• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 憲省忝陪屬,岷峨嗣徽猷。

    “憲省忝陪屬,岷峨嗣徽猷。”詩句出處:《西亭暇日書懷十二韻獻上相公》;是唐朝詩人李夷簡的作品。

    勝賞不在遠,憮然念玄搜。茲亭有殊致,經始富人侯。
    澄澹分沼沚,縈回間林丘。荷香奪芳麝,石溜當鳴球。
    撫俗來康濟,經邦去咨謀。寬明洽時論,惠愛聞氓謳。
    代斫豈容易,守成獲優遊。文翁舊學校,子產昔田疇。
    琬琰富佳什,池臺想舊遊。誰言矜改作,曾是日增修。
    憲省忝陪屬,岷峨嗣徽猷。提攜當有路,勿使滯刀州。

    【註釋】:

    憲:

    ①法令;法度。《漢書·韋賢傳》:“明明群司,執憲靡顧。”②效法。《詩經·大雅·崧高》:“王之元舅,文武是憲。”③守其法制。《禮記·中庸》:“仲尼祖述堯舜,憲憲文武。”

    省:

    (一)①減少;去掉。《後漢書·襄楷傳》:“省欲去奢。”《三國志·吳書· 吳主傳》:“省徭役,減征賦。”②儉省;節省;節約。賈思勰《齊民要術·種谷》:“所以省費燎火。”③宮禁。《北齊書·神武紀》:“孫騰帶仗入省。”④古代官署名。為朝廷的中央機構。《新五代史·豆盧革傳》:“父子同省,人以為非。”⑤地方行政區劃名。元代於各路設行省,後世即以省為地方最高一級行政區劃,直屬中央領導。洪秀全《原道醒世訓》:“以此省此府此縣而憎彼省彼府彼縣。” (二)xǐng ①檢查;察看;視察。《史記·秦始皇本紀》:“皇帝春遊,覽省遠方。”(功:事。)李公佐《南柯太守傳》:“生下車省風俗,療病苦。”②檢查自己。《論語·學而》:“吾日三省吾身。”(日:一天。)③問候、探視尊長。《禮記·曲禮上》:“昏定而晨省。”④泛指探視。《新唐書·杜審言傳》:“初審言病甚,宋之問、武平一等省候何如。”⑤醒悟:明白。杜甫《遊龍門奉先寺》:“欲覺聞晨鐘,令人發深省。”

    忝:

    ①辱沒;有愧於。《詩經·小雅·小宛》:“夙興夜寐,毋忝爾所生。”《晉書·傅玄傳論》:“抗辭正色,補闕弼違,諤諤當朝,不忝其職者矣。”(抗辭正色:言語激昂,表情嚴肅。弼:糾正。諤諤:正直敢言的樣子。)②謙詞。《後漢書·楊賜傳》:“臣受恩偏特,忝任師傅。”

    陪:

    ①重疊;隔一層。《後漢書·袁紹傳》:“拔於陪隸之中。”②增益;增加。韓愈《寄崔二十六立之》:“觀名計之利,詎足相陪裨?”③輔助。《史記·孝文本紀》:“淮南王弟,秉德以陪朕。”(朕:帝王自稱。)④伴隨;陪伴。汪琬《寄贈吳門故人》:“一春不得陪遊賞,苦恨蹉跎滿鬢絲。”(蹉跎:虛度歲月。鬢絲:鬢發。)⑤通“賠”。賠償。蘇軾《重遊終南》:“懶不作詩君錯料,舊逋應許過時陪。”

    屬:

    (一)①連接。《莊子·馬蹄》:“萬物群生,連屬其鄉。”②會集。《國語·吳語》:“今君不察,盛怒屬兵。”③跟隨。《史記·項羽本紀》:“項王渡淮,騎能屬者百餘人耳。”④撰寫。《後漢書·張衡傳》:“衡少善屬文。”⑤請托:委托。《戰國策·齊策四》:“使人屬孟嘗君,願寄食門下。”⑥囑托;告誡。《戰國策·西周策》:“將死,而屬其子曰。”⑦勸酒。蘇軾《前赤壁賦》:“舉酒屬客。”⑧通“矚”。看;註視。《齊民要術·園籬》:“盤桓瞻屬。” (二)shǔ ①種類。《韓非子·五蠹》:“廢敬上畏法之民,而養遊俠私劍之屬。”②同輩;同夥。韓愈《送孟東野序》:“張儀、蘇秦之屬,皆以其術鳴。”③親屬。《孟子·離婁下》:“夫章子豈不欲有夫妻子母之屬哉?”④隸屬;附屬。《三國志·魏書·武帝紀》:“以其眾屬袁紹。”⑤官屬;部屬。《左傳·襄公三十一年》:“百官之屬,各展其物。”(展:陳列。)

    峨:

    ①山勢高峻。司馬相如《上林賦》:“南山峨峨。”引申為高大。杜甫《往在》:“峨冕聆金鐘。”②峨眉山的簡稱。《水經註》:“乃當撫峰岷峨,偕嶺衡疑。”

    嗣:

    ①繼承;承襲。《詩經·周頌·武》:“嗣武受之,勝殷遏劉。”(武:指武王。遏劉:制止殺戮。)②繼承人;後代;子孫。《尚書·大禹謨》:“罰弗及嗣,賞延於世。”韓愈《祭十二郎文》:“吾兄之盛德而夭其嗣乎?”(夭:夭折,短命。)③繼而;隨後。《左傳·襄公二十五年》:“太史書曰:‘崔杼(zhù)弒其君。’崔子殺之。其嗣書而死者二人。”(崔杼:齊大夫。)

    徽:

    ①繩索。《周易·坎》:“系用徽纆(mò)。”(系:捆綁。纆:二股繩。)泛指繩索。韓愈《征蜀聯句》:“逆頸盡徽索。”(逆:叛逆。)②拴系;捆綁。《太玄·養》:“小子牽象,婦人徽猛。”③特指琴徽;系弦的繩。《晉書· 陶潛傳》:“而畜素琴一張,弦徽不具。”(素琴:沒有裝飾的琴。)也指七弦琴上區分音階的琴節,多用金玉裝飾。《西京雜記》卷三:“有琴長六尺,安十三弦,二十六徽,皆用七寶飾之。”④按弦;彈奏。《淮南子·主術訓》:“鄒忌一徽而威王終夕悲。”⑤古代指作為標識的旌旗之類。《左傳·昭公二十一年》:“揚徽者,公徒也。”⑥美;美好。《詩經·小雅·角弓》:“君子有徽猷(yóu)。”(猷:謀略。)

    猷:

    ①謀略;計謀。《尚書·君陳》:“爾有嘉謀嘉猷,則入告爾後於內。”(後:君主。)李東陽《壽太子太保吏部尚書王公九十詩》序:“蓋齒之尊者,聞見廣而猷慮熟。”②道;法則。《詩經·小雅·巧言》:“秩秩大猷。”(莫:通“謨”。謀劃。)


  • 宪省忝陪属,岷峨嗣徽猷。

    “宪省忝陪属,岷峨嗣徽猷。”诗句出处:《西亭暇日书怀十二韵献上相公》;是唐朝诗人李夷简的作品。

    胜赏不在远,怃然念玄搜。兹亭有殊致,经始富人侯。
    澄澹分沼沚,萦回间林丘。荷香夺芳麝,石溜当鸣球。
    抚俗来康济,经邦去咨谋。宽明洽时论,惠爱闻氓讴。
    代斫岂容易,守成获优游。文翁旧学校,子产昔田畴。
    琬琰富佳什,池台想旧游。谁言矜改作,曾是日增修。
    宪省忝陪属,岷峨嗣徽猷。提携当有路,勿使滞刀州。

    【注释】:

    宪:

    ①法令;法度。《汉书·韦贤传》:“明明群司,执宪靡顾。”②效法。《诗经·大雅·崧高》:“王之元舅,文武是宪。”③守其法制。《礼记·中庸》:“仲尼祖述尧舜,宪宪文武。”

    省:

    (一)①减少;去掉。《后汉书·襄楷传》:“省欲去奢。”《三国志·吴书· 吴主传》:“省徭役,减征赋。”②俭省;节省;节约。贾思勰《齐民要术·种谷》:“所以省费燎火。”③宫禁。《北齐书·神武纪》:“孙腾带仗入省。”④古代官署名。为朝廷的中央机构。《新五代史·豆卢革传》:“父子同省,人以为非。”⑤地方行政区划名。元代于各路设行省,后世即以省为地方最高一级行政区划,直属中央领导。洪秀全《原道醒世训》:“以此省此府此县而憎彼省彼府彼县。” (二)xǐng ①检查;察看;视察。《史记·秦始皇本纪》:“皇帝春游,览省远方。”(功:事。)李公佐《南柯太守传》:“生下车省风俗,疗病苦。”②检查自己。《论语·学而》:“吾日三省吾身。”(日:一天。)③问候、探视尊长。《礼记·曲礼上》:“昏定而晨省。”④泛指探视。《新唐书·杜审言传》:“初审言病甚,宋之问、武平一等省候何如。”⑤醒悟:明白。杜甫《游龙门奉先寺》:“欲觉闻晨钟,令人发深省。”

    忝:

    ①辱没;有愧于。《诗经·小雅·小宛》:“夙兴夜寐,毋忝尔所生。”《晋书·傅玄传论》:“抗辞正色,补阙弼违,谔谔当朝,不忝其职者矣。”(抗辞正色:言语激昂,表情严肃。弼:纠正。谔谔:正直敢言的样子。)②谦词。《后汉书·杨赐传》:“臣受恩偏特,忝任师傅。”

    陪:

    ①重叠;隔一层。《后汉书·袁绍传》:“拔于陪隶之中。”②增益;增加。韩愈《寄崔二十六立之》:“观名计之利,讵足相陪裨?”③辅助。《史记·孝文本纪》:“淮南王弟,秉德以陪朕。”(朕:帝王自称。)④伴随;陪伴。汪琬《寄赠吴门故人》:“一春不得陪游赏,苦恨蹉跎满鬓丝。”(蹉跎:虚度岁月。鬓丝:鬓发。)⑤通“赔”。赔偿。苏轼《重游终南》:“懒不作诗君错料,旧逋应许过时陪。”

    属:

    (一)①连接。《庄子·马蹄》:“万物群生,连属其乡。”②会集。《国语·吴语》:“今君不察,盛怒属兵。”③跟随。《史记·项羽本纪》:“项王渡淮,骑能属者百余人耳。”④撰写。《后汉书·张衡传》:“衡少善属文。”⑤请托:委托。《战国策·齐策四》:“使人属孟尝君,愿寄食门下。”⑥嘱托;告诫。《战国策·西周策》:“将死,而属其子曰。”⑦劝酒。苏轼《前赤壁赋》:“举酒属客。”⑧通“瞩”。看;注视。《齐民要术·园篱》:“盘桓瞻属。” (二)shǔ ①种类。《韩非子·五蠹》:“废敬上畏法之民,而养游侠私剑之属。”②同辈;同伙。韩愈《送孟东野序》:“张仪、苏秦之属,皆以其术鸣。”③亲属。《孟子·离娄下》:“夫章子岂不欲有夫妻子母之属哉?”④隶属;附属。《三国志·魏书·武帝纪》:“以其众属袁绍。”⑤官属;部属。《左传·襄公三十一年》:“百官之属,各展其物。”(展:陈列。)

    峨:

    ①山势高峻。司马相如《上林赋》:“南山峨峨。”引申为高大。杜甫《往在》:“峨冕聆金钟。”②峨眉山的简称。《水经注》:“乃当抚峰岷峨,偕岭衡疑。”

    嗣:

    ①继承;承袭。《诗经·周颂·武》:“嗣武受之,胜殷遏刘。”(武:指武王。遏刘:制止杀戮。)②继承人;后代;子孙。《尚书·大禹谟》:“罚弗及嗣,赏延于世。”韩愈《祭十二郎文》:“吾兄之盛德而夭其嗣乎?”(夭:夭折,短命。)③继而;随后。《左传·襄公二十五年》:“太史书曰:‘崔杼(zhù)弒其君。’崔子杀之。其嗣书而死者二人。”(崔杼:齐大夫。)

    徽:

    ①绳索。《周易·坎》:“系用徽纆(mò)。”(系:捆绑。纆:二股绳。)泛指绳索。韩愈《征蜀联句》:“逆颈尽徽索。”(逆:叛逆。)②拴系;捆绑。《太玄·养》:“小子牵象,妇人徽猛。”③特指琴徽;系弦的绳。《晋书· 陶潜传》:“而畜素琴一张,弦徽不具。”(素琴:没有装饰的琴。)也指七弦琴上区分音阶的琴节,多用金玉装饰。《西京杂记》卷三:“有琴长六尺,安十三弦,二十六徽,皆用七宝饰之。”④按弦;弹奏。《淮南子·主术训》:“邹忌一徽而威王终夕悲。”⑤古代指作为标识的旌旗之类。《左传·昭公二十一年》:“扬徽者,公徒也。”⑥美;美好。《诗经·小雅·角弓》:“君子有徽猷(yóu)。”(猷:谋略。)

    猷:

    ①谋略;计谋。《尚书·君陈》:“尔有嘉谋嘉猷,则入告尔后于内。”(后:君主。)李东阳《寿太子太保吏部尚书王公九十诗》序:“盖齿之尊者,闻见广而猷虑熟。”②道;法则。《诗经·小雅·巧言》:“秩秩大猷。”(莫:通“谟”。谋划。)


  • xian sheng tian pei shu ,min e si hui you 。

    “xian sheng tian pei shu ,min e si hui you 。”shi gou chu chu :《xi ting xia ri shu huai shi er yun suo shang xiang gong 》;shi tang chao shi ren li yi jian de zuo pin 。

    sheng shang bu zai yuan ,wu ran nian xuan sou 。ci ting you shu zhi ,jing shi fu ren hou 。
    cheng dan fen zhao zhi ,ying hui jian lin qiu 。he xiang duo fang she ,dan liu dang ming qiu 。
    fu su lai kang ji ,jing bang qu zi mou 。kuan ming qia shi lun ,hui ai wen mang ou 。
    dai zhuo qi rong yi ,shou cheng huo you you 。wen weng jiu xue jiao ,zi chan xi tian chou 。
    wan yan fu jia shen ,chi tai xiang jiu you 。shei yan jin gai zuo ,ceng shi ri zeng xiu 。
    xian sheng tian pei shu ,min e si hui you 。di xie dang you lu ,wu shi zhi dao zhou 。

    【zhu shi 】:

    xian :

    ①fa ling ;fa du 。《han shu ·wei xian chuan 》:“ming ming qun si ,zhi xian mi gu 。”②xiao fa 。《shi jing ·da ya ·song gao 》:“wang zhi yuan jiu ,wen wu shi xian 。”③shou ji fa zhi 。《li ji ·zhong yong 》:“zhong ni zu shu yao shun ,xian xian wen wu 。”

    sheng :

    (yi )①jian shao ;qu diao 。《hou han shu ·xiang kai chuan 》:“sheng yu qu she 。”《san guo zhi ·wu shu · wu zhu chuan 》:“sheng yao yi ,jian zheng fu 。”②jian sheng ;jie sheng ;jie yao 。gu sai xie 《ji min yao shu ·chong gu 》:“suo yi sheng fei liao huo 。”③gong jin 。《bei ji shu ·shen wu ji 》:“sun teng dai zhang ru sheng 。”④gu dai guan shu ming 。wei chao ting de zhong yang ji gou 。《xin wu dai shi ·dou lu ge chuan 》:“fu zi tong sheng ,ren yi wei fei 。”⑤de fang hang zheng ou hua ming 。yuan dai yu ge lu she hang sheng ,hou shi ji yi sheng wei de fang zui gao yi ji hang zheng ou hua ,zhi shu zhong yang ling dao 。hong xiu quan 《yuan dao xing shi xun 》:“yi ci sheng ci fu ci xian er zeng bi sheng bi fu bi xian 。” (er )xǐng ①jian cha ;cha kan ;shi cha 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“huang di chun you ,lan sheng yuan fang 。”(gong :shi 。)li gong zuo 《na ke tai shou chuan 》:“sheng xia che sheng feng su ,liao bing ku 。”②jian cha zi ji 。《lun yu ·xue er 》:“wu ri san sheng wu shen 。”(ri :yi tian 。)③wen hou 、tan shi zun chang 。《li ji ·qu li shang 》:“hun ding er chen sheng 。”④fan zhi tan shi 。《xin tang shu ·du shen yan chuan 》:“chu shen yan bing shen ,song zhi wen 、wu ping yi deng sheng hou he ru 。”⑤xing wu :ming bai 。du fu 《you long men feng xian si 》:“yu jiao wen chen zhong ,ling ren fa shen sheng 。”

    tian :

    ①ru mei ;you kui yu 。《shi jing ·xiao ya ·xiao wan 》:“su xing ye mei ,wu tian er suo sheng 。”《jin shu ·fu xuan chuan lun 》:“kang ci zheng se ,bu que bi wei ,e e dang chao ,bu tian ji zhi zhe yi 。”(kang ci zheng se :yan yu ji ang ,biao qing yan su 。bi :jiu zheng 。e e :zheng zhi gan yan de yang zi 。)②qian ci 。《hou han shu ·yang ci chuan 》:“chen shou en pian te ,tian ren shi fu 。”

    pei :

    ①chong die ;ge yi ceng 。《hou han shu ·yuan shao chuan 》:“ba yu pei li zhi zhong 。”②zeng yi ;zeng jia 。han yu 《ji cui er shi liu li zhi 》:“guan ming ji zhi li ,ju zu xiang pei bi ?”③fu zhu 。《shi ji ·xiao wen ben ji 》:“huai na wang di ,bing de yi pei zhen 。”(zhen :di wang zi chen 。)④ban sui ;pei ban 。wang wan 《ji zeng wu men gu ren 》:“yi chun bu de pei you shang ,ku hen cuo tuo man bin si 。”(cuo tuo :xu du sui yue 。bin si :bin fa 。)⑤tong “pei ”。pei chang 。su shi 《chong you zhong na 》:“lan bu zuo shi jun cuo liao ,jiu bu ying hu guo shi pei 。”

    shu :

    (yi )①lian jie 。《zhuang zi ·ma ti 》:“mo wu qun sheng ,lian shu ji xiang 。”②hui ji 。《guo yu ·wu yu 》:“jin jun bu cha ,cheng nu shu bing 。”③gen sui 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“xiang wang du huai ,ji neng shu zhe bai yu ren er 。”④zhuan xie 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“heng shao shan shu wen 。”⑤qing tuo :wei tuo 。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“shi ren shu meng chang jun ,yuan ji shi men xia 。”⑥zhu tuo ;gao jie 。《zhan guo ce ·xi zhou ce 》:“jiang si ,er shu ji zi yue 。”⑦quan jiu 。su shi 《qian chi bi fu 》:“ju jiu shu ke 。”⑧tong “zhu ”。kan ;zhu shi 。《ji min yao shu ·yuan li 》:“pan huan zhan shu 。” (er )shǔ ①chong lei 。《han fei zi ·wu du 》:“fei jing shang wei fa zhi min ,er yang you xia si jian zhi shu 。”②tong bei ;tong huo 。han yu 《song meng dong ye xu 》:“zhang yi 、su qin zhi shu ,jie yi ji shu ming 。”③qin shu 。《meng zi ·li lou xia 》:“fu zhang zi qi bu yu you fu qi zi mu zhi shu zai ?”④li shu ;fu shu 。《san guo zhi ·wei shu ·wu di ji 》:“yi ji zhong shu yuan shao 。”⑤guan shu ;bu shu 。《zuo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“bai guan zhi shu ,ge zhan ji wu 。”(zhan :chen lie 。)

    e :

    ①shan shi gao jun 。si ma xiang ru 《shang lin fu 》:“na shan e e 。”yin shen wei gao da 。du fu 《wang zai 》:“e mian ling jin zhong 。”②e mei shan de jian chen 。《shui jing zhu 》:“nai dang fu feng min e ,xie ling heng yi 。”

    si :

    ①ji cheng ;cheng xi 。《shi jing ·zhou song ·wu 》:“si wu shou zhi ,sheng yan e liu 。”(wu :zhi wu wang 。e liu :zhi zhi sha lu 。)②ji cheng ren ;hou dai ;zi sun 。《shang shu ·da yu mo 》:“fa fu ji si ,shang yan yu shi 。”han yu 《ji shi er lang wen 》:“wu xiong zhi cheng de er wai ji si hu ?”(wai :wai she ,duan ming 。)③ji er ;sui hou 。《zuo chuan ·xiang gong er shi wu nian 》:“tai shi shu yue :‘cui zhu (zhù)弒ji jun 。’cui zi sha zhi 。ji si shu er si zhe er ren 。”(cui zhu :ji da fu 。)

    hui :

    ①sheng suo 。《zhou yi ·kan 》:“ji yong hui mo (mò)。”(ji :kun bang 。mo :er gu sheng 。)fan zhi sheng suo 。han yu 《zheng shu lian gou 》:“ni geng jin hui suo 。”(ni :pan ni 。)②shuan ji ;kun bang 。《tai xuan ·yang 》:“xiao zi qian xiang ,fu ren hui meng 。”③te zhi qin hui ;ji xian de sheng 。《jin shu · tao qian chuan 》:“er chu su qin yi zhang ,xian hui bu ju 。”(su qin :mei you zhuang shi de qin 。)ye zhi qi xian qin shang ou fen yin jie de qin jie ,duo yong jin yu zhuang shi 。《xi jing za ji 》juan san :“you qin chang liu che ,an shi san xian ,er shi liu hui ,jie yong qi bao shi zhi 。”④an xian ;dan zou 。《huai na zi ·zhu shu xun 》:“ju ji yi hui er wei wang zhong xi bei 。”⑤gu dai zhi zuo wei biao shi de jing qi zhi lei 。《zuo chuan ·zhao gong er shi yi nian 》:“yang hui zhe ,gong tu ye 。”⑥mei ;mei hao 。《shi jing ·xiao ya ·jiao gong 》:“jun zi you hui you (yóu)。”(you :mou lve 。)

    you :

    ①mou lve ;ji mou 。《shang shu ·jun chen 》:“er you jia mou jia you ,ze ru gao er hou yu nei 。”(hou :jun zhu 。)li dong yang 《shou tai zi tai bao li bu shang shu wang gong jiu shi shi 》xu :“gai chi zhi zun zhe ,wen jian an er you lv shou 。”②dao ;fa ze 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“zhi zhi da you 。”(mo :tong “mo ”。mou hua 。)