• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 亞夫未見顧,劇孟阻先行。

    “亞夫未見顧,劇孟阻先行。”詩句出處:《聞李太尉大舉秦兵百萬出征東南懦夫》;是唐朝詩人李白的作品。

    秦出天下兵,蹴踏燕趙傾。黃河飲馬竭,赤羽連天明。
    太尉杖旄鉞,雲旗繞彭城。三軍受號令,千裡肅雷霆。
    函谷絕飛鳥,武關擁連營。意在斬巨鰲,何論鱠長鯨。
    恨無左車略,多愧魯連生。拂劍照嚴霜,雕戈鬘胡纓。
    願雪會稽恥,將期報恩榮。半道謝病還,無因東南征。
    亞夫未見顧,劇孟阻先行。天奪壯士心,長籲別吳京。
    金陵遇太守,倒屣相逢迎。群公咸祖餞,四座羅朝英。
    初發臨滄觀,醉棲征虜亭。舊國見秋月,長江流寒聲。
    帝車信回轉,河漢復縱橫。孤鳳向西海,飛鴻辭北溟。
    因之出寥廓,揮手謝公卿。

    【註釋】:

    亞:

    (一)①次;次一等。《國語·吳語》:“吳公先歃,晉侯亞之。”(歃shà:盟會時飲牲血以表誠意。)《世說新語·識鑒》:“名亞王、庾之下。”(王、庾:指王導、庾亮。)②低矮;低垂。李昌符《尋僧元皎因贈》:“高松連寺影,亞竹入窗枝。”柳永《柳初新》:“東郊向曉星杓亞。”(星杓:北鬥七星的鬥柄。)③匹敵;相當。《南史·顏協傳》:“才學相亞。”④挨著;靠近。陳造《出郭》:“紅粉誰傢短墻亞。”⑤壓。杜甫《上巳日徐司錄林園宴集》:“花蕊亞枝紅。”歐陽修《漁傢傲》:“葉重如將青玉亞。”⑥掩;閉。陸遊《初秋夢故山覺而有作》:“村巷亞竹扉。”⑦兩婿互稱為亞。後來寫作“婭”。《詩經·小雅·節南山》:“瑣瑣姻亞,則無仕。”(瑣瑣:微小的樣子。 姻:女婿的父親叫姻。 wǔ:厚。仕:做官。) (二)yā 象聲詞。《漢書·東方朔傳》:“伊優亞者,辭未定也。”(伊優亞:象聲詞,形容小兒學語聲。)

    夫:

    (一)①成年男子。《孟子·梁惠王下》:“內無怨女,外無曠夫。”②舊稱從事某種體力勞動的人。《詩經·周頌·噫嘻》:“率時農夫,播厥百谷。”③舊指服勞役的人。《北史·東魏靜帝紀》:“發夫五萬人築漳濱堰。”④丈夫,婦女的配偶。古樂府《陌上桑》:“使君自有婦,羅敷自有夫。”(使君:稱刺史。)⑤古代土地面積單位,等於一百畝。《管子·乘馬》:“四聚為一離,五離為一制,五制為一田,二田為一夫,三夫為一傢,事制也。”[夫人]1. 古稱諸侯的妻和帝王的妾為夫人。《禮記·曲禮下》:“天子有後,有夫人。”“天子之妃曰後,諸侯曰夫人。”2.唐以後稱高級官員的妻為夫人。張祜《集靈臺》:“虢(guó)國夫人承主恩,平明騎馬入宮門。”(平明:天剛亮。)3.對已婚婦女的尊稱。[夫子]1. 古代對男子的尊稱。李朝威《柳毅傳》:“夫子不遠千裡,將有為乎?”(有為:有所作為。)2. 孔門尊稱孔子為夫子,後沿稱老師為夫子。《論語·憲問》:“夫子時然後言。”(時:當其時。)(二)fú ①代詞。1. 表示第三人稱。相當於“彼”。《漢書·賈誼傳》:“夫將為我危,故吾得與之皆安。”2. 表示近指。相當於“這”、“此”。《論語 ·先進》:“夫人不言,言必有中。”3. 表示遠指。相當於“那”、“彼”。《淮南子·齊俗》:“此一是非,隅曲也;夫一是非,宇宙也。”(隅曲:片面。)②句首語氣詞。表示發端。《左傳·莊公十年》:“夫戰,勇氣也。”③語氣詞。1.用於句尾,表示感嘆或發議論。柳宗元《三戒·黔之驢》:“今若是焉,悲夫!”(是:此。)2.表疑問或反詰。《史記·孔子世傢》:“吾歌,可夫?”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二時辰之一,即午後一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當於“不”。《詩經·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當於“沒有”、“不曾”。《詩經 · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲。”2. 用在句尾,表示疑問。相當於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    見:

    (一)①看;看到。《詩經·小雅·何人斯》:“我聞其聲,不見其身。”《戰國策·楚策四》:“見兔而顧犬。”《石鐘山記》:“事不目見耳聞,而臆斷有無,可乎?”②拜見;謁見。《墨子·公輸》:“子墨子見王。”③會見。《史記·項羽本紀》:“項伯即入見沛公。”白居易《琵琶行》:“移船相近邀相見。”④見解;見識。《晉書·王渾傳》:“敢陳愚見。”⑤表示被動,相當於“被”。《史記·屈原賈生列傳》:“信而見疑,忠而被謗,能無怨乎?”《楚辭·漁父》:“舉世皆濁而我獨清,眾人皆醉而我獨醒,是以見放。”(放:放逐。)⑥放在動詞前,有稱代自我作用。王安石《答司馬諫議書》:“冀君實或見恕也。”李密《陳情表》:“生孩六月,慈父見背。” (二)xiàn ①顯露;出現。《敕勒歌》:“天蒼蒼,野茫茫,風吹草低見牛羊。”②介紹;引見。《墨子·公輸》:“胡不見我於王?”(胡:為何。)③現成的。《史記·項羽本紀》:“軍無見糧。”

    顧:

    ①轉過頭看。辛棄疾《永遇樂 · 京口北固亭懷古》:“元嘉草草,封狼居胥,贏得倉皇北顧。”②看。《新五代史·秦王從榮傳》:“君臣相顧。”③看望;拜訪。諸葛亮《前出師表》:“三顧臣於草廬之中。”④照顧。司馬光《資治通鑒》卷六十五:“子佈、元表諸人各顧妻子,挾持私慮,深失所望。”⑤副詞。1.相當於“反而”、“卻”。《漢書·賈誼傳》:“足反居上,首顧居下。”2.不過;隻是。范曄《後漢書·王昌傳》:“光武曰:‘顧得全身可矣。’”3.難道。彭端淑《為學》:“人之立志,顧不如蜀鄙之僧哉。”⑥連詞。相當於“但是”。諸葛亮《後出師表》:“臣非不自惜也,顧王業不可偏安於蜀都。”

    劇:

    ①甚;厲害。《漢書·鮑宣傳》:“危亡之征,陛下所親見也,今奈何反復劇於前乎!”(征:征兆。)《世說新語· 自新》:“義興人謂為三橫(hèng),而(周)處尤劇。”(橫:橫暴。處:人名。)②繁多;繁難。《商君書·算地》:“事劇而功寡。”《新唐書·隱太子建成傳》:“秦王數平劇寇,功冠天下。”③艱難;困苦。曹植《梁父行》:“劇哉邊海民,寄身於草墅。”④疾速。揚雄《劇秦美新》:“二世而亡,何其劇與!”《宋書· 王微傳》:“口吃不能劇讀。”⑤嬉戲。李白《長幹行》:“妾發初覆額,折花門前劇。”⑥戲劇。杜牧《西江懷古》:“魏帝縫囊真戲劇。”

    孟:

    ①兄弟姐妹中排行第一的。《詩經·鄘風·桑中》:“美孟薑矣。”(美麗的薑傢長女。)②四季中開頭的月份。《禮記·月令》:“孟春之月。”陶淵明《讀山海經》:“孟夏草木長。”③通“猛(měng)”。勇猛。《管子·任法》:“莫敢高言孟行。”

    阻:

    ①險要的地方。《史記·孫子吳起列傳》:“馬陵道狹,而旁多阻隘,可伏兵。”《詩經·商頌·殷武》:“屻入其阻。”(屻:同“深”。)②路難走。蔡琰《悲憤詩》:“迥(jiǒng炯)路險且阻。”(迥:遠。)《周禮·夏官·司險》:“周知其山林川澤之阻。”③倚杖。《左傳·隱公四年》:“夫州籲阻兵而安忍。”(州籲:人名。安忍:安於做殘忍的事。)《漢書·高帝紀下》:“帶河阻山,縣隔千裡。”(縣:懸。遠。)④阻礙;阻撓;阻止。柳宗元《非國語· 卜》:“反以阻大事。”杜甫《秋盡》:“劍門猶阻北人來。”酈道元《水經註·江水》:“夏水襄陵,沿溯阻絕。”(襄陵:指大水升到山上。沿:下遊。溯:上遊。)

    先:

    ①走在前面。《楚辭· 九歌·國殤》:“旌蔽日兮敵若雲,矢交墜兮士爭先。”②先於;在……之前。《荀子·大略》:“先事慮事,先患慮患。”③首要的事。《吳子·治兵》:“用病之道何先?”④祖先;上代。蘇洵《六國論》:“思厥先祖父,暴霜露,斬荊棘,以有尺寸之地。”⑤對死去的人的尊稱。《孟子·梁惠王下》:“寡人非能好先王之樂也。”⑥對古代人的稱呼。⑦先生。《漢書·梅福傳》:“夫叔孫先非不忠也。”[先生]1. 老師。2.稱有道德有學問的人,亦用來作對人的尊稱。3. 醫生。[先進]先行學習。《論語 ·先進》:“先進於禮樂,君子也。”

    行:

    (一)①路。《詩經·小雅·小弁》:“行有死人。”②排列而成的行列。杜甫《贈衛八處士》:“昔別君未婚,兒女忽成行。”又為成行的東西的量詞。李群玉《九日》:“一行斜雁向人來。”③行輩;輩份。《漢書·李廣蘇建傳附蘇武》:“漢天子,我丈人行也。”④古代軍事編制。二十五人為行。揚雄《羽獵賦》:“各按行伍。”(伍:五人為伍。) (二)xíng ①行走;兩腳交替前進。《列子·說符》:“譬之出不由門,行不從徑也。”(徑:路。)泛指運行;前進。《論語·述而》:“三人行,必有我師焉。”②引申為離開;離去。《左傳· 僖公五年》:“宮之奇以其族行。”古樂府《木蘭詩》:“同行十二年,不知木蘭是女郎。”又指與出門在外有關的事物。杜甫《奉簡高三十五使君》:“行色秋將晚。”③行程;路程。《老子》第六十四章:“千裡之行,始於足下。”④疏通;疏導。《孟子·滕文公下》:“水逆行,泛濫於中國。”又指流動的或臨時的。⑤做;實施。《孟子·梁惠王下》:“夫人幼而學之,壯而欲行之。”(夫:語氣詞。)《左傳·隱公元年》:“多行不義,必自斃。”⑥行為。《論語·公冶長》:“聽其言而觀其行。”⑦品行。屈原《九章·橘頌》:“行比伯夷。”《三國志·吳書·吳主傳》:“陸遜陳其素行。”⑧唐、宋官制,小官兼代大官的事做守某官,大官兼管小官的事叫行某官。歐陽修《瀧岡阡表》:“觀文殿學士特進行兵部尚書。”(特進:官名。)⑨古詩詩體之一。屬樂府詩類。⑩漢字字體之一行書的省稱。字體較楷書簡易,較草書規范,漢代以來即流行。陸遊《作字》:“書成半行草。”(11)副詞。將要。陶潛《歸去來兮辭》:“感吾生之行休。”(休:指死。)


  • 亚夫未见顾,剧孟阻先行。

    “亚夫未见顾,剧孟阻先行。”诗句出处:《闻李太尉大举秦兵百万出征东南懦夫》;是唐朝诗人李白的作品。

    秦出天下兵,蹴踏燕赵倾。黄河饮马竭,赤羽连天明。
    太尉杖旄钺,云旗绕彭城。三军受号令,千里肃雷霆。
    函谷绝飞鸟,武关拥连营。意在斩巨鳌,何论鲙长鲸。
    恨无左车略,多愧鲁连生。拂剑照严霜,雕戈鬘胡缨。
    愿雪会稽耻,将期报恩荣。半道谢病还,无因东南征。
    亚夫未见顾,剧孟阻先行。天夺壮士心,长吁别吴京。
    金陵遇太守,倒屣相逢迎。群公咸祖饯,四座罗朝英。
    初发临沧观,醉栖征虏亭。旧国见秋月,长江流寒声。
    帝车信回转,河汉复纵横。孤凤向西海,飞鸿辞北溟。
    因之出寥廓,挥手谢公卿。

    【注释】:

    亚:

    (一)①次;次一等。《国语·吴语》:“吴公先歃,晋侯亚之。”(歃shà:盟会时饮牲血以表诚意。)《世说新语·识鉴》:“名亚王、庾之下。”(王、庾:指王导、庾亮。)②低矮;低垂。李昌符《寻僧元皎因赠》:“高松连寺影,亚竹入窗枝。”柳永《柳初新》:“东郊向晓星杓亚。”(星杓:北斗七星的斗柄。)③匹敌;相当。《南史·颜协传》:“才学相亚。”④挨着;靠近。陈造《出郭》:“红粉谁家短墙亚。”⑤压。杜甫《上巳日徐司录林园宴集》:“花蕊亚枝红。”欧阳修《渔家傲》:“叶重如将青玉亚。”⑥掩;闭。陆游《初秋梦故山觉而有作》:“村巷亚竹扉。”⑦两婿互称为亚。后来写作“娅”。《诗经·小雅·节南山》:“琐琐姻亚,则无仕。”(琐琐:微小的样子。 姻:女婿的父亲叫姻。 wǔ:厚。仕:做官。) (二)yā 象声词。《汉书·东方朔传》:“伊优亚者,辞未定也。”(伊优亚:象声词,形容小儿学语声。)

    夫:

    (一)①成年男子。《孟子·梁惠王下》:“内无怨女,外无旷夫。”②旧称从事某种体力劳动的人。《诗经·周颂·噫嘻》:“率时农夫,播厥百谷。”③旧指服劳役的人。《北史·东魏静帝纪》:“发夫五万人筑漳滨堰。”④丈夫,妇女的配偶。古乐府《陌上桑》:“使君自有妇,罗敷自有夫。”(使君:称刺史。)⑤古代土地面积单位,等于一百亩。《管子·乘马》:“四聚为一离,五离为一制,五制为一田,二田为一夫,三夫为一家,事制也。”[夫人]1. 古称诸侯的妻和帝王的妾为夫人。《礼记·曲礼下》:“天子有后,有夫人。”“天子之妃曰后,诸侯曰夫人。”2.唐以后称高级官员的妻为夫人。张祜《集灵台》:“虢(guó)国夫人承主恩,平明骑马入宫门。”(平明:天刚亮。)3.对已婚妇女的尊称。[夫子]1. 古代对男子的尊称。李朝威《柳毅传》:“夫子不远千里,将有为乎?”(有为:有所作为。)2. 孔门尊称孔子为夫子,后沿称老师为夫子。《论语·宪问》:“夫子时然后言。”(时:当其时。)(二)fú ①代词。1. 表示第三人称。相当于“彼”。《汉书·贾谊传》:“夫将为我危,故吾得与之皆安。”2. 表示近指。相当于“这”、“此”。《论语 ·先进》:“夫人不言,言必有中。”3. 表示远指。相当于“那”、“彼”。《淮南子·齐俗》:“此一是非,隅曲也;夫一是非,宇宙也。”(隅曲:片面。)②句首语气词。表示发端。《左传·庄公十年》:“夫战,勇气也。”③语气词。1.用于句尾,表示感叹或发议论。柳宗元《三戒·黔之驴》:“今若是焉,悲夫!”(是:此。)2.表疑问或反诘。《史记·孔子世家》:“吾歌,可夫?”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·庄公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二时辰之一,即午后一时至三时。③十二生肖属羊。④副词。1.表示否定。a.相当于“不”。《诗经·周颂·小毖》:“未堪家多难。”b.相当于“没有”、“不曾”。《诗经 · 召南·草虫》:“未见君子,我心伤悲。”2. 用在句尾,表示疑问。相当于“否”。《后汉书·刘表传》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    见:

    (一)①看;看到。《诗经·小雅·何人斯》:“我闻其声,不见其身。”《战国策·楚策四》:“见兔而顾犬。”《石钟山记》:“事不目见耳闻,而臆断有无,可乎?”②拜见;谒见。《墨子·公输》:“子墨子见王。”③会见。《史记·项羽本纪》:“项伯即入见沛公。”白居易《琵琶行》:“移船相近邀相见。”④见解;见识。《晋书·王浑传》:“敢陈愚见。”⑤表示被动,相当于“被”。《史记·屈原贾生列传》:“信而见疑,忠而被谤,能无怨乎?”《楚辞·渔父》:“举世皆浊而我独清,众人皆醉而我独醒,是以见放。”(放:放逐。)⑥放在动词前,有称代自我作用。王安石《答司马谏议书》:“冀君实或见恕也。”李密《陈情表》:“生孩六月,慈父见背。” (二)xiàn ①显露;出现。《敕勒歌》:“天苍苍,野茫茫,风吹草低见牛羊。”②介绍;引见。《墨子·公输》:“胡不见我于王?”(胡:为何。)③现成的。《史记·项羽本纪》:“军无见粮。”

    顾:

    ①转过头看。辛弃疾《永遇乐 · 京口北固亭怀古》:“元嘉草草,封狼居胥,赢得仓皇北顾。”②看。《新五代史·秦王从荣传》:“君臣相顾。”③看望;拜访。诸葛亮《前出师表》:“三顾臣于草庐之中。”④照顾。司马光《资治通鉴》卷六十五:“子布、元表诸人各顾妻子,挟持私虑,深失所望。”⑤副词。1.相当于“反而”、“却”。《汉书·贾谊传》:“足反居上,首顾居下。”2.不过;只是。范晔《后汉书·王昌传》:“光武曰:‘顾得全身可矣。’”3.难道。彭端淑《为学》:“人之立志,顾不如蜀鄙之僧哉。”⑥连词。相当于“但是”。诸葛亮《后出师表》:“臣非不自惜也,顾王业不可偏安于蜀都。”

    剧:

    ①甚;厉害。《汉书·鲍宣传》:“危亡之征,陛下所亲见也,今奈何反复剧于前乎!”(征:征兆。)《世说新语· 自新》:“义兴人谓为三横(hèng),而(周)处尤剧。”(横:横暴。处:人名。)②繁多;繁难。《商君书·算地》:“事剧而功寡。”《新唐书·隐太子建成传》:“秦王数平剧寇,功冠天下。”③艰难;困苦。曹植《梁父行》:“剧哉边海民,寄身于草墅。”④疾速。扬雄《剧秦美新》:“二世而亡,何其剧与!”《宋书· 王微传》:“口吃不能剧读。”⑤嬉戏。李白《长干行》:“妾发初覆额,折花门前剧。”⑥戏剧。杜牧《西江怀古》:“魏帝缝囊真戏剧。”

    孟:

    ①兄弟姐妹中排行第一的。《诗经·鄘风·桑中》:“美孟姜矣。”(美丽的姜家长女。)②四季中开头的月份。《礼记·月令》:“孟春之月。”陶渊明《读山海经》:“孟夏草木长。”③通“猛(měng)”。勇猛。《管子·任法》:“莫敢高言孟行。”

    阻:

    ①险要的地方。《史记·孙子吴起列传》:“马陵道狭,而旁多阻隘,可伏兵。”《诗经·商颂·殷武》:“屻入其阻。”(屻:同“深”。)②路难走。蔡琰《悲愤诗》:“迥(jiǒng炯)路险且阻。”(迥:远。)《周礼·夏官·司险》:“周知其山林川泽之阻。”③倚杖。《左传·隐公四年》:“夫州吁阻兵而安忍。”(州吁:人名。安忍:安于做残忍的事。)《汉书·高帝纪下》:“带河阻山,县隔千里。”(县:悬。远。)④阻碍;阻挠;阻止。柳宗元《非国语· 卜》:“反以阻大事。”杜甫《秋尽》:“剑门犹阻北人来。”郦道元《水经注·江水》:“夏水襄陵,沿溯阻绝。”(襄陵:指大水升到山上。沿:下游。溯:上游。)

    先:

    ①走在前面。《楚辞· 九歌·国殇》:“旌蔽日兮敌若云,矢交坠兮士争先。”②先于;在……之前。《荀子·大略》:“先事虑事,先患虑患。”③首要的事。《吴子·治兵》:“用病之道何先?”④祖先;上代。苏洵《六国论》:“思厥先祖父,暴霜露,斩荆棘,以有尺寸之地。”⑤对死去的人的尊称。《孟子·梁惠王下》:“寡人非能好先王之乐也。”⑥对古代人的称呼。⑦先生。《汉书·梅福传》:“夫叔孙先非不忠也。”[先生]1. 老师。2.称有道德有学问的人,亦用来作对人的尊称。3. 医生。[先进]先行学习。《论语 ·先进》:“先进于礼乐,君子也。”

    行:

    (一)①路。《诗经·小雅·小弁》:“行有死人。”②排列而成的行列。杜甫《赠卫八处士》:“昔别君未婚,儿女忽成行。”又为成行的东西的量词。李群玉《九日》:“一行斜雁向人来。”③行辈;辈份。《汉书·李广苏建传附苏武》:“汉天子,我丈人行也。”④古代军事编制。二十五人为行。扬雄《羽猎赋》:“各按行伍。”(伍:五人为伍。) (二)xíng ①行走;两脚交替前进。《列子·说符》:“譬之出不由门,行不从径也。”(径:路。)泛指运行;前进。《论语·述而》:“三人行,必有我师焉。”②引申为离开;离去。《左传· 僖公五年》:“宫之奇以其族行。”古乐府《木兰诗》:“同行十二年,不知木兰是女郎。”又指与出门在外有关的事物。杜甫《奉简高三十五使君》:“行色秋将晚。”③行程;路程。《老子》第六十四章:“千里之行,始于足下。”④疏通;疏导。《孟子·滕文公下》:“水逆行,泛滥于中国。”又指流动的或临时的。⑤做;实施。《孟子·梁惠王下》:“夫人幼而学之,壮而欲行之。”(夫:语气词。)《左传·隐公元年》:“多行不义,必自毙。”⑥行为。《论语·公冶长》:“听其言而观其行。”⑦品行。屈原《九章·橘颂》:“行比伯夷。”《三国志·吴书·吴主传》:“陆逊陈其素行。”⑧唐、宋官制,小官兼代大官的事做守某官,大官兼管小官的事叫行某官。欧阳修《泷冈阡表》:“观文殿学士特进行兵部尚书。”(特进:官名。)⑨古诗诗体之一。属乐府诗类。⑩汉字字体之一行书的省称。字体较楷书简易,较草书规范,汉代以来即流行。陆游《作字》:“书成半行草。”(11)副词。将要。陶潜《归去来兮辞》:“感吾生之行休。”(休:指死。)


  • ya fu wei jian gu ,ju meng zu xian hang 。

    “ya fu wei jian gu ,ju meng zu xian hang 。”shi gou chu chu :《wen li tai wei da ju qin bing bai mo chu zheng dong na nuo fu 》;shi tang chao shi ren li bai de zuo pin 。

    qin chu tian xia bing ,cu ta yan zhao qing 。huang he yin ma jie ,chi yu lian tian ming 。
    tai wei zhang mao yue ,yun qi rao peng cheng 。san jun shou hao ling ,qian li su lei ting 。
    han gu jue fei diao ,wu guan yong lian ying 。yi zai zhan ju ao ,he lun kuai chang jing 。
    hen mo zuo che lve ,duo kui lu lian sheng 。bi jian zhao yan shuang ,diao ge man hu ying 。
    yuan xue hui ji chi ,jiang ji bao en rong 。ban dao xie bing hai ,mo yin dong na zheng 。
    ya fu wei jian gu ,ju meng zu xian hang 。tian duo zhuang shi xin ,chang xu bie wu jing 。
    jin ling yu tai shou ,dao xi xiang feng ying 。qun gong xian zu jian ,si zuo luo chao ying 。
    chu fa lin cang guan ,zui qi zheng lu ting 。jiu guo jian qiu yue ,chang jiang liu han sheng 。
    di che xin hui zhuai ,he han fu zong heng 。gu feng xiang xi hai ,fei hong ci bei ming 。
    yin zhi chu liao kuo ,hui shou xie gong qing 。

    【zhu shi 】:

    ya :

    (yi )①ci ;ci yi deng 。《guo yu ·wu yu 》:“wu gong xian sha ,jin hou ya zhi 。”(sha shà:meng hui shi yin sheng xie yi biao cheng yi 。)《shi shui xin yu ·shi jian 》:“ming ya wang 、yu zhi xia 。”(wang 、yu :zhi wang dao 、yu liang 。)②di ai ;di chui 。li chang fu 《xun seng yuan jiao yin zeng 》:“gao song lian si ying ,ya zhu ru chuang zhi 。”liu yong 《liu chu xin 》:“dong jiao xiang xiao xing biao ya 。”(xing biao :bei dou qi xing de dou bing 。)③pi di ;xiang dang 。《na shi ·yan xie chuan 》:“cai xue xiang ya 。”④ai zhao ;kao jin 。chen zao 《chu guo 》:“gong fen shei jia duan qiang ya 。”⑤ya 。du fu 《shang si ri xu si lu lin yuan yan ji 》:“hua rui ya zhi gong 。”ou yang xiu 《yu jia ao 》:“xie chong ru jiang qing yu ya 。”⑥yan ;bi 。liu you 《chu qiu meng gu shan jiao er you zuo 》:“cun hang ya zhu fei 。”⑦liang xu hu chen wei ya 。hou lai xie zuo “ya ”。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“suo suo yin ya ,ze mo shi 。”(suo suo :wei xiao de yang zi 。 yin :nv xu de fu qin jiao yin 。 wǔ:hou 。shi :zuo guan 。) (er )yā xiang sheng ci 。《han shu ·dong fang shuo chuan 》:“yi you ya zhe ,ci wei ding ye 。”(yi you ya :xiang sheng ci ,xing rong xiao er xue yu sheng 。)

    fu :

    (yi )①cheng nian nan zi 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“nei mo yuan nv ,wai mo kuang fu 。”②jiu chen cong shi mou chong ti li lao dong de ren 。《shi jing ·zhou song ·yi xi 》:“lv shi nong fu ,bo jue bai gu 。”③jiu zhi fu lao yi de ren 。《bei shi ·dong wei jing di ji 》:“fa fu wu mo ren zhu zhang bin yan 。”④zhang fu ,fu nv de pei ou 。gu le fu 《mo shang sang 》:“shi jun zi you fu ,luo fu zi you fu 。”(shi jun :chen ci shi 。)⑤gu dai tu de mian ji chan wei ,deng yu yi bai mu 。《guan zi ·cheng ma 》:“si ju wei yi li ,wu li wei yi zhi ,wu zhi wei yi tian ,er tian wei yi fu ,san fu wei yi jia ,shi zhi ye 。”[fu ren ]1. gu chen zhu hou de qi he di wang de qie wei fu ren 。《li ji ·qu li xia 》:“tian zi you hou ,you fu ren 。”“tian zi zhi fei yue hou ,zhu hou yue fu ren 。”2.tang yi hou chen gao ji guan yuan de qi wei fu ren 。zhang hu 《ji ling tai 》:“guo (guó)guo fu ren cheng zhu en ,ping ming ji ma ru gong men 。”(ping ming :tian gang liang 。)3.dui yi hun fu nv de zun chen 。[fu zi ]1. gu dai dui nan zi de zun chen 。li chao wei 《liu yi chuan 》:“fu zi bu yuan qian li ,jiang you wei hu ?”(you wei :you suo zuo wei 。)2. kong men zun chen kong zi wei fu zi ,hou yan chen lao shi wei fu zi 。《lun yu ·xian wen 》:“fu zi shi ran hou yan 。”(shi :dang ji shi 。)(er )fú ①dai ci 。1. biao shi di san ren chen 。xiang dang yu “bi ”。《han shu ·gu yi chuan 》:“fu jiang wei wo wei ,gu wu de yu zhi jie an 。”2. biao shi jin zhi 。xiang dang yu “zhe ”、“ci ”。《lun yu ·xian jin 》:“fu ren bu yan ,yan bi you zhong 。”3. biao shi yuan zhi 。xiang dang yu “na ”、“bi ”。《huai na zi ·ji su 》:“ci yi shi fei ,yu qu ye ;fu yi shi fei ,yu zhou ye 。”(yu qu :pian mian 。)②gou shou yu qi ci 。biao shi fa duan 。《zuo chuan ·zhuang gong shi nian 》:“fu zhan ,yong qi ye 。”③yu qi ci 。1.yong yu gou wei ,biao shi gan tan huo fa yi lun 。liu zong yuan 《san jie ·qian zhi lv 》:“jin re shi yan ,bei fu !”(shi :ci 。)2.biao yi wen huo fan jie 。《shi ji ·kong zi shi jia 》:“wu ge ,ke fu ?”

    wei :

    ①shi er de zhi zhi yi 。《chun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“liu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”。《shi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan 。”b.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”。《shi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei 。”2. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”。《hou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”

    jian :

    (yi )①kan ;kan dao 。《shi jing ·xiao ya ·he ren si 》:“wo wen ji sheng ,bu jian ji shen 。”《zhan guo ce ·chu ce si 》:“jian tu er gu quan 。”《dan zhong shan ji 》:“shi bu mu jian er wen ,er yi duan you mo ,ke hu ?”②bai jian ;ye jian 。《mo zi ·gong shu 》:“zi mo zi jian wang 。”③hui jian 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“xiang bai ji ru jian pei gong 。”bai ju yi 《pi pa hang 》:“yi chuan xiang jin yao xiang jian 。”④jian jie ;jian shi 。《jin shu ·wang hun chuan 》:“gan chen yu jian 。”⑤biao shi bei dong ,xiang dang yu “bei ”。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“xin er jian yi ,zhong er bei bang ,neng mo yuan hu ?”《chu ci ·yu fu 》:“ju shi jie zhuo er wo du qing ,zhong ren jie zui er wo du xing ,shi yi jian fang 。”(fang :fang zhu 。)⑥fang zai dong ci qian ,you chen dai zi wo zuo yong 。wang an dan 《da si ma jian yi shu 》:“ji jun shi huo jian shu ye 。”li mi 《chen qing biao 》:“sheng hai liu yue ,ci fu jian bei 。” (er )xiàn ①xian lou ;chu xian 。《chi le ge 》:“tian cang cang ,ye mang mang ,feng chui cao di jian niu yang 。”②jie shao ;yin jian 。《mo zi ·gong shu 》:“hu bu jian wo yu wang ?”(hu :wei he 。)③xian cheng de 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jun mo jian liang 。”

    gu :

    ①zhuai guo tou kan 。xin qi ji 《yong yu le · jing kou bei gu ting huai gu 》:“yuan jia cao cao ,feng lang ju xu ,ying de cang huang bei gu 。”②kan 。《xin wu dai shi ·qin wang cong rong chuan 》:“jun chen xiang gu 。”③kan wang ;bai fang 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“san gu chen yu cao lu zhi zhong 。”④zhao gu 。si ma guang 《zi zhi tong jian 》juan liu shi wu :“zi bu 、yuan biao zhu ren ge gu qi zi ,jia chi si lv ,shen shi suo wang 。”⑤fu ci 。1.xiang dang yu “fan er ”、“que ”。《han shu ·gu yi chuan 》:“zu fan ju shang ,shou gu ju xia 。”2.bu guo ;zhi shi 。fan ye 《hou han shu ·wang chang chuan 》:“guang wu yue :‘gu de quan shen ke yi 。’”3.nan dao 。peng duan shu 《wei xue 》:“ren zhi li zhi ,gu bu ru shu bi zhi seng zai 。”⑥lian ci 。xiang dang yu “dan shi ”。zhu ge liang 《hou chu shi biao 》:“chen fei bu zi xi ye ,gu wang ye bu ke pian an yu shu dou 。”

    ju :

    ①shen ;li hai 。《han shu ·bao xuan chuan 》:“wei wang zhi zheng ,bi xia suo qin jian ye ,jin nai he fan fu ju yu qian hu !”(zheng :zheng zhao 。)《shi shui xin yu · zi xin 》:“yi xing ren wei wei san heng (hèng),er (zhou )chu you ju 。”(heng :heng bao 。chu :ren ming 。)②fan duo ;fan nan 。《shang jun shu ·suan de 》:“shi ju er gong gua 。”《xin tang shu ·yin tai zi jian cheng chuan 》:“qin wang shu ping ju kou ,gong guan tian xia 。”③jian nan ;kun ku 。cao zhi 《liang fu hang 》:“ju zai bian hai min ,ji shen yu cao shu 。”④ji su 。yang xiong 《ju qin mei xin 》:“er shi er wang ,he ji ju yu !”《song shu · wang wei chuan 》:“kou chi bu neng ju dou 。”⑤xi hu 。li bai 《chang gan hang 》:“qie fa chu fu e ,she hua men qian ju 。”⑥hu ju 。du mu 《xi jiang huai gu 》:“wei di feng nang zhen hu ju 。”

    meng :

    ①xiong di jie mei zhong pai hang di yi de 。《shi jing ·yong feng ·sang zhong 》:“mei meng jiang yi 。”(mei li de jiang jia chang nv 。)②si ji zhong kai tou de yue fen 。《li ji ·yue ling 》:“meng chun zhi yue 。”tao yuan ming 《dou shan hai jing 》:“meng xia cao mu chang 。”③tong “meng (měng)”。yong meng 。《guan zi ·ren fa 》:“mo gan gao yan meng hang 。”

    zu :

    ①xian yao de de fang 。《shi ji ·sun zi wu qi lie chuan 》:“ma ling dao xia ,er pang duo zu ai ,ke fu bing 。”《shi jing ·shang song ·yan wu 》:“ren ru ji zu 。”(ren :tong “shen ”。)②lu nan zou 。cai yan 《bei fen shi 》:“jiong (jiǒngjiong )lu xian ju zu 。”(jiong :yuan 。)《zhou li ·xia guan ·si xian 》:“zhou zhi ji shan lin chuan ze zhi zu 。”③yi zhang 。《zuo chuan ·yin gong si nian 》:“fu zhou xu zu bing er an ren 。”(zhou xu :ren ming 。an ren :an yu zuo can ren de shi 。)《han shu ·gao di ji xia 》:“dai he zu shan ,xian ge qian li 。”(xian :xuan 。yuan 。)④zu ai ;zu nao ;zu zhi 。liu zong yuan 《fei guo yu · bo 》:“fan yi zu da shi 。”du fu 《qiu jin 》:“jian men you zu bei ren lai 。”li dao yuan 《shui jing zhu ·jiang shui 》:“xia shui xiang ling ,yan su zu jue 。”(xiang ling :zhi da shui sheng dao shan shang 。yan :xia you 。su :shang you 。)

    xian :

    ①zou zai qian mian 。《chu ci · jiu ge ·guo shang 》:“jing bi ri xi di re yun ,shi jiao zhui xi shi zheng xian 。”②xian yu ;zai ……zhi qian 。《xun zi ·da lve 》:“xian shi lv shi ,xian huan lv huan 。”③shou yao de shi 。《wu zi ·zhi bing 》:“yong bing zhi dao he xian ?”④zu xian ;shang dai 。su xun 《liu guo lun 》:“sai jue xian zu fu ,bao shuang lou ,zhan jing ji ,yi you che cun zhi de 。”⑤dui si qu de ren de zun chen 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“gua ren fei neng hao xian wang zhi le ye 。”⑥dui gu dai ren de chen hu 。⑦xian sheng 。《han shu ·mei fu chuan 》:“fu shu sun xian fei bu zhong ye 。”[xian sheng ]1. lao shi 。2.chen you dao de you xue wen de ren ,yi yong lai zuo dui ren de zun chen 。3. yi sheng 。[xian jin ]xian hang xue xi 。《lun yu ·xian jin 》:“xian jin yu li le ,jun zi ye 。”

    hang :

    (yi )①lu 。《shi jing ·xiao ya ·xiao bian 》:“hang you si ren 。”②pai lie er cheng de hang lie 。du fu 《zeng wei ba chu shi 》:“xi bie jun wei hun ,er nv hu cheng hang 。”you wei cheng hang de dong xi de liang ci 。li qun yu 《jiu ri 》:“yi hang xie yan xiang ren lai 。”③hang bei ;bei fen 。《han shu ·li an su jian chuan fu su wu 》:“han tian zi ,wo zhang ren hang ye 。”④gu dai jun shi bian zhi 。er shi wu ren wei hang 。yang xiong 《yu lie fu 》:“ge an hang wu 。”(wu :wu ren wei wu 。) (er )xíng ①hang zou ;liang jiao jiao ti qian jin 。《lie zi ·shui fu 》:“pi zhi chu bu you men ,hang bu cong jing ye 。”(jing :lu 。)fan zhi yun hang ;qian jin 。《lun yu ·shu er 》:“san ren hang ,bi you wo shi yan 。”②yin shen wei li kai ;li qu 。《zuo chuan · xi gong wu nian 》:“gong zhi ji yi ji zu hang 。”gu le fu 《mu lan shi 》:“tong hang shi er nian ,bu zhi mu lan shi nv lang 。”you zhi yu chu men zai wai you guan de shi wu 。du fu 《feng jian gao san shi wu shi jun 》:“hang se qiu jiang wan 。”③hang cheng ;lu cheng 。《lao zi 》di liu shi si zhang :“qian li zhi hang ,shi yu zu xia 。”④shu tong ;shu dao 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“shui ni hang ,fan lan yu zhong guo 。”you zhi liu dong de huo lin shi de 。⑤zuo ;shi shi 。《meng zi ·liang hui wang xia 》:“fu ren you er xue zhi ,zhuang er yu hang zhi 。”(fu :yu qi ci 。)《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“duo hang bu yi ,bi zi bi 。”⑥hang wei 。《lun yu ·gong ye chang 》:“ting ji yan er guan ji hang 。”⑦pin hang 。qu yuan 《jiu zhang ·ju song 》:“hang bi bai yi 。”《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“liu xun chen ji su hang 。”⑧tang 、song guan zhi ,xiao guan jian dai da guan de shi zuo shou mou guan ,da guan jian guan xiao guan de shi jiao hang mou guan 。ou yang xiu 《long gang qian biao 》:“guan wen dian xue shi te jin hang bing bu shang shu 。”(te jin :guan ming 。)⑨gu shi shi ti zhi yi 。shu le fu shi lei 。⑩han zi zi ti zhi yi hang shu de sheng chen 。zi ti jiao kai shu jian yi ,jiao cao shu gui fan ,han dai yi lai ji liu hang 。liu you 《zuo zi 》:“shu cheng ban hang cao 。”(11)fu ci 。jiang yao 。tao qian 《gui qu lai xi ci 》:“gan wu sheng zhi hang xiu 。”(xiu :zhi si 。)