• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 鹽出符真主,麟來合大規。

    “鹽出符真主,麟來合大規。”詩句出處:《壽春節進》;是唐朝詩人貫休的作品。

    聖運關天紀,龍飛古帝基。振搖三蜀地,聳發萬年枝。
    出震同中古,承乾動四夷。恩頒新命廣,淚向舊朝垂。
    大寶歸玄讖,殊祥出遠池。法天深罔測,體聖妙難知。
    儉德為全德,無思契十思。丕圖非力致,英武悉天資。
    正直方親切,回邪豈敢窺。將排頗與牧,相得稷兼夔。
    鹽出符真主,麟來合大規。賡歌隨羽籥,奕葉斅伊祁。
    寡欲情雖泰,憂民色未怡。盛如唐創業,宛勝晉朝儀。
    旰食宮鶯囀,宵衣禁漏遲。多於湯土地,還有禹胼胝。
    視物如傷日,勝殘去殺時。守文情的的,無逸戒孜孜。
    軒頊風重振,皇唐鼎創移。始聞呈瑞石,又報產靈芝。
    覆幬高緣大,包容妙在卑。兄呼春赫日,師指佛牟尼。
    佳氣宸居合,淳風樂府吹。急賢彰帝業,解網見天慈。
    粟赤千千窖,軍雄萬萬兒。八蠻須稽顙,四海仰昌期。
    玉輦嬪嬙擁,宮花錦繡奇支。堯雲同靉靆,漢祖太驅馳。
    氛祲根株盡,澆訛朕兆隳。山河方有截,野逸詔無遺。
    境靜消鋒鏑,田香熟稻縻。夢中逢傅說,殿上見辛毗。
    金鏡懸千古,彤雲起四維。盛行唐典法,再睹舜雍熙。
    祝壽乾文動,郊天太一隨。煌煌還宿衛,亹亹葉聲詩。
    飲醴和甘雨,非煙繞禦帷。銀輪隨寶馬,玉沼見金龜。
    杳杳聞韻濩,重重降撫綏。魏徵須卻出,葛亮更何之。
    簡約逾前古,升平美不疑。觸邪羊唅唅,鼓腹叟嘻嘻。
    邁五方雲大,超三始見奇。錦霞連紫極,仙鳥下峨眉。
    謝傅還為傅,周師又作師。納隍為永任,從諫契無為。
    子子寰瀛主,孫孫日月旗。壽春嗟壽域,萬國盡虔祈。
    捧日三車子,恭思八彩眉。願將七萬歲,匍匐拜瑤墀。

    【註釋】:

    出:

    ①出去;從裡面到外面。屈原《九歌·國殤》:“出不入兮往不返。”②到;到達。《漢書·霍光傳》:“築神道,北臨昭靈,南出承恩。”(神道:墓道。昭靈、承恩:皆館名。)③超過;超越。《論語· 鄉黨》:“祭肉不出三日。”白居易《與元九書》:“自思所陳亦無出足下之見。”④發出。《商君書·更法》:“於是遂出墾草令。”⑤指天然生長或人工生產。《荀子·富國》:“田肥以易則出實百倍。”⑥產生;發生。《荀子·勸學》:“肉腐出蟲。”(腐:腐爛。)⑦出現;露出。葛洪《抱樸子·外篇· 省煩》:“枝分葉散,重出互見。”(重:重復。)蘇軾《後赤壁賦》:“山高月小,水落石出。”⑧拿出;支出。《宋史·食貨志上五》:“又農民出錢,難於出力。”(比出力困難。)曹操《收租調令》:“戶出絹二匹。”⑨指引文、典故等來源於某書。《後漢書·孔融傳》:“(曹操)後問出何經典。”⑩舊指離棄妻子。《孟子· 離婁下》:“出妻屏子,終身不養焉。”(11)指花瓣。《宋書·符瑞志下》:“草木花多五出,花雪獨六出。”(花雪:雪花。)[出塵]1.超出塵俗。孔稚珪《北山移文》:“耿介拔俗之標,瀟灑出塵之想。”2.佛教用語。脫離煩惱的塵俗。《四十二章經》二三:“故曰凡夫透得此門,出塵羅漢。”[出閤]1.皇子出就封國。《南齊書·江謐傳》:“諸皇子出閤用文武主帥,皆以委謐。”2.指閣臣出任外職。《梁書·江蒨傳》:“初,王泰出閤。”3.公主出稼。元稹《七女封公主制》:“雖穠華可尚,出閤未期,而湯沐先施,分封有據。”後用為女子出嫁的通稱。[出首]1.自首。《晉書·華軼傳》:“尋而軼敗,(高)悝藏匿軼二子及妻,崎嶇經年,既而遇赦,悝攜之出首。”2.檢舉;告發。王實甫《西廂記》三本二折:“我將這簡貼兒去夫人行出首去來。”

    符:

    ①古代用來封爵、置官、傳達命令及調兵遣將的憑證,雙方各執一半,以驗真假,用竹、木、玉或金屬制成。《史記·魏公子列傳》:“公子遂行,至鄴,矯魏王令代晉鄙。晉鄙合符,疑之。”②契約;證券。韓愈《厚道》:“相欺也,為之符璽鬥斛權衡以信之。”③一種蓋有官府印信的下行公文。《南史·沈懷文傳》:“孝武入討,呼之使作符檄,固辭。”(檄:一種用來征召、聲討的文書。辭:推辭。)④祥瑞的征兆。《漢書·董仲舒傳》:“此蓋受命之符也。”⑤符籙,方士、道士用來驅鬼招神或治病延年的文書。《宋書·羊欣傳》:“有病不服藥,飲符水而已。”⑥符節。古代出入門關的憑證。《後漢書·郭丹傳》:“後從師長安,買符入函谷關。”⑦符讖。一種假稱神意預言未來的神秘文書。顧炎武《日知錄·兩漢風俗》:“新莽居攝,頌德獻符者遍於天下。”⑧驗證;應驗。《淮南子·本經》:“審於符者,怪物不能惑也。”

    真:

    ①古稱仙人為真。《楚辭·九思·守志》:“隨真人兮翱翔。”②本性;本質。《莊子·齊物論》:“無益損乎其真。”③真實;真誠。《漢書·宣帝紀》:“使真偽毋相亂。”④真書,即漢字楷書。⑤副詞。的確;實在。杜甫《莫相疑行》:“牙齒欲落真可惜。”

    主:

    ①君;國君。《荀子·王霸》:“主能治近,則遠者理;主能治明,則幽者化;主能當一,則百事正。”(理:治理。幽:暗處。化:感化。當:主管。)《商君書·君臣》:“故國治而地廣,兵強而主尊。”②皇帝的女兒。《後漢書·宋弘傳》:“弘被引見,帝令主坐屏風後。”③春秋戰國時稱大夫為主。《左傳·昭公元年》:“趙孟曰:‘誰當良臣?’對曰:‘主是謂矣。’”(趙孟:晉國卿大夫。當:相當於。)④主人。杜甫《秋興八首》之四:“王侯第宅皆新主。”(第:貴族的大宅子。)劉義慶《世說新語·簡傲》:“主已知子猷當往,乃灑掃施設,在聽事坐相待。”(子猷:王徽之字。)⑤死者的牌位。《春秋·文公二年》:“作僖公主。”⑥根本;首要的。曹丕《典論·論文》:“文以氣為主。”⑦掌管;主持。《墨子·備高臨》:“十人主此車。”⑧預兆。范仲淹《奏乞宣諭大臣定河東捍禦》:“河東地震數年,占書亦主城陷。”

    麟:

    ①“麒麟”的簡稱。《孔子傢語·好生》:“鳳翔麟至,鳥獸馴德。”②大雄鹿。《史記·司馬相如列傳》:“射麋腳麟。”③通“燐”。明亮。揚雄《劇秦美新》:“炳炳麟麟,豈不懿哉?”

    來:

    (一)①小麥。《詩經·周頌·思文》:“貽我來牟。”②由彼至此,由遠到近。跟“去”、“往”相反。《孫子兵法·九地》:“我可以往,彼可以來者,為交地。”賀知章《回鄉偶書》:“兒童相見不相識,笑問客從何處來?”③使……來;招致;招來。也作“徠”。司馬遷《史記·文帝本紀》:“將何以來遠方之賢良?”④某一時間以後。《孟子·盡心下》:“由孔子而來,至於今,百有餘歲。”⑤將來;未來。陶潛《歸去來兮辭》:“悟已往之不諫,知來者之可追。”(諫:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非義,斯速已矣,何待來年?”(斯:則。已:停止。)⑥句末助詞。《莊子·人間世》:“嘗以語我來。”《孟子·離婁上》:“盍歸乎來!” (二)lài 慰勞。《詩經·小雅·大東》:“東人之子,職勞不來。”(職:主管。勞lào:慰勞)

    合:

    (一)①合攏;閉合在一起。《老子》第六十四章:“合抱之木,生於毫末。”白居易《赴蘇州,至常州,答賈舍人》:“厭見簿書先眼合,喜逢杯酒暫眉開。”②會合;聚集。《韓非子·五蠹》:“從者,合眾弱以攻一強也。”蘇軾《水調歌頭》:“人有悲歡離合。”③符合;與……一致。《北史·賀拔嶽傳》:“不讀兵書,而暗與之合。”(之:兵書。)④和諧;投契。《古今小說·沈小霞相會出師表》:“兩邊說得情投意合,隻恨相見之晚。”⑤應當;應該。白居易《與元九書》:“文章合為時而著,歌詩合為事而作。”⑥古代雙方以兵器交鋒,一來一往為一合。《史記·蕭相國世傢》:“多者百餘戰,少者數十合。”⑦盒;盒子。《開元天寶遺事》卷下:“又各捉蜘蛛閉於合中。”(二) gě 容量單位。一升的十分之一。《漢書·律歷志上》:“十合為升。”《明季北略》錄明末民謠:“朝求升,暮求合。”

    大:

    (一)①與“小”相對。劉邦《大風歌》:“大風起兮雲飛揚。”《戰國策·燕策二》:“燕趙久相支,以弊大眾,臣恐強秦之為漁父也。”②特指粗,形容條狀物橫剖面大。《後漢書·光武帝紀上》:“時有長人巨無霸,長一丈,大十圍。”③擴大;光大。《荀子·成相》:“卑其志意,大其園囿,高其臺。”《陳書·周弘正傳》:“庶改澆競之俗,以大吳國之風。”④程度深;聲勢大。晁錯《削藩策》:“昔高帝初定天下,昆弟少,諸子弱,大封同姓。”⑤誇張;誇大。《史記·高祖本紀》:“蕭何曰:‘劉季固多大言,少成事。’”⑥尊貴的;重要的。《論語·顏淵》:“出門如敬大賓。”⑦尊崇;推重。《荀子·天論》:“大天而思之,孰若物畜而制之?”《漢書·王吉傳》:“《春秋》所以大一統者,六合同風,九州共貫也。”⑧敬詞。《三國志·吳書·呂蒙傳》裴松之註引《江表傳》:“(魯)肅撫蒙背曰:‘吾謂大弟但有武略耳。至於今者,學識英博,非復吳下阿蒙。’”⑨排行第一;輩分較長。古樂府《孤兒行》:“大兄言辦飯,大嫂言視馬。”⑩加在“父”“母”之前,用以稱呼祖父、祖母。《史記·留侯世傢》:“韓破,良傢童三百人,弟死不葬,悉以傢財求客刺秦王,為韓報仇,以大父、父五世相韓故。”歸有光《項脊軒志》:“一日,大母過餘曰:‘吾兒久不見若影,何竟日默默在此,大類女郎也?’”(11)表示超過。《戰國策·秦策》:“亦無大大王。”(12)不詳細,不準確。《新書·數寧》:“故聖之起,大以五百為紀。”(五百:指五百年。)(13)副詞。很;極。《史記·張丞相列傳(附申屠嘉)》:“(鄧)通小臣,戲殿上,大不敬,當斬。”[大夫]古代官職名。殷周時期,官分卿、大夫、士三級。秦漢時期,中央要職有禦史大夫、諫大夫、光祿大夫、中大夫等。唐宋存禦史大夫、諫議大夫等。清代稱高級文職階官為大夫,並非實職(武官則稱將軍)。[大王]對帝王的尊稱。《戰國策·秦策一》:“以大王之賢,士民之眾,車騎之用,兵法之教,可以並諸侯,吞天下,稱帝而治。”(教:習。)[大方]專傢內行。王士禛《池北偶談·談藝二·閨秀畫》:“三百年中,大方名筆,可與頡頏者不過二三而已。”(頡頏:相抗衡。) (二)dài 通“待”。要;打算。關漢卿《拜月亭》第三折:“安排香桌兒去,我大燒炷夜香咱。”[大夫]對醫生的尊稱。宋代醫官設有大夫、郎、醫效等。見洪邁《容齋三筆》卷十六。(三)tài ①同“太”。《左傳·襄公二十四年》:“大上有立德,其次有立功,其次有立言。”(大上:德行最高者。)後一般寫作“太”。②同“泰”。安泰;太平。《荀子·富國》:“故儒術誠行,則天下大而富,使而功。”(使:行使,使用。功:成功,獲得好結果。)

    規:

    ①圓規;畫圓形或校正圓形的用具。《墨子·天志上》:“譬若輪人之有規,匠人之有矩。”(輪人:周代官名,掌制造車輪及有關部件。)②圓形。《太玄·玄圖》:“天道成規,地道成矩。”(矩:方形。)③準則,典范。《文心雕龍·才略》:“必循規以溫雅。”④謀求;謀劃。《左傳·昭公二十六年》:“侵欲無厭,規求無度。”陶潛《桃花源記》:“聞之,欣然規往。”⑤勸諫;告誡。《荀子· 成相》:“不聽規諫忠是害。”(忠是害:殘害忠良。)《國語·周語上》:“近臣盡規,親戚補察。”⑥通“窺”。窺測。《韓非子·制分》:“然則去微軒之奈何?其務令之相規其情者也。”


  • 盐出符真主,麟来合大规。

    “盐出符真主,麟来合大规。”诗句出处:《寿春节进》;是唐朝诗人贯休的作品。

    圣运关天纪,龙飞古帝基。振摇三蜀地,耸发万年枝。
    出震同中古,承乾动四夷。恩颁新命广,泪向旧朝垂。
    大宝归玄谶,殊祥出远池。法天深罔测,体圣妙难知。
    俭德为全德,无思契十思。丕图非力致,英武悉天资。
    正直方亲切,回邪岂敢窥。将排颇与牧,相得稷兼夔。
    盐出符真主,麟来合大规。赓歌随羽籥,奕叶斅伊祁。
    寡欲情虽泰,忧民色未怡。盛如唐创业,宛胜晋朝仪。
    旰食宫莺啭,宵衣禁漏迟。多于汤土地,还有禹胼胝。
    视物如伤日,胜残去杀时。守文情的的,无逸戒孜孜。
    轩顼风重振,皇唐鼎创移。始闻呈瑞石,又报产灵芝。
    覆帱高缘大,包容妙在卑。兄呼春赫日,师指佛牟尼。
    佳气宸居合,淳风乐府吹。急贤彰帝业,解网见天慈。
    粟赤千千窖,军雄万万儿。八蛮须稽颡,四海仰昌期。
    玉辇嫔嫱拥,宫花锦绣奇支。尧云同叆叇,汉祖太驱驰。
    氛祲根株尽,浇讹朕兆隳。山河方有截,野逸诏无遗。
    境静消锋镝,田香熟稻縻。梦中逢傅说,殿上见辛毗。
    金镜悬千古,彤云起四维。盛行唐典法,再睹舜雍熙。
    祝寿乾文动,郊天太一随。煌煌还宿卫,亹亹叶声诗。
    饮醴和甘雨,非烟绕御帷。银轮随宝马,玉沼见金龟。
    杳杳闻韵濩,重重降抚绥。魏徵须却出,葛亮更何之。
    简约逾前古,升平美不疑。触邪羊唅唅,鼓腹叟嘻嘻。
    迈五方云大,超三始见奇。锦霞连紫极,仙鸟下峨眉。
    谢傅还为傅,周师又作师。纳隍为永任,从谏契无为。
    子子寰瀛主,孙孙日月旗。寿春嗟寿域,万国尽虔祈。
    捧日三车子,恭思八彩眉。愿将七万岁,匍匐拜瑶墀。

    【注释】:

    出:

    ①出去;从里面到外面。屈原《九歌·国殇》:“出不入兮往不返。”②到;到达。《汉书·霍光传》:“筑神道,北临昭灵,南出承恩。”(神道:墓道。昭灵、承恩:皆馆名。)③超过;超越。《论语· 乡党》:“祭肉不出三日。”白居易《与元九书》:“自思所陈亦无出足下之见。”④发出。《商君书·更法》:“于是遂出垦草令。”⑤指天然生长或人工生产。《荀子·富国》:“田肥以易则出实百倍。”⑥产生;发生。《荀子·劝学》:“肉腐出虫。”(腐:腐烂。)⑦出现;露出。葛洪《抱朴子·外篇· 省烦》:“枝分叶散,重出互见。”(重:重复。)苏轼《后赤壁赋》:“山高月小,水落石出。”⑧拿出;支出。《宋史·食货志上五》:“又农民出钱,难于出力。”(比出力困难。)曹操《收租调令》:“户出绢二匹。”⑨指引文、典故等来源于某书。《后汉书·孔融传》:“(曹操)后问出何经典。”⑩旧指离弃妻子。《孟子· 离娄下》:“出妻屏子,终身不养焉。”(11)指花瓣。《宋书·符瑞志下》:“草木花多五出,花雪独六出。”(花雪:雪花。)[出尘]1.超出尘俗。孔稚珪《北山移文》:“耿介拔俗之标,潇洒出尘之想。”2.佛教用语。脱离烦恼的尘俗。《四十二章经》二三:“故曰凡夫透得此门,出尘罗汉。”[出閤]1.皇子出就封国。《南齐书·江谧传》:“诸皇子出閤用文武主帅,皆以委谧。”2.指阁臣出任外职。《梁书·江蒨传》:“初,王泰出閤。”3.公主出稼。元稹《七女封公主制》:“虽秾华可尚,出閤未期,而汤沐先施,分封有据。”后用为女子出嫁的通称。[出首]1.自首。《晋书·华轶传》:“寻而轶败,(高)悝藏匿轶二子及妻,崎岖经年,既而遇赦,悝携之出首。”2.检举;告发。王实甫《西厢记》三本二折:“我将这简贴儿去夫人行出首去来。”

    符:

    ①古代用来封爵、置官、传达命令及调兵遣将的凭证,双方各执一半,以验真假,用竹、木、玉或金属制成。《史记·魏公子列传》:“公子遂行,至邺,矫魏王令代晋鄙。晋鄙合符,疑之。”②契约;证券。韩愈《厚道》:“相欺也,为之符玺斗斛权衡以信之。”③一种盖有官府印信的下行公文。《南史·沈怀文传》:“孝武入讨,呼之使作符檄,固辞。”(檄:一种用来征召、声讨的文书。辞:推辞。)④祥瑞的征兆。《汉书·董仲舒传》:“此盖受命之符也。”⑤符箓,方士、道士用来驱鬼招神或治病延年的文书。《宋书·羊欣传》:“有病不服药,饮符水而已。”⑥符节。古代出入门关的凭证。《后汉书·郭丹传》:“后从师长安,买符入函谷关。”⑦符谶。一种假称神意预言未来的神秘文书。顾炎武《日知录·两汉风俗》:“新莽居摄,颂德献符者遍于天下。”⑧验证;应验。《淮南子·本经》:“审于符者,怪物不能惑也。”

    真:

    ①古称仙人为真。《楚辞·九思·守志》:“随真人兮翱翔。”②本性;本质。《庄子·齐物论》:“无益损乎其真。”③真实;真诚。《汉书·宣帝纪》:“使真伪毋相乱。”④真书,即汉字楷书。⑤副词。的确;实在。杜甫《莫相疑行》:“牙齿欲落真可惜。”

    主:

    ①君;国君。《荀子·王霸》:“主能治近,则远者理;主能治明,则幽者化;主能当一,则百事正。”(理:治理。幽:暗处。化:感化。当:主管。)《商君书·君臣》:“故国治而地广,兵强而主尊。”②皇帝的女儿。《后汉书·宋弘传》:“弘被引见,帝令主坐屏风后。”③春秋战国时称大夫为主。《左传·昭公元年》:“赵孟曰:‘谁当良臣?’对曰:‘主是谓矣。’”(赵孟:晋国卿大夫。当:相当于。)④主人。杜甫《秋兴八首》之四:“王侯第宅皆新主。”(第:贵族的大宅子。)刘义庆《世说新语·简傲》:“主已知子猷当往,乃洒扫施设,在听事坐相待。”(子猷:王徽之字。)⑤死者的牌位。《春秋·文公二年》:“作僖公主。”⑥根本;首要的。曹丕《典论·论文》:“文以气为主。”⑦掌管;主持。《墨子·备高临》:“十人主此车。”⑧预兆。范仲淹《奏乞宣谕大臣定河东捍御》:“河东地震数年,占书亦主城陷。”

    麟:

    ①“麒麟”的简称。《孔子家语·好生》:“凤翔麟至,鸟兽驯德。”②大雄鹿。《史记·司马相如列传》:“射麋脚麟。”③通“燐”。明亮。扬雄《剧秦美新》:“炳炳麟麟,岂不懿哉?”

    来:

    (一)①小麦。《诗经·周颂·思文》:“贻我来牟。”②由彼至此,由远到近。跟“去”、“往”相反。《孙子兵法·九地》:“我可以往,彼可以来者,为交地。”贺知章《回乡偶书》:“儿童相见不相识,笑问客从何处来?”③使……来;招致;招来。也作“徕”。司马迁《史记·文帝本纪》:“将何以来远方之贤良?”④某一时间以后。《孟子·尽心下》:“由孔子而来,至于今,百有余岁。”⑤将来;未来。陶潜《归去来兮辞》:“悟已往之不谏,知来者之可追。”(谏:改正。追:追求。)《孟子·滕文公下》:“如知其非义,斯速已矣,何待来年?”(斯:则。已:停止。)⑥句末助词。《庄子·人间世》:“尝以语我来。”《孟子·离娄上》:“盍归乎来!” (二)lài 慰劳。《诗经·小雅·大东》:“东人之子,职劳不来。”(职:主管。劳lào:慰劳)

    合:

    (一)①合拢;闭合在一起。《老子》第六十四章:“合抱之木,生于毫末。”白居易《赴苏州,至常州,答贾舍人》:“厌见簿书先眼合,喜逢杯酒暂眉开。”②会合;聚集。《韩非子·五蠹》:“从者,合众弱以攻一强也。”苏轼《水调歌头》:“人有悲欢离合。”③符合;与……一致。《北史·贺拔岳传》:“不读兵书,而暗与之合。”(之:兵书。)④和谐;投契。《古今小说·沈小霞相会出师表》:“两边说得情投意合,只恨相见之晚。”⑤应当;应该。白居易《与元九书》:“文章合为时而著,歌诗合为事而作。”⑥古代双方以兵器交锋,一来一往为一合。《史记·萧相国世家》:“多者百余战,少者数十合。”⑦盒;盒子。《开元天宝遗事》卷下:“又各捉蜘蛛闭于合中。”(二) gě 容量单位。一升的十分之一。《汉书·律历志上》:“十合为升。”《明季北略》录明末民谣:“朝求升,暮求合。”

    大:

    (一)①与“小”相对。刘邦《大风歌》:“大风起兮云飞扬。”《战国策·燕策二》:“燕赵久相支,以弊大众,臣恐强秦之为渔父也。”②特指粗,形容条状物横剖面大。《后汉书·光武帝纪上》:“时有长人巨无霸,长一丈,大十围。”③扩大;光大。《荀子·成相》:“卑其志意,大其园囿,高其台。”《陈书·周弘正传》:“庶改浇竞之俗,以大吴国之风。”④程度深;声势大。晁错《削藩策》:“昔高帝初定天下,昆弟少,诸子弱,大封同姓。”⑤夸张;夸大。《史记·高祖本纪》:“萧何曰:‘刘季固多大言,少成事。’”⑥尊贵的;重要的。《论语·颜渊》:“出门如敬大宾。”⑦尊崇;推重。《荀子·天论》:“大天而思之,孰若物畜而制之?”《汉书·王吉传》:“《春秋》所以大一统者,六合同风,九州共贯也。”⑧敬词。《三国志·吴书·吕蒙传》裴松之注引《江表传》:“(鲁)肃抚蒙背曰:‘吾谓大弟但有武略耳。至于今者,学识英博,非复吴下阿蒙。’”⑨排行第一;辈分较长。古乐府《孤儿行》:“大兄言办饭,大嫂言视马。”⑩加在“父”“母”之前,用以称呼祖父、祖母。《史记·留侯世家》:“韩破,良家童三百人,弟死不葬,悉以家财求客刺秦王,为韩报仇,以大父、父五世相韩故。”归有光《项脊轩志》:“一日,大母过余曰:‘吾儿久不见若影,何竟日默默在此,大类女郎也?’”(11)表示超过。《战国策·秦策》:“亦无大大王。”(12)不详细,不准确。《新书·数宁》:“故圣之起,大以五百为纪。”(五百:指五百年。)(13)副词。很;极。《史记·张丞相列传(附申屠嘉)》:“(邓)通小臣,戏殿上,大不敬,当斩。”[大夫]古代官职名。殷周时期,官分卿、大夫、士三级。秦汉时期,中央要职有御史大夫、谏大夫、光禄大夫、中大夫等。唐宋存御史大夫、谏议大夫等。清代称高级文职阶官为大夫,并非实职(武官则称将军)。[大王]对帝王的尊称。《战国策·秦策一》:“以大王之贤,士民之众,车骑之用,兵法之教,可以并诸侯,吞天下,称帝而治。”(教:习。)[大方]专家内行。王士禛《池北偶谈·谈艺二·闺秀画》:“三百年中,大方名笔,可与颉颃者不过二三而已。”(颉颃:相抗衡。) (二)dài 通“待”。要;打算。关汉卿《拜月亭》第三折:“安排香桌儿去,我大烧炷夜香咱。”[大夫]对医生的尊称。宋代医官设有大夫、郎、医效等。见洪迈《容斋三笔》卷十六。(三)tài ①同“太”。《左传·襄公二十四年》:“大上有立德,其次有立功,其次有立言。”(大上:德行最高者。)后一般写作“太”。②同“泰”。安泰;太平。《荀子·富国》:“故儒术诚行,则天下大而富,使而功。”(使:行使,使用。功:成功,获得好结果。)

    规:

    ①圆规;画圆形或校正圆形的用具。《墨子·天志上》:“譬若轮人之有规,匠人之有矩。”(轮人:周代官名,掌制造车轮及有关部件。)②圆形。《太玄·玄图》:“天道成规,地道成矩。”(矩:方形。)③准则,典范。《文心雕龙·才略》:“必循规以温雅。”④谋求;谋划。《左传·昭公二十六年》:“侵欲无厌,规求无度。”陶潜《桃花源记》:“闻之,欣然规往。”⑤劝谏;告诫。《荀子· 成相》:“不听规谏忠是害。”(忠是害:残害忠良。)《国语·周语上》:“近臣尽规,亲戚补察。”⑥通“窥”。窥测。《韩非子·制分》:“然则去微轩之奈何?其务令之相规其情者也。”


  • yan chu fu zhen zhu ,lin lai ge da gui 。

    “yan chu fu zhen zhu ,lin lai ge da gui 。”shi gou chu chu :《shou chun jie jin 》;shi tang chao shi ren guan xiu de zuo pin 。

    sheng yun guan tian ji ,long fei gu di ji 。zhen yao san shu de ,song fa mo nian zhi 。
    chu zhen tong zhong gu ,cheng gan dong si yi 。en ban xin ming an ,lei xiang jiu chao chui 。
    da bao gui xuan chen ,shu xiang chu yuan chi 。fa tian shen wang ce ,ti sheng miao nan zhi 。
    jian de wei quan de ,mo sai qi shi sai 。pi tu fei li zhi ,ying wu xi tian zi 。
    zheng zhi fang qin qie ,hui xie qi gan kui 。jiang pai po yu mu ,xiang de ji jian kui 。
    yan chu fu zhen zhu ,lin lai ge da gui 。geng ge sui yu 籥,yi xie xiao yi qi 。
    gua yu qing sui tai ,you min se wei yi 。cheng ru tang chuang ye ,wan sheng jin chao yi 。
    gan shi gong ying zhuan ,xiao yi jin lou chi 。duo yu shang tu de ,hai you yu pian zhi 。
    shi wu ru shang ri ,sheng can qu sha shi 。shou wen qing de de ,mo yi jie zi zi 。
    xuan xu feng chong zhen ,huang tang ding chuang yi 。shi wen cheng rui dan ,you bao chan ling zhi 。
    fu chou gao yuan da ,bao rong miao zai bei 。xiong hu chun he ri ,shi zhi fo mou ni 。
    jia qi chen ju ge ,chun feng le fu chui 。ji xian zhang di ye ,jie wang jian tian ci 。
    su chi qian qian jiao ,jun xiong mo mo er 。ba man xu ji sang ,si hai yang chang ji 。
    yu nian pin qiang yong ,gong hua jin xiu ji zhi 。yao yun tong ai dai ,han zu tai qu chi 。
    fen jin gen zhu jin ,jiao e zhen zhao hui 。shan he fang you jie ,ye yi zhao mo wei 。
    jing jing xiao feng di ,tian xiang shou dao mi 。meng zhong feng fu shui ,dian shang jian xin pi 。
    jin jing xuan qian gu ,tong yun qi si wei 。cheng hang tang dian fa ,zai du shun yong xi 。
    zhu shou gan wen dong ,jiao tian tai yi sui 。huang huang hai su wei ,men men xie sheng shi 。
    yin li he gan yu ,fei yan rao yu wei 。yin lun sui bao ma ,yu zhao jian jin gui 。
    yao yao wen yun hu ,chong chong jiang fu sui 。wei zheng xu que chu ,ge liang geng he zhi 。
    jian yao yu qian gu ,sheng ping mei bu yi 。chu xie yang 唅唅,gu fu sou xi xi 。
    mai wu fang yun da ,chao san shi jian ji 。jin xia lian zi ji ,xian diao xia e mei 。
    xie fu hai wei fu ,zhou shi you zuo shi 。na huang wei yong ren ,cong jian qi mo wei 。
    zi zi huan ying zhu ,sun sun ri yue qi 。shou chun jie shou yu ,mo guo jin qian qi 。
    peng ri san che zi ,gong sai ba cai mei 。yuan jiang qi mo sui ,pu fu bai yao chi 。

    【zhu shi 】:

    chu :

    ①chu qu ;cong li mian dao wai mian 。qu yuan 《jiu ge ·guo shang 》:“chu bu ru xi wang bu fan 。”②dao ;dao da 。《han shu ·huo guang chuan 》:“zhu shen dao ,bei lin zhao ling ,na chu cheng en 。”(shen dao :mu dao 。zhao ling 、cheng en :jie guan ming 。)③chao guo ;chao yue 。《lun yu · xiang dang 》:“ji rou bu chu san ri 。”bai ju yi 《yu yuan jiu shu 》:“zi sai suo chen yi mo chu zu xia zhi jian 。”④fa chu 。《shang jun shu ·geng fa 》:“yu shi sui chu ken cao ling 。”⑤zhi tian ran sheng chang huo ren gong sheng chan 。《xun zi ·fu guo 》:“tian fei yi yi ze chu shi bai bei 。”⑥chan sheng ;fa sheng 。《xun zi ·quan xue 》:“rou fu chu chong 。”(fu :fu lan 。)⑦chu xian ;lou chu 。ge hong 《bao piao zi ·wai pian · sheng fan 》:“zhi fen xie san ,chong chu hu jian 。”(chong :chong fu 。)su shi 《hou chi bi fu 》:“shan gao yue xiao ,shui la dan chu 。”⑧na chu ;zhi chu 。《song shi ·shi huo zhi shang wu 》:“you nong min chu qian ,nan yu chu li 。”(bi chu li kun nan 。)cao cao 《shou zu diao ling 》:“hu chu juan er pi 。”⑨zhi yin wen 、dian gu deng lai yuan yu mou shu 。《hou han shu ·kong rong chuan 》:“(cao cao )hou wen chu he jing dian 。”⑩jiu zhi li qi qi zi 。《meng zi · li lou xia 》:“chu qi bing zi ,zhong shen bu yang yan 。”(11)zhi hua ban 。《song shu ·fu rui zhi xia 》:“cao mu hua duo wu chu ,hua xue du liu chu 。”(hua xue :xue hua 。)[chu chen ]1.chao chu chen su 。kong zhi gui 《bei shan yi wen 》:“geng jie ba su zhi biao ,xiao sa chu chen zhi xiang 。”2.fo jiao yong yu 。tuo li fan nao de chen su 。《si shi er zhang jing 》er san :“gu yue fan fu tou de ci men ,chu chen luo han 。”[chu 閤]1.huang zi chu jiu feng guo 。《na ji shu ·jiang mi chuan 》:“zhu huang zi chu 閤yong wen wu zhu shuai ,jie yi wei mi 。”2.zhi ge chen chu ren wai zhi 。《liang shu ·jiang qian chuan 》:“chu ,wang tai chu 閤。”3.gong zhu chu jia 。yuan zhen 《qi nv feng gong zhu zhi 》:“sui nong hua ke shang ,chu 閤wei ji ,er shang mu xian shi ,fen feng you ju 。”hou yong wei nv zi chu jia de tong chen 。[chu shou ]1.zi shou 。《jin shu ·hua yi chuan 》:“xun er yi bai ,(gao )kui cang ni yi er zi ji qi ,qi qu jing nian ,ji er yu she ,kui xie zhi chu shou 。”2.jian ju ;gao fa 。wang shi fu 《xi xiang ji 》san ben er she :“wo jiang zhe jian tie er qu fu ren hang chu shou qu lai 。”

    fu :

    ①gu dai yong lai feng jue 、zhi guan 、chuan da ming ling ji diao bing qian jiang de ping zheng ,shuang fang ge zhi yi ban ,yi yan zhen jia ,yong zhu 、mu 、yu huo jin shu zhi cheng 。《shi ji ·wei gong zi lie chuan 》:“gong zi sui hang ,zhi ye ,jiao wei wang ling dai jin bi 。jin bi ge fu ,yi zhi 。”②qi yao ;zheng quan 。han yu 《hou dao 》:“xiang qi ye ,wei zhi fu xi dou hu quan heng yi xin zhi 。”③yi chong gai you guan fu yin xin de xia hang gong wen 。《na shi ·shen huai wen chuan 》:“xiao wu ru tao ,hu zhi shi zuo fu xi ,gu ci 。”(xi :yi chong yong lai zheng shao 、sheng tao de wen shu 。ci :tui ci 。)④xiang rui de zheng zhao 。《han shu ·dong zhong shu chuan 》:“ci gai shou ming zhi fu ye 。”⑤fu lu ,fang shi 、dao shi yong lai qu gui qiao shen huo zhi bing yan nian de wen shu 。《song shu ·yang xin chuan 》:“you bing bu fu yao ,yin fu shui er yi 。”⑥fu jie 。gu dai chu ru men guan de ping zheng 。《hou han shu ·guo dan chuan 》:“hou cong shi chang an ,mai fu ru han gu guan 。”⑦fu chen 。yi chong jia chen shen yi yu yan wei lai de shen bi wen shu 。gu yan wu 《ri zhi lu ·liang han feng su 》:“xin mang ju she ,song de suo fu zhe bian yu tian xia 。”⑧yan zheng ;ying yan 。《huai na zi ·ben jing 》:“shen yu fu zhe ,guai wu bu neng huo ye 。”

    zhen :

    ①gu chen xian ren wei zhen 。《chu ci ·jiu sai ·shou zhi 》:“sui zhen ren xi ao xiang 。”②ben xing ;ben zhi 。《zhuang zi ·ji wu lun 》:“mo yi sun hu ji zhen 。”③zhen shi ;zhen cheng 。《han shu ·xuan di ji 》:“shi zhen wei wu xiang luan 。”④zhen shu ,ji han zi kai shu 。⑤fu ci 。de que ;shi zai 。du fu 《mo xiang yi hang 》:“ya chi yu la zhen ke xi 。”

    zhu :

    ①jun ;guo jun 。《xun zi ·wang ba 》:“zhu neng zhi jin ,ze yuan zhe li ;zhu neng zhi ming ,ze you zhe hua ;zhu neng dang yi ,ze bai shi zheng 。”(li :zhi li 。you :an chu 。hua :gan hua 。dang :zhu guan 。)《shang jun shu ·jun chen 》:“gu guo zhi er de an ,bing jiang er zhu zun 。”②huang di de nv er 。《hou han shu ·song hong chuan 》:“hong bei yin jian ,di ling zhu zuo bing feng hou 。”③chun qiu zhan guo shi chen da fu wei zhu 。《zuo chuan ·zhao gong yuan nian 》:“zhao meng yue :‘shei dang liang chen ?’dui yue :‘zhu shi wei yi 。’”(zhao meng :jin guo qing da fu 。dang :xiang dang yu 。)④zhu ren 。du fu 《qiu xing ba shou 》zhi si :“wang hou di zhai jie xin zhu 。”(di :gui zu de da zhai zi 。)liu yi qing 《shi shui xin yu ·jian ao 》:“zhu yi zhi zi you dang wang ,nai sa sao shi she ,zai ting shi zuo xiang dai 。”(zi you :wang hui zhi zi 。)⑤si zhe de pai wei 。《chun qiu ·wen gong er nian 》:“zuo xi gong zhu 。”⑥gen ben ;shou yao de 。cao pi 《dian lun ·lun wen 》:“wen yi qi wei zhu 。”⑦zhang guan ;zhu chi 。《mo zi ·bei gao lin 》:“shi ren zhu ci che 。”⑧yu zhao 。fan zhong yan 《zou qi xuan yu da chen ding he dong han yu 》:“he dong de zhen shu nian ,zhan shu yi zhu cheng xian 。”

    lin :

    ①“qi lin ”de jian chen 。《kong zi jia yu ·hao sheng 》:“feng xiang lin zhi ,diao shou xun de 。”②da xiong lu 。《shi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“she mi jiao lin 。”③tong “燐”。ming liang 。yang xiong 《ju qin mei xin 》:“bing bing lin lin ,qi bu yi zai ?”

    lai :

    (yi )①xiao mai 。《shi jing ·zhou song ·sai wen 》:“yi wo lai mou 。”②you bi zhi ci ,you yuan dao jin 。gen “qu ”、“wang ”xiang fan 。《sun zi bing fa ·jiu de 》:“wo ke yi wang ,bi ke yi lai zhe ,wei jiao de 。”he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“er tong xiang jian bu xiang shi ,xiao wen ke cong he chu lai ?”③shi ……lai ;qiao zhi ;qiao lai 。ye zuo “lai ”。si ma qian 《shi ji ·wen di ben ji 》:“jiang he yi lai yuan fang zhi xian liang ?”④mou yi shi jian yi hou 。《meng zi ·jin xin xia 》:“you kong zi er lai ,zhi yu jin ,bai you yu sui 。”⑤jiang lai ;wei lai 。tao qian 《gui qu lai xi ci 》:“wu yi wang zhi bu jian ,zhi lai zhe zhi ke zhui 。”(jian :gai zheng 。zhui :zhui qiu 。)《meng zi ·teng wen gong xia 》:“ru zhi ji fei yi ,si su yi yi ,he dai lai nian ?”(si :ze 。yi :ting zhi 。)⑥gou mo zhu ci 。《zhuang zi ·ren jian shi 》:“chang yi yu wo lai 。”《meng zi ·li lou shang 》:“he gui hu lai !” (er )lài wei lao 。《shi jing ·xiao ya ·da dong 》:“dong ren zhi zi ,zhi lao bu lai 。”(zhi :zhu guan 。lao lào:wei lao )

    ge :

    (yi )①ge long ;bi ge zai yi qi 。《lao zi 》di liu shi si zhang :“ge bao zhi mu ,sheng yu hao mo 。”bai ju yi 《fu su zhou ,zhi chang zhou ,da gu she ren 》:“ya jian bu shu xian yan ge ,xi feng bei jiu zan mei kai 。”②hui ge ;ju ji 。《han fei zi ·wu du 》:“cong zhe ,ge zhong ruo yi gong yi jiang ye 。”su shi 《shui diao ge tou 》:“ren you bei huan li ge 。”③fu ge ;yu ……yi zhi 。《bei shi ·he ba yue chuan 》:“bu dou bing shu ,er an yu zhi ge 。”(zhi :bing shu 。)④he xie ;tou qi 。《gu jin xiao shui ·shen xiao xia xiang hui chu shi biao 》:“liang bian shui de qing tou yi ge ,zhi hen xiang jian zhi wan 。”⑤ying dang ;ying gai 。bai ju yi 《yu yuan jiu shu 》:“wen zhang ge wei shi er zhe ,ge shi ge wei shi er zuo 。”⑥gu dai shuang fang yi bing qi jiao feng ,yi lai yi wang wei yi ge 。《shi ji ·xiao xiang guo shi jia 》:“duo zhe bai yu zhan ,shao zhe shu shi ge 。”⑦he ;he zi 。《kai yuan tian bao wei shi 》juan xia :“you ge zhuo zhi zhu bi yu ge zhong 。”(er ) gě rong liang chan wei 。yi sheng de shi fen zhi yi 。《han shu ·lv li zhi shang 》:“shi ge wei sheng 。”《ming ji bei lve 》lu ming mo min yao :“chao qiu sheng ,mu qiu ge 。”

    da :

    (yi )①yu “xiao ”xiang dui 。liu bang 《da feng ge 》:“da feng qi xi yun fei yang 。”《zhan guo ce ·yan ce er 》:“yan zhao jiu xiang zhi ,yi bi da zhong ,chen kong jiang qin zhi wei yu fu ye 。”②te zhi cu ,xing rong tiao zhuang wu heng pou mian da 。《hou han shu ·guang wu di ji shang 》:“shi you chang ren ju mo ba ,chang yi zhang ,da shi wei 。”③kuo da ;guang da 。《xun zi ·cheng xiang 》:“bei ji zhi yi ,da ji yuan you ,gao ji tai 。”《chen shu ·zhou hong zheng chuan 》:“shu gai jiao jing zhi su ,yi da wu guo zhi feng 。”④cheng du shen ;sheng shi da 。chao cuo 《xiao fan ce 》:“xi gao di chu ding tian xia ,kun di shao ,zhu zi ruo ,da feng tong xing 。”⑤kua zhang ;kua da 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“xiao he yue :‘liu ji gu duo da yan ,shao cheng shi 。’”⑥zun gui de ;chong yao de 。《lun yu ·yan yuan 》:“chu men ru jing da bin 。”⑦zun chong ;tui chong 。《xun zi ·tian lun 》:“da tian er sai zhi ,shu re wu chu er zhi zhi ?”《han shu ·wang ji chuan 》:“《chun qiu 》suo yi da yi tong zhe ,liu ge tong feng ,jiu zhou gong guan ye 。”⑧jing ci 。《san guo zhi ·wu shu ·lv meng chuan 》pei song zhi zhu yin 《jiang biao chuan 》:“(lu )su fu meng bei yue :‘wu wei da di dan you wu lve er 。zhi yu jin zhe ,xue shi ying bo ,fei fu wu xia a meng 。’”⑨pai hang di yi ;bei fen jiao chang 。gu le fu 《gu er hang 》:“da xiong yan ban fan ,da sao yan shi ma 。”⑩jia zai “fu ”“mu ”zhi qian ,yong yi chen hu zu fu 、zu mu 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“han po ,liang jia tong san bai ren ,di si bu zang ,xi yi jia cai qiu ke ci qin wang ,wei han bao chou ,yi da fu 、fu wu shi xiang han gu 。”gui you guang 《xiang ji xuan zhi 》:“yi ri ,da mu guo yu yue :‘wu er jiu bu jian re ying ,he jing ri mo mo zai ci ,da lei nv lang ye ?’”(11)biao shi chao guo 。《zhan guo ce ·qin ce 》:“yi mo da da wang 。”(12)bu xiang xi ,bu zhun que 。《xin shu ·shu ning 》:“gu sheng zhi qi ,da yi wu bai wei ji 。”(wu bai :zhi wu bai nian 。)(13)fu ci 。hen ;ji 。《shi ji ·zhang cheng xiang lie chuan (fu shen tu jia )》:“(deng )tong xiao chen ,hu dian shang ,da bu jing ,dang zhan 。”[da fu ]gu dai guan zhi ming 。yan zhou shi ji ,guan fen qing 、da fu 、shi san ji 。qin han shi ji ,zhong yang yao zhi you yu shi da fu 、jian da fu 、guang lu da fu 、zhong da fu deng 。tang song cun yu shi da fu 、jian yi da fu deng 。qing dai chen gao ji wen zhi jie guan wei da fu ,bing fei shi zhi (wu guan ze chen jiang jun )。[da wang ]dui di wang de zun chen 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“yi da wang zhi xian ,shi min zhi zhong ,che ji zhi yong ,bing fa zhi jiao ,ke yi bing zhu hou ,tun tian xia ,chen di er zhi 。”(jiao :xi 。)[da fang ]zhuan jia nei hang 。wang shi zhen 《chi bei ou tan ·tan yi er ·gui xiu hua 》:“san bai nian zhong ,da fang ming bi ,ke yu jie gang zhe bu guo er san er yi 。”(jie gang :xiang kang heng 。) (er )dài tong “dai ”。yao ;da suan 。guan han qing 《bai yue ting 》di san she :“an pai xiang zhuo er qu ,wo da shao zhu ye xiang za 。”[da fu ]dui yi sheng de zun chen 。song dai yi guan she you da fu 、lang 、yi xiao deng 。jian hong mai 《rong zhai san bi 》juan shi liu 。(san )tài ①tong “tai ”。《zuo chuan ·xiang gong er shi si nian 》:“da shang you li de ,ji ci you li gong ,ji ci you li yan 。”(da shang :de hang zui gao zhe 。)hou yi ban xie zuo “tai ”。②tong “tai ”。an tai ;tai ping 。《xun zi ·fu guo 》:“gu ru shu cheng hang ,ze tian xia da er fu ,shi er gong 。”(shi :hang shi ,shi yong 。gong :cheng gong ,huo de hao jie guo 。)

    gui :

    ①yuan gui ;hua yuan xing huo jiao zheng yuan xing de yong ju 。《mo zi ·tian zhi shang 》:“pi re lun ren zhi you gui ,jiang ren zhi you ju 。”(lun ren :zhou dai guan ming ,zhang zhi zao che lun ji you guan bu jian 。)②yuan xing 。《tai xuan ·xuan tu 》:“tian dao cheng gui ,de dao cheng ju 。”(ju :fang xing 。)③zhun ze ,dian fan 。《wen xin diao long ·cai lve 》:“bi xun gui yi wen ya 。”④mou qiu ;mou hua 。《zuo chuan ·zhao gong er shi liu nian 》:“qin yu mo ya ,gui qiu mo du 。”tao qian 《tao hua yuan ji 》:“wen zhi ,xin ran gui wang 。”⑤quan jian ;gao jie 。《xun zi · cheng xiang 》:“bu ting gui jian zhong shi hai 。”(zhong shi hai :can hai zhong liang 。)《guo yu ·zhou yu shang 》:“jin chen jin gui ,qin qi bu cha 。”⑥tong “kui ”。kui ce 。《han fei zi ·zhi fen 》:“ran ze qu wei xuan zhi nai he ?ji wu ling zhi xiang gui ji qing zhe ye 。”