• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 與君各未遇,長策委蒿萊。

    “與君各未遇,長策委蒿萊。”詩句出處:《酬張卿夜宿南陵見贈》;是唐朝詩人李白的作品。

    月出魯城東,明如天上雪。魯女驚莎雞,鳴機應秋節。
    當君相思夜,火落金風高。河漢掛戶牖,欲濟無輕舠。
    我昔辭林丘,雲龍忽相見。客星動太微,朝去洛陽殿。
    爾來得茂彥,七葉仕漢馀。身為下邳客,傢有圯橋書。
    傅說未夢時,終當起巖野。萬古騎辰星,光輝照天下。
    與君各未遇,長策委蒿萊。寶刀隱玉匣,銹澀空莓苔。
    遂令世上愚,輕我土與灰。一朝攀龍去,蛙黽安在哉。
    故山定有酒,與爾傾金罍。

    【註釋】:

    與:

    (一)①給予;授予。《論語·雍也》:“原思為之宰,與之粟九百。”(原思:孔子弟子。宰:官名。粟:指俸祿。)②幫助。《戰國策·齊策一》:“君不與勝者,而與不勝者。”③贊許。《論語·述而》:“與其進也,不與其退也。”④結交;親附。《荀子·王霸》:“不欺其與。”(其與:指所結交的國傢。)⑤盟國;友邦。《荀子·王制》:“王奪之人,霸奪之與,強奪之地。”(之:其。人:指賢士。)⑥黨與;共事人。《後漢書·寇榮傳》:“於人少所與,以此見害於權寵。”(權寵:權臣;寵臣。)⑦介詞。相當於“跟”。《莊子·逍遙遊》:“蜩與學鳩笑之。”⑧連詞。1. 相當於“和”。《漢書·賈誼傳》:“太子之善,在於早諭教與選左右。”2.[與其]表示比較。《論語·八佾》:“與其奢也,寧儉。”⑨對付。《史記·燕召公世傢》:“龐煖易與耳。”(二)yú 語氣詞。1. 用在句尾表示疑問。《史記·樗裡子甘茂列傳》:“卿明知其不如文信侯專與?”(文信侯:指呂不韋。專:專權。)2. 用在句尾表示感嘆。《禮記·中庸》:“舜其大知也與!”(知:智。)以上意義後作“歟”。 (三)yù 參加。《左傳·僖公三十二年》:“蹇叔之子與師。”(師:軍隊。)

    君:

    ①君主。《嶽陽樓記》:“處江湖之遠則憂其君。”《論語·泰伯》:“大哉堯之為君也!”(大:偉大。)②封號。《戰國策·燕策二》:“樂毅奔趙,趙封以望諾君。”《史記·淮陰侯列傳》:“始常山王、成安君為佈衣時,相與為刎頸之交。”《史記·信陵君列傳》:“安釐王即位,封公子為信陵君。”③對人的尊稱。《戰國策·齊策一》:“徐公不若君之美也。”王維《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關無故人。”(陽關:地名。)特指妻妾稱夫,子孫稱父祖輩。王勃《滕王閣序》:“傢君作宰。”(宰:指縣令。)[君子]與“小人”相對。1.指在高位的人。《孟子·滕文公上》:“無君子莫治野人,無野人莫養君子。”(野人:百姓。)2.指有道德的人。《論語·述而》:“聖人吾不得而見矣,得見君子者,斯可矣。”(斯可矣:這就可以瞭。)

    各:

    ①指示代詞。各自。《周易·系辭下》:“交易而退,各得其所。”②量詞,表示不止一個。《史記·大宛列傳》:“令國外客遍觀各倉庫府藏之積,見漢之廣大,傾駭之。”(傾:傾慕。)③至;來到。《敵毀》銘:“王各於成周大廟。”④皆;都。《尚書·盤庚下》:“各非敢違卜。”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·莊公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二時辰之一,即午後一時至三時。③十二生肖屬羊。④副詞。1.表示否定。a.相當於“不”。《詩經·周頌·小毖》:“未堪傢多難。”b.相當於“沒有”、“不曾”。《詩經 · 召南·草蟲》:“未見君子,我心傷悲。”2. 用在句尾,表示疑問。相當於“否”。《後漢書·劉表傳》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    遇:

    ①相遇;遇到。《詩經·鄭風·野有蔓草》:“邂逅(xiè hòu)相遇,適我願兮。”(邂逅:偶然相遇。適:恰合。)《三國志·吳書·吳主傳》:“遇於赤壁。”②會見。《公羊傳·隱公八年》:“春,宋公、衛侯遇於垂。”(垂:地名。)③接觸;感觸。幹寶《搜神記》卷十九:“此其來也,豈以吾遇厄絕糧,從者病乎?”(厄:困厄。)又接觸。《莊子·養生主》:“臣以神遇而不以目視。”④遇合;見賞。指得到君主的信任。《荀子·成相》:“雖有賢聖,適不遇世孰知之!”(適:恰好。孰:誰。)杜甫《從事行》:“垂老遇君未恨晚。”⑤機會。張溥《五人墓碑記》:“斯固百世之遇也。”(斯:此。)⑥對待。《商君書·外內》:“以此遇敵,是以百石之弩射飄葉也。”⑦相待。《淮南子·人間》:“以詐偽遇人,雖愈利,後無復。”⑧待遇。諸葛亮《前出師表》:“蓋追先帝之殊遇,欲報之於陛下也。”(追:追念。)

    長:

    (一)①長度;兩端的距離。《考工記· 車人》:“車人為車,柯長三尺。”②長度大。與“短”相對。1.指空間。古樂府(木蘭詩》:“北市買長鞭。”2.指時間。《韓非子·難一》:“矜偽不長,蓋虛不久。”③巨大。李白《行路難》:“長風破浪會有時,直掛雲帆濟滄海。”(會:一定。濟:渡。)④遼闊。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》:“鳥飛不到吳天長。”⑤經常。張籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,長向村傢取黃犢。”⑥長處;專長。韓愈《畫記》:“以為非一工人之所能運思,蓋叢集眾工人之所長。”⑦擅長。《三國志· 吳書·周瑜傳》:“與吳越爭衡,本非中國所長。” (二)zhǎng ①年齡大;輩分高。杜甫《兵車行》:“長者雖有問,役夫敢申恨?”②排行第一。《史記·李斯列傳》:“始皇有二十馀子,長子扶蘇以數直諫上……”③首領;首長。《禮記·曲禮下》:“九州之長,入天子之國曰牧。”(牧:官名。)④生長;成長。賈誼《論積貯疏》:“淫侈之俗,日日以長。”⑤撫養。《詩經· 小雅·蓼莪》:“長我育我。”⑥滋長。《詩經·小雅·巧言》:“君子屢盟,亂是用長。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增進;增強。《禮記·學記》:“知不足然後能自反也,知困然後能自強也,故曰教學相長也。”(反:反省。)⑧提高。李白《與韓荊州書》:“青萍結綠,長價於薛卞之門。”(青萍:劍名。結綠:玉名。)

    長策:

    ①長遠的計策。《漢書·蕭望之傳》:“信讓行乎蠻貉,福祚流於亡窮,萬世之~~也。”②長鞭。賈誼《過秦論》:“振~~而禦宇內,吞二周而亡諸侯。”

    策:

    ①馬鞭。《韓非子·五蠹》:“如欲以寬緩之政治急世之民,猶無轡策而禦駻馬,此不知之患也。”②鞭打;驅使。《宋史·葉適傳》:“可以策勵期望者誰乎?”③督促;鼓勵。梁·簡文帝《吊道澄法師亡書》:“宜應共相策勉,弘遵舊業。”(弘:光大。)④古代用來計算的籌子。王安石《禮樂論》:“天至高也,日月星辰陰陽之氣,可端策而數。”⑤計謀;方法。《史記·張耳陳馀列傳》:“怨陳王不用其策。”⑥謀劃;測度。《孫子·虛實》:“故策之而知得失之計。”⑦拐杖。左思《招隱》詩二首之一:“杖策招隱士。”⑧拄。曹植《苦思行》:“策杖從我遊。”⑨君主對臣下使用的一種文書。《左傳·昭公三年》:“晉侯嘉焉,授之以策。”(嘉:贊許。)⑩策命。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“先主於是即帝位,策亮為丞相。”(11)古代議論文體之一。(12)書簡;簿冊。《管子·宙合》:“是故聖人著之簡策,傳以告後進。”(13)寫在策上。《舊唐書·太宗紀上》:“策名就列,或乖大體。”(就列:就位朝列。乖:違背。)

    委:

    ①[動]聚積。揚雄《甘泉賦》:“瑞穰穰兮~如山。”②[動]托付。《史記·秦始皇本紀》:“王年少,初即位,~國事大臣。”③[動]放置。賈思勰《齊民要術·作鼓法》:“漉水盡,~著席上。”④[動]推卸。《晉書·王裒傳》:“司馬欲~罪於孤耶!”⑤[動]拋棄。《左傳·襄公三十一年》:“若野賜之,是~君貺於草莽也。”⑥[形]曲折。《史記·天官書》:“若至~曲小變,不可勝道。”⑦[名]江河。沈括《夢溪筆談·雜志一》:“胡人言黑水原下~高,水曾逆流。”⑧[動]通“萎”。枯萎。《詩經·小雅· 谷風》:“無木不~。”

    蒿:

    ①青蒿;香蒿。二年生草本植物。《詩經·小雅·蓼莪》:“匪莪伊蒿。”(匪:同“非”。莪:蒿類。伊:是。)②氣蒸發的樣子。《西京雜記》卷五:“熏蒿歊(xiāo)蒸,而風雨雲霧,雷電雪雹生焉。”(歊:熱氣上升。)③通“耗”。損耗。《國語·楚語上》:“若斂民利以成其私欲,使民蒿焉忘其安樂而有遠心,其為惡也甚矣。”

    蒿萊:

    ①野草,雜草。《聊齋志異·促織》:“遂於~~中側聽徐行,似尋針芥。”②草野,山野。陳子昂《感遇》:“感時思報國,拔劍起~~。”

    萊:

    ①藜。植物名,嫩葉可食。《詩經·小雅·南山有臺》:“南山有臺,北山有萊。”《韓非子·難勢》:“此味非飴蜜也,必苦萊亭歷也。”(亭歷:一種野菜。)②雜草;長滿雜草的荒地。《韓詩外傳》卷一:“環堵之室,茨之以蒿萊。”《孟子·婁離上》:“辟草萊,任土地者次之。”③除草。《周禮·地官·山虞》:“若大田獵,則萊山田之野。”④周代諸侯國名。在今山東省黃縣東南。《左傳·襄公六年》:“齊侯滅萊。”⑤休耕的田地。《周禮·地官·縣師》:“掌邦國都鄙稍甸郊裡之地域,而辨其夫傢人民田萊之數。”


  • 与君各未遇,长策委蒿莱。

    “与君各未遇,长策委蒿莱。”诗句出处:《酬张卿夜宿南陵见赠》;是唐朝诗人李白的作品。

    月出鲁城东,明如天上雪。鲁女惊莎鸡,鸣机应秋节。
    当君相思夜,火落金风高。河汉挂户牖,欲济无轻舠。
    我昔辞林丘,云龙忽相见。客星动太微,朝去洛阳殿。
    尔来得茂彦,七叶仕汉馀。身为下邳客,家有圯桥书。
    傅说未梦时,终当起岩野。万古骑辰星,光辉照天下。
    与君各未遇,长策委蒿莱。宝刀隐玉匣,锈涩空莓苔。
    遂令世上愚,轻我土与灰。一朝攀龙去,蛙黾安在哉。
    故山定有酒,与尔倾金罍。

    【注释】:

    与:

    (一)①给予;授予。《论语·雍也》:“原思为之宰,与之粟九百。”(原思:孔子弟子。宰:官名。粟:指俸禄。)②帮助。《战国策·齐策一》:“君不与胜者,而与不胜者。”③赞许。《论语·述而》:“与其进也,不与其退也。”④结交;亲附。《荀子·王霸》:“不欺其与。”(其与:指所结交的国家。)⑤盟国;友邦。《荀子·王制》:“王夺之人,霸夺之与,强夺之地。”(之:其。人:指贤士。)⑥党与;共事人。《后汉书·寇荣传》:“于人少所与,以此见害于权宠。”(权宠:权臣;宠臣。)⑦介词。相当于“跟”。《庄子·逍遥游》:“蜩与学鸠笑之。”⑧连词。1. 相当于“和”。《汉书·贾谊传》:“太子之善,在于早谕教与选左右。”2.[与其]表示比较。《论语·八佾》:“与其奢也,宁俭。”⑨对付。《史记·燕召公世家》:“庞煖易与耳。”(二)yú 语气词。1. 用在句尾表示疑问。《史记·樗里子甘茂列传》:“卿明知其不如文信侯专与?”(文信侯:指吕不韦。专:专权。)2. 用在句尾表示感叹。《礼记·中庸》:“舜其大知也与!”(知:智。)以上意义后作“欤”。 (三)yù 参加。《左传·僖公三十二年》:“蹇叔之子与师。”(师:军队。)

    君:

    ①君主。《岳阳楼记》:“处江湖之远则忧其君。”《论语·泰伯》:“大哉尧之为君也!”(大:伟大。)②封号。《战国策·燕策二》:“乐毅奔赵,赵封以望诺君。”《史记·淮阴侯列传》:“始常山王、成安君为布衣时,相与为刎颈之交。”《史记·信陵君列传》:“安釐王即位,封公子为信陵君。”③对人的尊称。《战国策·齐策一》:“徐公不若君之美也。”王维《送元二使安西》:“劝君更尽一杯酒,西出阳关无故人。”(阳关:地名。)特指妻妾称夫,子孙称父祖辈。王勃《滕王阁序》:“家君作宰。”(宰:指县令。)[君子]与“小人”相对。1.指在高位的人。《孟子·滕文公上》:“无君子莫治野人,无野人莫养君子。”(野人:百姓。)2.指有道德的人。《论语·述而》:“圣人吾不得而见矣,得见君子者,斯可矣。”(斯可矣:这就可以了。)

    各:

    ①指示代词。各自。《周易·系辞下》:“交易而退,各得其所。”②量词,表示不止一个。《史记·大宛列传》:“令国外客遍观各仓库府藏之积,见汉之广大,倾骇之。”(倾:倾慕。)③至;来到。《敌毁》铭:“王各于成周大庙。”④皆;都。《尚书·盘庚下》:“各非敢违卜。”

    未:

    ①十二地支之一。《春秋·庄公二十四年》:“六月辛未,朔,日有食之。”②十二时辰之一,即午后一时至三时。③十二生肖属羊。④副词。1.表示否定。a.相当于“不”。《诗经·周颂·小毖》:“未堪家多难。”b.相当于“没有”、“不曾”。《诗经 · 召南·草虫》:“未见君子,我心伤悲。”2. 用在句尾,表示疑问。相当于“否”。《后汉书·刘表传》:“言出子口而入吾耳,可以言未?”

    遇:

    ①相遇;遇到。《诗经·郑风·野有蔓草》:“邂逅(xiè hòu)相遇,适我愿兮。”(邂逅:偶然相遇。适:恰合。)《三国志·吴书·吴主传》:“遇于赤壁。”②会见。《公羊传·隐公八年》:“春,宋公、卫侯遇于垂。”(垂:地名。)③接触;感触。干宝《搜神记》卷十九:“此其来也,岂以吾遇厄绝粮,从者病乎?”(厄:困厄。)又接触。《庄子·养生主》:“臣以神遇而不以目视。”④遇合;见赏。指得到君主的信任。《荀子·成相》:“虽有贤圣,适不遇世孰知之!”(适:恰好。孰:谁。)杜甫《从事行》:“垂老遇君未恨晚。”⑤机会。张溥《五人墓碑记》:“斯固百世之遇也。”(斯:此。)⑥对待。《商君书·外内》:“以此遇敌,是以百石之弩射飘叶也。”⑦相待。《淮南子·人间》:“以诈伪遇人,虽愈利,后无复。”⑧待遇。诸葛亮《前出师表》:“盖追先帝之殊遇,欲报之于陛下也。”(追:追念。)

    长:

    (一)①长度;两端的距离。《考工记· 车人》:“车人为车,柯长三尺。”②长度大。与“短”相对。1.指空间。古乐府(木兰诗》:“北市买长鞭。”2.指时间。《韩非子·难一》:“矜伪不长,盖虚不久。”③巨大。李白《行路难》:“长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。”(会:一定。济:渡。)④辽阔。李白《庐山谣寄卢侍御虚舟》:“鸟飞不到吴天长。”⑤经常。张籍《猛虎行》:“谷中近窟有山村,长向村家取黄犊。”⑥长处;专长。韩愈《画记》:“以为非一工人之所能运思,盖丛集众工人之所长。”⑦擅长。《三国志· 吴书·周瑜传》:“与吴越争衡,本非中国所长。” (二)zhǎng ①年龄大;辈分高。杜甫《兵车行》:“长者虽有问,役夫敢申恨?”②排行第一。《史记·李斯列传》:“始皇有二十馀子,长子扶苏以数直谏上……”③首领;首长。《礼记·曲礼下》:“九州之长,入天子之国曰牧。”(牧:官名。)④生长;成长。贾谊《论积贮疏》:“淫侈之俗,日日以长。”⑤抚养。《诗经· 小雅·蓼莪》:“长我育我。”⑥滋长。《诗经·小雅·巧言》:“君子屡盟,乱是用长。”(盟:盟誓。用:以。)⑦增进;增强。《礼记·学记》:“知不足然后能自反也,知困然后能自强也,故曰教学相长也。”(反:反省。)⑧提高。李白《与韩荆州书》:“青萍结绿,长价于薛卞之门。”(青萍:剑名。结绿:玉名。)

    长策:

    ①长远的计策。《汉书·萧望之传》:“信让行乎蛮貉,福祚流于亡穷,万世之~~也。”②长鞭。贾谊《过秦论》:“振~~而御宇内,吞二周而亡诸侯。”

    策:

    ①马鞭。《韩非子·五蠹》:“如欲以宽缓之政治急世之民,犹无辔策而御駻马,此不知之患也。”②鞭打;驱使。《宋史·叶适传》:“可以策励期望者谁乎?”③督促;鼓励。梁·简文帝《吊道澄法师亡书》:“宜应共相策勉,弘遵旧业。”(弘:光大。)④古代用来计算的筹子。王安石《礼乐论》:“天至高也,日月星辰阴阳之气,可端策而数。”⑤计谋;方法。《史记·张耳陈馀列传》:“怨陈王不用其策。”⑥谋划;测度。《孙子·虚实》:“故策之而知得失之计。”⑦拐杖。左思《招隐》诗二首之一:“杖策招隐士。”⑧拄。曹植《苦思行》:“策杖从我游。”⑨君主对臣下使用的一种文书。《左传·昭公三年》:“晋侯嘉焉,授之以策。”(嘉:赞许。)⑩策命。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“先主于是即帝位,策亮为丞相。”(11)古代议论文体之一。(12)书简;簿册。《管子·宙合》:“是故圣人著之简策,传以告后进。”(13)写在策上。《旧唐书·太宗纪上》:“策名就列,或乖大体。”(就列:就位朝列。乖:违背。)

    委:

    ①[动]聚积。扬雄《甘泉赋》:“瑞穰穰兮~如山。”②[动]托付。《史记·秦始皇本纪》:“王年少,初即位,~国事大臣。”③[动]放置。贾思勰《齐民要术·作鼓法》:“漉水尽,~着席上。”④[动]推卸。《晋书·王裒传》:“司马欲~罪于孤耶!”⑤[动]抛弃。《左传·襄公三十一年》:“若野赐之,是~君贶于草莽也。”⑥[形]曲折。《史记·天官书》:“若至~曲小变,不可胜道。”⑦[名]江河。沈括《梦溪笔谈·杂志一》:“胡人言黑水原下~高,水曾逆流。”⑧[动]通“萎”。枯萎。《诗经·小雅· 谷风》:“无木不~。”

    蒿:

    ①青蒿;香蒿。二年生草本植物。《诗经·小雅·蓼莪》:“匪莪伊蒿。”(匪:同“非”。莪:蒿类。伊:是。)②气蒸发的样子。《西京杂记》卷五:“熏蒿歊(xiāo)蒸,而风雨云雾,雷电雪雹生焉。”(歊:热气上升。)③通“耗”。损耗。《国语·楚语上》:“若敛民利以成其私欲,使民蒿焉忘其安乐而有远心,其为恶也甚矣。”

    蒿莱:

    ①野草,杂草。《聊斋志异·促织》:“遂于~~中侧听徐行,似寻针芥。”②草野,山野。陈子昂《感遇》:“感时思报国,拔剑起~~。”

    莱:

    ①藜。植物名,嫩叶可食。《诗经·小雅·南山有臺》:“南山有臺,北山有莱。”《韩非子·难势》:“此味非饴蜜也,必苦莱亭历也。”(亭历:一种野菜。)②杂草;长满杂草的荒地。《韩诗外传》卷一:“环堵之室,茨之以蒿莱。”《孟子·娄离上》:“辟草莱,任土地者次之。”③除草。《周礼·地官·山虞》:“若大田猎,则莱山田之野。”④周代诸侯国名。在今山东省黄县东南。《左传·襄公六年》:“齐侯灭莱。”⑤休耕的田地。《周礼·地官·县师》:“掌邦国都鄙稍甸郊里之地域,而辨其夫家人民田莱之数。”


  • yu jun ge wei yu ,chang ce wei hao lai 。

    “yu jun ge wei yu ,chang ce wei hao lai 。”shi gou chu chu :《chou zhang qing ye su na ling jian zeng 》;shi tang chao shi ren li bai de zuo pin 。

    yue chu lu cheng dong ,ming ru tian shang xue 。lu nv jing sha ji ,ming ji ying qiu jie 。
    dang jun xiang sai ye ,huo la jin feng gao 。he han gua hu you ,yu ji mo qing dao 。
    wo xi ci lin qiu ,yun long hu xiang jian 。ke xing dong tai wei ,chao qu luo yang dian 。
    er lai de mao yan ,qi xie shi han yu 。shen wei xia pi ke ,jia you yi qiao shu 。
    fu shui wei meng shi ,zhong dang qi yan ye 。mo gu ji chen xing ,guang hui zhao tian xia 。
    yu jun ge wei yu ,chang ce wei hao lai 。bao dao yin yu xia ,xiu se kong mei tai 。
    sui ling shi shang yu ,qing wo tu yu hui 。yi chao pan long qu ,wa mian an zai zai 。
    gu shan ding you jiu ,yu er qing jin lei 。

    【zhu shi 】:

    yu :

    (yi )①gei yu ;shou yu 。《lun yu ·yong ye 》:“yuan sai wei zhi zai ,yu zhi su jiu bai 。”(yuan sai :kong zi di zi 。zai :guan ming 。su :zhi feng lu 。)②bang zhu 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“jun bu yu sheng zhe ,er yu bu sheng zhe 。”③zan hu 。《lun yu ·shu er 》:“yu ji jin ye ,bu yu ji tui ye 。”④jie jiao ;qin fu 。《xun zi ·wang ba 》:“bu qi ji yu 。”(ji yu :zhi suo jie jiao de guo jia 。)⑤meng guo ;you bang 。《xun zi ·wang zhi 》:“wang duo zhi ren ,ba duo zhi yu ,jiang duo zhi de 。”(zhi :ji 。ren :zhi xian shi 。)⑥dang yu ;gong shi ren 。《hou han shu ·kou rong chuan 》:“yu ren shao suo yu ,yi ci jian hai yu quan chong 。”(quan chong :quan chen ;chong chen 。)⑦jie ci 。xiang dang yu “gen ”。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“tiao yu xue jiu xiao zhi 。”⑧lian ci 。1. xiang dang yu “he ”。《han shu ·gu yi chuan 》:“tai zi zhi shan ,zai yu zao yu jiao yu shua zuo you 。”2.[yu ji ]biao shi bi jiao 。《lun yu ·ba yi 》:“yu ji she ye ,ning jian 。”⑨dui fu 。《shi ji ·yan shao gong shi jia 》:“pang nuan yi yu er 。”(er )yú yu qi ci 。1. yong zai gou wei biao shi yi wen 。《shi ji ·chu li zi gan mao lie chuan 》:“qing ming zhi ji bu ru wen xin hou zhuan yu ?”(wen xin hou :zhi lv bu wei 。zhuan :zhuan quan 。)2. yong zai gou wei biao shi gan tan 。《li ji ·zhong yong 》:“shun ji da zhi ye yu !”(zhi :zhi 。)yi shang yi yi hou zuo “yu ”。 (san )yù can jia 。《zuo chuan ·xi gong san shi er nian 》:“jian shu zhi zi yu shi 。”(shi :jun dui 。)

    jun :

    ①jun zhu 。《yue yang lou ji 》:“chu jiang hu zhi yuan ze you ji jun 。”《lun yu ·tai bai 》:“da zai yao zhi wei jun ye !”(da :wei da 。)②feng hao 。《zhan guo ce ·yan ce er 》:“le yi ben zhao ,zhao feng yi wang nuo jun 。”《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“shi chang shan wang 、cheng an jun wei bu yi shi ,xiang yu wei wen geng zhi jiao 。”《shi ji ·xin ling jun lie chuan 》:“an 釐wang ji wei ,feng gong zi wei xin ling jun 。”③dui ren de zun chen 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“xu gong bu re jun zhi mei ye 。”wang wei 《song yuan er shi an xi 》:“quan jun geng jin yi bei jiu ,xi chu yang guan mo gu ren 。”(yang guan :de ming 。)te zhi qi qie chen fu ,zi sun chen fu zu bei 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“jia jun zuo zai 。”(zai :zhi xian ling 。)[jun zi ]yu “xiao ren ”xiang dui 。1.zhi zai gao wei de ren 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“mo jun zi mo zhi ye ren ,mo ye ren mo yang jun zi 。”(ye ren :bai xing 。)2.zhi you dao de de ren 。《lun yu ·shu er 》:“sheng ren wu bu de er jian yi ,de jian jun zi zhe ,si ke yi 。”(si ke yi :zhe jiu ke yi le 。)

    ge :

    ①zhi shi dai ci 。ge zi 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“jiao yi er tui ,ge de ji suo 。”②liang ci ,biao shi bu zhi yi ge 。《shi ji ·da wan lie chuan 》:“ling guo wai ke bian guan ge cang ku fu cang zhi ji ,jian han zhi an da ,qing hai zhi 。”(qing :qing mu 。)③zhi ;lai dao 。《di hui 》ming :“wang ge yu cheng zhou da miao 。”④jie ;dou 。《shang shu ·pan geng xia 》:“ge fei gan wei bo 。”

    wei :

    ①shi er de zhi zhi yi 。《chun qiu ·zhuang gong er shi si nian 》:“liu yue xin wei ,shuo ,ri you shi zhi 。”②shi er shi chen zhi yi ,ji wu hou yi shi zhi san shi 。③shi er sheng xiao shu yang 。④fu ci 。1.biao shi fou ding 。a.xiang dang yu “bu ”。《shi jing ·zhou song ·xiao bi 》:“wei kan jia duo nan 。”b.xiang dang yu “mei you ”、“bu ceng ”。《shi jing · shao na ·cao chong 》:“wei jian jun zi ,wo xin shang bei 。”2. yong zai gou wei ,biao shi yi wen 。xiang dang yu “fou ”。《hou han shu ·liu biao chuan 》:“yan chu zi kou er ru wu er ,ke yi yan wei ?”

    yu :

    ①xiang yu ;yu dao 。《shi jing ·zheng feng ·ye you man cao 》:“xie hou (xiè hòu)xiang yu ,kuo wo yuan xi 。”(xie hou :ou ran xiang yu 。kuo :qia ge 。)《san guo zhi ·wu shu ·wu zhu chuan 》:“yu yu chi bi 。”②hui jian 。《gong yang chuan ·yin gong ba nian 》:“chun ,song gong 、wei hou yu yu chui 。”(chui :de ming 。)③jie chu ;gan chu 。gan bao 《sou shen ji 》juan shi jiu :“ci ji lai ye ,qi yi wu yu e jue liang ,cong zhe bing hu ?”(e :kun e 。)you jie chu 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“chen yi shen yu er bu yi mu shi 。”④yu ge ;jian shang 。zhi de dao jun zhu de xin ren 。《xun zi ·cheng xiang 》:“sui you xian sheng ,kuo bu yu shi shu zhi zhi !”(kuo :qia hao 。shu :shei 。)du fu 《cong shi hang 》:“chui lao yu jun wei hen wan 。”⑤ji hui 。zhang pu 《wu ren mu bei ji 》:“si gu bai shi zhi yu ye 。”(si :ci 。)⑥dui dai 。《shang jun shu ·wai nei 》:“yi ci yu di ,shi yi bai dan zhi nu she piao xie ye 。”⑦xiang dai 。《huai na zi ·ren jian 》:“yi zha wei yu ren ,sui yu li ,hou mo fu 。”⑧dai yu 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“gai zhui xian di zhi shu yu ,yu bao zhi yu bi xia ye 。”(zhui :zhui nian 。)

    chang :

    (yi )①chang du ;liang duan de ju li 。《kao gong ji · che ren 》:“che ren wei che ,ke chang san che 。”②chang du da 。yu “duan ”xiang dui 。1.zhi kong jian 。gu le fu (mu lan shi 》:“bei shi mai chang bian 。”2.zhi shi jian 。《han fei zi ·nan yi 》:“jin wei bu chang ,gai xu bu jiu 。”③ju da 。li bai 《hang lu nan 》:“chang feng po lang hui you shi ,zhi gua yun fan ji cang hai 。”(hui :yi ding 。ji :du 。)④liao kuo 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》:“diao fei bu dao wu tian chang 。”⑤jing chang 。zhang ji 《meng hu hang 》:“gu zhong jin ku you shan cun ,chang xiang cun jia qu huang du 。”⑥chang chu ;zhuan chang 。han yu 《hua ji 》:“yi wei fei yi gong ren zhi suo neng yun sai ,gai cong ji zhong gong ren zhi suo chang 。”⑦shan chang 。《san guo zhi · wu shu ·zhou yu chuan 》:“yu wu yue zheng heng ,ben fei zhong guo suo chang 。” (er )zhǎng ①nian ling da ;bei fen gao 。du fu 《bing che hang 》:“chang zhe sui you wen ,yi fu gan shen hen ?”②pai hang di yi 。《shi ji ·li si lie chuan 》:“shi huang you er shi yu zi ,chang zi fu su yi shu zhi jian shang ……”③shou ling ;shou chang 。《li ji ·qu li xia 》:“jiu zhou zhi chang ,ru tian zi zhi guo yue mu 。”(mu :guan ming 。)④sheng chang ;cheng chang 。gu yi 《lun ji zhu shu 》:“yin chi zhi su ,ri ri yi chang 。”⑤fu yang 。《shi jing · xiao ya ·liao e 》:“chang wo yo wo 。”⑥zi chang 。《shi jing ·xiao ya ·qiao yan 》:“jun zi lv meng ,luan shi yong chang 。”(meng :meng shi 。yong :yi 。)⑦zeng jin ;zeng jiang 。《li ji ·xue ji 》:“zhi bu zu ran hou neng zi fan ye ,zhi kun ran hou neng zi jiang ye ,gu yue jiao xue xiang chang ye 。”(fan :fan sheng 。)⑧di gao 。li bai 《yu han jing zhou shu 》:“qing ping jie lu ,chang jia yu xue bian zhi men 。”(qing ping :jian ming 。jie lu :yu ming 。)

    chang ce :

    ①chang yuan de ji ce 。《han shu ·xiao wang zhi chuan 》:“xin rang hang hu man hao ,fu zuo liu yu wang qiong ,mo shi zhi ~~ye 。”②chang bian 。gu yi 《guo qin lun 》:“zhen ~~er yu yu nei ,tun er zhou er wang zhu hou 。”

    ce :

    ①ma bian 。《han fei zi ·wu du 》:“ru yu yi kuan huan zhi zheng zhi ji shi zhi min ,you mo pei ce er yu han ma ,ci bu zhi zhi huan ye 。”②bian da ;qu shi 。《song shi ·xie kuo chuan 》:“ke yi ce li ji wang zhe shei hu ?”③du cu ;gu li 。liang ·jian wen di 《diao dao cheng fa shi wang shu 》:“yi ying gong xiang ce mian ,hong zun jiu ye 。”(hong :guang da 。)④gu dai yong lai ji suan de chou zi 。wang an dan 《li le lun 》:“tian zhi gao ye ,ri yue xing chen yin yang zhi qi ,ke duan ce er shu 。”⑤ji mou ;fang fa 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“yuan chen wang bu yong ji ce 。”⑥mou hua ;ce du 。《sun zi ·xu shi 》:“gu ce zhi er zhi de shi zhi ji 。”⑦guai zhang 。zuo sai 《qiao yin 》shi er shou zhi yi :“zhang ce qiao yin shi 。”⑧zhu 。cao zhi 《ku sai hang 》:“ce zhang cong wo you 。”⑨jun zhu dui chen xia shi yong de yi chong wen shu 。《zuo chuan ·zhao gong san nian 》:“jin hou jia yan ,shou zhi yi ce 。”(jia :zan hu 。)⑩ce ming 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“xian zhu yu shi ji di wei ,ce liang wei cheng xiang 。”(11)gu dai yi lun wen ti zhi yi 。(12)shu jian ;bu ce 。《guan zi ·zhou ge 》:“shi gu sheng ren zhe zhi jian ce ,chuan yi gao hou jin 。”(13)xie zai ce shang 。《jiu tang shu ·tai zong ji shang 》:“ce ming jiu lie ,huo guai da ti 。”(jiu lie :jiu wei chao lie 。guai :wei bei 。)

    wei :

    ①[dong ]ju ji 。yang xiong 《gan quan fu 》:“rui rang rang xi ~ru shan 。”②[dong ]tuo fu 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“wang nian shao ,chu ji wei ,~guo shi da chen 。”③[dong ]fang zhi 。gu sai xie 《ji min yao shu ·zuo gu fa 》:“lu shui jin ,~zhao xi shang 。”④[dong ]tui xie 。《jin shu ·wang pou chuan 》:“si ma yu ~zui yu gu ye !”⑤[dong ]pao qi 。《zuo chuan ·xiang gong san shi yi nian 》:“re ye ci zhi ,shi ~jun kuang yu cao mang ye 。”⑥[xing ]qu she 。《shi ji ·tian guan shu 》:“re zhi ~qu xiao bian ,bu ke sheng dao 。”⑦[ming ]jiang he 。shen gua 《meng xi bi tan ·za zhi yi 》:“hu ren yan hei shui yuan xia ~gao ,shui ceng ni liu 。”⑧[dong ]tong “wei ”。ku wei 。《shi jing ·xiao ya · gu feng 》:“mo mu bu ~。”

    hao :

    ①qing hao ;xiang hao 。er nian sheng cao ben zhi wu 。《shi jing ·xiao ya ·liao e 》:“fei e yi hao 。”(fei :tong “fei ”。e :hao lei 。yi :shi 。)②qi zheng fa de yang zi 。《xi jing za ji 》juan wu :“xun hao xiao (xiāo)zheng ,er feng yu yun wu ,lei dian xue bao sheng yan 。”(xiao :re qi shang sheng 。)③tong “hao ”。sun hao 。《guo yu ·chu yu shang 》:“re lian min li yi cheng ji si yu ,shi min hao yan wang ji an le er you yuan xin ,ji wei e ye shen yi 。”

    hao lai :

    ①ye cao ,za cao 。《liao zhai zhi yi ·cu zhi 》:“sui yu ~~zhong ce ting xu hang ,shi xun zhen gai 。”②cao ye ,shan ye 。chen zi ang 《gan yu 》:“gan shi sai bao guo ,ba jian qi ~~。”

    lai :

    ①li 。zhi wu ming ,nen xie ke shi 。《shi jing ·xiao ya ·na shan you 臺》:“na shan you 臺,bei shan you lai 。”《han fei zi ·nan shi 》:“ci wei fei yi mi ye ,bi ku lai ting li ye 。”(ting li :yi chong ye cai 。)②za cao ;chang man za cao de huang de 。《han shi wai chuan 》juan yi :“huan du zhi shi ,ci zhi yi hao lai 。”《meng zi ·lou li shang 》:“bi cao lai ,ren tu de zhe ci zhi 。”③chu cao 。《zhou li ·de guan ·shan yu 》:“re da tian lie ,ze lai shan tian zhi ye 。”④zhou dai zhu hou guo ming 。zai jin shan dong sheng huang xian dong na 。《zuo chuan ·xiang gong liu nian 》:“ji hou mie lai 。”⑤xiu geng de tian de 。《zhou li ·de guan ·xian shi 》:“zhang bang guo dou bi shao dian jiao li zhi de yu ,er bian ji fu jia ren min tian lai zhi shu 。”