• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 參差引雁翼,隱轔騰軍裝。

    “參差引雁翼,隱轔騰軍裝。”詩句出處:《從軍有苦樂行》;是唐朝詩人李益的作品。

    勞者且莫歌,我欲送君觴。從軍有苦樂,此曲樂未央。
    仆居在隴上,隴水斷人腸。東過秦宮路,宮路入咸陽。
    時逢漢帝出,諫獵至長楊。詎馳遊俠窟,非結少年場。
    一旦承嘉惠,輕身重恩光。秉筆參帷帟,從軍至朔方。
    邊地多陰風,草木自淒涼。斷絕海雲去,出沒胡沙長。
    參差引雁翼,隱轔騰軍裝。劍文夜如水,馬汗凍成霜。
    俠氣五都少,矜功六郡良。山河起目前,睚眥死路傍。
    北逐驅獯虜,西臨復舊疆。昔還賦馀資,今出乃贏糧。
    一矢弢夏服,我弓不再張。寄語丈夫雄,若樂身自當。

    【註釋】:

    參:

    (一)can ①[動]參加,參 與。《荀子·強國》:“與之~國政,正是非。”②通“驂”。[參乘]1. [動]在車子右邊陪乘。《史記·文帝本紀》:“乃命宋昌~~。”2. [名]在車子右邊陪乘的人。《鴻門宴》:“沛公之~~樊噲者也。”③[動]檢驗。《韓非子·顯學》:“無~驗而必之者,愚也。”④[動]下級謁見上級。《戰國策·秦策四》:“臣之義不~拜。”⑤[動]並排站著。《論語·衛靈公》:“丘則見其~於前也。”(二) san ①[數]通“三”。三分。《左傳·隱公元年》:“先王之制,大都不過~國之一。”②[數][參伍]三與五。表示錯綜復雜。《周易·系辭上》:“~伍以變,錯綜其數。”(三) shen ①[名]星名。二十八宿之一。《詩經·召南·小星》:“維~與昴。”②[名][參商]參星與商星。因兩者不會同時出現於天空,故借以比喻彼此分離,不能相會。曹植《與吳季重書》:“別有~~之闊。”

    參差:

    ①高低不齊。《詩·周南·關雎》:“~~荇菜,左右采之。”②散亂不齊。溫庭筠《雞鳴棣歌》:“南朝天子射雉時,銀河耿耿星~~。”③大致,大略。白居易《長恨歌》:“中有一人字太真,雪膚花貌~~是。”

    差:

    (一)①錯;失當。《抱樸子·清鑒》:“終如其言,一無差錯。”②差別;不同。《史記·蕭相國世傢》:“攻城略地,大小各有差。”③副詞。相當於“頗”、“稍微”。《漢書·匈奴傳下》:“從塞以南,徑深山谷,往來差難。”《後漢書·光武帝紀》:“今軍士屯田,糧儲差積。”(二)chà①錯;錯誤。②奇怪;奇。韓愈《瀧吏》詩:“颶風有時作,掀簸真差事。”(三)chāi ①選擇;挑選。《詩經·小雅·吉日》:“吉日庚午,既差我馬。”②派遣。《舊唐書·職官志》:“凡衛士,各立名簿,其三年已來,征防差遣……”③被派遣做某事的人。《儒林外史》第五回:“知縣準瞭狀子,發房出瞭差,來到嚴傢,嚴貢生已是不在傢瞭。”④被派遣做的事。睢景臣《[般涉調]哨遍·高祖還鄉》:“但有的差使無推故。” (四)chài 病愈。後作“瘥”。《三國志·魏書·張遼傳》:“疾小差。” (五)cī①次第;等級。《漢書·遊俠傳序》:“古者天子建國,諸侯立傢,自卿大夫以至庶人,各有等差。”②不整齊。《詩經·邶風·燕燕》:“燕燕於飛,差池其羽。”

    引:

    ①開弓。《孟子·盡心上》:“君子引而不發。”②伸長;延續。《左傳·成公十三年》:“我君景公引領西望。”(領:脖子。)③引導;率領。《史記·秦始皇本紀》:“引兵欲攻燕。”又《魏公子列傳》:“公子引侯生坐上坐。”④避開;退卻。《戰國策·趙策三》:“秦軍引而去。”⑤持取。《史記·魏其武安侯列傳》:“竇嬰引卮(zhī)酒進上。”(卮:酒器。上:指皇帝。)⑥引用;援引。諸葛亮《前出師表》:“引喻失義。”王充《論衡· 問孔》:“子遊引前言以距孔子。”(距:反駁。)⑦樂曲。馬融《長笛賦》:“故聆曲引者,觀法於節奏。”⑧文體之一。略同“序”。王勃《滕王閣序》:“恭疏短引。”(疏:陳述。)⑨引薦;推舉。《後漢書 ·李膺傳》:“故引用天下名士。”⑩量詞。舊長度單位。十丈為一引。

    雁:

    ①大雁。群居水邊,善於遊泳和飛行,飛時排列成行。《詩經·邶風·匏有苦葉》:“雝雝(yōng yōng)鳴雁。”(雝雝:形容聲音柔和。)②通“贗”。偽造的;假的。《揮麈後錄》卷八:“浸漬數日,漆絮敗潰,雁跡盡露。”

    翼:

    ①翅膀。《戰國策·楚策四》:“鼓翅奮翼。”(奮:舉。)《莊子·徐無鬼》:“若蠅翼。”(若:如同。)②指物體上像翅膀的東西。《山海經·東山經》:“其狀如黃蛇,魚翼。”③借指飛鳥。徐鉉《亞元舍人貽佳作聊以為報》:“仰頭忽見南來翼。”④鳥用翅膀覆蓋。《詩經·大雅·生民》:“鳥覆翼之。”引申為保護、護持。《左傳·哀公十六年》:“勝如卵,予翼而長(zhǎng)之。”(勝:人名。長:成長。)⑤輔佐;扶助。《漢書·晁錯傳》:“以翼天子。”⑥作戰時,軍隊向兩側分開的部分。《史記·廉頗藺相如列傳》:“李牧多為奇陳,張左右翼擊之,大破殺匈奴十餘萬騎。”(陳:陣。張:擺開。)⑦星宿名。二十八宿之一。《呂氏春秋·孟夏》:“孟夏之月,日在畢,昏翼中。”(畢:星宿名。)⑧通“翌”。翼日即明日。《尚書 ·金縢》:“王翼日乃瘳(chōu)。”(瘳:病愈。)⑨春秋時晉國古都。在今山西省翼城縣東南。[翼翼]1.恭敬謹慎。《詩經·大雅·大明》:“小心翼翼。”2. 整齊有序。《詩經·商頌·殷武》:“商邑翼翼。”3.壯盛的樣子。張衡《東京賦》:“京邑翼翼,四方所視。”(京:大。)4. 形容飛的樣子。屈原《離騷》:“高翱翔之翼翼。”

    隱:

    (一)①短墻。《左傳·襄公二十三年》:“逾隱而待之。”②隱蔽;隱藏。《周易·乾卦》:“隱而未見,行而未成。”陳子昂《春夜別友人》:“明月隱高樹,長河沒曉天。”③隱諱;隱瞞。《史記·高祖本紀》:“列侯諸將無敢隱朕。”④隱居;不出來作官。孟浩然《秋登萬山寄張五》:“北山白雲裡,隱者自怡悅。”⑤隱約不清。杜甫《客從》:“珠中有隱字,欲辨不成書。”⑥精微深奧。《周易·系辭上》:“探賾(zé)索隱,鉤深致遠。”(賾:深奧。)⑦憂傷;疾苦。《國語·周語上》:“是先王非務武也,勤恤民隱,而除其害也。”(務:致力。勤:盡力。)⑧憐憫;同情。劉向《九嘆·惜賢》:“心隱惻而不置。”⑨琴上的裝飾。《新論·琴道》:“琴隱長四十五分,隱以前長八分。”⑩威重貌。《後漢書·吳漢傳》:“吳公差強人意,隱若一敵國矣。” (二)yìn 憑依;倚靠。《孟子·公孫醜下》:“(孟子)不應,隱幾而臥。”(幾:矮桌子。)

    轔:

    (一)①車輪。《儀禮·既夕禮》:“遷於祖用軸。”鄭玄註:“軸,狀如轉轔。”(祖:祖廟。)②門檻。《淮南子·說山》:“牛車絕轔。”[轔轔]象聲詞。行車時發出的聲響。杜甫《兵車行》:“車轔轔,馬蕭蕭,行人弓箭各在腰。” (二)lìn以車輾壓;蹂躪。《後漢書·廉范傳》:“虜自相轔藉,死者千馀人。”

    騰:

    ①傳遞。《淮南子·繆稱》:“子產騰辭,獄祭而無邪。”屈原《離騷》:“騰眾車使徑待。”②奔馳。《後漢書·光武帝紀》:“莽兵大潰,走者相騰踐。”③跳躍。《莊子·山木》:“王獨不見夫騰猿乎?”④騎;乘。《楚辭 · 九嘆·愍命》:“騰驢騾以馳逐。”⑤上升;上漲。《禮記·月令》:“天氣下降,地氣上騰。”⑥挪移;使空。王建《貧居》:“蠹生騰藥篋。”⑦超過。屈原《離騷》:“騰眾車使徑待。”

    軍:

    ①包圍。《銀雀山漢墓竹簡·孫臏兵法·十陣》:“疏而不可蹙,數(shuò)而不可軍者,在於慎。”(疏:撤退。蹙:逼迫。數:屢次。)②駐紮軍隊。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦伐韓,軍於閼(yù)與。”(閼與:戰國時趙地。)《左傳·宣公十二年》:“及昏,楚師軍於邲。晉之餘師不能軍。”《史記·項羽本紀》:“沛公軍霸上。”③軍隊編制單位。古代以軍為軍隊最大編制單位,歷代沿用其名,人數多少不一。《周禮·夏官·司馬》:“萬有二千五百人為軍。王六軍,大國三軍,次國二軍,小國一軍。”引申為軍隊。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“操引軍從華容道步走。”《隋書·五行志》:“時帝任用小人,競為貪暴……尋為周軍所滅。”(尋:不久。)④軍士;士兵。《史記·淮陰侯列傳》:“軍皆殊死戰,不可敗。”[充軍]古代一種刑罰。《宋史·刑法志》:“刺配之法二百餘條……俟其再犯,然後決刺充軍。”(刺:面部刺字塗上墨的刑罰。)

    軍裝:

    軍隊的裝備。杜甫《揚旗》:“初筵閱~~,羅列照廣庭。”

    裝:

    ①行裝。《史記·孝武本紀》:“(欒大)其後治裝行,東入海,求其師雲。”(治:整理。)《戰國策·齊策四》:“於是約車治裝。”(約車:套車。治裝:收括行裝。)②衣物;服裝。《後漢書·郭丹傳》:“丹七歲而孤,小心孝順,後母哀憐之,為鬻(yù)衣裝,買產業。”(鬻:賣掉。)③裝飾;打扮。宋玉《登徒子好色賦》:“不待飾裝。”④裝載;運載。《晉書· 戴若思傳》:“船裝甚盛。”⑤安裝;安放。《世說新語·政事》:“後桓玄武伐蜀,裝船,悉以作釘。”(桓玄武:桓溫,謚“宣武。”)


  • 参差引雁翼,隐辚腾军装。

    “参差引雁翼,隐辚腾军装。”诗句出处:《从军有苦乐行》;是唐朝诗人李益的作品。

    劳者且莫歌,我欲送君觞。从军有苦乐,此曲乐未央。
    仆居在陇上,陇水断人肠。东过秦宫路,宫路入咸阳。
    时逢汉帝出,谏猎至长杨。讵驰游侠窟,非结少年场。
    一旦承嘉惠,轻身重恩光。秉笔参帷帟,从军至朔方。
    边地多阴风,草木自凄凉。断绝海云去,出没胡沙长。
    参差引雁翼,隐辚腾军装。剑文夜如水,马汗冻成霜。
    侠气五都少,矜功六郡良。山河起目前,睚眦死路傍。
    北逐驱獯虏,西临复旧疆。昔还赋馀资,今出乃赢粮。
    一矢弢夏服,我弓不再张。寄语丈夫雄,若乐身自当。

    【注释】:

    参:

    (一)can ①[动]参加,参 与。《荀子·强国》:“与之~国政,正是非。”②通“骖”。[参乘]1. [动]在车子右边陪乘。《史记·文帝本纪》:“乃命宋昌~~。”2. [名]在车子右边陪乘的人。《鸿门宴》:“沛公之~~樊哙者也。”③[动]检验。《韩非子·显学》:“无~验而必之者,愚也。”④[动]下级谒见上级。《战国策·秦策四》:“臣之义不~拜。”⑤[动]并排站着。《论语·卫灵公》:“丘则见其~于前也。”(二) san ①[数]通“三”。三分。《左传·隐公元年》:“先王之制,大都不过~国之一。”②[数][参伍]三与五。表示错综复杂。《周易·系辞上》:“~伍以变,错综其数。”(三) shen ①[名]星名。二十八宿之一。《诗经·召南·小星》:“维~与昴。”②[名][参商]参星与商星。因两者不会同时出现于天空,故借以比喻彼此分离,不能相会。曹植《与吴季重书》:“别有~~之阔。”

    参差:

    ①高低不齐。《诗·周南·关雎》:“~~荇菜,左右采之。”②散乱不齐。温庭筠《鸡鸣棣歌》:“南朝天子射雉时,银河耿耿星~~。”③大致,大略。白居易《长恨歌》:“中有一人字太真,雪肤花貌~~是。”

    差:

    (一)①错;失当。《抱朴子·清鉴》:“终如其言,一无差错。”②差别;不同。《史记·萧相国世家》:“攻城略地,大小各有差。”③副词。相当于“颇”、“稍微”。《汉书·匈奴传下》:“从塞以南,径深山谷,往来差难。”《后汉书·光武帝纪》:“今军士屯田,粮储差积。”(二)chà①错;错误。②奇怪;奇。韩愈《泷吏》诗:“飓风有时作,掀簸真差事。”(三)chāi ①选择;挑选。《诗经·小雅·吉日》:“吉日庚午,既差我马。”②派遣。《旧唐书·职官志》:“凡卫士,各立名簿,其三年已来,征防差遣……”③被派遣做某事的人。《儒林外史》第五回:“知县准了状子,发房出了差,来到严家,严贡生已是不在家了。”④被派遣做的事。睢景臣《[般涉调]哨遍·高祖还乡》:“但有的差使无推故。” (四)chài 病愈。后作“瘥”。《三国志·魏书·张辽传》:“疾小差。” (五)cī①次第;等级。《汉书·游侠传序》:“古者天子建国,诸侯立家,自卿大夫以至庶人,各有等差。”②不整齐。《诗经·邶风·燕燕》:“燕燕于飞,差池其羽。”

    引:

    ①开弓。《孟子·尽心上》:“君子引而不发。”②伸长;延续。《左传·成公十三年》:“我君景公引领西望。”(领:脖子。)③引导;率领。《史记·秦始皇本纪》:“引兵欲攻燕。”又《魏公子列传》:“公子引侯生坐上坐。”④避开;退却。《战国策·赵策三》:“秦军引而去。”⑤持取。《史记·魏其武安侯列传》:“窦婴引卮(zhī)酒进上。”(卮:酒器。上:指皇帝。)⑥引用;援引。诸葛亮《前出师表》:“引喻失义。”王充《论衡· 问孔》:“子游引前言以距孔子。”(距:反驳。)⑦乐曲。马融《长笛赋》:“故聆曲引者,观法于节奏。”⑧文体之一。略同“序”。王勃《滕王阁序》:“恭疏短引。”(疏:陈述。)⑨引荐;推举。《后汉书 ·李膺传》:“故引用天下名士。”⑩量词。旧长度单位。十丈为一引。

    雁:

    ①大雁。群居水边,善于游泳和飞行,飞时排列成行。《诗经·邶风·匏有苦叶》:“雝雝(yōng yōng)鸣雁。”(雝雝:形容声音柔和。)②通“赝”。伪造的;假的。《挥麈后录》卷八:“浸渍数日,漆絮败溃,雁迹尽露。”

    翼:

    ①翅膀。《战国策·楚策四》:“鼓翅奋翼。”(奋:举。)《庄子·徐无鬼》:“若蝇翼。”(若:如同。)②指物体上像翅膀的东西。《山海经·东山经》:“其状如黄蛇,鱼翼。”③借指飞鸟。徐铉《亚元舍人贻佳作聊以为报》:“仰头忽见南来翼。”④鸟用翅膀覆盖。《诗经·大雅·生民》:“鸟覆翼之。”引申为保护、护持。《左传·哀公十六年》:“胜如卵,予翼而长(zhǎng)之。”(胜:人名。长:成长。)⑤辅佐;扶助。《汉书·晁错传》:“以翼天子。”⑥作战时,军队向两侧分开的部分。《史记·廉颇蔺相如列传》:“李牧多为奇陈,张左右翼击之,大破杀匈奴十余万骑。”(陈:阵。张:摆开。)⑦星宿名。二十八宿之一。《吕氏春秋·孟夏》:“孟夏之月,日在毕,昏翼中。”(毕:星宿名。)⑧通“翌”。翼日即明日。《尚书 ·金縢》:“王翼日乃瘳(chōu)。”(瘳:病愈。)⑨春秋时晋国古都。在今山西省翼城县东南。[翼翼]1.恭敬谨慎。《诗经·大雅·大明》:“小心翼翼。”2. 整齐有序。《诗经·商颂·殷武》:“商邑翼翼。”3.壮盛的样子。张衡《东京赋》:“京邑翼翼,四方所视。”(京:大。)4. 形容飞的样子。屈原《离骚》:“高翱翔之翼翼。”

    隐:

    (一)①短墙。《左传·襄公二十三年》:“逾隐而待之。”②隐蔽;隐藏。《周易·乾卦》:“隐而未见,行而未成。”陈子昂《春夜别友人》:“明月隐高树,长河没晓天。”③隐讳;隐瞒。《史记·高祖本纪》:“列侯诸将无敢隐朕。”④隐居;不出来作官。孟浩然《秋登万山寄张五》:“北山白云里,隐者自怡悦。”⑤隐约不清。杜甫《客从》:“珠中有隐字,欲辨不成书。”⑥精微深奥。《周易·系辞上》:“探赜(zé)索隐,钩深致远。”(赜:深奥。)⑦忧伤;疾苦。《国语·周语上》:“是先王非务武也,勤恤民隐,而除其害也。”(务:致力。勤:尽力。)⑧怜悯;同情。刘向《九叹·惜贤》:“心隐恻而不置。”⑨琴上的装饰。《新论·琴道》:“琴隐长四十五分,隐以前长八分。”⑩威重貌。《后汉书·吴汉传》:“吴公差强人意,隐若一敌国矣。” (二)yìn 凭依;倚靠。《孟子·公孙丑下》:“(孟子)不应,隐几而卧。”(几:矮桌子。)

    辚:

    (一)①车轮。《仪礼·既夕礼》:“迁于祖用轴。”郑玄注:“轴,状如转辚。”(祖:祖庙。)②门槛。《淮南子·说山》:“牛车绝辚。”[辚辚]象声词。行车时发出的声响。杜甫《兵车行》:“车辚辚,马萧萧,行人弓箭各在腰。” (二)lìn以车辗压;蹂躏。《后汉书·廉范传》:“虏自相辚藉,死者千馀人。”

    腾:

    ①传递。《淮南子·缪称》:“子产腾辞,狱祭而无邪。”屈原《离骚》:“腾众车使径待。”②奔驰。《后汉书·光武帝纪》:“莽兵大溃,走者相腾践。”③跳跃。《庄子·山木》:“王独不见夫腾猿乎?”④骑;乘。《楚辞 · 九叹·愍命》:“腾驴骡以驰逐。”⑤上升;上涨。《礼记·月令》:“天气下降,地气上腾。”⑥挪移;使空。王建《贫居》:“蠹生腾药箧。”⑦超过。屈原《离骚》:“腾众车使径待。”

    军:

    ①包围。《银雀山汉墓竹简·孙膑兵法·十阵》:“疏而不可蹙,数(shuò)而不可军者,在于慎。”(疏:撤退。蹙:逼迫。数:屡次。)②驻扎军队。《史记·廉颇蔺相如列传》:“秦伐韩,军于阏(yù)与。”(阏与:战国时赵地。)《左传·宣公十二年》:“及昏,楚师军于邲。晋之余师不能军。”《史记·项羽本纪》:“沛公军霸上。”③军队编制单位。古代以军为军队最大编制单位,历代沿用其名,人数多少不一。《周礼·夏官·司马》:“万有二千五百人为军。王六军,大国三军,次国二军,小国一军。”引申为军队。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“操引军从华容道步走。”《隋书·五行志》:“时帝任用小人,竞为贪暴……寻为周军所灭。”(寻:不久。)④军士;士兵。《史记·淮阴侯列传》:“军皆殊死战,不可败。”[充军]古代一种刑罚。《宋史·刑法志》:“刺配之法二百余条……俟其再犯,然后决刺充军。”(刺:面部刺字涂上墨的刑罚。)

    军装:

    军队的装备。杜甫《扬旗》:“初筵阅~~,罗列照广庭。”

    装:

    ①行装。《史记·孝武本纪》:“(栾大)其后治装行,东入海,求其师云。”(治:整理。)《战国策·齐策四》:“于是约车治装。”(约车:套车。治装:收括行装。)②衣物;服装。《后汉书·郭丹传》:“丹七岁而孤,小心孝顺,后母哀怜之,为鬻(yù)衣装,买产业。”(鬻:卖掉。)③装饰;打扮。宋玉《登徒子好色赋》:“不待饰装。”④装载;运载。《晋书· 戴若思传》:“船装甚盛。”⑤安装;安放。《世说新语·政事》:“后桓玄武伐蜀,装船,悉以作钉。”(桓玄武:桓温,谥“宣武。”)


  • can cha yin yan yi ,yin lin teng jun zhuang 。

    “can cha yin yan yi ,yin lin teng jun zhuang 。”shi gou chu chu :《cong jun you ku le hang 》;shi tang chao shi ren li yi de zuo pin 。

    lao zhe ju mo ge ,wo yu song jun shang 。cong jun you ku le ,ci qu le wei yang 。
    pu ju zai long shang ,long shui duan ren chang 。dong guo qin gong lu ,gong lu ru xian yang 。
    shi feng han di chu ,jian lie zhi chang yang 。ju chi you xia ku ,fei jie shao nian chang 。
    yi dan cheng jia hui ,qing shen chong en guang 。bing bi can wei yi ,cong jun zhi shuo fang 。
    bian de duo yin feng ,cao mu zi qi liang 。duan jue hai yun qu ,chu mei hu sha chang 。
    can cha yin yan yi ,yin lin teng jun zhuang 。jian wen ye ru shui ,ma han dong cheng shuang 。
    xia qi wu dou shao ,jin gong liu jun liang 。shan he qi mu qian ,ya zi si lu bang 。
    bei zhu qu xun lu ,xi lin fu jiu jiang 。xi hai fu yu zi ,jin chu nai ying liang 。
    yi shi tao xia fu ,wo gong bu zai zhang 。ji yu zhang fu xiong ,re le shen zi dang 。

    【zhu shi 】:

    can :

    (yi )can ①[dong ]can jia ,can yu 。《xun zi ·jiang guo 》:“yu zhi ~guo zheng ,zheng shi fei 。”②tong “can ”。[can cheng ]1. [dong ]zai che zi you bian pei cheng 。《shi ji ·wen di ben ji 》:“nai ming song chang ~~。”2. [ming ]zai che zi you bian pei cheng de ren 。《hong men yan 》:“pei gong zhi ~~fan kuai zhe ye 。”③[dong ]jian yan 。《han fei zi ·xian xue 》:“mo ~yan er bi zhi zhe ,yu ye 。”④[dong ]xia ji ye jian shang ji 。《zhan guo ce ·qin ce si 》:“chen zhi yi bu ~bai 。”⑤[dong ]bing pai zhan zhao 。《lun yu ·wei ling gong 》:“qiu ze jian ji ~yu qian ye 。”(er ) san ①[shu ]tong “san ”。san fen 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“xian wang zhi zhi ,da dou bu guo ~guo zhi yi 。”②[shu ][can wu ]san yu wu 。biao shi cuo zeng fu za 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“~wu yi bian ,cuo zeng ji shu 。”(san ) shen ①[ming ]xing ming 。er shi ba su zhi yi 。《shi jing ·shao na ·xiao xing 》:“wei ~yu mao 。”②[ming ][can shang ]can xing yu shang xing 。yin liang zhe bu hui tong shi chu xian yu tian kong ,gu jie yi bi yu bi ci fen li ,bu neng xiang hui 。cao zhi 《yu wu ji chong shu 》:“bie you ~~zhi kuo 。”

    can cha :

    ①gao di bu ji 。《shi ·zhou na ·guan ju 》:“~~xing cai ,zuo you cai zhi 。”②san luan bu ji 。wen ting jun 《ji ming di ge 》:“na chao tian zi she zhi shi ,yin he geng geng xing ~~。”③da zhi ,da lve 。bai ju yi 《chang hen ge 》:“zhong you yi ren zi tai zhen ,xue fu hua mao ~~shi 。”

    cha :

    (yi )①cuo ;shi dang 。《bao piao zi ·qing jian 》:“zhong ru ji yan ,yi mo cha cuo 。”②cha bie ;bu tong 。《shi ji ·xiao xiang guo shi jia 》:“gong cheng lve de ,da xiao ge you cha 。”③fu ci 。xiang dang yu “po ”、“shao wei ”。《han shu ·xiong nu chuan xia 》:“cong sai yi na ,jing shen shan gu ,wang lai cha nan 。”《hou han shu ·guang wu di ji 》:“jin jun shi tun tian ,liang chu cha ji 。”(er )chà①cuo ;cuo wu 。②ji guai ;ji 。han yu 《long li 》shi :“ju feng you shi zuo ,xian bo zhen cha shi 。”(san )chāi ①shua ze ;tiao shua 。《shi jing ·xiao ya ·ji ri 》:“ji ri geng wu ,ji cha wo ma 。”②pa qian 。《jiu tang shu ·zhi guan zhi 》:“fan wei shi ,ge li ming bu ,ji san nian yi lai ,zheng fang cha qian ……”③bei pa qian zuo mou shi de ren 。《ru lin wai shi 》di wu hui :“zhi xian zhun le zhuang zi ,fa fang chu le cha ,lai dao yan jia ,yan gong sheng yi shi bu zai jia le 。”④bei pa qian zuo de shi 。sui jing chen 《[ban she diao ]shao bian ·gao zu hai xiang 》:“dan you de cha shi mo tui gu 。” (si )chài bing yu 。hou zuo “chai ”。《san guo zhi ·wei shu ·zhang liao chuan 》:“ji xiao cha 。” (wu )cī①ci di ;deng ji 。《han shu ·you xia chuan xu 》:“gu zhe tian zi jian guo ,zhu hou li jia ,zi qing da fu yi zhi shu ren ,ge you deng cha 。”②bu zheng ji 。《shi jing ·bei feng ·yan yan 》:“yan yan yu fei ,cha chi ji yu 。”

    yin :

    ①kai gong 。《meng zi ·jin xin shang 》:“jun zi yin er bu fa 。”②shen chang ;yan xu 。《zuo chuan ·cheng gong shi san nian 》:“wo jun jing gong yin ling xi wang 。”(ling :bo zi 。)③yin dao ;lv ling 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“yin bing yu gong yan 。”you 《wei gong zi lie chuan 》:“gong zi yin hou sheng zuo shang zuo 。”④bi kai ;tui que 。《zhan guo ce ·zhao ce san 》:“qin jun yin er qu 。”⑤chi qu 。《shi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“dou ying yin zhi (zhī)jiu jin shang 。”(zhi :jiu qi 。shang :zhi huang di 。)⑥yin yong ;yuan yin 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“yin yu shi yi 。”wang chong 《lun heng · wen kong 》:“zi you yin qian yan yi ju kong zi 。”(ju :fan bo 。)⑦le qu 。ma rong 《chang di fu 》:“gu ling qu yin zhe ,guan fa yu jie zou 。”⑧wen ti zhi yi 。lve tong “xu ”。wang bo 《teng wang ge xu 》:“gong shu duan yin 。”(shu :chen shu 。)⑨yin jian ;tui ju 。《hou han shu ·li ying chuan 》:“gu yin yong tian xia ming shi 。”⑩liang ci 。jiu chang du chan wei 。shi zhang wei yi yin 。

    yan :

    ①da yan 。qun ju shui bian ,shan yu you yong he fei hang ,fei shi pai lie cheng hang 。《shi jing ·bei feng ·pao you ku xie 》:“yong yong (yōng yōng)ming yan 。”(yong yong :xing rong sheng yin rou he 。)②tong “yan ”。wei zao de ;jia de 。《hui zhu hou lu 》juan ba :“jin zi shu ri ,qi xu bai hui ,yan ji jin lou 。”

    yi :

    ①chi bang 。《zhan guo ce ·chu ce si 》:“gu chi fen yi 。”(fen :ju 。)《zhuang zi ·xu mo gui 》:“re ying yi 。”(re :ru tong 。)②zhi wu ti shang xiang chi bang de dong xi 。《shan hai jing ·dong shan jing 》:“ji zhuang ru huang she ,yu yi 。”③jie zhi fei diao 。xu xuan 《ya yuan she ren yi jia zuo liao yi wei bao 》:“yang tou hu jian na lai yi 。”④diao yong chi bang fu gai 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“diao fu yi zhi 。”yin shen wei bao hu 、hu chi 。《zuo chuan ·ai gong shi liu nian 》:“sheng ru luan ,yu yi er chang (zhǎng)zhi 。”(sheng :ren ming 。chang :cheng chang 。)⑤fu zuo ;fu zhu 。《han shu ·chao cuo chuan 》:“yi yi tian zi 。”⑥zuo zhan shi ,jun dui xiang liang ce fen kai de bu fen 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“li mu duo wei ji chen ,zhang zuo you yi ji zhi ,da po sha xiong nu shi yu mo ji 。”(chen :zhen 。zhang :bai kai 。)⑦xing su ming 。er shi ba su zhi yi 。《lv shi chun qiu ·meng xia 》:“meng xia zhi yue ,ri zai bi ,hun yi zhong 。”(bi :xing su ming 。)⑧tong “yi ”。yi ri ji ming ri 。《shang shu ·jin teng 》:“wang yi ri nai chou (chōu)。”(chou :bing yu 。)⑨chun qiu shi jin guo gu dou 。zai jin shan xi sheng yi cheng xian dong na 。[yi yi ]1.gong jing jin shen 。《shi jing ·da ya ·da ming 》:“xiao xin yi yi 。”2. zheng ji you xu 。《shi jing ·shang song ·yan wu 》:“shang yi yi yi 。”3.zhuang cheng de yang zi 。zhang heng 《dong jing fu 》:“jing yi yi yi ,si fang suo shi 。”(jing :da 。)4. xing rong fei de yang zi 。qu yuan 《li sao 》:“gao ao xiang zhi yi yi 。”

    yin :

    (yi )①duan qiang 。《zuo chuan ·xiang gong er shi san nian 》:“yu yin er dai zhi 。”②yin bi ;yin cang 。《zhou yi ·gan gua 》:“yin er wei jian ,hang er wei cheng 。”chen zi ang 《chun ye bie you ren 》:“ming yue yin gao shu ,chang he mei xiao tian 。”③yin hui ;yin man 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“lie hou zhu jiang mo gan yin zhen 。”④yin ju ;bu chu lai zuo guan 。meng hao ran 《qiu deng mo shan ji zhang wu 》:“bei shan bai yun li ,yin zhe zi yi yue 。”⑤yin yao bu qing 。du fu 《ke cong 》:“zhu zhong you yin zi ,yu bian bu cheng shu 。”⑥jing wei shen ao 。《zhou yi ·ji ci shang 》:“tan ze (zé)suo yin ,gou shen zhi yuan 。”(ze :shen ao 。)⑦you shang ;ji ku 。《guo yu ·zhou yu shang 》:“shi xian wang fei wu wu ye ,qin xu min yin ,er chu ji hai ye 。”(wu :zhi li 。qin :jin li 。)⑧lian min ;tong qing 。liu xiang 《jiu tan ·xi xian 》:“xin yin ce er bu zhi 。”⑨qin shang de zhuang shi 。《xin lun ·qin dao 》:“qin yin chang si shi wu fen ,yin yi qian chang ba fen 。”⑩wei chong mao 。《hou han shu ·wu han chuan 》:“wu gong cha jiang ren yi ,yin re yi di guo yi 。” (er )yìn ping yi ;yi kao 。《meng zi ·gong sun chou xia 》:“(meng zi )bu ying ,yin ji er wo 。”(ji :ai zhuo zi 。)

    lin :

    (yi )①che lun 。《yi li ·ji xi li 》:“qian yu zu yong zhou 。”zheng xuan zhu :“zhou ,zhuang ru zhuai lin 。”(zu :zu miao 。)②men jian 。《huai na zi ·shui shan 》:“niu che jue lin 。”[lin lin ]xiang sheng ci 。hang che shi fa chu de sheng xiang 。du fu 《bing che hang 》:“che lin lin ,ma xiao xiao ,hang ren gong jian ge zai yao 。” (er )lìnyi che nian ya ;rou lin 。《hou han shu ·lian fan chuan 》:“lu zi xiang lin ji ,si zhe qian yu ren 。”

    teng :

    ①chuan di 。《huai na zi ·miao chen 》:“zi chan teng ci ,yu ji er mo xie 。”qu yuan 《li sao 》:“teng zhong che shi jing dai 。”②ben chi 。《hou han shu ·guang wu di ji 》:“mang bing da hui ,zou zhe xiang teng jian 。”③tiao yue 。《zhuang zi ·shan mu 》:“wang du bu jian fu teng yuan hu ?”④ji ;cheng 。《chu ci · jiu tan ·min ming 》:“teng lv luo yi chi zhu 。”⑤shang sheng ;shang zhang 。《li ji ·yue ling 》:“tian qi xia jiang ,de qi shang teng 。”⑥nuo yi ;shi kong 。wang jian 《pin ju 》:“du sheng teng yao qie 。”⑦chao guo 。qu yuan 《li sao 》:“teng zhong che shi jing dai 。”

    jun :

    ①bao wei 。《yin qiao shan han mu zhu jian ·sun bin bing fa ·shi zhen 》:“shu er bu ke cu ,shu (shuò)er bu ke jun zhe ,zai yu shen 。”(shu :che tui 。cu :bi pai 。shu :lv ci 。)②zhu za jun dui 。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin fa han ,jun yu e (yù)yu 。”(e yu :zhan guo shi zhao de 。)《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“ji hun ,chu shi jun yu bi 。jin zhi yu shi bu neng jun 。”《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“pei gong jun ba shang 。”③jun dui bian zhi chan wei 。gu dai yi jun wei jun dui zui da bian zhi chan wei ,li dai yan yong ji ming ,ren shu duo shao bu yi 。《zhou li ·xia guan ·si ma 》:“mo you er qian wu bai ren wei jun 。wang liu jun ,da guo san jun ,ci guo er jun ,xiao guo yi jun 。”yin shen wei jun dui 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“cao yin jun cong hua rong dao bu zou 。”《sui shu ·wu hang zhi 》:“shi di ren yong xiao ren ,jing wei tan bao ……xun wei zhou jun suo mie 。”(xun :bu jiu 。)④jun shi ;shi bing 。《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“jun jie shu si zhan ,bu ke bai 。”[chong jun ]gu dai yi chong xing fa 。《song shi ·xing fa zhi 》:“ci pei zhi fa er bai yu tiao ……qi ji zai fan ,ran hou jue ci chong jun 。”(ci :mian bu ci zi tu shang mo de xing fa 。)

    jun zhuang :

    jun dui de zhuang bei 。du fu 《yang qi 》:“chu yan yue ~~,luo lie zhao an ting 。”

    zhuang :

    ①hang zhuang 。《shi ji ·xiao wu ben ji 》:“(luan da )ji hou zhi zhuang hang ,dong ru hai ,qiu ji shi yun 。”(zhi :zheng li 。)《zhan guo ce ·ji ce si 》:“yu shi yao che zhi zhuang 。”(yao che :tao che 。zhi zhuang :shou gua hang zhuang 。)②yi wu ;fu zhuang 。《hou han shu ·guo dan chuan 》:“dan qi sui er gu ,xiao xin xiao shun ,hou mu ai lian zhi ,wei yu (yù)yi zhuang ,mai chan ye 。”(yu :mai diao 。)③zhuang shi ;da ban 。song yu 《deng tu zi hao se fu 》:“bu dai shi zhuang 。”④zhuang zai ;yun zai 。《jin shu · dai re sai chuan 》:“chuan zhuang shen cheng 。”⑤an zhuang ;an fang 。《shi shui xin yu ·zheng shi 》:“hou huan xuan wu fa shu ,zhuang chuan ,xi yi zuo ding 。”(huan xuan wu :huan wen ,shi “xuan wu 。”)