• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 餘求履其跡,君曰可但攻。

    “餘求履其跡,君曰可但攻。”詩句出處:《投孟郊》;是唐朝詩人賈島的作品。

    月中有孤芳,天下聆薰風。江南有高唱,海北初來通。
    容飄清冷餘,自蘊襟抱中。止息乃流溢,推尋卻冥濛。
    我知雪山子,謁彼偈句空。必竟獲所實,爾焉遂深衷。
    錄之孤燈前,猶恨百首終。一吟動狂機,萬疾辭頑躬。
    生平面未交,永夕夢輒同。敘詰誰君師,詎言無吾宗。
    餘求履其跡,君曰可但攻。啜波腸易飽,揖險神難從。
    前歲曾入洛,差池阻從龍。萍傢復從趙,雲思長縈縈。
    嵩海每可詣,長途追再窮。原傾肺腸事,盡入焦梧桐。

    【註釋】:

    餘:

    第一人稱代詞。我。屈原《離騷》:“餘固知謇(jiǎn)謇之為患兮,忍而不能舍也。”(謇謇:盡忠而直言。)

    求:

    ①尋覓。《詩經·小雅·伐木》:“嚶其鳴矣,求其友聲。”(嚶:鳥鳴聲。)《商君書·更法》:“慮世事之變,討正法之本,求使民之道。”②追求。《詩經·周南·關雎》:“求之不得,寤寐思服。”(寤:睡醒。寐:睡著。思服:想念。)③乞求;請求。《戰國策·趙策三》:“故不若亟割地求和。”④要求;需求。《論語·衛靈公》:“君子求諸己,小人求諸人。”⑤選擇;選取。《論衡·譏日》:“作車不求良辰,裁衣獨求吉日,俗人所重,失輕重之實也。”⑥證討。《詩經·大雅·江漢》:“匪安匪遊,淮夷來求。”⑦通“逑”。聚。《詩經·小雅·桑扈》:“萬福來求。”

    履:

    ①踩踏;踐踏。《詩經·小雅·小旻》:“如臨深淵,如履薄冰。”又用作名詞,指踐踏的地方。《左傳·僖公四年》:“賜我先君履:東至於海,西至於河……”②實行,經歷。《禮記·表記》:“處其位而不履其事,則亂也。”《後漢書·張衡傳》:“親履艱難者知下情。”③鞋。《韓非子·外儲說左上》:“鄭人有且置履者。”(且:將。置:添置。)又用作動詞,穿鞋。《莊子·田子方》:“履句屨者知地形。”(句屨:方頭鞋。)④祿。《詩經·周南·樛木》:“樂隻君子,福履綏之。”(隻:語氣詞。綏suí:安。)

    其:

    (一)①代詞。1.相當於“他(她、它)”、“他的”;“他們(她們)”、“他們的”。《論語·衛靈公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送東陽馬生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,禮愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相當於“我(的)”。王安石《遊褒禪山記》:“餘亦悔其隨之而不得極夫遊之樂也。”(極:盡。)3.表示指代。相當於“這”、“那”、“其中的”。《史記·項羽本紀》:“今欲舉大事,將非其人不可。”彭端淑《為學一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一貧,其一富。”(鄙:邊境。)②副詞。1.表推測;估計。相當於“大概”、“或許”。《論語·泰伯》:“才難,不其然乎?”2. 表反問。《左傳·僖公十年》:“欲加之罪,其無辭乎?”3. 表祈使。相當於“當”、“可”。曹操《求賢令》:“二三子其佐我明揚仄陋,唯才是舉,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表時間。相當於“將”。《列子·湯問》:“以殘年餘力,曾不能毀山之一毛,其如土石何?”③連詞。1.表假設。相當於“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能禦之?”2. 表選擇。相當於“或者”、“還是”。韓愈《馬說》:“其真無馬邪?其真不知馬也。”④助詞。形容詞或不及物動詞詞頭。《詩經·邶風·北風》:“北風其涼。”《詩經·秦風·小戎》:“言念君子,溫其如玉。”(言:助詞,無義。)(二)jī語氣詞。表示疑問。《詩經·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:盡。)

    跡:

    ①腳印;足跡。《莊子·人間世》:“絕跡易,無行地難。”枚乘《上書諫吳王》:“人性有畏其景而惡其跡者。”②痕跡。杜甫《韋諷錄事宅觀曹將軍畫馬圖》:“貴戚權門得筆跡,始覺屏障生光輝。”(屏障:指屏風。)又指前代遺留下來的事物。張羽《清口》:“遺跡不可問,但見荒榛叢。”(但:僅。)③事跡;功業。《荀子·正名》:“跡長功成,治之極也。”④追蹤;搜尋。《新唐書·李密傳》:“轉匿大俠王季才傢,為吏跡捕,復亡去。”⑤考察;觀察。《墨子·尚賢中》:“然後聖人聽其言,跡其行,察其所能而慎予官。”

    君:

    ①君主。《嶽陽樓記》:“處江湖之遠則憂其君。”《論語·泰伯》:“大哉堯之為君也!”(大:偉大。)②封號。《戰國策·燕策二》:“樂毅奔趙,趙封以望諾君。”《史記·淮陰侯列傳》:“始常山王、成安君為佈衣時,相與為刎頸之交。”《史記·信陵君列傳》:“安釐王即位,封公子為信陵君。”③對人的尊稱。《戰國策·齊策一》:“徐公不若君之美也。”王維《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關無故人。”(陽關:地名。)特指妻妾稱夫,子孫稱父祖輩。王勃《滕王閣序》:“傢君作宰。”(宰:指縣令。)[君子]與“小人”相對。1.指在高位的人。《孟子·滕文公上》:“無君子莫治野人,無野人莫養君子。”(野人:百姓。)2.指有道德的人。《論語·述而》:“聖人吾不得而見矣,得見君子者,斯可矣。”(斯可矣:這就可以瞭。)

    曰:

    ①說。《孫子兵法·計篇》:“孫子曰:‘兵者國之大事。’”②叫做;稱為。韓愈《師說》:“士大夫之族,曰師曰弟子雲者,則群聚而笑之。”(族:類。)③助詞。1.用於句首。《詩經·小雅·采薇》:“曰歸曰歸,歲亦莫止。”2.用於句中。《詩經· 豳(bīn)風· 東山》:“我東曰歸,我心西悲。”

    可:

    (一)①同意。《左傳·隱公三年》:“公曰:不可。”②正確。《史記·范雎蔡澤列傳》:“使以臣之言為可,願行而利其道;以臣之言為不可,久留臣無為也。”(使:如果。)③值得。白居易《賣炭翁》:“可憐身上衣正單,心憂炭賤願天寒。”④能夠;可以。《論語·公冶長》:“朽木不可雕也。”《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“庶曰:‘此人可就見,不可屈致也。’”⑤著實。《史記·田單列傳》:“吾懼燕(yān)人掘吾城外塚墓,僇(lù)先人,可為寒心。”(僇:通“戮”。殺。此指戮屍。)⑥適合;適宜。張翰《杖賦》:“方圓適意,洪細可乎。”李漁《笠翁一傢言·笠翁偶集·種植部》:“芙蕖則不然:自荷錢出水之日,便為點綴綠波;及其莖葉既生,則又日高日上……此皆言其可目者也。”⑦痊愈。董解元《西廂記諸宮調》卷三:“瘦得渾如削,百般醫療終難可。”(渾:簡直。)⑧當著,對著。周邦彥《南柯子》:“曉來階下按新聲,恰有一方明月可中庭。”(按:擊,奏。一方:一塊。)⑨副詞。1.表示估計,相當於“大約”。王維《洛陽女兒行》:“洛陽女兒對門居,才可容顏十五餘。”2. 表示轉折,相當於“卻”。李白《相逢行》:“相見情已深,未語可知心。”3. 表示反詰,相當於“豈”“哪”。《史記·項羽本紀》:“騅不逝兮可奈何!”方幹《山中言志》:“潛夫自有孤雲侶,可要王侯知姓名?”(潛夫:隱居的人。) (二)kè [可汗(hán)]亦作“可罕”。古代北方一些少數民族君主的稱號。古樂府《木蘭詩》:“昨夜見軍帖,可汗大點兵。”(軍帖:軍中文告。)

    但:

    ①隻。曹操《敗軍抵罪令》:“但賞功而不罰罪,非國典也。”杜甫《無傢別》:“寂寞天寶後,園廬但蒿藜。”(天寶:唐玄宗年號。)②隻管。《孔雀東南飛》:“卿但暫還傢,吾今且報府。”③空。《鹽鐵論·刺復》:“但居者不知負載之勞。”(負:背負物。載:頭頂物。)[但可] 隻須。陳壽《三國志·魏書·鐘會傳》:“鐘會所統,五六倍於鄧艾,但可敕會取艾,不足自行。”

    攻:

    ①攻打;攻擊。與“守”相對。《孫子兵法·形篇》:“不可勝者守,可勝者攻也。”②除病;治療。《周禮·天官·瘍(yáng)醫》:“凡療瘍,以五毒攻之。”(瘍:毒瘡。)③指責;抨擊。陳亮《上孝宗皇帝第一書》:“狂妄之辭不攻而自息。”④制作;造。《周禮·考工記序》:“凡攻木之工七,攻金之工六,攻皮之工五。”⑤深入鉆研。柳宗元《說車贈楊誨之》:“材良而器攻。”⑥堅固;精良。《詩經·小雅·車攻》:“我車既攻,我馬既同。”(同:整齊。)


  • 余求履其迹,君曰可但攻。

    “余求履其迹,君曰可但攻。”诗句出处:《投孟郊》;是唐朝诗人贾岛的作品。

    月中有孤芳,天下聆薰风。江南有高唱,海北初来通。
    容飘清冷余,自蕴襟抱中。止息乃流溢,推寻却冥濛。
    我知雪山子,谒彼偈句空。必竟获所实,尔焉遂深衷。
    录之孤灯前,犹恨百首终。一吟动狂机,万疾辞顽躬。
    生平面未交,永夕梦辄同。叙诘谁君师,讵言无吾宗。
    余求履其迹,君曰可但攻。啜波肠易饱,揖险神难从。
    前岁曾入洛,差池阻从龙。萍家复从赵,云思长萦萦。
    嵩海每可诣,长途追再穷。原倾肺肠事,尽入焦梧桐。

    【注释】:

    余:

    第一人称代词。我。屈原《离骚》:“余固知謇(jiǎn)謇之为患兮,忍而不能舍也。”(謇謇:尽忠而直言。)

    求:

    ①寻觅。《诗经·小雅·伐木》:“嘤其鸣矣,求其友声。”(嘤:鸟鸣声。)《商君书·更法》:“虑世事之变,讨正法之本,求使民之道。”②追求。《诗经·周南·关雎》:“求之不得,寤寐思服。”(寤:睡醒。寐:睡着。思服:想念。)③乞求;请求。《战国策·赵策三》:“故不若亟割地求和。”④要求;需求。《论语·卫灵公》:“君子求诸己,小人求诸人。”⑤选择;选取。《论衡·讥日》:“作车不求良辰,裁衣独求吉日,俗人所重,失轻重之实也。”⑥证讨。《诗经·大雅·江汉》:“匪安匪游,淮夷来求。”⑦通“逑”。聚。《诗经·小雅·桑扈》:“万福来求。”

    履:

    ①踩踏;践踏。《诗经·小雅·小旻》:“如临深渊,如履薄冰。”又用作名词,指践踏的地方。《左传·僖公四年》:“赐我先君履:东至于海,西至于河……”②实行,经历。《礼记·表记》:“处其位而不履其事,则乱也。”《后汉书·张衡传》:“亲履艰难者知下情。”③鞋。《韩非子·外储说左上》:“郑人有且置履者。”(且:将。置:添置。)又用作动词,穿鞋。《庄子·田子方》:“履句屦者知地形。”(句屦:方头鞋。)④禄。《诗经·周南·樛木》:“乐只君子,福履绥之。”(只:语气词。绥suí:安。)

    其:

    (一)①代词。1.相当于“他(她、它)”、“他的”;“他们(她们)”、“他们的”。《论语·卫灵公》:“工欲善其事,必先利其器。”宋濂《送东阳马生序》:“或遇其叱咄(duō),色愈恭,礼愈至。”(叱咄:呵斥。)2. 相当于“我(的)”。王安石《游褒禅山记》:“余亦悔其随之而不得极夫游之乐也。”(极:尽。)3.表示指代。相当于“这”、“那”、“其中的”。《史记·项羽本纪》:“今欲举大事,将非其人不可。”彭端淑《为学一首示子侄》:“蜀之鄙有二僧,其一贫,其一富。”(鄙:边境。)②副词。1.表推测;估计。相当于“大概”、“或许”。《论语·泰伯》:“才难,不其然乎?”2. 表反问。《左传·僖公十年》:“欲加之罪,其无辞乎?”3. 表祈使。相当于“当”、“可”。曹操《求贤令》:“二三子其佐我明扬仄陋,唯才是举,吾得而用之。”(仄陋:出身卑微。)4. 表时间。相当于“将”。《列子·汤问》:“以残年余力,曾不能毁山之一毛,其如土石何?”③连词。1.表假设。相当于“假如”、“如果”。《孟子·梁惠王上》:“其若是,孰能御之?”2. 表选择。相当于“或者”、“还是”。韩愈《马说》:“其真无马邪?其真不知马也。”④助词。形容词或不及物动词词头。《诗经·邶风·北风》:“北风其凉。”《诗经·秦风·小戎》:“言念君子,温其如玉。”(言:助词,无义。)(二)jī语气词。表示疑问。《诗经·小雅·庭燎》:“夜如何其?夜未央。”(央:尽。)

    迹:

    ①脚印;足迹。《庄子·人间世》:“绝迹易,无行地难。”枚乘《上书谏吴王》:“人性有畏其景而恶其迹者。”②痕迹。杜甫《韦讽录事宅观曹将军画马图》:“贵戚权门得笔迹,始觉屏障生光辉。”(屏障:指屏风。)又指前代遗留下来的事物。张羽《清口》:“遗迹不可问,但见荒榛丛。”(但:仅。)③事迹;功业。《荀子·正名》:“迹长功成,治之极也。”④追踪;搜寻。《新唐书·李密传》:“转匿大侠王季才家,为吏迹捕,复亡去。”⑤考察;观察。《墨子·尚贤中》:“然后圣人听其言,迹其行,察其所能而慎予官。”

    君:

    ①君主。《岳阳楼记》:“处江湖之远则忧其君。”《论语·泰伯》:“大哉尧之为君也!”(大:伟大。)②封号。《战国策·燕策二》:“乐毅奔赵,赵封以望诺君。”《史记·淮阴侯列传》:“始常山王、成安君为布衣时,相与为刎颈之交。”《史记·信陵君列传》:“安釐王即位,封公子为信陵君。”③对人的尊称。《战国策·齐策一》:“徐公不若君之美也。”王维《送元二使安西》:“劝君更尽一杯酒,西出阳关无故人。”(阳关:地名。)特指妻妾称夫,子孙称父祖辈。王勃《滕王阁序》:“家君作宰。”(宰:指县令。)[君子]与“小人”相对。1.指在高位的人。《孟子·滕文公上》:“无君子莫治野人,无野人莫养君子。”(野人:百姓。)2.指有道德的人。《论语·述而》:“圣人吾不得而见矣,得见君子者,斯可矣。”(斯可矣:这就可以了。)

    曰:

    ①说。《孙子兵法·计篇》:“孙子曰:‘兵者国之大事。’”②叫做;称为。韩愈《师说》:“士大夫之族,曰师曰弟子云者,则群聚而笑之。”(族:类。)③助词。1.用于句首。《诗经·小雅·采薇》:“曰归曰归,岁亦莫止。”2.用于句中。《诗经· 豳(bīn)风· 东山》:“我东曰归,我心西悲。”

    可:

    (一)①同意。《左传·隐公三年》:“公曰:不可。”②正确。《史记·范雎蔡泽列传》:“使以臣之言为可,愿行而利其道;以臣之言为不可,久留臣无为也。”(使:如果。)③值得。白居易《卖炭翁》:“可怜身上衣正单,心忧炭贱愿天寒。”④能够;可以。《论语·公冶长》:“朽木不可雕也。”《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“庶曰:‘此人可就见,不可屈致也。’”⑤着实。《史记·田单列传》:“吾惧燕(yān)人掘吾城外冢墓,僇(lù)先人,可为寒心。”(僇:通“戮”。杀。此指戮尸。)⑥适合;适宜。张翰《杖赋》:“方圆适意,洪细可乎。”李渔《笠翁一家言·笠翁偶集·种植部》:“芙蕖则不然:自荷钱出水之日,便为点缀绿波;及其茎叶既生,则又日高日上……此皆言其可目者也。”⑦痊愈。董解元《西厢记诸宫调》卷三:“瘦得浑如削,百般医疗终难可。”(浑:简直。)⑧当着,对着。周邦彦《南柯子》:“晓来阶下按新声,恰有一方明月可中庭。”(按:击,奏。一方:一块。)⑨副词。1.表示估计,相当于“大约”。王维《洛阳女儿行》:“洛阳女儿对门居,才可容颜十五余。”2. 表示转折,相当于“却”。李白《相逢行》:“相见情已深,未语可知心。”3. 表示反诘,相当于“岂”“哪”。《史记·项羽本纪》:“骓不逝兮可奈何!”方干《山中言志》:“潜夫自有孤云侣,可要王侯知姓名?”(潜夫:隐居的人。) (二)kè [可汗(hán)]亦作“可罕”。古代北方一些少数民族君主的称号。古乐府《木兰诗》:“昨夜见军帖,可汗大点兵。”(军帖:军中文告。)

    但:

    ①只。曹操《败军抵罪令》:“但赏功而不罚罪,非国典也。”杜甫《无家别》:“寂寞天宝后,园庐但蒿藜。”(天宝:唐玄宗年号。)②只管。《孔雀东南飞》:“卿但暂还家,吾今且报府。”③空。《盐铁论·刺复》:“但居者不知负载之劳。”(负:背负物。载:头顶物。)[但可] 只须。陈寿《三国志·魏书·钟会传》:“钟会所统,五六倍于邓艾,但可敕会取艾,不足自行。”

    攻:

    ①攻打;攻击。与“守”相对。《孙子兵法·形篇》:“不可胜者守,可胜者攻也。”②除病;治疗。《周礼·天官·疡(yáng)医》:“凡疗疡,以五毒攻之。”(疡:毒疮。)③指责;抨击。陈亮《上孝宗皇帝第一书》:“狂妄之辞不攻而自息。”④制作;造。《周礼·考工记序》:“凡攻木之工七,攻金之工六,攻皮之工五。”⑤深入钻研。柳宗元《说车赠杨诲之》:“材良而器攻。”⑥坚固;精良。《诗经·小雅·车攻》:“我车既攻,我马既同。”(同:整齐。)


  • yu qiu lv ji ji ,jun yue ke dan gong 。

    “yu qiu lv ji ji ,jun yue ke dan gong 。”shi gou chu chu :《tou meng jiao 》;shi tang chao shi ren gu dao de zuo pin 。

    yue zhong you gu fang ,tian xia ling xun feng 。jiang na you gao chang ,hai bei chu lai tong 。
    rong piao qing leng yu ,zi wen jin bao zhong 。zhi xi nai liu yi ,tui xun que ming 濛。
    wo zhi xue shan zi ,ye bi ji gou kong 。bi jing huo suo shi ,er yan sui shen zhong 。
    lu zhi gu deng qian ,you hen bai shou zhong 。yi yin dong kuang ji ,mo ji ci wan gong 。
    sheng ping mian wei jiao ,yong xi meng zhe tong 。xu jie shei jun shi ,ju yan mo wu zong 。
    yu qiu lv ji ji ,jun yue ke dan gong 。chuai bo chang yi bao ,yi xian shen nan cong 。
    qian sui ceng ru luo ,cha chi zu cong long 。ping jia fu cong zhao ,yun sai chang ying ying 。
    song hai mei ke yi ,chang tu zhui zai qiong 。yuan qing fei chang shi ,jin ru jiao wu tong 。

    【zhu shi 】:

    yu :

    di yi ren chen dai ci 。wo 。qu yuan 《li sao 》:“yu gu zhi jian (jiǎn)jian zhi wei huan xi ,ren er bu neng she ye 。”(jian jian :jin zhong er zhi yan 。)

    qiu :

    ①xun mi 。《shi jing ·xiao ya ·fa mu 》:“ying ji ming yi ,qiu ji you sheng 。”(ying :diao ming sheng 。)《shang jun shu ·geng fa 》:“lv shi shi zhi bian ,tao zheng fa zhi ben ,qiu shi min zhi dao 。”②zhui qiu 。《shi jing ·zhou na ·guan ju 》:“qiu zhi bu de ,wu mei sai fu 。”(wu :shui xing 。mei :shui zhao 。sai fu :xiang nian 。)③qi qiu ;qing qiu 。《zhan guo ce ·zhao ce san 》:“gu bu re ji ge de qiu he 。”④yao qiu ;xu qiu 。《lun yu ·wei ling gong 》:“jun zi qiu zhu ji ,xiao ren qiu zhu ren 。”⑤shua ze ;shua qu 。《lun heng ·ji ri 》:“zuo che bu qiu liang chen ,cai yi du qiu ji ri ,su ren suo chong ,shi qing chong zhi shi ye 。”⑥zheng tao 。《shi jing ·da ya ·jiang han 》:“fei an fei you ,huai yi lai qiu 。”⑦tong “qiu ”。ju 。《shi jing ·xiao ya ·sang hu 》:“mo fu lai qiu 。”

    lv :

    ①cai ta ;jian ta 。《shi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“ru lin shen yuan ,ru lv bao bing 。”you yong zuo ming ci ,zhi jian ta de de fang 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“ci wo xian jun lv :dong zhi yu hai ,xi zhi yu he ……”②shi hang ,jing li 。《li ji ·biao ji 》:“chu ji wei er bu lv ji shi ,ze luan ye 。”《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“qin lv jian nan zhe zhi xia qing 。”③xie 。《han fei zi ·wai chu shui zuo shang 》:“zheng ren you ju zhi lv zhe 。”(ju :jiang 。zhi :tian zhi 。)you yong zuo dong ci ,chuan xie 。《zhuang zi ·tian zi fang 》:“lv gou ju zhe zhi de xing 。”(gou ju :fang tou xie 。)④lu 。《shi jing ·zhou na ·jiu mu 》:“le zhi jun zi ,fu lv sui zhi 。”(zhi :yu qi ci 。sui suí:an 。)

    ji :

    (yi )①dai ci 。1.xiang dang yu “ta (ta 、ta )”、“ta de ”;“ta men (ta men )”、“ta men de ”。《lun yu ·wei ling gong 》:“gong yu shan ji shi ,bi xian li ji qi 。”song lian 《song dong yang ma sheng xu 》:“huo yu ji chi duo (duō),se yu gong ,li yu zhi 。”(chi duo :a chi 。)2. xiang dang yu “wo (de )”。wang an dan 《you bao chan shan ji 》:“yu yi hui ji sui zhi er bu de ji fu you zhi le ye 。”(ji :jin 。)3.biao shi zhi dai 。xiang dang yu “zhe ”、“na ”、“ji zhong de ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“jin yu ju da shi ,jiang fei ji ren bu ke 。”peng duan shu 《wei xue yi shou shi zi zhi 》:“shu zhi bi you er seng ,ji yi pin ,ji yi fu 。”(bi :bian jing 。)②fu ci 。1.biao tui ce ;gu ji 。xiang dang yu “da gai ”、“huo hu ”。《lun yu ·tai bai 》:“cai nan ,bu ji ran hu ?”2. biao fan wen 。《zuo chuan ·xi gong shi nian 》:“yu jia zhi zui ,ji mo ci hu ?”3. biao qi shi 。xiang dang yu “dang ”、“ke ”。cao cao 《qiu xian ling 》:“er san zi ji zuo wo ming yang ze lou ,wei cai shi ju ,wu de er yong zhi 。”(ze lou :chu shen bei wei 。)4. biao shi jian 。xiang dang yu “jiang ”。《lie zi ·shang wen 》:“yi can nian yu li ,ceng bu neng hui shan zhi yi mao ,ji ru tu dan he ?”③lian ci 。1.biao jia she 。xiang dang yu “jia ru ”、“ru guo ”。《meng zi ·liang hui wang shang 》:“ji re shi ,shu neng yu zhi ?”2. biao shua ze 。xiang dang yu “huo zhe ”、“hai shi ”。han yu 《ma shui 》:“ji zhen mo ma xie ?ji zhen bu zhi ma ye 。”④zhu ci 。xing rong ci huo bu ji wu dong ci ci tou 。《shi jing ·bei feng ·bei feng 》:“bei feng ji liang 。”《shi jing ·qin feng ·xiao rong 》:“yan nian jun zi ,wen ji ru yu 。”(yan :zhu ci ,mo yi 。)(er )jīyu qi ci 。biao shi yi wen 。《shi jing ·xiao ya ·ting liao 》:“ye ru he ji ?ye wei yang 。”(yang :jin 。)

    ji :

    ①jiao yin ;zu ji 。《zhuang zi ·ren jian shi 》:“jue ji yi ,mo hang de nan 。”mei cheng 《shang shu jian wu wang 》:“ren xing you wei ji jing er e ji ji zhe 。”②hen ji 。du fu 《wei feng lu shi zhai guan cao jiang jun hua ma tu 》:“gui qi quan men de bi ji ,shi jiao bing zhang sheng guang hui 。”(bing zhang :zhi bing feng 。)you zhi qian dai wei liu xia lai de shi wu 。zhang yu 《qing kou 》:“wei ji bu ke wen ,dan jian huang zhen cong 。”(dan :jin 。)③shi ji ;gong ye 。《xun zi ·zheng ming 》:“ji chang gong cheng ,zhi zhi ji ye 。”④zhui zong ;sou xun 。《xin tang shu ·li mi chuan 》:“zhuai ni da xia wang ji cai jia ,wei li ji bu ,fu wang qu 。”⑤kao cha ;guan cha 。《mo zi ·shang xian zhong 》:“ran hou sheng ren ting ji yan ,ji ji hang ,cha ji suo neng er shen yu guan 。”

    jun :

    ①jun zhu 。《yue yang lou ji 》:“chu jiang hu zhi yuan ze you ji jun 。”《lun yu ·tai bai 》:“da zai yao zhi wei jun ye !”(da :wei da 。)②feng hao 。《zhan guo ce ·yan ce er 》:“le yi ben zhao ,zhao feng yi wang nuo jun 。”《shi ji ·huai yin hou lie chuan 》:“shi chang shan wang 、cheng an jun wei bu yi shi ,xiang yu wei wen geng zhi jiao 。”《shi ji ·xin ling jun lie chuan 》:“an 釐wang ji wei ,feng gong zi wei xin ling jun 。”③dui ren de zun chen 。《zhan guo ce ·ji ce yi 》:“xu gong bu re jun zhi mei ye 。”wang wei 《song yuan er shi an xi 》:“quan jun geng jin yi bei jiu ,xi chu yang guan mo gu ren 。”(yang guan :de ming 。)te zhi qi qie chen fu ,zi sun chen fu zu bei 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“jia jun zuo zai 。”(zai :zhi xian ling 。)[jun zi ]yu “xiao ren ”xiang dui 。1.zhi zai gao wei de ren 。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“mo jun zi mo zhi ye ren ,mo ye ren mo yang jun zi 。”(ye ren :bai xing 。)2.zhi you dao de de ren 。《lun yu ·shu er 》:“sheng ren wu bu de er jian yi ,de jian jun zi zhe ,si ke yi 。”(si ke yi :zhe jiu ke yi le 。)

    yue :

    ①shui 。《sun zi bing fa ·ji pian 》:“sun zi yue :‘bing zhe guo zhi da shi 。’”②jiao zuo ;chen wei 。han yu 《shi shui 》:“shi da fu zhi zu ,yue shi yue di zi yun zhe ,ze qun ju er xiao zhi 。”(zu :lei 。)③zhu ci 。1.yong yu gou shou 。《shi jing ·xiao ya ·cai wei 》:“yue gui yue gui ,sui yi mo zhi 。”2.yong yu gou zhong 。《shi jing · bin (bīn)feng · dong shan 》:“wo dong yue gui ,wo xin xi bei 。”

    ke :

    (yi )①tong yi 。《zuo chuan ·yin gong san nian 》:“gong yue :bu ke 。”②zheng que 。《shi ji ·fan ju cai ze lie chuan 》:“shi yi chen zhi yan wei ke ,yuan hang er li ji dao ;yi chen zhi yan wei bu ke ,jiu liu chen mo wei ye 。”(shi :ru guo 。)③zhi de 。bai ju yi 《mai tan weng 》:“ke lian shen shang yi zheng chan ,xin you tan jian yuan tian han 。”④neng gou ;ke yi 。《lun yu ·gong ye chang 》:“xiu mu bu ke diao ye 。”《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“shu yue :‘ci ren ke jiu jian ,bu ke qu zhi ye 。’”⑤zhao shi 。《shi ji ·tian chan lie chuan 》:“wu ju yan (yān)ren jue wu cheng wai zhong mu ,僇(lù)xian ren ,ke wei han xin 。”(僇:tong “lu ”。sha 。ci zhi lu shi 。)⑥kuo ge ;kuo yi 。zhang han 《zhang fu 》:“fang yuan kuo yi ,hong xi ke hu 。”li yu 《li weng yi jia yan ·li weng ou ji ·chong zhi bu 》:“fu qu ze bu ran :zi he qian chu shui zhi ri ,bian wei dian chuo lu bo ;ji ji jing xie ji sheng ,ze you ri gao ri shang ……ci jie yan ji ke mu zhe ye 。”⑦quan yu 。dong jie yuan 《xi xiang ji zhu gong diao 》juan san :“shou de hun ru xiao ,bai ban yi liao zhong nan ke 。”(hun :jian zhi 。)⑧dang zhao ,dui zhao 。zhou bang yan 《na ke zi 》:“xiao lai jie xia an xin sheng ,qia you yi fang ming yue ke zhong ting 。”(an :ji ,zou 。yi fang :yi kuai 。)⑨fu ci 。1.biao shi gu ji ,xiang dang yu “da yao ”。wang wei 《luo yang nv er hang 》:“luo yang nv er dui men ju ,cai ke rong yan shi wu yu 。”2. biao shi zhuai she ,xiang dang yu “que ”。li bai 《xiang feng hang 》:“xiang jian qing yi shen ,wei yu ke zhi xin 。”3. biao shi fan jie ,xiang dang yu “qi ”“na ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“zhui bu shi xi ke nai he !”fang gan 《shan zhong yan zhi 》:“qian fu zi you gu yun lv ,ke yao wang hou zhi xing ming ?”(qian fu :yin ju de ren 。) (er )kè [ke han (hán)]yi zuo “ke han ”。gu dai bei fang yi xie shao shu min zu jun zhu de chen hao 。gu le fu 《mu lan shi 》:“zuo ye jian jun tie ,ke han da dian bing 。”(jun tie :jun zhong wen gao 。)

    dan :

    ①zhi 。cao cao 《bai jun di zui ling 》:“dan shang gong er bu fa zui ,fei guo dian ye 。”du fu 《mo jia bie 》:“ji mo tian bao hou ,yuan lu dan hao li 。”(tian bao :tang xuan zong nian hao 。)②zhi guan 。《kong qiao dong na fei 》:“qing dan zan hai jia ,wu jin ju bao fu 。”③kong 。《yan tie lun ·ci fu 》:“dan ju zhe bu zhi fu zai zhi lao 。”(fu :bei fu wu 。zai :tou ding wu 。)[dan ke ] zhi xu 。chen shou 《san guo zhi ·wei shu ·zhong hui chuan 》:“zhong hui suo tong ,wu liu bei yu deng ai ,dan ke chi hui qu ai ,bu zu zi hang 。”

    gong :

    ①gong da ;gong ji 。yu “shou ”xiang dui 。《sun zi bing fa ·xing pian 》:“bu ke sheng zhe shou ,ke sheng zhe gong ye 。”②chu bing ;zhi liao 。《zhou li ·tian guan ·yang (yáng)yi 》:“fan liao yang ,yi wu du gong zhi 。”(yang :du chuang 。)③zhi ze ;peng ji 。chen liang 《shang xiao zong huang di di yi shu 》:“kuang wang zhi ci bu gong er zi xi 。”④zhi zuo ;zao 。《zhou li ·kao gong ji xu 》:“fan gong mu zhi gong qi ,gong jin zhi gong liu ,gong pi zhi gong wu 。”⑤shen ru zuan yan 。liu zong yuan 《shui che zeng yang hui zhi 》:“cai liang er qi gong 。”⑥jian gu ;jing liang 。《shi jing ·xiao ya ·che gong 》:“wo che ji gong ,wo ma ji tong 。”(tong :zheng ji 。)