• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 北伐將誰使,南征決此辰。

    “北伐將誰使,南征決此辰。”詩句出處:《送從翁東川弘農尚書幕》;是唐朝詩人李商隱的作品。

    昔帝回沖眷,維皇惻上仁。三靈迷赤氣,萬匯叫蒼旻。
    刊木方隆禹,陛陑始創殷。夏臺曾圮閉,汜水敢逡巡。
    拯溺休規步,防虞要徙薪。蒸黎今得請,宇宙昨還淳。
    纘祖功宜急,貽孫計甚勤。降災雖代有,稔惡不無因。
    宮掖方為蠱,邊隅忽遘迍。獻書秦逐客,間諜漢名臣。
    北伐將誰使,南征決此辰。中原重板蕩,玄象失鉤陳。
    詰旦違清道,銜枚別紫宸。茲行殊厭勝,故老遂分新。
    去異封於鞏,來寧避處豳。永嘉幾失墜,宣政遽酸辛。
    元子當傳啟,皇孫合授詢。時非三揖讓,表請再陶鈞。
    舊好盟還在,中樞策屢遵。蒼黃傳國璽,違遠屬車塵。
    雛虎如憑怒,漦龍性漫馴。封崇自何等,流落乃斯民。
    逗撓官軍亂,優容敗將頻。早朝披草莽,夜縋達絲綸。
    忘戰追無及,長驅氣益振。婦言終未易,廟算況非神。
    日馭難淹蜀,星旄要定秦。人心誠未去,天道亦無親。
    錦水湔雲浪,黃山掃地春。斯文虛夢鳥,吾道欲悲麟。
    斷續殊鄉淚,存亡滿席珍。魂銷季羔竇,衣化子張紳。
    建議庸何所,通班昔濫臻。浮生見開泰,獨得詠汀蘋。

    【註釋】:

    北:

    ①方位名。北方。《詩經·邶風·北門》:“出自北門,憂心殷殷。”(殷殷:憂傷的樣子。)②軍隊戰敗退卻;敗逃。《孫子兵法·軍爭》:“佯北勿從。”(敵人假裝逃跑,不能追趕。)

    伐:

    ①討伐;進攻。《商君書·農戰》:“興兵而伐,必取。”②聲討。《新唐書·鄭元璹傳》:“太宗賜書曰:‘知公口伐,可汗如約,遂使邊火熄燧(suì)。”(可汗:北方部族君主。燧:烽煙。)③砍伐。《漢書·趙充國傳》:“入山伐材木。”④敲打。《左傳·文公十五年》:“伐鼓於朝。”(朝:朝廷。)⑤功績;功勞。《史記· 項羽本紀》:“自矜功伐。”⑥自我誇耀。《老子》第二十二章:“不自伐,故有功。”⑦說媒。《桃花扇·拒媒》:“人是有一個在這裡,隻要你去作伐。”

    將:

    (一)①扶持;扶助。《詩經·周南·樛木》:“樂隻君子,福履將之。”(隻:助詞。履:祿。)《木蘭詩》:“爺娘聞女來,出郭相扶將。”(郭:外城。)②帶領。《漢書·張禹傳》:“禹將(戴)崇入後堂飲食。”《淮南子·人間》:“其馬將胡駿馬而歸。”③取;拿。李白《將進酒》:“五花馬,千金裘,呼兒將出換美酒。”④送行。《淮南子·覽冥》:“不將不迎。”王安石《上皇帝萬言書》:“若夫迎新將故之勞。”(若夫:至於。)⑤做;奉行。《左傳·成公十三年》:“將事不敬。”⑥養;保養。《呂氏春秋·音律》:“以將陽氣。”⑦副詞。1.將要。《論語·述而》:“不知老之將至雲爾。”(雲:如此。爾:同“耳”,罷瞭。)《孟子·告子下》:“先生將何之?”(之:往。)《左傳· 隱公元年》:“夫人將啟之。”(啟之:給他開門。)2. 且,又。《詩經·小雅· 谷風》:“將恐將懼。”⑧介詞。以;用。《戰國策·秦策一》:“蘇秦始將連橫說秦惠王曰。”韓愈《左遷至藍關示侄孫湘》:“肯將衰朽惜殘年。”⑨連詞。和;與。李頎《臨別送張諲入蜀》:“經山復歷水,百恨將千慮。”李白《月下獨酌》:“暫伴月將影。”⑩助詞。用在動詞後面,無實義。白居易《賣炭翁》:“一車炭,千餘斤,宮使驅將惜不得。” (二)jiàng ①將帥。《史記·陳涉世傢》:“王侯將相寧有種乎!”(寧:難道。)《呂氏春秋·執一》:“軍必有將。”②統率;帶兵。《左傳·桓公五年》:“虢公林父將右軍。”《史記·秦始皇本紀》:“楚上將軍項羽將楚卒往救鉅鹿。”(卒:兵。)③使擔任將領。《史記·孫子吳起列傳》:“齊威王欲將孫臏。”[將領]1. 將帥。《隋書·楊玄感傳》:“玄感欲立威名,陰求將領。”(暗中謀求將帥的職位。)2.率領。元結《宿洄溪翁宅》:“老翁八十猶能行,將領兒孫行拾稼。”(稼:莊稼。) (三)qiāng 請;希望。《詩經·衛風·氓》:“將子無怒,秋以為期。”(子:你。)李白《將進酒》:“將進酒,杯莫停。”

    使:

    ①命令;派遣。《左傳·僖公四年》:“楚子使屈完如師。”《史記·李將軍列傳》:“天子以為李氏世將,而使將(jiàng)八百騎。”(將:帶兵。)②役使;使用。《論語·學而》:“使民以時。”《孟子·盡心下》:“使人不以道。”(道:道理。)③出使。《晏子春秋·內篇雜下九》:“晏子使楚。”④令;讓;致使。《公羊傳·僖公二十八年》:“使人兄弟相疑。”⑤任;放縱。《宋書·劉瑀傳》:“瑀使氣尚人。”⑥表假設的連詞。假使;如果。《史記·平原君虞卿列傳》:“使(毛)遂蚤得處囊中,乃穎脫而出。”(蚤:通“早”。穎:指錐尖。)[使命]1. 使者所接受的指令。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“下官奉使命,言談大有緣。”2.使者。《宋史·田景咸傳》:“每使命至,惟設肉一器,賓主共食。”

    征:

    ①出征;遠行。《左傳·僖公四年》:“昭王南征而不復。”②征伐。《漢書·李廣傳》:“振旅撫師,以征不服。”③爭奪;奪取。《商君書·開塞》:“當此時也,民務勝而力征。”④賦稅。《孟子·盡心下》:“有佈縷之征,粟米之征,力役之征。”⑤收稅。《禮記·王制》:“關市譏而不征。”(關:關卡。譏:稽查。)

    決:

    ①排除壅塞;引導水流。《孟子·滕文公上》:“(禹)決汝漢,排淮泗,而註之江。”(汝、漢、淮、泗:都是水名。江:長江。)《論衡·自然》:“汲井決陂,灌溉園田。”(陂bēi:堤岸。)②水沖開堤岸。《史記·孝武本紀》:“是時,上方憂河決。”(上:指漢武帝。河:黃河。)《左傳·襄公三十一年》:“大決所犯,傷人必多。”③斷;絕。《史記·韓信盧綰列傳》:“燕子所以久存者,以諸侯數反,兵連不決也。”李白《古風》五十九首之三:“揮劍決浮雲,諸侯盡西來。”④決定。《戰國策·趙策三》:“平原君猶豫未有所決。”《列子·湯問》:“孔子不能決也。”⑤判決;裁決。方苞《獄中雜記》:“邇年獄訟,情稍重,京兆五城即不敢專決。”(五城:五城禦史。)又特指處以死刑。⑥決戰。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“邂逅不如意,便還就孤,孤當與孟德決之。”(邂逅:不期而遇,借指萬一。孤:孫權自稱。孟德:曹操字。)⑦副詞。表示肯定,猶一定、必定。《史記·廉頗藺相如列傳》:“相如度秦王雖齋,決負約不償城,乃使其從者衣褐,懷其璧從徑道亡,歸璧於趙。”⑧通“訣”。辭別;告別。《史記·外戚世傢》:“姊去我西時,與我決於傳舍中。”《漢書·蘇建傳附蘇武》:“(李陵)因泣下沾衿,與武決去。”

    此:

    ①代詞。這;這個。《孟子·公孫醜下》:“彼一時,此一時也。”《禮記·禮運》:“此之謂大同。”②這樣;這般。庾信《哀江南賦》:“天何為而此醉。”③副詞。乃;則。《後漢書·黃瓊傳》:“必待堯舜之君,此為志士終無時矣。”

    辰:

    ①震。曹丕《柳賦》:“彼庶卉之未動兮,固肇萌而先辰。”(庶:眾多。肇:開始。)②時刻;時間。《詩經·大雅·桑柔》:“我生不辰,逢天僤怒。”(不辰:不是時候。)③地支第五位。④十二時辰之一,午前七到九時為辰時。⑤十二地支的通稱。《漢書·律歷志上》:“六律六呂,而十二辰立矣。”⑥十二生肖屬龍。⑦星名。1.心宿,二十八宿之一。又名商星、大火。2. 指北辰,即北極星。⑧日、月、星的統稱。張衡《東京賦》:“建辰旒(liú)之太常,紛焱悠以容裔。”薛綜註:“辰,謂日、月、星也。”(旒:旗邊懸垂的裝飾品。太常:此處為旗幟名。焱悠:火花飄舞的樣子。容裔:高低起伏的樣子。)⑨古州名。故治在今湖南省沅陵縣。⑩水名,即辰水。源出貴州省江口縣西北梵凈山,東經湖南省麻陽、辰溪兩縣匯入沅江。


  • 北伐将谁使,南征决此辰。

    “北伐将谁使,南征决此辰。”诗句出处:《送从翁东川弘农尚书幕》;是唐朝诗人李商隐的作品。

    昔帝回冲眷,维皇恻上仁。三灵迷赤气,万汇叫苍旻。
    刊木方隆禹,陛陑始创殷。夏台曾圮闭,汜水敢逡巡。
    拯溺休规步,防虞要徙薪。蒸黎今得请,宇宙昨还淳。
    缵祖功宜急,贻孙计甚勤。降灾虽代有,稔恶不无因。
    宫掖方为蛊,边隅忽遘迍。献书秦逐客,间谍汉名臣。
    北伐将谁使,南征决此辰。中原重板荡,玄象失钩陈。
    诘旦违清道,衔枚别紫宸。兹行殊厌胜,故老遂分新。
    去异封于巩,来宁避处豳。永嘉几失坠,宣政遽酸辛。
    元子当传启,皇孙合授询。时非三揖让,表请再陶钧。
    旧好盟还在,中枢策屡遵。苍黄传国玺,违远属车尘。
    雏虎如凭怒,漦龙性漫驯。封崇自何等,流落乃斯民。
    逗挠官军乱,优容败将频。早朝披草莽,夜缒达丝纶。
    忘战追无及,长驱气益振。妇言终未易,庙算况非神。
    日驭难淹蜀,星旄要定秦。人心诚未去,天道亦无亲。
    锦水湔云浪,黄山扫地春。斯文虚梦鸟,吾道欲悲麟。
    断续殊乡泪,存亡满席珍。魂销季羔窦,衣化子张绅。
    建议庸何所,通班昔滥臻。浮生见开泰,独得咏汀蘋。

    【注释】:

    北:

    ①方位名。北方。《诗经·邶风·北门》:“出自北门,忧心殷殷。”(殷殷:忧伤的样子。)②军队战败退却;败逃。《孙子兵法·军争》:“佯北勿从。”(敌人假装逃跑,不能追赶。)

    伐:

    ①讨伐;进攻。《商君书·农战》:“兴兵而伐,必取。”②声讨。《新唐书·郑元璹传》:“太宗赐书曰:‘知公口伐,可汗如约,遂使边火熄燧(suì)。”(可汗:北方部族君主。燧:烽烟。)③砍伐。《汉书·赵充国传》:“入山伐材木。”④敲打。《左传·文公十五年》:“伐鼓于朝。”(朝:朝廷。)⑤功绩;功劳。《史记· 项羽本纪》:“自矜功伐。”⑥自我夸耀。《老子》第二十二章:“不自伐,故有功。”⑦说媒。《桃花扇·拒媒》:“人是有一个在这里,只要你去作伐。”

    将:

    (一)①扶持;扶助。《诗经·周南·樛木》:“乐只君子,福履将之。”(只:助词。履:禄。)《木兰诗》:“爷娘闻女来,出郭相扶将。”(郭:外城。)②带领。《汉书·张禹传》:“禹将(戴)崇入后堂饮食。”《淮南子·人间》:“其马将胡骏马而归。”③取;拿。李白《将进酒》:“五花马,千金裘,呼儿将出换美酒。”④送行。《淮南子·览冥》:“不将不迎。”王安石《上皇帝万言书》:“若夫迎新将故之劳。”(若夫:至于。)⑤做;奉行。《左传·成公十三年》:“将事不敬。”⑥养;保养。《吕氏春秋·音律》:“以将阳气。”⑦副词。1.将要。《论语·述而》:“不知老之将至云尔。”(云:如此。尔:同“耳”,罢了。)《孟子·告子下》:“先生将何之?”(之:往。)《左传· 隐公元年》:“夫人将启之。”(启之:给他开门。)2. 且,又。《诗经·小雅· 谷风》:“将恐将惧。”⑧介词。以;用。《战国策·秦策一》:“苏秦始将连横说秦惠王曰。”韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》:“肯将衰朽惜残年。”⑨连词。和;与。李颀《临别送张諲入蜀》:“经山复历水,百恨将千虑。”李白《月下独酌》:“暂伴月将影。”⑩助词。用在动词后面,无实义。白居易《卖炭翁》:“一车炭,千余斤,宫使驱将惜不得。” (二)jiàng ①将帅。《史记·陈涉世家》:“王侯将相宁有种乎!”(宁:难道。)《吕氏春秋·执一》:“军必有将。”②统率;带兵。《左传·桓公五年》:“虢公林父将右军。”《史记·秦始皇本纪》:“楚上将军项羽将楚卒往救钜鹿。”(卒:兵。)③使担任将领。《史记·孙子吴起列传》:“齐威王欲将孙膑。”[将领]1. 将帅。《隋书·杨玄感传》:“玄感欲立威名,阴求将领。”(暗中谋求将帅的职位。)2.率领。元结《宿洄溪翁宅》:“老翁八十犹能行,将领儿孙行拾稼。”(稼:庄稼。) (三)qiāng 请;希望。《诗经·卫风·氓》:“将子无怒,秋以为期。”(子:你。)李白《将进酒》:“将进酒,杯莫停。”

    使:

    ①命令;派遣。《左传·僖公四年》:“楚子使屈完如师。”《史记·李将军列传》:“天子以为李氏世将,而使将(jiàng)八百骑。”(将:带兵。)②役使;使用。《论语·学而》:“使民以时。”《孟子·尽心下》:“使人不以道。”(道:道理。)③出使。《晏子春秋·内篇杂下九》:“晏子使楚。”④令;让;致使。《公羊传·僖公二十八年》:“使人兄弟相疑。”⑤任;放纵。《宋书·刘瑀传》:“瑀使气尚人。”⑥表假设的连词。假使;如果。《史记·平原君虞卿列传》:“使(毛)遂蚤得处囊中,乃颖脱而出。”(蚤:通“早”。颖:指锥尖。)[使命]1. 使者所接受的指令。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“下官奉使命,言谈大有缘。”2.使者。《宋史·田景咸传》:“每使命至,惟设肉一器,宾主共食。”

    征:

    ①出征;远行。《左传·僖公四年》:“昭王南征而不复。”②征伐。《汉书·李广传》:“振旅抚师,以征不服。”③争夺;夺取。《商君书·开塞》:“当此时也,民务胜而力征。”④赋税。《孟子·尽心下》:“有布缕之征,粟米之征,力役之征。”⑤收税。《礼记·王制》:“关市讥而不征。”(关:关卡。讥:稽查。)

    决:

    ①排除壅塞;引导水流。《孟子·滕文公上》:“(禹)决汝汉,排淮泗,而注之江。”(汝、汉、淮、泗:都是水名。江:长江。)《论衡·自然》:“汲井决陂,灌溉园田。”(陂bēi:堤岸。)②水冲开堤岸。《史记·孝武本纪》:“是时,上方忧河决。”(上:指汉武帝。河:黄河。)《左传·襄公三十一年》:“大决所犯,伤人必多。”③断;绝。《史记·韩信卢绾列传》:“燕子所以久存者,以诸侯数反,兵连不决也。”李白《古风》五十九首之三:“挥剑决浮云,诸侯尽西来。”④决定。《战国策·赵策三》:“平原君犹豫未有所决。”《列子·汤问》:“孔子不能决也。”⑤判决;裁决。方苞《狱中杂记》:“迩年狱讼,情稍重,京兆五城即不敢专决。”(五城:五城御史。)又特指处以死刑。⑥决战。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“邂逅不如意,便还就孤,孤当与孟德决之。”(邂逅:不期而遇,借指万一。孤:孙权自称。孟德:曹操字。)⑦副词。表示肯定,犹一定、必定。《史记·廉颇蔺相如列传》:“相如度秦王虽斋,决负约不偿城,乃使其从者衣褐,怀其璧从径道亡,归璧于赵。”⑧通“诀”。辞别;告别。《史记·外戚世家》:“姊去我西时,与我决于传舍中。”《汉书·苏建传附苏武》:“(李陵)因泣下沾衿,与武决去。”

    此:

    ①代词。这;这个。《孟子·公孙丑下》:“彼一时,此一时也。”《礼记·礼运》:“此之谓大同。”②这样;这般。庾信《哀江南赋》:“天何为而此醉。”③副词。乃;则。《后汉书·黄琼传》:“必待尧舜之君,此为志士终无时矣。”

    辰:

    ①震。曹丕《柳赋》:“彼庶卉之未动兮,固肇萌而先辰。”(庶:众多。肇:开始。)②时刻;时间。《诗经·大雅·桑柔》:“我生不辰,逢天僤怒。”(不辰:不是时候。)③地支第五位。④十二时辰之一,午前七到九时为辰时。⑤十二地支的通称。《汉书·律历志上》:“六律六吕,而十二辰立矣。”⑥十二生肖属龙。⑦星名。1.心宿,二十八宿之一。又名商星、大火。2. 指北辰,即北极星。⑧日、月、星的统称。张衡《东京赋》:“建辰旒(liú)之太常,纷焱悠以容裔。”薛综注:“辰,谓日、月、星也。”(旒:旗边悬垂的装饰品。太常:此处为旗帜名。焱悠:火花飘舞的样子。容裔:高低起伏的样子。)⑨古州名。故治在今湖南省沅陵县。⑩水名,即辰水。源出贵州省江口县西北梵净山,东经湖南省麻阳、辰溪两县汇入沅江。


  • bei fa jiang shei shi ,na zheng jue ci chen 。

    “bei fa jiang shei shi ,na zheng jue ci chen 。”shi gou chu chu :《song cong weng dong chuan hong nong shang shu mu 》;shi tang chao shi ren li shang yin de zuo pin 。

    xi di hui chong juan ,wei huang ce shang ren 。san ling mi chi qi ,mo hui jiao cang min 。
    kan mu fang long yu ,bi er shi chuang yan 。xia tai ceng pi bi ,si shui gan qun xun 。
    zheng ni xiu gui bu ,fang yu yao xi xin 。zheng li jin de qing ,yu zhou zuo hai chun 。
    zuan zu gong yi ji ,yi sun ji shen qin 。jiang zai sui dai you ,ren e bu mo yin 。
    gong ye fang wei gu ,bian yu hu gou zhun 。suo shu qin zhu ke ,jian die han ming chen 。
    bei fa jiang shei shi ,na zheng jue ci chen 。zhong yuan chong ban dang ,xuan xiang shi gou chen 。
    jie dan wei qing dao ,xian mei bie zi chen 。ci hang shu ya sheng ,gu lao sui fen xin 。
    qu yi feng yu gong ,lai ning bi chu bin 。yong jia ji shi zhui ,xuan zheng ju suan xin 。
    yuan zi dang chuan qi ,huang sun ge shou xun 。shi fei san yi rang ,biao qing zai tao jun 。
    jiu hao meng hai zai ,zhong shu ce lv zun 。cang huang chuan guo xi ,wei yuan shu che chen 。
    chu hu ru ping nu ,chi long xing man xun 。feng chong zi he deng ,liu la nai si min 。
    dou nao guan jun luan ,you rong bai jiang pin 。zao chao pi cao mang ,ye zhui da si guan 。
    wang zhan zhui mo ji ,chang qu qi yi zhen 。fu yan zhong wei yi ,miao suan kuang fei shen 。
    ri yu nan yan shu ,xing mao yao ding qin 。ren xin cheng wei qu ,tian dao yi mo qin 。
    jin shui jian yun lang ,huang shan sao de chun 。si wen xu meng diao ,wu dao yu bei lin 。
    duan xu shu xiang lei ,cun wang man xi zhen 。hun xiao ji gao dou ,yi hua zi zhang shen 。
    jian yi yong he suo ,tong ban xi lan zhen 。fu sheng jian kai tai ,du de yong ting 蘋。

    【zhu shi 】:

    bei :

    ①fang wei ming 。bei fang 。《shi jing ·bei feng ·bei men 》:“chu zi bei men ,you xin yan yan 。”(yan yan :you shang de yang zi 。)②jun dui zhan bai tui que ;bai tao 。《sun zi bing fa ·jun zheng 》:“yang bei wu cong 。”(di ren jia zhuang tao pao ,bu neng zhui gan 。)

    fa :

    ①tao fa ;jin gong 。《shang jun shu ·nong zhan 》:“xing bing er fa ,bi qu 。”②sheng tao 。《xin tang shu ·zheng yuan shu chuan 》:“tai zong ci shu yue :‘zhi gong kou fa ,ke han ru yao ,sui shi bian huo xi sui (suì)。”(ke han :bei fang bu zu jun zhu 。sui :feng yan 。)③kan fa 。《han shu ·zhao chong guo chuan 》:“ru shan fa cai mu 。”④qiao da 。《zuo chuan ·wen gong shi wu nian 》:“fa gu yu chao 。”(chao :chao ting 。)⑤gong ji ;gong lao 。《shi ji · xiang yu ben ji 》:“zi jin gong fa 。”⑥zi wo kua yao 。《lao zi 》di er shi er zhang :“bu zi fa ,gu you gong 。”⑦shui mei 。《tao hua shan ·ju mei 》:“ren shi you yi ge zai zhe li ,zhi yao ni qu zuo fa 。”

    jiang :

    (yi )①fu chi ;fu zhu 。《shi jing ·zhou na ·jiu mu 》:“le zhi jun zi ,fu lv jiang zhi 。”(zhi :zhu ci 。lv :lu 。)《mu lan shi 》:“ye niang wen nv lai ,chu guo xiang fu jiang 。”(guo :wai cheng 。)②dai ling 。《han shu ·zhang yu chuan 》:“yu jiang (dai )chong ru hou tang yin shi 。”《huai na zi ·ren jian 》:“ji ma jiang hu jun ma er gui 。”③qu ;na 。li bai 《jiang jin jiu 》:“wu hua ma ,qian jin qiu ,hu er jiang chu huan mei jiu 。”④song hang 。《huai na zi ·lan ming 》:“bu jiang bu ying 。”wang an dan 《shang huang di mo yan shu 》:“re fu ying xin jiang gu zhi lao 。”(re fu :zhi yu 。)⑤zuo ;feng hang 。《zuo chuan ·cheng gong shi san nian 》:“jiang shi bu jing 。”⑥yang ;bao yang 。《lv shi chun qiu ·yin lv 》:“yi jiang yang qi 。”⑦fu ci 。1.jiang yao 。《lun yu ·shu er 》:“bu zhi lao zhi jiang zhi yun er 。”(yun :ru ci 。er :tong “er ”,ba le 。)《meng zi ·gao zi xia 》:“xian sheng jiang he zhi ?”(zhi :wang 。)《zuo chuan · yin gong yuan nian 》:“fu ren jiang qi zhi 。”(qi zhi :gei ta kai men 。)2. ju ,you 。《shi jing ·xiao ya · gu feng 》:“jiang kong jiang ju 。”⑧jie ci 。yi ;yong 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“su qin shi jiang lian heng shui qin hui wang yue 。”han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“ken jiang cui xiu xi can nian 。”⑨lian ci 。he ;yu 。li qi 《lin bie song zhang yin ru shu 》:“jing shan fu li shui ,bai hen jiang qian lv 。”li bai 《yue xia du zhuo 》:“zan ban yue jiang ying 。”⑩zhu ci 。yong zai dong ci hou mian ,mo shi yi 。bai ju yi 《mai tan weng 》:“yi che tan ,qian yu jin ,gong shi qu jiang xi bu de 。” (er )jiàng ①jiang shuai 。《shi ji ·chen she shi jia 》:“wang hou jiang xiang ning you chong hu !”(ning :nan dao 。)《lv shi chun qiu ·zhi yi 》:“jun bi you jiang 。”②tong lv ;dai bing 。《zuo chuan ·huan gong wu nian 》:“guo gong lin fu jiang you jun 。”《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“chu shang jiang jun xiang yu jiang chu cu wang jiu ju lu 。”(cu :bing 。)③shi dan ren jiang ling 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“ji wei wang yu jiang sun bin 。”[jiang ling ]1. jiang shuai 。《sui shu ·yang xuan gan chuan 》:“xuan gan yu li wei ming ,yin qiu jiang ling 。”(an zhong mou qiu jiang shuai de zhi wei 。)2.lv ling 。yuan jie 《su hui xi weng zhai 》:“lao weng ba shi you neng hang ,jiang ling er sun hang she jia 。”(jia :zhuang jia 。) (san )qiāng qing ;xi wang 。《shi jing ·wei feng ·mang 》:“jiang zi mo nu ,qiu yi wei ji 。”(zi :ni 。)li bai 《jiang jin jiu 》:“jiang jin jiu ,bei mo ting 。”

    shi :

    ①ming ling ;pa qian 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“chu zi shi qu wan ru shi 。”《shi ji ·li jiang jun lie chuan 》:“tian zi yi wei li shi shi jiang ,er shi jiang (jiàng)ba bai ji 。”(jiang :dai bing 。)②yi shi ;shi yong 。《lun yu ·xue er 》:“shi min yi shi 。”《meng zi ·jin xin xia 》:“shi ren bu yi dao 。”(dao :dao li 。)③chu shi 。《yan zi chun qiu ·nei pian za xia jiu 》:“yan zi shi chu 。”④ling ;rang ;zhi shi 。《gong yang chuan ·xi gong er shi ba nian 》:“shi ren xiong di xiang yi 。”⑤ren ;fang zong 。《song shu ·liu yu chuan 》:“yu shi qi shang ren 。”⑥biao jia she de lian ci 。jia shi ;ru guo 。《shi ji ·ping yuan jun yu qing lie chuan 》:“shi (mao )sui zao de chu nang zhong ,nai ying tuo er chu 。”(zao :tong “zao ”。ying :zhi zhui jian 。)[shi ming ]1. shi zhe suo jie shou de zhi ling 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“xia guan feng shi ming ,yan tan da you yuan 。”2.shi zhe 。《song shi ·tian jing xian chuan 》:“mei shi ming zhi ,wei she rou yi qi ,bin zhu gong shi 。”

    zheng :

    ①chu zheng ;yuan hang 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“zhao wang na zheng er bu fu 。”②zheng fa 。《han shu ·li an chuan 》:“zhen lv fu shi ,yi zheng bu fu 。”③zheng duo ;duo qu 。《shang jun shu ·kai sai 》:“dang ci shi ye ,min wu sheng er li zheng 。”④fu shui 。《meng zi ·jin xin xia 》:“you bu lv zhi zheng ,su mi zhi zheng ,li yi zhi zheng 。”⑤shou shui 。《li ji ·wang zhi 》:“guan shi ji er bu zheng 。”(guan :guan ka 。ji :ji cha 。)

    jue :

    ①pai chu yong sai ;yin dao shui liu 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“(yu )jue ru han ,pai huai si ,er zhu zhi jiang 。”(ru 、han 、huai 、si :dou shi shui ming 。jiang :chang jiang 。)《lun heng ·zi ran 》:“ji jing jue bei ,guan gai yuan tian 。”(bei bēi:di an 。)②shui chong kai di an 。《shi ji ·xiao wu ben ji 》:“shi shi ,shang fang you he jue 。”(shang :zhi han wu di 。he :huang he 。)《zuo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“da jue suo fan ,shang ren bi duo 。”③duan ;jue 。《shi ji ·han xin lu wan lie chuan 》:“yan zi suo yi jiu cun zhe ,yi zhu hou shu fan ,bing lian bu jue ye 。”li bai 《gu feng 》wu shi jiu shou zhi san :“hui jian jue fu yun ,zhu hou jin xi lai 。”④jue ding 。《zhan guo ce ·zhao ce san 》:“ping yuan jun you yu wei you suo jue 。”《lie zi ·shang wen 》:“kong zi bu neng jue ye 。”⑤pan jue ;cai jue 。fang bao 《yu zhong za ji 》:“er nian yu song ,qing shao chong ,jing zhao wu cheng ji bu gan zhuan jue 。”(wu cheng :wu cheng yu shi 。)you te zhi chu yi si xing 。⑥jue zhan 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“xie hou bu ru yi ,bian hai jiu gu ,gu dang yu meng de jue zhi 。”(xie hou :bu ji er yu ,jie zhi mo yi 。gu :sun quan zi chen 。meng de :cao cao zi 。)⑦fu ci 。biao shi ken ding ,you yi ding 、bi ding 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“xiang ru du qin wang sui zhai ,jue fu yao bu chang cheng ,nai shi ji cong zhe yi he ,huai ji bi cong jing dao wang ,gui bi yu zhao 。”⑧tong “jue ”。ci bie ;gao bie 。《shi ji ·wai qi shi jia 》:“zi qu wo xi shi ,yu wo jue yu chuan she zhong 。”《han shu ·su jian chuan fu su wu 》:“(li ling )yin qi xia zhan jin ,yu wu jue qu 。”

    ci :

    ①dai ci 。zhe ;zhe ge 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“bi yi shi ,ci yi shi ye 。”《li ji ·li yun 》:“ci zhi wei da tong 。”②zhe yang ;zhe ban 。yu xin 《ai jiang na fu 》:“tian he wei er ci zui 。”③fu ci 。nai ;ze 。《hou han shu ·huang qiong chuan 》:“bi dai yao shun zhi jun ,ci wei zhi shi zhong mo shi yi 。”

    chen :

    ①zhen 。cao pi 《liu fu 》:“bi shu hui zhi wei dong xi ,gu zhao meng er xian chen 。”(shu :zhong duo 。zhao :kai shi 。)②shi ke ;shi jian 。《shi jing ·da ya ·sang rou 》:“wo sheng bu chen ,feng tian chan nu 。”(bu chen :bu shi shi hou 。)③de zhi di wu wei 。④shi er shi chen zhi yi ,wu qian qi dao jiu shi wei chen shi 。⑤shi er de zhi de tong chen 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“liu lv liu lv ,er shi er chen li yi 。”⑥shi er sheng xiao shu long 。⑦xing ming 。1.xin su ,er shi ba su zhi yi 。you ming shang xing 、da huo 。2. zhi bei chen ,ji bei ji xing 。⑧ri 、yue 、xing de tong chen 。zhang heng 《dong jing fu 》:“jian chen liu (liú)zhi tai chang ,fen yan you yi rong yi 。”xue zeng zhu :“chen ,wei ri 、yue 、xing ye 。”(liu :qi bian xuan chui de zhuang shi pin 。tai chang :ci chu wei qi zhi ming 。yan you :huo hua piao wu de yang zi 。rong yi :gao di qi fu de yang zi 。)⑨gu zhou ming 。gu zhi zai jin hu na sheng yuan ling xian 。⑩shui ming ,ji chen shui 。yuan chu gui zhou sheng jiang kou xian xi bei fan jing shan ,dong jing hu na sheng ma yang 、chen xi liang xian hui ru yuan jiang 。