• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 不寐孤燈前,舒卷忘饑渴。

    “不寐孤燈前,舒卷忘饑渴。”詩句出處:《覽友生古風》;是唐朝詩人李咸用的作品。

    伯牙鳴玉琴,幽音隨指發。不是鐘期聽,俗耳安能別。
    高山閑巍峨,流水聲嗚咽。一卷冰雪言,清泠冷心骨。
    分明古雅聲,諷諭成淒切。皴磧老松根,晃朗驪龍窟。
    荊璞且深藏,珉石方如雪。金多醜女妍,木朽良工拙。
    奸宄欺雷霆,魑魅嫌日月。蝶迷桃李香,鮒惘江湖闊。
    不寐孤燈前,舒卷忘饑渴。

    【註釋】:

    不:

    (一)①不。《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有縣(懸)特兮。”(特:三歲的獸。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是豈不必得之之道也哉?”③無;沒有。《左傳·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助詞。無實義。《逸周書·皇門》:“我不則寅哉寅哉!”[不祿]士死的諱稱。《禮記·曲禮下》:“天子曰崩,諸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不祿。” (二)fū花萼。後作“柎”。《詩經·小雅·常棣》:“常棣之華,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨樹。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    寐:

    睡;睡著。《詩經·魏風·陟岵(hù)》:“夙夜無寐。”《韓非子·六反》:“人皆寐。”[假寐]不脫衣帽打瞌睡。《左傳·宣公二年》:“(趙盾)盛服將朝,尚早,坐而假寐。”

    孤:

    ①幼年死去父親或父母的人。《孟子·梁惠王下》:“幼而無父曰孤。”②孤單;單獨。王維《使至塞上》:“大漠孤煙直,長河落日圓。”③古代王侯的謙稱。《三國志· 蜀書 ·諸葛亮傳》:“孤之有孔明,猶魚之有水也。”④辜負。《後漢書·袁敞傳》:“臣孤恩負義。”⑤指無子女的人。《呂氏春秋·懷寵》:“求其孤寡而振恤之。”⑥獨特的;傑出的。楊萬裡《和李天麟二首》之一:“學詩須透脫,信手自孤高。”

    前:

    (一)①前進;向前。《左傳·昭公元年》:“二執戈者前矣。”②跟“後”相對。1.表示方位在前。李白《望廬山瀑佈二首》之二:“日照香爐生紫煙,遙看瀑佈掛前川。”2.表示次序在前。《聊齋志異·狼三則》:“(屠)復投之,後狼止而前狼又至。”3.表示時間在先。《禮記·檀弓上》:“子夏曰:‘我未之前聞也。’”③引導。《儀禮·士虞禮》:“祝前屍出戶。” (二)jiǎn 同“剪”。消滅。《吳子·論將》:“進道易,退道難,可來而前;進道險,退道易,可薄而擊。”(薄:迫近;逼近。)

    舒:

    ①展開;伸展。《楚辭·九章·惜往日》:“焉舒情而抽信兮?”(焉:怎樣。抽信:展示誠意。)《淮南子·原道》:“與剛柔卷舒兮。”②徐緩;緩慢。《禮記·大學》:“為之者疾,用之者舒,則財恒足矣。”③舒惰;懈怠。《尚書·多方》:“罔丕惟進之恭,洪舒於民。”④傲慢。《史記·五帝本紀》:“富而不驕,貴而不舒。”⑤安詳;平和。《淮南子·原道》:“柔弱以靜,舒安以定。”

    卷:

    (一)把東西向裡彎轉或向外翻轉。後作“捲”(今簡化為“卷”)。古樂府《西洲曲》:“卷簾天自高。”杜甫《聞官軍收河南河北》:“漫卷詩書喜欲狂。”(漫:隨便。)《淮南子·兵略》:“鼓不振塵,旗不解卷。” (二)quán ①彎曲;拳曲。《詩經·小雅·都人士》:“卷發如蠆(chài)。”(發:頭發。蠆:蠍子。)《莊子·逍遙遊》:“其小枝卷曲而不中規矩。”②通“拳”。親切的樣子。《禮記·檀弓下》:“執女手之卷然。”(然:……的樣子。) (三)juàn ①書籍或字畫的卷軸。泛指書畫、書籍。《論衡·商蟲》:“書卷不舒有蟲。”陶潛《與子儼等書》:“開卷有得,便欣然忘食。”《南齊書·江泌傳》:“夜讀書,隨月光握卷升屋。”(升屋:登上屋頂。)②量詞。古代書籍、文書等以一個卷軸為一卷。古樂府《木蘭詩》:“軍書十二卷,卷卷有爺名。”(軍書:軍中文書。)杜甫《奉贈韋左丞丈二十二韻》:“讀書破萬卷,下筆如有神。”

    饑:

    ①餓。與“飽”相對。《韓非子·飾邪》:“傢有常業,雖饑不餓。國有常法,雖危不亡。”②通“饑2”。饑荒。《墨子·七患》:“五谷不收謂之饑。”《漢書·翼奉傳》:“今東方連年饑饉。”

    渴:

    (一)①口喝。《呂氏春秋·權勛》:“司馬子反渴而求飲。”《詩經·小雅·采薇》:“憂心烈烈,載饑載渴。”(烈烈:憂愁的樣子。)②急切的樣子。孔尚任《桃花扇·訪翠》:“小生河南侯朝宗,一向渴慕,今才遂願。” (二)jié水幹涸。後作“竭”。《周禮·地官·草人》:“凡糞種,騂剛用牛……渴澤用鹿。”(騂剛:赤色硬土。牛:指牛糞。鹿:指鹿糞。)引申為盡。《呂氏春秋·任地》:“時至而作,渴時而止。”


  • 不寐孤灯前,舒卷忘饥渴。

    “不寐孤灯前,舒卷忘饥渴。”诗句出处:《览友生古风》;是唐朝诗人李咸用的作品。

    伯牙鸣玉琴,幽音随指发。不是钟期听,俗耳安能别。
    高山闲巍峨,流水声呜咽。一卷冰雪言,清泠冷心骨。
    分明古雅声,讽谕成凄切。皴碛老松根,晃朗骊龙窟。
    荆璞且深藏,珉石方如雪。金多丑女妍,木朽良工拙。
    奸宄欺雷霆,魑魅嫌日月。蝶迷桃李香,鲋惘江湖阔。
    不寐孤灯前,舒卷忘饥渴。

    【注释】:

    不:

    (一)①不。《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有县(悬)特兮。”(特:三岁的兽。)②非;不是。《荀子·君道》:“能中是者取之,是岂不必得之之道也哉?”③无;没有。《左传·襄公二十三年》:“不德而有功。”④未。《孟子·梁惠王上》:“直不百步耳,是亦走也。”⑤句中助词。无实义。《逸周书·皇门》:“我不则寅哉寅哉!”[不禄]士死的讳称。《礼记·曲礼下》:“天子曰崩,诸侯曰薨,大夫曰卒,士曰不禄。” (二)fū花萼。后作“柎”。《诗经·小雅·常棣》:“常棣之华,鄂不(wěi)。”(常棣:即棠梨树。 鄂:同“萼”。 :有光采。)

    寐:

    睡;睡着。《诗经·魏风·陟岵(hù)》:“夙夜无寐。”《韩非子·六反》:“人皆寐。”[假寐]不脱衣帽打瞌睡。《左传·宣公二年》:“(赵盾)盛服将朝,尚早,坐而假寐。”

    孤:

    ①幼年死去父亲或父母的人。《孟子·梁惠王下》:“幼而无父曰孤。”②孤单;单独。王维《使至塞上》:“大漠孤烟直,长河落日圆。”③古代王侯的谦称。《三国志· 蜀书 ·诸葛亮传》:“孤之有孔明,犹鱼之有水也。”④辜负。《后汉书·袁敞传》:“臣孤恩负义。”⑤指无子女的人。《吕氏春秋·怀宠》:“求其孤寡而振恤之。”⑥独特的;杰出的。杨万里《和李天麟二首》之一:“学诗须透脱,信手自孤高。”

    前:

    (一)①前进;向前。《左传·昭公元年》:“二执戈者前矣。”②跟“后”相对。1.表示方位在前。李白《望庐山瀑布二首》之二:“日照香炉生紫烟,遥看瀑布挂前川。”2.表示次序在前。《聊斋志异·狼三则》:“(屠)复投之,后狼止而前狼又至。”3.表示时间在先。《礼记·檀弓上》:“子夏曰:‘我未之前闻也。’”③引导。《仪礼·士虞礼》:“祝前尸出户。” (二)jiǎn 同“剪”。消灭。《吴子·论将》:“进道易,退道难,可来而前;进道险,退道易,可薄而击。”(薄:迫近;逼近。)

    舒:

    ①展开;伸展。《楚辞·九章·惜往日》:“焉舒情而抽信兮?”(焉:怎样。抽信:展示诚意。)《淮南子·原道》:“与刚柔卷舒兮。”②徐缓;缓慢。《礼记·大学》:“为之者疾,用之者舒,则财恒足矣。”③舒惰;懈怠。《尚书·多方》:“罔丕惟进之恭,洪舒于民。”④傲慢。《史记·五帝本纪》:“富而不骄,贵而不舒。”⑤安详;平和。《淮南子·原道》:“柔弱以静,舒安以定。”

    卷:

    (一)把东西向里弯转或向外翻转。后作“捲”(今简化为“卷”)。古乐府《西洲曲》:“卷帘天自高。”杜甫《闻官军收河南河北》:“漫卷诗书喜欲狂。”(漫:随便。)《淮南子·兵略》:“鼓不振尘,旗不解卷。” (二)quán ①弯曲;拳曲。《诗经·小雅·都人士》:“卷发如虿(chài)。”(发:头发。虿:蝎子。)《庄子·逍遥游》:“其小枝卷曲而不中规矩。”②通“拳”。亲切的样子。《礼记·檀弓下》:“执女手之卷然。”(然:……的样子。) (三)juàn ①书籍或字画的卷轴。泛指书画、书籍。《论衡·商虫》:“书卷不舒有虫。”陶潜《与子俨等书》:“开卷有得,便欣然忘食。”《南齐书·江泌传》:“夜读书,随月光握卷升屋。”(升屋:登上屋顶。)②量词。古代书籍、文书等以一个卷轴为一卷。古乐府《木兰诗》:“军书十二卷,卷卷有爷名。”(军书:军中文书。)杜甫《奉赠韦左丞丈二十二韵》:“读书破万卷,下笔如有神。”

    饥:

    ①饿。与“饱”相对。《韩非子·饰邪》:“家有常业,虽饥不饿。国有常法,虽危不亡。”②通“饥2”。饥荒。《墨子·七患》:“五谷不收谓之饥。”《汉书·翼奉传》:“今东方连年饥馑。”

    渴:

    (一)①口喝。《吕氏春秋·权勋》:“司马子反渴而求饮。”《诗经·小雅·采薇》:“忧心烈烈,载饥载渴。”(烈烈:忧愁的样子。)②急切的样子。孔尚任《桃花扇·访翠》:“小生河南侯朝宗,一向渴慕,今才遂愿。” (二)jié水干涸。后作“竭”。《周礼·地官·草人》:“凡粪种,骍刚用牛……渴泽用鹿。”(骍刚:赤色硬土。牛:指牛粪。鹿:指鹿粪。)引申为尽。《吕氏春秋·任地》:“时至而作,渴时而止。”


  • bu mei gu deng qian ,shu juan wang ji ke 。

    “bu mei gu deng qian ,shu juan wang ji ke 。”shi gou chu chu :《lan you sheng gu feng 》;shi tang chao shi ren li xian yong de zuo pin 。

    bai ya ming yu qin ,you yin sui zhi fa 。bu shi zhong ji ting ,su er an neng bie 。
    gao shan xian wei e ,liu shui sheng wu yan 。yi juan bing xue yan ,qing ling leng xin gu 。
    fen ming gu ya sheng ,feng yu cheng qi qie 。cun qi lao song gen ,huang lang li long ku 。
    jing pu ju shen cang ,min dan fang ru xue 。jin duo chou nv yan ,mu xiu liang gong zhuo 。
    jian gui qi lei ting ,chi mei xian ri yue 。die mi tao li xiang ,fu wang jiang hu kuo 。
    bu mei gu deng qian ,shu juan wang ji ke 。

    【zhu shi 】:

    bu :

    (yi )①bu 。《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xian (xuan )te xi 。”(te :san sui de shou 。)②fei ;bu shi 。《xun zi ·jun dao 》:“neng zhong shi zhe qu zhi ,shi qi bu bi de zhi zhi dao ye zai ?”③mo ;mei you 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“bu de er you gong 。”④wei 。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“zhi bu bai bu er ,shi yi zou ye 。”⑤gou zhong zhu ci 。mo shi yi 。《yi zhou shu ·huang men 》:“wo bu ze yin zai yin zai !”[bu lu ]shi si de hui chen 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi yue beng ,zhu hou yue hong ,da fu yue cu ,shi yue bu lu 。” (er )fūhua e 。hou zuo “fu ”。《shi jing ·xiao ya ·chang di 》:“chang di zhi hua ,e bu (wěi)。”(chang di :ji tang li shu 。 e :tong “e ”。 :you guang cai 。)

    mei :

    shui ;shui zhao 。《shi jing ·wei feng ·zhi hu (hù)》:“su ye mo mei 。”《han fei zi ·liu fan 》:“ren jie mei 。”[jia mei ]bu tuo yi mao da ke shui 。《zuo chuan ·xuan gong er nian 》:“(zhao dun )cheng fu jiang chao ,shang zao ,zuo er jia mei 。”

    gu :

    ①you nian si qu fu qin huo fu mu de ren 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“you er mo fu yue gu 。”②gu chan ;chan du 。wang wei 《shi zhi sai shang 》:“da mo gu yan zhi ,chang he la ri yuan 。”③gu dai wang hou de qian chen 。《san guo zhi · shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“gu zhi you kong ming ,you yu zhi you shui ye 。”④gu fu 。《hou han shu ·yuan chang chuan 》:“chen gu en fu yi 。”⑤zhi mo zi nv de ren 。《lv shi chun qiu ·huai chong 》:“qiu ji gu gua er zhen xu zhi 。”⑥du te de ;jie chu de 。yang mo li 《he li tian lin er shou 》zhi yi :“xue shi xu tou tuo ,xin shou zi gu gao 。”

    qian :

    (yi )①qian jin ;xiang qian 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“er zhi ge zhe qian yi 。”②gen “hou ”xiang dui 。1.biao shi fang wei zai qian 。li bai 《wang lu shan bao bu er shou 》zhi er :“ri zhao xiang lu sheng zi yan ,yao kan bao bu gua qian chuan 。”2.biao shi ci xu zai qian 。《liao zhai zhi yi ·lang san ze 》:“(tu )fu tou zhi ,hou lang zhi er qian lang you zhi 。”3.biao shi shi jian zai xian 。《li ji ·tan gong shang 》:“zi xia yue :‘wo wei zhi qian wen ye 。’”③yin dao 。《yi li ·shi yu li 》:“zhu qian shi chu hu 。” (er )jiǎn tong “jian ”。xiao mie 。《wu zi ·lun jiang 》:“jin dao yi ,tui dao nan ,ke lai er qian ;jin dao xian ,tui dao yi ,ke bao er ji 。”(bao :pai jin ;bi jin 。)

    shu :

    ①zhan kai ;shen zhan 。《chu ci ·jiu zhang ·xi wang ri 》:“yan shu qing er chou xin xi ?”(yan :zen yang 。chou xin :zhan shi cheng yi 。)《huai na zi ·yuan dao 》:“yu gang rou juan shu xi 。”②xu huan ;huan man 。《li ji ·da xue 》:“wei zhi zhe ji ,yong zhi zhe shu ,ze cai heng zu yi 。”③shu duo ;xie dai 。《shang shu ·duo fang 》:“wang pi wei jin zhi gong ,hong shu yu min 。”④ao man 。《shi ji ·wu di ben ji 》:“fu er bu jiao ,gui er bu shu 。”⑤an xiang ;ping he 。《huai na zi ·yuan dao 》:“rou ruo yi jing ,shu an yi ding 。”

    juan :

    (yi )ba dong xi xiang li wan zhuai huo xiang wai fan zhuai 。hou zuo “捲”(jin jian hua wei “juan ”)。gu le fu 《xi zhou qu 》:“juan lian tian zi gao 。”du fu 《wen guan jun shou he na he bei 》:“man juan shi shu xi yu kuang 。”(man :sui bian 。)《huai na zi ·bing lve 》:“gu bu zhen chen ,qi bu jie juan 。” (er )quán ①wan qu ;quan qu 。《shi jing ·xiao ya ·dou ren shi 》:“juan fa ru chai (chài)。”(fa :tou fa 。chai :xie zi 。)《zhuang zi ·xiao yao you 》:“ji xiao zhi juan qu er bu zhong gui ju 。”②tong “quan ”。qin qie de yang zi 。《li ji ·tan gong xia 》:“zhi nv shou zhi juan ran 。”(ran :……de yang zi 。) (san )juàn ①shu ji huo zi hua de juan zhou 。fan zhi shu hua 、shu ji 。《lun heng ·shang chong 》:“shu juan bu shu you chong 。”tao qian 《yu zi yan deng shu 》:“kai juan you de ,bian xin ran wang shi 。”《na ji shu ·jiang bi chuan 》:“ye dou shu ,sui yue guang wo juan sheng wu 。”(sheng wu :deng shang wu ding 。)②liang ci 。gu dai shu ji 、wen shu deng yi yi ge juan zhou wei yi juan 。gu le fu 《mu lan shi 》:“jun shu shi er juan ,juan juan you ye ming 。”(jun shu :jun zhong wen shu 。)du fu 《feng zeng wei zuo cheng zhang er shi er yun 》:“dou shu po mo juan ,xia bi ru you shen 。”

    ji :

    ①e 。yu “bao ”xiang dui 。《han fei zi ·shi xie 》:“jia you chang ye ,sui ji bu e 。guo you chang fa ,sui wei bu wang 。”②tong “ji 2”。ji huang 。《mo zi ·qi huan 》:“wu gu bu shou wei zhi ji 。”《han shu ·yi feng chuan 》:“jin dong fang lian nian ji jin 。”

    ke :

    (yi )①kou he 。《lv shi chun qiu ·quan xun 》:“si ma zi fan ke er qiu yin 。”《shi jing ·xiao ya ·cai wei 》:“you xin lie lie ,zai ji zai ke 。”(lie lie :you chou de yang zi 。)②ji qie de yang zi 。kong shang ren 《tao hua shan ·fang cui 》:“xiao sheng he na hou chao zong ,yi xiang ke mu ,jin cai sui yuan 。” (er )jiéshui gan he 。hou zuo “jie ”。《zhou li ·de guan ·cao ren 》:“fan fen chong ,xing gang yong niu ……ke ze yong lu 。”(xing gang :chi se ying tu 。niu :zhi niu fen 。lu :zhi lu fen 。)yin shen wei jin 。《lv shi chun qiu ·ren de 》:“shi zhi er zuo ,ke shi er zhi 。”