• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 斯文未喪,東嶽豈頹。

    “斯文未喪,東嶽豈頹。”詩句出處:《上崔相百憂章》;是唐朝詩人李白的作品。

    共公赫怒,天維中摧。鯤鯨噴蕩,揚濤起雷。魚龍陷人,
    成此禍胎。火焚昆山,玉石相硾。仰希霖雨,灑寶炎煨。
    箭發石開,戈揮日回。鄒衍慟哭,燕霜颯來,微誠不感。
    猶縶夏臺。蒼鷹搏攫,丹棘崔嵬。豪聖凋枯,王風傷哀。
    斯文未喪,東嶽豈頹。穆逃楚難,鄒脫吳災。見機苦遲,
    二公所咍。驥不驟進,麟何來哉。星離一門,草擲二孩。
    萬憤結習,憂從中催。金瑟玉壺,盡為愁媒。舉酒太息,
    泣血盈杯。臺星再朗,天網重恢。屈法申恩,棄瑕取材。
    冶長非罪,尼父無猜。覆盆倘舉,應照寒灰。

    【註釋】:

    斯:

    ①劈;分開。《詩經·陳風·墓門》:“墓門有棘,斧以斯之。”(棘:酸棗樹。)②指示代詞。《楚辭·漁父》:“何故至於斯。”《孟子·萬章上》:“予將以斯道覺斯民也。”③副詞。表示承接上文,相當於“乃”、“就”。柳宗元《非國語下》:“受賞者恥,則立功者怠,國斯弱矣。”④助詞。相當於“之”、“的”。《詩經·小雅·甫田》:“乃求千斯倉,乃求萬斯箱。”⑤語氣詞。表疑問或感嘆。《詩經·豳風·破斧》:“哀我人斯,亦孔之將。”(將:大。)⑥盡;全都。《呂氏春秋·報更》:“斯食之,吾更與女。”[斯須]片刻,一會兒。《禮記·祭義》:“禮樂不可斯須去身。”

    斯文:

    ①文雅,溫文。《西遊記》回六十五:“我俊秀,我~~,不比師兄撒潑。”②文雅之人,指文人或儒者。《警世通言》卷六:“帶幾個近侍官,都扮著~~模樣。”

    文:

    ①在身體上刺畫花紋。《莊子·逍遙遊》:“越人斷發文身。”②線條交錯的圖形;花紋。王充《論衡·言毒》:“蝮蛇多文。”③自然界或人類社會的某些現象。《周易·賁》:“觀乎天文,以察時變。”④禮樂典章制度。張居正《與薊遼總督譚二華》:“如有不效,巡關禦史得論劾(hé)之,固不必襲此故套虛文為也。”(劾:揭發罪狀。襲:沿用。)⑤法令條文。《史記·酷吏列傳》:“與趙禹更定諸律令,務在深文。”⑥字;文字。《史記·秦始皇本紀》:“書同文。”⑦文辭;文章。劉勰《文心雕龍· 情采》:“昔詩人什篇,為情而造文。”歐陽修《醉翁亭記》:“醉能同其樂,醒能述以文者,太守也。”⑧非軍事的;與“武”相對。《史記·酈生陸賈列傳》:“文武並用,長久之術也。”⑨華美;有文采。杜預《春秋經傳集解序》:“史有文質,辭有詳略。”(質:質樸。)⑩文飾;掩飾。劉知幾《史通·惑經》:“庸儒末學,文過飾非。”(11)柔和;不猛烈。《世說新語·賞譽》:“士龍為人,文弱可愛。”(士龍:陸雲字。)(12)量詞。計算銅幣的單位。《宋書·徐羨之傳》:“可以錢二十八文埋宅四角。”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二時辰之一,即午後一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當於“不”。《詩經·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當於“沒有”、“不曾”。《詩經 · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲。”2. 用在句尾,表示疑問。相當於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    喪:

    (一)①失去;丟掉。《周易·井卦》:“無喪無得。”②失位;失官。《禮記·檀弓上》:“喪欲速貧,死欲速朽。”③滅亡;死亡。《世說新語·賢媛》:“郗嘉賓喪,婦兄弟欲迎妹還,終不肯歸。” (二)sāng ①喪事;為死者辦理的後事。《論語·陽貨》:“三年之喪,期已久矣。”②不幸的事。《詩經·邶風·多士》:“旻天大降喪於殷。”

    東嶽:

    東泰山。見“四嶽”。

    嶽:

    ①高大的山。《說文》作“嶽”,古文隸變作“嶽”。②對妻子的父母或伯、叔父的稱呼。《儒林外史》第三回:“范進道:‘嶽父見教的是。’”

    豈:

    (一)副詞。①表示反問。相當於“難道”、“怎麼”。《左傳·僖公五年》:“晉,吾宗也,豈害我哉?”②表示推測或疑問。相當於“是否”。《三國志·蜀志·諸葛亮傳》:“諸葛孔明者,臥龍也,將軍豈願見之乎?”(二)kǎi 同“愷”。快樂;和樂。《詩經·小雅·魚藻》:“豈樂飲酒。”[豈弟]同“愷悌”。和悅可親。《詩經·齊風·載驅》:“齊子豈弟。”(齊子:齊國國君的女兒。)

    頹:

    ①落;下墜。陶宏景《與謝中書書》:“夕日欲頹,沉鱗競躍。”②水向下流。《史記·河渠書》:“水頹以絕商顏。”(商顏:山名。)③崩塌;倒塌。《禮記·檀弓上》:“泰山其頹乎!”④衰敗;滅亡。諸葛亮《前出師表》:“親小人,遠賢臣,此後漢所以傾頹也。”⑤跌倒。歐陽修《河南府司錄張君墓表》:“雖醉未嘗頹墮。”柳宗元《逐畢萬文》:“民氣不舒兮,僵踣(bó)顛頹。”(僵、踣:均指跌倒。)⑥恭順。《北史·文苑傳· 庾信》:“容止頹然,有過人者。”⑦旋風。《詩經·小雅·谷風》:“習習谷風,維風及頹。”


  • 斯文未丧,东岳岂颓。

    “斯文未丧,东岳岂颓。”诗句出处:《上崔相百忧章》;是唐朝诗人李白的作品。

    共公赫怒,天维中摧。鲲鲸喷荡,扬涛起雷。鱼龙陷人,
    成此祸胎。火焚昆山,玉石相硾。仰希霖雨,洒宝炎煨。
    箭发石开,戈挥日回。邹衍恸哭,燕霜飒来,微诚不感。
    犹絷夏台。苍鹰搏攫,丹棘崔嵬。豪圣凋枯,王风伤哀。
    斯文未丧,东岳岂颓。穆逃楚难,邹脱吴灾。见机苦迟,
    二公所咍。骥不骤进,麟何来哉。星离一门,草掷二孩。
    万愤结习,忧从中催。金瑟玉壶,尽为愁媒。举酒太息,
    泣血盈杯。台星再朗,天网重恢。屈法申恩,弃瑕取材。
    冶长非罪,尼父无猜。覆盆倘举,应照寒灰。

    【注释】:

    斯:

    ①劈;分开。《诗经·陈风·墓门》:“墓门有棘,斧以斯之。”(棘:酸枣树。)②指示代词。《楚辞·渔父》:“何故至于斯。”《孟子·万章上》:“予将以斯道觉斯民也。”③副词。表示承接上文,相当于“乃”、“就”。柳宗元《非国语下》:“受赏者耻,则立功者怠,国斯弱矣。”④助词。相当于“之”、“的”。《诗经·小雅·甫田》:“乃求千斯仓,乃求万斯箱。”⑤语气词。表疑问或感叹。《诗经·豳风·破斧》:“哀我人斯,亦孔之将。”(将:大。)⑥尽;全都。《吕氏春秋·报更》:“斯食之,吾更与女。”[斯须]片刻,一会儿。《礼记·祭义》:“礼乐不可斯须去身。”

    斯文:

    ①文雅,温文。《西游记》回六十五:“我俊秀,我~~,不比师兄撒泼。”②文雅之人,指文人或儒者。《警世通言》卷六:“带几个近侍官,都扮着~~模样。”

    文:

    ①在身体上刺画花纹。《庄子·逍遥游》:“越人断发文身。”②线条交错的图形;花纹。王充《论衡·言毒》:“蝮蛇多文。”③自然界或人类社会的某些现象。《周易·贲》:“观乎天文,以察时变。”④礼乐典章制度。张居正《与蓟辽总督谭二华》:“如有不效,巡关御史得论劾(hé)之,固不必袭此故套虚文为也。”(劾:揭发罪状。袭:沿用。)⑤法令条文。《史记·酷吏列传》:“与赵禹更定诸律令,务在深文。”⑥字;文字。《史记·秦始皇本纪》:“书同文。”⑦文辞;文章。刘勰《文心雕龙· 情采》:“昔诗人什篇,为情而造文。”欧阳修《醉翁亭记》:“醉能同其乐,醒能述以文者,太守也。”⑧非军事的;与“武”相对。《史记·郦生陆贾列传》:“文武并用,长久之术也。”⑨华美;有文采。杜预《春秋经传集解序》:“史有文质,辞有详略。”(质:质朴。)⑩文饰;掩饰。刘知几《史通·惑经》:“庸儒末学,文过饰非。”(11)柔和;不猛烈。《世说新语·赏誉》:“士龙为人,文弱可爱。”(士龙:陆云字。)(12)量词。计算铜币的单位。《宋书·徐羡之传》:“可以钱二十八文埋宅四角。”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·庄公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二时辰之一,即午后一时至三时。③十二生肖属羊。④副词。1.表示否定。a.相当于“不”。《诗经·周颂·小毖》:“未堪家多难。”b.相当于“没有”、“不曾”。《诗经 · 召南·草虫》:“未见君子,我心伤悲。”2. 用在句尾,表示疑问。相当于“否”。《后汉书·刘表传》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    丧:

    (一)①失去;丢掉。《周易·井卦》:“无丧无得。”②失位;失官。《礼记·檀弓上》:“丧欲速贫,死欲速朽。”③灭亡;死亡。《世说新语·贤媛》:“郗嘉宾丧,妇兄弟欲迎妹还,终不肯归。” (二)sāng ①丧事;为死者办理的后事。《论语·阳货》:“三年之丧,期已久矣。”②不幸的事。《诗经·邶风·多士》:“旻天大降丧于殷。”

    东岳:

    东泰山。见“四岳”。

    岳:

    ①高大的山。《说文》作“嶽”,古文隶变作“岳”。②对妻子的父母或伯、叔父的称呼。《儒林外史》第三回:“范进道:‘岳父见教的是。’”

    岂:

    (一)副词。①表示反问。相当于“难道”、“怎么”。《左传·僖公五年》:“晋,吾宗也,岂害我哉?”②表示推测或疑问。相当于“是否”。《三国志·蜀志·诸葛亮传》:“诸葛孔明者,卧龙也,将军岂愿见之乎?”(二)kǎi 同“愷”。快乐;和乐。《诗经·小雅·鱼藻》:“岂乐饮酒。”[岂弟]同“愷悌”。和悦可亲。《诗经·齐风·载驱》:“齐子岂弟。”(齐子:齐国国君的女儿。)

    颓:

    ①落;下坠。陶宏景《与谢中书书》:“夕日欲颓,沉鳞竞跃。”②水向下流。《史记·河渠书》:“水颓以绝商颜。”(商颜:山名。)③崩塌;倒塌。《礼记·檀弓上》:“泰山其颓乎!”④衰败;灭亡。诸葛亮《前出师表》:“亲小人,远贤臣,此后汉所以倾颓也。”⑤跌倒。欧阳修《河南府司录张君墓表》:“虽醉未尝颓堕。”柳宗元《逐毕万文》:“民气不舒兮,僵踣(bó)颠颓。”(僵、踣:均指跌倒。)⑥恭顺。《北史·文苑传· 庾信》:“容止颓然,有过人者。”⑦旋风。《诗经·小雅·谷风》:“习习谷风,维风及颓。”


  • si wen wei sang ,dong yue qi tui 。

    “si wen wei sang ,dong yue qi tui 。”shi gou chu chu :《shang cui xiang bai you zhang 》;shi tang chao shi ren li bai de zuo pin 。

    gong gong he nu ,tian wei zhong cui 。kun jing pen dang ,yang tao qi lei 。yu long xian ren ,
    cheng ci huo tai 。huo fen kun shan ,yu dan xiang zhui 。yang xi lin yu ,sa bao yan wei 。
    jian fa dan kai ,ge hui ri hui 。ju yan tong ku ,yan shuang sa lai ,wei cheng bu gan 。
    you zhi xia tai 。cang ying bo jue ,dan ji cui wei 。hao sheng diao ku ,wang feng shang ai 。
    si wen wei sang ,dong yue qi tui 。mu tao chu nan ,ju tuo wu zai 。jian ji ku chi ,
    er gong suo hai 。ji bu zhou jin ,lin he lai zai 。xing li yi men ,cao zhi er hai 。
    mo fen jie xi ,you cong zhong cui 。jin se yu hu ,jin wei chou mei 。ju jiu tai xi ,
    qi xie ying bei 。tai xing zai lang ,tian wang chong hui 。qu fa shen en ,qi xia qu cai 。
    ye chang fei zui ,ni fu mo cai 。fu pen chang ju ,ying zhao han hui 。

    【zhu shi 】:

    si :

    ①pi ;fen kai 。《shi jing ·chen feng ·mu men 》:“mu men you ji ,fu yi si zhi 。”(ji :suan zao shu 。)②zhi shi dai ci 。《chu ci ·yu fu 》:“he gu zhi yu si 。”《meng zi ·mo zhang shang 》:“yu jiang yi si dao jiao si min ye 。”③fu ci 。biao shi cheng jie shang wen ,xiang dang yu “nai ”、“jiu ”。liu zong yuan 《fei guo yu xia 》:“shou shang zhe chi ,ze li gong zhe dai ,guo si ruo yi 。”④zhu ci 。xiang dang yu “zhi ”、“de ”。《shi jing ·xiao ya ·fu tian 》:“nai qiu qian si cang ,nai qiu mo si xiang 。”⑤yu qi ci 。biao yi wen huo gan tan 。《shi jing ·bin feng ·po fu 》:“ai wo ren si ,yi kong zhi jiang 。”(jiang :da 。)⑥jin ;quan dou 。《lv shi chun qiu ·bao geng 》:“si shi zhi ,wu geng yu nv 。”[si xu ]pian ke ,yi hui er 。《li ji ·ji yi 》:“li le bu ke si xu qu shen 。”

    si wen :

    ①wen ya ,wen wen 。《xi you ji 》hui liu shi wu :“wo jun xiu ,wo ~~,bu bi shi xiong sa po 。”②wen ya zhi ren ,zhi wen ren huo ru zhe 。《jing shi tong yan 》juan liu :“dai ji ge jin shi guan ,dou ban zhao ~~mo yang 。”

    wen :

    ①zai shen ti shang ci hua hua wen 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“yue ren duan fa wen shen 。”②xian tiao jiao cuo de tu xing ;hua wen 。wang chong 《lun heng ·yan du 》:“fu she duo wen 。”③zi ran jie huo ren lei she hui de mou xie xian xiang 。《zhou yi ·ben 》:“guan hu tian wen ,yi cha shi bian 。”④li le dian zhang zhi du 。zhang ju zheng 《yu ji liao zong du tan er hua 》:“ru you bu xiao ,xun guan yu shi de lun he (hé)zhi ,gu bu bi xi ci gu tao xu wen wei ye 。”(he :jie fa zui zhuang 。xi :yan yong 。)⑤fa ling tiao wen 。《shi ji ·ku li lie chuan 》:“yu zhao yu geng ding zhu lv ling ,wu zai shen wen 。”⑥zi ;wen zi 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“shu tong wen 。”⑦wen ci ;wen zhang 。liu xie 《wen xin diao long · qing cai 》:“xi shi ren shen pian ,wei qing er zao wen 。”ou yang xiu 《zui weng ting ji 》:“zui neng tong ji le ,xing neng shu yi wen zhe ,tai shou ye 。”⑧fei jun shi de ;yu “wu ”xiang dui 。《shi ji ·li sheng liu gu lie chuan 》:“wen wu bing yong ,chang jiu zhi shu ye 。”⑨hua mei ;you wen cai 。du yu 《chun qiu jing chuan ji jie xu 》:“shi you wen zhi ,ci you xiang lve 。”(zhi :zhi piao 。)⑩wen shi ;yan shi 。liu zhi ji 《shi tong ·huo jing 》:“yong ru mo xue ,wen guo shi fei 。”(11)rou he ;bu meng lie 。《shi shui xin yu ·shang yu 》:“shi long wei ren ,wen ruo ke ai 。”(shi long :liu yun zi 。)(12)liang ci 。ji suan tong bi de chan wei 。《song shu ·xu xian zhi chuan 》:“ke yi qian er shi ba wen mai zhai si jiao 。”

    wei :

    ①shi er de zhi zhi yi 。《chun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“liu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”。《shi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan 。”b.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”。《shi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei 。”2. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”。《hou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”

    sang :

    (yi )①shi qu ;diu diao 。《zhou yi ·jing gua 》:“mo sang mo de 。”②shi wei ;shi guan 。《li ji ·tan gong shang 》:“sang yu su pin ,si yu su xiu 。”③mie wang ;si wang 。《shi shui xin yu ·xian yuan 》:“chi jia bin sang ,fu xiong di yu ying mei hai ,zhong bu ken gui 。” (er )sāng ①sang shi ;wei si zhe ban li de hou shi 。《lun yu ·yang huo 》:“san nian zhi sang ,ji yi jiu yi 。”②bu xing de shi 。《shi jing ·bei feng ·duo shi 》:“min tian da jiang sang yu yan 。”

    dong yue :

    dong tai shan 。jian “si yue ”。

    yue :

    ①gao da de shan 。《shui wen 》zuo “嶽”,gu wen li bian zuo “yue ”。②dui qi zi de fu mu huo bai 、shu fu de chen hu 。《ru lin wai shi 》di san hui :“fan jin dao :‘yue fu jian jiao de shi 。’”

    qi :

    (yi )fu ci 。①biao shi fan wen 。xiang dang yu “nan dao ”、“zen me ”。《zuo chuan ·xi gong wu nian 》:“jin ,wu zong ye ,qi hai wo zai ?”②biao shi tui ce huo yi wen 。xiang dang yu “shi fou ”。《san guo zhi ·shu zhi ·zhu ge liang chuan 》:“zhu ge kong ming zhe ,wo long ye ,jiang jun qi yuan jian zhi hu ?”(er )kǎi tong “愷”。kuai le ;he le 。《shi jing ·xiao ya ·yu zao 》:“qi le yin jiu 。”[qi di ]tong “愷ti ”。he yue ke qin 。《shi jing ·ji feng ·zai qu 》:“ji zi qi di 。”(ji zi :ji guo guo jun de nv er 。)

    tui :

    ①la ;xia zhui 。tao hong jing 《yu xie zhong shu shu 》:“xi ri yu tui ,chen lin jing yue 。”②shui xiang xia liu 。《shi ji ·he qu shu 》:“shui tui yi jue shang yan 。”(shang yan :shan ming 。)③beng ta ;dao ta 。《li ji ·tan gong shang 》:“tai shan ji tui hu !”④cui bai ;mie wang 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“qin xiao ren ,yuan xian chen ,ci hou han suo yi qing tui ye 。”⑤die dao 。ou yang xiu 《he na fu si lu zhang jun mu biao 》:“sui zui wei chang tui duo 。”liu zong yuan 《zhu bi mo wen 》:“min qi bu shu xi ,jiang bo (bó)dian tui 。”(jiang 、bo :jun zhi die dao 。)⑥gong shun 。《bei shi ·wen yuan chuan · yu xin 》:“rong zhi tui ran ,you guo ren zhe 。”⑦xuan feng 。《shi jing ·xiao ya ·gu feng 》:“xi xi gu feng ,wei feng ji tui 。”