·李斯列傳》:“陛下不圖,臣恐其為變也。”⑤災異。《宋史· 王安石傳》:“天變不足畏。”⑥指變文,唐代俗文學的一種文體。

    星:

    ①星星。天空中能發光的天體。王勃《滕王閣序》:“物換星移幾度秋。”②星宿名。二十八宿之一。成公綏《天地賦》:“朱鳥奮翼於星張。”③星象。沈彬《入塞》之二:“戍樓閑上望星文。”④零星。《西遊記》第二十七回:“耳中鳴玉磬,眼裡幌金星。”⑤稱桿上記數的點。賈島《贈牛山人》:“鑿石養蜂休買蜜,坐山秤藥不爭星。”

    躔:

    ①踐履。左思《吳都賦》:“習其敝邑而不睹上邦者,未知英雄之所躔也。”(敝邑:陋劣的國傢。)②獸跡。③泛指足跡,行跡。《路史·循蜚紀·鉅靈氏》:“唯無恒處。或雲治蜀,蓋以其跡躔焉。”(恒處:固定的居所。以其跡躔:根據行跡推斷。)④日月星辰運行。成公綏《筆賦》:“書日月之所躔。”


  • 兹辰素商节,灰管变星躔。

    “兹辰素商节,灰管变星躔。”诗句出处:《游隋故都》;是唐朝诗人陆敬的作品。

    洛城聊顾步,长想遂留连。水斗宫初毁,风变鼎将迁。
    皋陶德不建,汾隅祀忽焉。宗祊旷无象,声朔缅谁传。
    枌榆何冷落,禾黍郁芊绵。悲歌尽商颂,太息悯周篇。
    来苏伫圣德,濡足乃乘干。正始淳风被,人劳用息肩。
    舞象文思泽,偃伯武功宣。则百昌厥后,于万永斯年。
    兹辰素商节,灰管变星躔。平原悴秋草,乔木敛寒烟。
    翻黄坠疏叶,凝翠积高天。参差海曲雁,寂寞柳门蝉。
    兴悼今如此,悲愁复在旃。彷徨不忍去,杖策屡回邅。

    【注释】:

    兹:

    (一)①草木滋盛。《诗经·邶风·泉水》:“我思肥泉,兹之永叹。”(肥泉:古水名。)②年。《国语·鲁语上》:“今兹海其有灾乎? 夫广川之鸟兽,恒知避其灾也。”(恒:经常。)《吕氏春秋·任地》:“今兹美禾,来兹美麦。”③今;现在。洪仁玕《资政新篇》:“兹谨将所见闻者条陈于后。”(条陈:分条陈述。)④代词。表示指示。1. 此;这里。李白《送友人》:“挥手自兹去,萧萧班马鸣。”(萧萧:马鸣声。班马:离群的马。)《论语·子罕》:“文王既设,文不在兹乎?”2.这样。《国语·楚语上》:“余恐德之不类,兹故不言。”⑤副词。益;更加。《墨子·尚同上》:“其人兹众,其所谓义者亦兹众。”⑥语气词。相当于“吧”;“呀”。《尚书·立政》:“周公曰:‘呜呼! 休兹!’”(休:美。) (二)cí[龟(qiū)兹]见“龟”。

    辰:

    ①震。曹丕《柳赋》:“彼庶卉之未动兮,固肇萌而先辰。”(庶:众多。肇:开始。)②时刻;时间。《诗经·大雅·桑柔》:“我生不辰,逢天僤怒。”(不辰:不是时候。)③地支第五位。④十二时辰之一,午前七到九时为辰时。⑤十二地支的通称。《汉书·律历志上》:“六律六吕,而十二辰立矣。”⑥十二生肖属龙。⑦星名。1.心宿,二十八宿之一。又名商星、大火。2. 指北辰,即北极星。⑧日、月、星的统称。张衡《东京赋》:“建辰旒(liú)之太常,纷焱悠以容裔。”薛综注:“辰,谓日、月、星也。”(旒:旗边悬垂的装饰品。太常:此处为旗帜名。焱悠:火花飘舞的样子。容裔:高低起伏的样子。)⑨古州名。故治在今湖南省沅陵县。⑩水名,即辰水。源出贵州省江口县西北梵净山,东经湖南省麻阳、辰溪两县汇入沅江。

    素:

    ①生绢。古诗《上山采蘼芜》:“织缣(jiān)日一匹,织素五丈余。”(缣:细绢。)②本色;白色。《吕氏春秋·当染》:“墨子见染素丝者而叹曰:‘染于苍则苍,染于黄则黄。’”(苍:青绿色。)③颜色单纯;不艳丽。特指凶丧之事所用的。《史记·秦始皇本纪》:“子婴即系颈以组,白马素车。”④质朴;不加修饰。《吕氏春秋·知度》:“不雕其素。”⑤蔬菜瓜果等食物或不带荤腥的食品。《汉书·霍光传》:“居道上,不素食。”⑥真情;诚心。后作“愫”。苏轼《徐州谢上表》:“惟有朴忠之素,既久而犹坚。”⑦副词。1.向来;一向。《史记·张耳陈余列传》:“项羽亦素闻张耳贤。”2.空;白白地。《诗经·魏风·伐檀》:“彼君子兮,不素餐兮!”

    素商:

    暮秋,晚秋。《初学记》卷三:“秋曰白藏,亦曰收成,亦曰三秋、九秋、素秋、~~、高商。”

    商:

    ①估量;估算。《尚书·费誓》:“我商赉汝。”②商量;商讨。《后汉书·宦者传论》:“成败之来,先史商之久矣。”③做生意;贩卖。郭璞《江赋》:“或渔或商。”④做买卖的人。《庄子·德充符》:“不货,恶用商?”⑤星宿名。二十八宿之一。也叫“大辰”、“大火”。⑥我国古代五声音阶的第二音,相当于工尺谱上的“四”,现代简谱上的“2”。⑦指秋天。东方朔《七谏 · 沉江》:“商风肃兮而害生兮。”⑧朝代名。成汤灭夏桀后所建立。初建都于亳,后多次迁徙。公元前十四世纪盘庚迁都至殷(今河南安阳市西北),因改国号为殷,或称殷商。《左传·桓公二年》:“武王克商。”(克:攻克。)⑨春秋时宋国的别称。周灭商后,封商的贵族微子的后裔于宋。《国语·吴语》:“乃起师北征,阙为深沟,通于商、鲁之间。”

    节:

    ①竹节。《史记·龟策列传》:“竹,外有理节,中直空虚。”左思《吴都赋》:“苞笋抽节。”泛指木节或骨节。《庄子·养生主》:“彼节者有间,而刀刃者无厚。”②季节;节气。《列子·汤问》:“寒暑易节,始一反焉。”《淮南子·天文》:“十五日为一节。”《史记·太史公自序》:“夫阴阳四时、八位、十二度、二十四节各有教令。”③节日。王维《九月九日忆山东兄弟》:“独在异乡为异客,每逢佳节倍思亲。”④礼节。《周易·家人》:“象曰:妇人嘻嘻,失家节也。”《论语·微子》:“长幼之节,不可废也。”⑤准则;法度。《礼记·曲礼上》:“礼不踰节。”⑥节操;气节。诸葛亮《出师表》:“此悉贞良死节之臣。”文天祥《正气歌》:“时穷节乃见。”《人物志·七缪》:“达有劳谦之称,穷有著明之节。”⑦节制。《吕氏春秋·论人》:“适耳目,节嗜欲。”《史记·平津侯主父列传》:“富民之要,在于节俭。”《汉书·晁错传》:“人情莫不欲逸,三王节其力而不尽也。”《管子·心术下》:“节怒莫若乐,节乐莫若礼。”杜甫《往在》:“君臣节俭足,朝野欢呼同。”⑧符节。《左传·文公八年》:“司马握节以死。”《淮南子·道应》:“田鸠持节使秦。”苏轼《江城子·密州出猎》:“持节云中,何日遣冯唐。”(云中:郡名。)⑨一种用竹编成的打击乐器,用来调节乐曲的节拍。《列子·汤问》:“抚节悲歌。”(抚:击。)左思《蜀都赋》:“巴姬弹弦,汉女击节。”也指节奏、节拍。屈原《九歌·东君》:“展诗兮会舞,应律兮合节。”蔡琰《胡笳十八拍》:“十五拍兮节调促,气填胸兮谁识曲?”⑩高峻的样子《诗经·小雅·节南山》:“节彼南山。”(11)量词。段。《淮南子·说林》:“一节见而百节知也。”

    灰:

    ①物质燃烧后残留的粉状物。灰烬。《礼记·月令》:“(仲夏之月)令民毋艾(yì)蓝以染,毋烧灰。”(艾:通“刈”。割。蓝:蓼蓝,可做染料。)苏轼《念奴娇·赤壁怀古》:“樯橹灰飞烟灭。”②把……烧成灰。《抱朴子·释滞》:“不灰之木,不热之火。”③尘土。葛洪《神仙传·玉子》:“命尽气绝则死,位为王侯,金玉如山,何益于灰土乎?”陆机《挽歌》之二:“昔为七尺躯,今成灰与尘。”④介于黑白之间的一种颜色。黄遵宪《潮州行》:“扶床面色灰,谬言不畏惧。”⑤沮丧;消沉。《聊斋志异·成仙》:“成自经讼系,世情尽灰。”

    管:

    ①一种像笛的管乐器。《孟子· 梁惠王下》:“百姓闻王钟鼓之声,管籥之音。”②泛指管乐器。王羲之《兰亭集序》:“虽无丝竹管弦之盛,一觞一咏,亦足以畅叙幽情”③竹管;管状物。曹操《论吏士行能令》:“一似管窥虎欤!”④旧指毛笔。《诗经·邶风·静女》:“静女其变,贻我彤管。”⑤钥匙。《左传·僖公三十二年》:“郑人使我掌其北门之管。”⑥掌管;主管。张居正《答贵州抚院阮沙城》:“尽赦前罪,照旧管事。”⑦统辖。元好问《榆社硖口村早发》:“几时不属鸡声管,睡彻东窗日影偏。”⑧过问;顾及。李元膺《洞仙歌》:“但莫管春寒,醉红自暖。”⑨准保;包管。黄庭坚《卜算子》:“试问得君多少怜,管不解,多于恨!”

    变:

    ①变化;改变。《史记·货殖列传》:“(范蠡)乃乘扁舟浮于江湖,变名易姓。”《易经·系辞下》:“《易》穷则变,变则通,通则久。”②使改变。③变成。《搜神记·五气变化》:“春分之日,鹰变为鸠,秋分之日,鸠变为鹰,时之化也。”(化:变化。)④政治上或军事上的突发事件。《史记·李斯列传》:“陛下不图,臣恐其为变也。”⑤灾异。《宋史· 王安石传》:“天变不足畏。”⑥指变文,唐代俗文学的一种文体。

    星:

    ①星星。天空中能发光的天体。王勃《滕王阁序》:“物换星移几度秋。”②星宿名。二十八宿之一。成公绥《天地赋》:“朱鸟奋翼于星张。”③星象。沈彬《入塞》之二:“戍楼闲上望星文。”④零星。《西游记》第二十七回:“耳中鸣玉磬,眼里幌金星。”⑤称杆上记数的点。贾岛《赠牛山人》:“凿石养蜂休买蜜,坐山秤药不争星。”

    躔:

    ①践履。左思《吴都赋》:“习其敝邑而不睹上邦者,未知英雄之所躔也。”(敝邑:陋劣的国家。)②兽迹。③泛指足迹,行迹。《路史·循蜚纪·钜灵氏》:“唯无恒处。或云治蜀,盖以其迹躔焉。”(恒处:固定的居所。以其迹躔:根据行迹推断。)④日月星辰运行。成公绥《笔赋》:“书日月之所躔。”


  • ci chen su shang jie ,hui guan bian xing chan 。

    “ci chen su shang jie ,hui guan bian xing chan 。”shi gou chu chu :《you sui gu dou 》;shi tang chao shi ren liu jing de zuo pin 。

    luo cheng liao gu bu ,chang xiang sui liu lian 。shui dou gong chu hui ,feng bian ding jiang qian 。
    gao tao de bu jian ,fen yu si hu yan 。zong beng kuang mo xiang ,sheng shuo mian shei chuan 。
    fen yu he leng la ,he shu yu qian mian 。bei ge jin shang song ,tai xi min zhou pian 。
    lai su zhu sheng de ,ru zu nai cheng gan 。zheng shi chun feng bei ,ren lao yong xi jian 。
    wu xiang wen sai ze ,yan bai wu gong xuan 。ze bai chang jue hou ,yu mo yong si nian 。
    ci chen su shang jie ,hui guan bian xing chan 。ping yuan cui qiu cao ,qiao mu lian han yan 。
    fan huang zhui shu xie ,ning cui ji gao tian 。can cha hai qu yan ,ji mo liu men chan 。
    xing dao jin ru ci ,bei chou fu zai zhan 。fang huang bu ren qu ,zhang ce lv hui zhan 。

    【zhu shi 】:

    ci :

    (yi )①cao mu zi cheng 。《shi jing ·bei feng ·quan shui 》:“wo sai fei quan ,ci zhi yong tan 。”(fei quan :gu shui ming 。)②nian 。《guo yu ·lu yu shang 》:“jin ci hai ji you zai hu ? fu an chuan zhi diao shou ,heng zhi bi ji zai ye 。”(heng :jing chang 。)《lv shi chun qiu ·ren de 》:“jin ci mei he ,lai ci mei mai 。”③jin ;xian zai 。hong ren gan 《zi zheng xin pian 》:“ci jin jiang suo jian wen zhe tiao chen yu hou 。”(tiao chen :fen tiao chen shu 。)④dai ci 。biao shi zhi shi 。1. ci ;zhe li 。li bai 《song you ren 》:“hui shou zi ci qu ,xiao xiao ban ma ming 。”(xiao xiao :ma ming sheng 。ban ma :li qun de ma 。)《lun yu ·zi han 》:“wen wang ji she ,wen bu zai ci hu ?”2.zhe yang 。《guo yu ·chu yu shang 》:“yu kong de zhi bu lei ,ci gu bu yan 。”⑤fu ci 。yi ;geng jia 。《mo zi ·shang tong shang 》:“ji ren ci zhong ,ji suo wei yi zhe yi ci zhong 。”⑥yu qi ci 。xiang dang yu “ba ”;“ya ”。《shang shu ·li zheng 》:“zhou gong yue :‘wu hu ! xiu ci !’”(xiu :mei 。) (er )cí[gui (qiū)ci ]jian “gui ”。

    chen :

    ①zhen 。cao pi 《liu fu 》:“bi shu hui zhi wei dong xi ,gu zhao meng er xian chen 。”(shu :zhong duo 。zhao :kai shi 。)②shi ke ;shi jian 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“wo sheng bu chen ,feng tian chan nu 。”(bu chen :bu shi shi hou 。)③de zhi di wu wei 。④shi er shi chen zhi yi ,wu qian qi dao jiu shi wei chen shi 。⑤shi er de zhi de tong chen 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“liu lv liu lv ,er shi er chen li yi 。”⑥shi er sheng xiao shu long 。⑦xing ming 。1.xin su ,er shi ba su zhi yi 。you ming shang xing 、da huo 。2. zhi bei chen ,ji bei ji xing 。⑧ri 、yue 、xing de tong chen 。zhang heng 《dong jing fu 》:“jian chen liu (liú)zhi tai chang ,fen yan you yi rong yi 。”xue zeng zhu :“chen ,wei ri 、yue 、xing ye 。”(liu :qi bian xuan chui de zhuang shi pin 。tai chang :ci chu wei qi zhi ming 。yan you :huo hua piao wu de yang zi 。rong yi :gao di qi fu de yang zi 。)⑨gu zhou ming 。gu zhi zai jin hu na sheng yuan ling xian 。⑩shui ming ,ji chen shui 。yuan chu gui zhou sheng jiang kou xian xi bei fan jing shan ,dong jing hu na sheng ma yang 、chen xi liang xian hui ru yuan jiang 。

    su :

    ①sheng juan 。gu shi 《shang shan cai mi wu 》:“zhi jian (jiān)ri yi pi ,zhi su wu zhang yu 。”(jian :xi juan 。)②ben se ;bai se 。《lv shi chun qiu ·dang ran 》:“mo zi jian ran su si zhe er tan yue :‘ran yu cang ze cang ,ran yu huang ze huang 。’”(cang :qing lu se 。)③yan se chan chun ;bu yan li 。te zhi xiong sang zhi shi suo yong de 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“zi ying ji ji geng yi zu ,bai ma su che 。”④zhi piao ;bu jia xiu shi 。《lv shi chun qiu ·zhi du 》:“bu diao ji su 。”⑤shu cai gua guo deng shi wu huo bu dai hun xing de shi pin 。《han shu ·huo guang chuan 》:“ju dao shang ,bu su shi 。”⑥zhen qing ;cheng xin 。hou zuo “su ”。su shi 《xu zhou xie shang biao 》:“wei you piao zhong zhi su ,ji jiu er you jian 。”⑦fu ci 。1.xiang lai ;yi xiang 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“xiang yu yi su wen zhang er xian 。”2.kong ;bai bai de 。《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bi jun zi xi ,bu su can xi !”

    su shang :

    mu qiu ,wan qiu 。《chu xue ji 》juan san :“qiu yue bai cang ,yi yue shou cheng ,yi yue san qiu 、jiu qiu 、su qiu 、~~、gao shang 。”

    shang :

    ①gu liang ;gu suan 。《shang shu ·fei shi 》:“wo shang lai ru 。”②shang liang ;shang tao 。《hou han shu ·huan zhe chuan lun 》:“cheng bai zhi lai ,xian shi shang zhi jiu yi 。”③zuo sheng yi ;fan mai 。guo pu 《jiang fu 》:“huo yu huo shang 。”④zuo mai mai de ren 。《zhuang zi ·de chong fu 》:“bu huo ,e yong shang ?”⑤xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。ye jiao “da chen ”、“da huo ”。⑥wo guo gu dai wu sheng yin jie de di er yin ,xiang dang yu gong che pu shang de “si ”,xian dai jian pu shang de “2”。⑦zhi qiu tian 。dong fang shuo 《qi jian · chen jiang 》:“shang feng su xi er hai sheng xi 。”⑧chao dai ming 。cheng shang mie xia jie hou suo jian li 。chu jian dou yu bo ,hou duo ci qian xi 。gong yuan qian shi si shi ji pan geng qian dou zhi yan (jin he na an yang shi xi bei ),yin gai guo hao wei yan ,huo chen yan shang 。《zuo chuan ·huan gong er nian 》:“wu wang ke shang 。”(ke :gong ke 。)⑨chun qiu shi song guo de bie chen 。zhou mie shang hou ,feng shang de gui zu wei zi de hou yi yu song 。《guo yu ·wu yu 》:“nai qi shi bei zheng ,que wei shen gou ,tong yu shang 、lu zhi jian 。”

    jie :

    ①zhu jie 。《shi ji ·gui ce lie chuan 》:“zhu ,wai you li jie ,zhong zhi kong xu 。”zuo sai 《wu dou fu 》:“bao sun chou jie 。”fan zhi mu jie huo gu jie 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“bi jie zhe you jian ,er dao ren zhe mo hou 。”②ji jie ;jie qi 。《lie zi ·shang wen 》:“han shu yi jie ,shi yi fan yan 。”《huai na zi ·tian wen 》:“shi wu ri wei yi jie 。”《shi ji ·tai shi gong zi xu 》:“fu yin yang si shi 、ba wei 、shi er du 、er shi si jie ge you jiao ling 。”③jie ri 。wang wei 《jiu yue jiu ri yi shan dong xiong di 》:“du zai yi xiang wei yi ke ,mei feng jia jie bei sai qin 。”④li jie 。《zhou yi ·jia ren 》:“xiang yue :fu ren xi xi ,shi jia jie ye 。”《lun yu ·wei zi 》:“chang you zhi jie ,bu ke fei ye 。”⑤zhun ze ;fa du 。《li ji ·qu li shang 》:“li bu yao jie 。”⑥jie cao ;qi jie 。zhu ge liang 《chu shi biao 》:“ci xi zhen liang si jie zhi chen 。”wen tian xiang 《zheng qi ge 》:“shi qiong jie nai jian 。”《ren wu zhi ·qi miao 》:“da you lao qian zhi chen ,qiong you zhe ming zhi jie 。”⑦jie zhi 。《lv shi chun qiu ·lun ren 》:“kuo er mu ,jie shi yu 。”《shi ji ·ping jin hou zhu fu lie chuan 》:“fu min zhi yao ,zai yu jie jian 。”《han shu ·chao cuo chuan 》:“ren qing mo bu yu yi ,san wang jie ji li er bu jin ye 。”《guan zi ·xin shu xia 》:“jie nu mo re le ,jie le mo re li 。”du fu 《wang zai 》:“jun chen jie jian zu ,chao ye huan hu tong 。”⑧fu jie 。《zuo chuan ·wen gong ba nian 》:“si ma wo jie yi si 。”《huai na zi ·dao ying 》:“tian jiu chi jie shi qin 。”su shi 《jiang cheng zi ·mi zhou chu lie 》:“chi jie yun zhong ,he ri qian feng tang 。”(yun zhong :jun ming 。)⑨yi chong yong zhu bian cheng de da ji le qi ,yong lai diao jie le qu de jie pai 。《lie zi ·shang wen 》:“fu jie bei ge 。”(fu :ji 。)zuo sai 《shu dou fu 》:“ba ji dan xian ,han nv ji jie 。”ye zhi jie zou 、jie pai 。qu yuan 《jiu ge ·dong jun 》:“zhan shi xi hui wu ,ying lv xi ge jie 。”cai yan 《hu jia shi ba pai 》:“shi wu pai xi jie diao cu ,qi tian xiong xi shei shi qu ?”⑩gao jun de yang zi 《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“jie bi na shan 。”(11)liang ci 。duan 。《huai na zi ·shui lin 》:“yi jie jian er bai jie zhi ye 。”

    hui :

    ①wu zhi ran shao hou can liu de fen zhuang wu 。hui jin 。《li ji ·yue ling 》:“(zhong xia zhi yue )ling min wu ai (yì)lan yi ran ,wu shao hui 。”(ai :tong “yi ”。ge 。lan :liao lan ,ke zuo ran liao 。)su shi 《nian nu jiao ·chi bi huai gu 》:“qiang lu hui fei yan mie 。”②ba ……shao cheng hui 。《bao piao zi ·shi zhi 》:“bu hui zhi mu ,bu re zhi huo 。”③chen tu 。ge hong 《shen xian chuan ·yu zi 》:“ming jin qi jue ze si ,wei wei wang hou ,jin yu ru shan ,he yi yu hui tu hu ?”liu ji 《wan ge 》zhi er :“xi wei qi che qu ,jin cheng hui yu chen 。”④jie yu hei bai zhi jian de yi chong yan se 。huang zun xian 《chao zhou hang 》:“fu chuang mian se hui ,miu yan bu wei ju 。”⑤ju sang ;xiao chen 。《liao zhai zhi yi ·cheng xian 》:“cheng zi jing song ji ,shi qing jin hui 。”

    guan :

    ①yi chong xiang di de guan le qi 。《meng zi · liang hui wang xia 》:“bai xing wen wang zhong gu zhi sheng ,guan 籥zhi yin 。”②fan zhi guan le qi 。wang xi zhi 《lan ting ji xu 》:“sui mo si zhu guan xian zhi cheng ,yi shang yi yong ,yi zu yi chang xu you qing ”③zhu guan ;guan zhuang wu 。cao cao 《lun li shi hang neng ling 》:“yi shi guan kui hu yu !”④jiu zhi mao bi 。《shi jing ·bei feng ·jing nv 》:“jing nv ji bian ,yi wo tong guan 。”⑤yao chi 。《zuo chuan ·xi gong san shi er nian 》:“zheng ren shi wo zhang ji bei men zhi guan 。”⑥zhang guan ;zhu guan 。zhang ju zheng 《da gui zhou fu yuan ruan sha cheng 》:“jin she qian zui ,zhao jiu guan shi 。”⑦tong he 。yuan hao wen 《yu she xia kou cun zao fa 》:“ji shi bu shu ji sheng guan ,shui che dong chuang ri ying pian 。”⑧guo wen ;gu ji 。li yuan ying 《dong xian ge 》:“dan mo guan chun han ,zui gong zi nuan 。”⑨zhun bao ;bao guan 。huang ting jian 《bo suan zi 》:“shi wen de jun duo shao lian ,guan bu jie ,duo yu hen !”

    bian :

    ①bian hua ;gai bian 。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“(fan li )nai cheng bian zhou fu yu jiang hu ,bian ming yi xing 。”《yi jing ·ji ci xia 》:“《yi 》qiong ze bian ,bian ze tong ,tong ze jiu 。”②shi gai bian 。③bian cheng 。《sou shen ji ·wu qi bian hua 》:“chun fen zhi ri ,ying bian wei jiu ,qiu fen zhi ri ,jiu bian wei ying ,shi zhi hua ye 。”(hua :bian hua 。)④zheng zhi shang huo jun shi shang de tu fa shi jian 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“bi xia bu tu ,chen kong ji wei bian ye 。”⑤zai yi 。《song shi · wang an dan chuan 》:“tian bian bu zu wei 。”⑥zhi bian wen ,tang dai su wen xue de yi chong wen ti 。

    xing :

    ①xing xing 。tian kong zhong neng fa guang de tian ti 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“wu huan xing yi ji du qiu 。”②xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。cheng gong sui 《tian de fu 》:“zhu diao fen yi yu xing zhang 。”③xing xiang 。shen bin 《ru sai 》zhi er :“shu lou xian shang wang xing wen 。”④ling xing 。《xi you ji 》di er shi qi hui :“er zhong ming yu qing ,yan li huang jin xing 。”⑤chen gan shang ji shu de dian 。gu dao 《zeng niu shan ren 》:“zao dan yang feng xiu mai mi ,zuo shan chen yao bu zheng xing 。”

    chan :

    ①jian lv 。zuo sai 《wu dou fu 》:“xi ji bi yi er bu du shang bang zhe ,wei zhi ying xiong zhi suo chan ye 。”(bi yi :lou lie de guo jia 。)②shou ji 。③fan zhi zu ji ,hang ji 。《lu shi ·xun fei ji ·ju ling shi 》:“wei mo heng chu 。huo yun zhi shu ,gai yi ji ji chan yan 。”(heng chu :gu ding de ju suo 。yi ji ji chan :gen ju hang ji tui duan 。)④ri yue xing chen yun hang 。cheng gong sui 《bi fu 》:“shu ri yue zhi suo chan 。”