• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 木產長生汞,金烹續命鉛。

    “木產長生汞,金烹續命鉛。”詩句出處:《五言》;是唐朝詩人呂巖的作品。

    悟瞭長生理,秋蓮處處開。金童登錦帳,玉女下香階。
    虎嘯天魂住,龍吟地魄來。有人明此道,立使返嬰孩。
    姹女住南方,身邊產太陽。蟾宮烹玉液,坎戶煉瓊漿。
    過去神仙餌,今來到我嘗。一杯延萬紀,物外任翱翔。
    頓悟黃芽理,陰陽稟自然。乾坤爐裡煉,日月鼎中煎。
    木產長生汞,金烹續命鉛。世人明此道,立便返童顏。
    宇宙產黃芽,經爐煅作砂。陰陽烹五彩,水火煉三花。
    鼎內龍降虎,壺中龜遣蛇。功成歸物外,自在樂煙霞。
    要覓長生路,除非認本元。都來一味藥,剛道數千般。
    丹鼎烹成汞,爐中煉就鉛。依時服一粒,白日上沖天。
    姹女住瑤臺,仙花滿地開。金苗從此出,玉蕊自天來。
    鳳舞長生曲,鸞歌續命杯。有人明此道,海變已千回。
    古往諸仙子,根元占甲庚。水中聞虎嘯,火裡見龍行。
    進退窮三候,相吞用八纮。沖天功行滿,寒暑不能爭。
    我悟長生理,太陽伏太陰。離宮生白玉,坎戶產黃金。
    要主君臣義,須存子母心。九重神室內,虎嘯與龍吟。
    靈丹產太虛,九轉入重爐。浴就紅蓮顆,燒成白玉珠。
    水中鉛一兩,火內汞三銖。吃瞭瑤臺寶,升天任海枯。
    姹女住離宮,身邊產雌雄。爐中七返畢,鼎內九還終。
    悟瞭魚投水,迷因鳥在籠。耄年服一粒,立地變沖童。
    盜得乾坤祖,陰陽是本宗。天魂生白虎,地魄產青龍。
    運寶泥丸在,搬精入上宮。有人明此法,萬載貌如童。
    要覓金丹理,根元不易逢。三才七返足,四象九還終。
    浴就微微白,燒成漸漸紅。一丸延萬紀,物外去沖沖。
    個個覓長生,根元不易尋。要貪天上寶,須去世間琛。
    煉就水中火,燒成陽內陰。祖師親有語,一味水中金。
    萬物皆生土,如人得本元。青龍精是汞,白虎水為鉛。
    悟者子投母,迷應地是天。將來物外客,個個補丹田。
    二十四神清,三千功行成。寒雲連地轉,聖日滿天明。
    玉子偏宜種,金田豈在耕。此中真妙理,誰道不長生。
    妙妙妙中妙,玄玄玄更玄。動言俱演道,語默盡神仙。
    在掌如珠異,當空似月圓。他時功滿後,直入大羅天。

    【註釋】:

    木:

    ①樹木。《詩經·周南·漢廣》:“南有喬木。”②樹葉。韓駒《念奴嬌·月》:“木落山高真個是,一雨秋容新沐。”③木材;木料。《孟子·梁惠王下》:“為巨室,則必使工師求大木。”④用木料制成的。《三國志 · 蜀書·諸葛亮傳》:“亮復出祁山,以木牛運,糧盡退軍。”⑤特指棺材。《左傳·僖公二十三年》:“我二十五年矣,又如是而嫁,則就木焉。”⑥古代八音之一,指木制的樂器。《周禮·春官·大師》:“皆播之以八音:金、石、土、革、絲、木、匏、竹。”⑦五行之一。⑧質樸;樸實。《論語·子路》:“剛毅木訥,近仁。”

    產:

    ①生;養育。《史記·孝文本紀》:“今犯法已論,而使無罪之父母同產坐之。”(同產:指弟兄。)②人或動物生子。《史記·高祖本紀》:“已而有身,遂產高祖。”(有身:懷孕。)《齊民要術·養雞》:“直置土上,任其產、伏。”(伏:伏巢。)③出產。李斯《諫逐客書》:“夫物不產於秦,可寶者多;士不產於秦,而願忠者眾。”④產業;財產。《韓非子·顯學》:“耕田墾草以厚民產也。”(厚:增加。)

    長:

    (一)①長度;兩端的距離。《考工記· 車人》:“車人為車,柯長三尺。”②長度大。與“短”相對。1.指空間。古樂府(木蘭詩》:“北市買長鞭。”2.指時間。《韓非子·難一》:“矜偽不長,蓋虛不久。”③巨大。李白《行路難》:“長風破浪會有時,直掛雲帆濟滄海。”(會:一定。濟:渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥飛不到吳天長。”⑤經常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長向村傢取黃犢。”⑥長處;專長。韓愈《畫記》:“以為非一工人之所能運思,蓋叢集眾工人之所長。”⑦擅長。《三國志· 吳書·周瑜傳》:“與吳越爭衡,本非中國所長。” (二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長者雖有問,役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長子扶蘇以數直諫上……”③首領;首長。《禮記·曲禮下》:“九州之長,入天子之國曰牧。”(牧:官名。)④生長;成長。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長。”⑤撫養。《詩經· 小雅·蓼莪》:“長我育我。”⑥滋長。《詩經·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進;增強。《禮記·學記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強也,故曰教學相長也。”(反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書》:“青萍結綠,長價於薛卞之門。”(青萍:劍名。結綠:玉名。)

    生:

    ①生長;長出。《荀子·勸學》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活著;生存。《論語· 衛靈公》:“志士仁人,無求生以害仁,有殺身以成仁。”③生命;性命。《韓非子·解老》:“祿也者,人之所以持生也。”(祿:俸祿。持:維持。)④產生;發生。《韓詩外傳》卷五:“水淵深廣,則龍魚生之。”⑤生育;誕生。《左傳·隱公元年》:“莊公寤生。”⑥生存的期間,指人的一生;一輩子。曹操《短歌行》:“對酒當歌,人生幾何?”⑦生活;生計。柳宗元《捕蛇者說》:“鄉鄰之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《呂氏春秋·適音》:“大饗之禮,上玄尊而俎生魚。”2.未加工煉制的。《洛陽伽藍記·城北》:“頭後垂二尺生絹。”⑨讀書的人。《史記·秦始皇本紀》:“今諸生不師今而學古,以非當世。”

    金:

    ①金屬的通稱。《荀子·勸學》:“鍥而舍之,朽木不折;鍥而不舍,金石可鏤。”《周禮·秋官·職金》:“入其金錫於為兵器之府。”(為:制作。)②金黃色。《嶽陽樓記》:“浮光躍金。”《阿房宮賦》:“金塊珠礫,棄擲迤邐,秦人視之,亦不甚惜。”③錢財;錢。《史記·陳丞相世傢》:“臣聞(陳)平受諸將金,金多者得善處,金少者得惡處。”④金屬制的樂器或兵器。《禮記·樂記》:“金石絲竹,樂之器也。”《淮南子·說山》:“砥石不利,而可以利金。”(利金:磨利刀劍。)⑤古代八音之一。《周禮·春官·大師》:“皆播之以八言,金、石、土、革、絲、木、匏、竹。”⑥古代計算貨幣的單位。以一鎰(二十四兩)為一金,或以一斤為一金。《史記·燕召公世傢》:“子之因遺(wèi)蘇代百金。”(子之:人名。遺:贈與。)《五人墓碑記》:“有賢士大夫發五十金,買五人之脰而函之。”(脰dòu:頸項;頭臚。)《獄中雜記》:“富者賂數百金。”⑦比喻堅固。《過秦論》:“始皇之心,自以為關中之地,金城千裡。”⑧五行之一。《尚書·洪范》:“五行:一曰水,二曰火,三曰木,四曰金,五曰土。”⑨朝代名(公元1115—1234年)。女真族完顏部首領阿骨打所建。

    烹:

    ①煮。《淮南子·說山》:“以火煙為氣,殺豚(tún)烹狗。”(豚:豬。)②古代用鼎鑊煮人的酷刑。《晉書·慕容超載記》:“至如不忠不孝若封嵩之輩,梟斬不足以痛也,宜致烹轘(huàn)之法。”(封嵩:曾任慕容德尚書左仆射,後慕容超立,謀反被誅。轘:車裂之刑。)③指誅殺。《史記·秦始皇本紀》:“烹滅強暴,振救黔首。”(黔首:老百姓。)④冶煉。李白《武昌宰韓君去思頌碑》:“大冶鼓鑄,如天降神,既烹且爍,數盈萬億。”⑤殺,消滅。《史記·秦始皇本紀》:“烹滅強暴。”

    續:

    ①連接;斷而復連。《淮南子·說山》:“神蛇能斷而復續,而不能使人勿斷也。”②延長;延續。《呂區春秋·盡數》:“長者也,非短而續之也,畢其數也。”③繼承。《史記·夏本紀》:“於是舜舉鯀(gǔn)子禹,而使續鯀之業。”

    命:

    ①下命令。《左傳·成公六年》:“命伐宋。”又指命令。《左傳·宣公十二年》:“敢不惟命是聽。”②任命;差遣。《列子·湯問》:“命誇娥氏二子負二山。”③取名;命名。《禮記·月令》:“仲冬之月……命之曰暢月。”④生命;性命。《論語·雍也》:“不幸短命死矣。”⑤命運;天命。《史記·外戚世傢》:“孔子罕稱命,蓋難言之也。”


  • 木产长生汞,金烹续命铅。

    “木产长生汞,金烹续命铅。”诗句出处:《五言》;是唐朝诗人吕岩的作品。

    悟了长生理,秋莲处处开。金童登锦帐,玉女下香阶。
    虎啸天魂住,龙吟地魄来。有人明此道,立使返婴孩。
    姹女住南方,身边产太阳。蟾宫烹玉液,坎户炼琼浆。
    过去神仙饵,今来到我尝。一杯延万纪,物外任翱翔。
    顿悟黄芽理,阴阳禀自然。乾坤炉里炼,日月鼎中煎。
    木产长生汞,金烹续命铅。世人明此道,立便返童颜。
    宇宙产黄芽,经炉煅作砂。阴阳烹五彩,水火炼三花。
    鼎内龙降虎,壶中龟遣蛇。功成归物外,自在乐烟霞。
    要觅长生路,除非认本元。都来一味药,刚道数千般。
    丹鼎烹成汞,炉中炼就铅。依时服一粒,白日上冲天。
    姹女住瑶台,仙花满地开。金苗从此出,玉蕊自天来。
    凤舞长生曲,鸾歌续命杯。有人明此道,海变已千回。
    古往诸仙子,根元占甲庚。水中闻虎啸,火里见龙行。
    进退穷三候,相吞用八纮。冲天功行满,寒暑不能争。
    我悟长生理,太阳伏太阴。离宫生白玉,坎户产黄金。
    要主君臣义,须存子母心。九重神室内,虎啸与龙吟。
    灵丹产太虚,九转入重炉。浴就红莲颗,烧成白玉珠。
    水中铅一两,火内汞三铢。吃了瑶台宝,升天任海枯。
    姹女住离宫,身边产雌雄。炉中七返毕,鼎内九还终。
    悟了鱼投水,迷因鸟在笼。耄年服一粒,立地变冲童。
    盗得乾坤祖,阴阳是本宗。天魂生白虎,地魄产青龙。
    运宝泥丸在,搬精入上宫。有人明此法,万载貌如童。
    要觅金丹理,根元不易逢。三才七返足,四象九还终。
    浴就微微白,烧成渐渐红。一丸延万纪,物外去冲冲。
    个个觅长生,根元不易寻。要贪天上宝,须去世间琛。
    炼就水中火,烧成阳内阴。祖师亲有语,一味水中金。
    万物皆生土,如人得本元。青龙精是汞,白虎水为铅。
    悟者子投母,迷应地是天。将来物外客,个个补丹田。
    二十四神清,三千功行成。寒云连地转,圣日满天明。
    玉子偏宜种,金田岂在耕。此中真妙理,谁道不长生。
    妙妙妙中妙,玄玄玄更玄。动言俱演道,语默尽神仙。
    在掌如珠异,当空似月圆。他时功满后,直入大罗天。

    【注释】:

    木:

    ①树木。《诗经·周南·汉广》:“南有乔木。”②树叶。韩驹《念奴娇·月》:“木落山高真个是,一雨秋容新沐。”③木材;木料。《孟子·梁惠王下》:“为巨室,则必使工师求大木。”④用木料制成的。《三国志 · 蜀书·诸葛亮传》:“亮复出祁山,以木牛运,粮尽退军。”⑤特指棺材。《左传·僖公二十三年》:“我二十五年矣,又如是而嫁,则就木焉。”⑥古代八音之一,指木制的乐器。《周礼·春官·大师》:“皆播之以八音:金、石、土、革、丝、木、匏、竹。”⑦五行之一。⑧质朴;朴实。《论语·子路》:“刚毅木讷,近仁。”

    产:

    ①生;养育。《史记·孝文本纪》:“今犯法已论,而使无罪之父母同产坐之。”(同产:指弟兄。)②人或动物生子。《史记·高祖本纪》:“已而有身,遂产高祖。”(有身:怀孕。)《齐民要术·养鸡》:“直置土上,任其产、伏。”(伏:伏巢。)③出产。李斯《谏逐客书》:“夫物不产于秦,可宝者多;士不产于秦,而愿忠者众。”④产业;财产。《韩非子·显学》:“耕田垦草以厚民产也。”(厚:增加。)

    长:

    (一)①长度;两端的距离。《考工记· 车人》:“车人为车,柯长三尺。”②长度大。与“短”相对。1.指空间。古乐府(木兰诗》:“北市买长鞭。”2.指时间。《韩非子·难一》:“矜伪不长,盖虚不久。”③巨大。李白《行路难》:“长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。”(会:一定。济:渡。)④辽阔。李白《庐山谣寄卢侍御虚舟》:“鸟飞不到吴天长。”⑤经常。张籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,长向村家取黄犊。”⑥长处;专长。韩愈《画记》:“以为非一工人之所能运思,盖丛集众工人之所长。”⑦擅长。《三国志· 吴书·周瑜传》:“与吴越争衡,本非中国所长。” (二)zhǎng ①年龄大;辈分高。杜甫《兵车行》:“长者虽有问,役夫敢申恨?”②排行第一。《史记·李斯列传》:“始皇有二十馀子,长子扶苏以数直谏上……”③首领;首长。《礼记·曲礼下》:“九州之长,入天子之国曰牧。”(牧:官名。)④生长;成长。贾谊《论积贮疏》:“淫侈之俗,日日以长。”⑤抚养。《诗经· 小雅·蓼莪》:“长我育我。”⑥滋长。《诗经·小雅·巧言》:“君子屡盟,乱是用长。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增进;增强。《礼记·学记》:“知不足然后能自反也,知困然后能自强也,故曰教学相长也。”(反:反省。)⑧提高。李白《与韩荆州书》:“青萍结绿,长价于薛卞之门。”(青萍:剑名。结绿:玉名。)

    生:

    ①生长;长出。《荀子·劝学》:“蓬生麻中,不扶而直。”②活着;生存。《论语· 卫灵公》:“志士仁人,无求生以害仁,有杀身以成仁。”③生命;性命。《韩非子·解老》:“禄也者,人之所以持生也。”(禄:俸禄。持:维持。)④产生;发生。《韩诗外传》卷五:“水渊深广,则龙鱼生之。”⑤生育;诞生。《左传·隐公元年》:“庄公寤生。”⑥生存的期间,指人的一生;一辈子。曹操《短歌行》:“对酒当歌,人生几何?”⑦生活;生计。柳宗元《捕蛇者说》:“乡邻之生日蹙(cù)。”(蹙:窘迫。)⑧不熟的。1. 未煮或未煮熟的。《吕氏春秋·适音》:“大飨之礼,上玄尊而俎生鱼。”2.未加工炼制的。《洛阳伽蓝记·城北》:“头后垂二尺生绢。”⑨读书的人。《史记·秦始皇本纪》:“今诸生不师今而学古,以非当世。”

    金:

    ①金属的通称。《荀子·劝学》:“锲而舍之,朽木不折;锲而不舍,金石可镂。”《周礼·秋官·职金》:“入其金锡于为兵器之府。”(为:制作。)②金黄色。《岳阳楼记》:“浮光跃金。”《阿房宫赋》:“金块珠砾,弃掷迤逦,秦人视之,亦不甚惜。”③钱财;钱。《史记·陈丞相世家》:“臣闻(陈)平受诸将金,金多者得善处,金少者得恶处。”④金属制的乐器或兵器。《礼记·乐记》:“金石丝竹,乐之器也。”《淮南子·说山》:“砥石不利,而可以利金。”(利金:磨利刀剑。)⑤古代八音之一。《周礼·春官·大师》:“皆播之以八言,金、石、土、革、丝、木、匏、竹。”⑥古代计算货币的单位。以一镒(二十四两)为一金,或以一斤为一金。《史记·燕召公世家》:“子之因遗(wèi)苏代百金。”(子之:人名。遗:赠与。)《五人墓碑记》:“有贤士大夫发五十金,买五人之脰而函之。”(脰dòu:颈项;头胪。)《狱中杂记》:“富者赂数百金。”⑦比喻坚固。《过秦论》:“始皇之心,自以为关中之地,金城千里。”⑧五行之一。《尚书·洪范》:“五行:一曰水,二曰火,三曰木,四曰金,五曰土。”⑨朝代名(公元1115—1234年)。女真族完颜部首领阿骨打所建。

    烹:

    ①煮。《淮南子·说山》:“以火烟为气,杀豚(tún)烹狗。”(豚:猪。)②古代用鼎镬煮人的酷刑。《晋书·慕容超载记》:“至如不忠不孝若封嵩之辈,枭斩不足以痛也,宜致烹轘(huàn)之法。”(封嵩:曾任慕容德尚书左仆射,后慕容超立,谋反被诛。轘:车裂之刑。)③指诛杀。《史记·秦始皇本纪》:“烹灭强暴,振救黔首。”(黔首:老百姓。)④冶炼。李白《武昌宰韩君去思颂碑》:“大冶鼓铸,如天降神,既烹且烁,数盈万亿。”⑤杀,消灭。《史记·秦始皇本纪》:“烹灭强暴。”

    续:

    ①连接;断而复连。《淮南子·说山》:“神蛇能断而复续,而不能使人勿断也。”②延长;延续。《吕区春秋·尽数》:“长者也,非短而续之也,毕其数也。”③继承。《史记·夏本纪》:“于是舜举鲧(gǔn)子禹,而使续鲧之业。”

    命:

    ①下命令。《左传·成公六年》:“命伐宋。”又指命令。《左传·宣公十二年》:“敢不惟命是听。”②任命;差遣。《列子·汤问》:“命夸娥氏二子负二山。”③取名;命名。《礼记·月令》:“仲冬之月……命之曰畅月。”④生命;性命。《论语·雍也》:“不幸短命死矣。”⑤命运;天命。《史记·外戚世家》:“孔子罕称命,盖难言之也。”


  • mu chan chang sheng gong ,jin peng xu ming qian 。

    “mu chan chang sheng gong ,jin peng xu ming qian 。”shi gou chu chu :《wu yan 》;shi tang chao shi ren lv yan de zuo pin 。

    wu le chang sheng li ,qiu lian chu chu kai 。jin tong deng jin zhang ,yu nv xia xiang jie 。
    hu xiao tian hun zhu ,long yin de bo lai 。you ren ming ci dao ,li shi fan ying hai 。
    cha nv zhu na fang ,shen bian chan tai yang 。chan gong peng yu ye ,kan hu lian qiong jiang 。
    guo qu shen xian er ,jin lai dao wo chang 。yi bei yan mo ji ,wu wai ren ao xiang 。
    du wu huang ya li ,yin yang bing zi ran 。gan kun lu li lian ,ri yue ding zhong jian 。
    mu chan chang sheng gong ,jin peng xu ming qian 。shi ren ming ci dao ,li bian fan tong yan 。
    yu zhou chan huang ya ,jing lu duan zuo sha 。yin yang peng wu cai ,shui huo lian san hua 。
    ding nei long jiang hu ,hu zhong gui qian she 。gong cheng gui wu wai ,zi zai le yan xia 。
    yao mi chang sheng lu ,chu fei ren ben yuan 。dou lai yi wei yao ,gang dao shu qian ban 。
    dan ding peng cheng gong ,lu zhong lian jiu qian 。yi shi fu yi li ,bai ri shang chong tian 。
    cha nv zhu yao tai ,xian hua man de kai 。jin miao cong ci chu ,yu rui zi tian lai 。
    feng wu chang sheng qu ,luan ge xu ming bei 。you ren ming ci dao ,hai bian yi qian hui 。
    gu wang zhu xian zi ,gen yuan zhan jia geng 。shui zhong wen hu xiao ,huo li jian long hang 。
    jin tui qiong san hou ,xiang tun yong ba hong 。chong tian gong hang man ,han shu bu neng zheng 。
    wo wu chang sheng li ,tai yang fu tai yin 。li gong sheng bai yu ,kan hu chan huang jin 。
    yao zhu jun chen yi ,xu cun zi mu xin 。jiu chong shen shi nei ,hu xiao yu long yin 。
    ling dan chan tai xu ,jiu zhuai ru chong lu 。yu jiu gong lian ke ,shao cheng bai yu zhu 。
    shui zhong qian yi liang ,huo nei gong san zhu 。chi le yao tai bao ,sheng tian ren hai ku 。
    cha nv zhu li gong ,shen bian chan ci xiong 。lu zhong qi fan bi ,ding nei jiu hai zhong 。
    wu le yu tou shui ,mi yin diao zai long 。mao nian fu yi li ,li de bian chong tong 。
    dao de gan kun zu ,yin yang shi ben zong 。tian hun sheng bai hu ,de bo chan qing long 。
    yun bao ni wan zai ,ban jing ru shang gong 。you ren ming ci fa ,mo zai mao ru tong 。
    yao mi jin dan li ,gen yuan bu yi feng 。san cai qi fan zu ,si xiang jiu hai zhong 。
    yu jiu wei wei bai ,shao cheng jian jian gong 。yi wan yan mo ji ,wu wai qu chong chong 。
    ge ge mi chang sheng ,gen yuan bu yi xun 。yao tan tian shang bao ,xu qu shi jian chen 。
    lian jiu shui zhong huo ,shao cheng yang nei yin 。zu shi qin you yu ,yi wei shui zhong jin 。
    mo wu jie sheng tu ,ru ren de ben yuan 。qing long jing shi gong ,bai hu shui wei qian 。
    wu zhe zi tou mu ,mi ying de shi tian 。jiang lai wu wai ke ,ge ge bu dan tian 。
    er shi si shen qing ,san qian gong hang cheng 。han yun lian de zhuai ,sheng ri man tian ming 。
    yu zi pian yi chong ,jin tian qi zai geng 。ci zhong zhen miao li ,shei dao bu chang sheng 。
    miao miao miao zhong miao ,xuan xuan xuan geng xuan 。dong yan ju yan dao ,yu mo jin shen xian 。
    zai zhang ru zhu yi ,dang kong shi yue yuan 。ta shi gong man hou ,zhi ru da luo tian 。

    【zhu shi 】:

    mu :

    ①shu mu 。《shi jing ·zhou na ·han an 》:“na you qiao mu 。”②shu xie 。han ju 《nian nu jiao ·yue 》:“mu la shan gao zhen ge shi ,yi yu qiu rong xin mu 。”③mu cai ;mu liao 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“wei ju shi ,ze bi shi gong shi qiu da mu 。”④yong mu liao zhi cheng de 。《san guo zhi · shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“liang fu chu qi shan ,yi mu niu yun ,liang jin tui jun 。”⑤te zhi guan cai 。《zuo chuan ·xi gong er shi san nian 》:“wo er shi wu nian yi ,you ru shi er jia ,ze jiu mu yan 。”⑥gu dai ba yin zhi yi ,zhi mu zhi de le qi 。《zhou li ·chun guan ·da shi 》:“jie bo zhi yi ba yin :jin 、dan 、tu 、ge 、si 、mu 、pao 、zhu 。”⑦wu hang zhi yi 。⑧zhi piao ;piao shi 。《lun yu ·zi lu 》:“gang yi mu ne ,jin ren 。”

    chan :

    ①sheng ;yang yo 。《shi ji ·xiao wen ben ji 》:“jin fan fa yi lun ,er shi mo zui zhi fu mu tong chan zuo zhi 。”(tong chan :zhi di xiong 。)②ren huo dong wu sheng zi 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“yi er you shen ,sui chan gao zu 。”(you shen :huai yun 。)《ji min yao shu ·yang ji 》:“zhi zhi tu shang ,ren ji chan 、fu 。”(fu :fu chao 。)③chu chan 。li si 《jian zhu ke shu 》:“fu wu bu chan yu qin ,ke bao zhe duo ;shi bu chan yu qin ,er yuan zhong zhe zhong 。”④chan ye ;cai chan 。《han fei zi ·xian xue 》:“geng tian ken cao yi hou min chan ye 。”(hou :zeng jia 。)

    chang :

    (yi )①chang du ;liang duan de ju li 。《kao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che 。”②chang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian 。”2.zhi shi jian 。《han fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu 。”③ju da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai 。”(hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang 。”⑤jing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du 。”⑥chang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang 。”⑦shan chang 。《san guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang 。” (er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang 。《li ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu 。”(mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang 。”⑤fu yang 。《shi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo 。”⑥zi chang 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang 。”(meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang 。《li ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye 。”(fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men 。”(qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)

    sheng :

    ①sheng chang ;chang chu 。《xun zi ·quan xue 》:“peng sheng ma zhong ,bu fu er zhi 。”②huo zhao ;sheng cun 。《lun yu · wei ling gong 》:“zhi shi ren ren ,mo qiu sheng yi hai ren ,you sha shen yi cheng ren 。”③sheng ming ;xing ming 。《han fei zi ·jie lao 》:“lu ye zhe ,ren zhi suo yi chi sheng ye 。”(lu :feng lu 。chi :wei chi 。)④chan sheng ;fa sheng 。《han shi wai chuan 》juan wu :“shui yuan shen an ,ze long yu sheng zhi 。”⑤sheng yo ;dan sheng 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“zhuang gong wu sheng 。”⑥sheng cun de ji jian ,zhi ren de yi sheng ;yi bei zi 。cao cao 《duan ge hang 》:“dui jiu dang ge ,ren sheng ji he ?”⑦sheng huo ;sheng ji 。liu zong yuan 《bu she zhe shui 》:“xiang lin zhi sheng ri cu (cù)。”(cu :jiong pai 。)⑧bu shou de 。1. wei zhu huo wei zhu shou de 。《lv shi chun qiu ·kuo yin 》:“da xiang zhi li ,shang xuan zun er zu sheng yu 。”2.wei jia gong lian zhi de 。《luo yang ga lan ji ·cheng bei 》:“tou hou chui er che sheng juan 。”⑨dou shu de ren 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“jin zhu sheng bu shi jin er xue gu ,yi fei dang shi 。”

    jin :

    ①jin shu de tong chen 。《xun zi ·quan xue 》:“qie er she zhi ,xiu mu bu she ;qie er bu she ,jin dan ke lou 。”《zhou li ·qiu guan ·zhi jin 》:“ru ji jin xi yu wei bing qi zhi fu 。”(wei :zhi zuo 。)②jin huang se 。《yue yang lou ji 》:“fu guang yue jin 。”《a fang gong fu 》:“jin kuai zhu li ,qi zhi yi li ,qin ren shi zhi ,yi bu shen xi 。”③qian cai ;qian 。《shi ji ·chen cheng xiang shi jia 》:“chen wen (chen )ping shou zhu jiang jin ,jin duo zhe de shan chu ,jin shao zhe de e chu 。”④jin shu zhi de le qi huo bing qi 。《li ji ·le ji 》:“jin dan si zhu ,le zhi qi ye 。”《huai na zi ·shui shan 》:“di dan bu li ,er ke yi li jin 。”(li jin :mo li dao jian 。)⑤gu dai ba yin zhi yi 。《zhou li ·chun guan ·da shi 》:“jie bo zhi yi ba yan ,jin 、dan 、tu 、ge 、si 、mu 、pao 、zhu 。”⑥gu dai ji suan huo bi de chan wei 。yi yi yi (er shi si liang )wei yi jin ,huo yi yi jin wei yi jin 。《shi ji ·yan shao gong shi jia 》:“zi zhi yin wei (wèi)su dai bai jin 。”(zi zhi :ren ming 。wei :zeng yu 。)《wu ren mu bei ji 》:“you xian shi da fu fa wu shi jin ,mai wu ren zhi dou er han zhi 。”(dou dòu:geng xiang ;tou lu 。)《yu zhong za ji 》:“fu zhe lu shu bai jin 。”⑦bi yu jian gu 。《guo qin lun 》:“shi huang zhi xin ,zi yi wei guan zhong zhi de ,jin cheng qian li 。”⑧wu hang zhi yi 。《shang shu ·hong fan 》:“wu hang :yi yue shui ,er yue huo ,san yue mu ,si yue jin ,wu yue tu 。”⑨chao dai ming (gong yuan 1115—1234nian )。nv zhen zu wan yan bu shou ling a gu da suo jian 。

    peng :

    ①zhu 。《huai na zi ·shui shan 》:“yi huo yan wei qi ,sha tun (tún)peng gou 。”(tun :zhu 。)②gu dai yong ding huo zhu ren de ku xing 。《jin shu ·mu rong chao zai ji 》:“zhi ru bu zhong bu xiao re feng song zhi bei ,xiao zhan bu zu yi tong ye ,yi zhi peng huan (huàn)zhi fa 。”(feng song :ceng ren mu rong de shang shu zuo pu she ,hou mu rong chao li ,mou fan bei zhu 。huan :che lie zhi xing 。)③zhi zhu sha 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“peng mie jiang bao ,zhen jiu qian shou 。”(qian shou :lao bai xing 。)④ye lian 。li bai 《wu chang zai han jun qu sai song bei 》:“da ye gu zhu ,ru tian jiang shen ,ji peng ju shuo ,shu ying mo yi 。”⑤sha ,xiao mie 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“peng mie jiang bao 。”

    xu :

    ①lian jie ;duan er fu lian 。《huai na zi ·shui shan 》:“shen she neng duan er fu xu ,er bu neng shi ren wu duan ye 。”②yan chang ;yan xu 。《lv ou chun qiu ·jin shu 》:“chang zhe ye ,fei duan er xu zhi ye ,bi ji shu ye 。”③ji cheng 。《shi ji ·xia ben ji 》:“yu shi shun ju gun (gǔn)zi yu ,er shi xu gun zhi ye 。”

    ming :

    ①xia ming ling 。《zuo chuan ·cheng gong liu nian 》:“ming fa song 。”you zhi ming ling 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“gan bu wei ming shi ting 。”②ren ming ;cha qian 。《lie zi ·shang wen 》:“ming kua e shi er zi fu er shan 。”③qu ming ;ming ming 。《li ji ·yue ling 》:“zhong dong zhi yue ……ming zhi yue chang yue 。”④sheng ming ;xing ming 。《lun yu ·yong ye 》:“bu xing duan ming si yi 。”⑤ming yun ;tian ming 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“kong zi han chen ming ,gai nan yan zhi ye 。”