• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 精誠動白日,憤薄連蒼穹。

    “精誠動白日,憤薄連蒼穹。”詩句出處:《李雲南征蠻詩》;是唐朝詩人高適的作品。

    聖人赫斯怒,詔伐西南戎。肅穆廟堂上,深沉節制雄。
    遂令感激士,得建非常功。料死不料敵,顧恩寧顧終。
    鼓行天海外,轉戰蠻夷中。梯巘近高鳥,穿林經毒蟲。
    鬼門無歸客,北戶多南風。蜂蠆隔萬裡,雲雷隨九攻。
    長驅大浪破,急擊群山空。餉道忽已遠,懸軍垂欲窮。
    精誠動白日,憤薄連蒼穹。野食掘田鼠,晡餐兼僰僮。
    收兵列亭堠,拓地彌西東。臨事恥茍免,履危能飭躬。
    將星獨照耀,邊色何溟濛。瀘水夜可涉,交州今始通。
    歸來長安道,召見甘泉宮。廉藺若未死,孫吳知暗同。
    相逢論意氣,慷慨謝深衷。

    【註釋】:

    精:

    ①純凈的好米。《莊子·人間世》:“鼓策播精,可以食十人。”(策cè:小簸箕)。《論語·鄉黨》:“食不厭精,膾(kuài)不厭細。”(厭:嫌。膾:細切的肉、魚。)②純凈。《後漢書·鮮卑傳》:“精金良鐵,皆為賊有。”③精華;精粹。《呂氏春秋·察傳》:“夫樂,天地之精也,得失之節也。”葛洪《抱撲子·外篇·嘉遁》:“漱流霞之澄液,茹(rú)八石之精英。”(茹:吃。)又精銳。《後漢書·銚期傳》:“河北之地,界接邊塞,人習兵戰,號為精勇。”④專誠;專一。《淮南子·修務》:“官禦不厲,心意不精。”《管子·心術下》:“形不正者德不來,中不精者心不治。”⑤細致;細密。《後漢書·宦者傳》:“莫不精工堅密,為後世法。”(工:工巧。)⑥精通;嫻熟。韓愈《進學解》:“業精於勤荒於嬉,行成於思毀於隨。”《明史·蔣德璟傳》:“凡武弁(biàn)比試,必騎射精嫻,方準襲替。”(武弁:低級武職。)⑦精明;機靈。《漢書·儒林傳》:“其人精悍,處事分明。”⑧妖精;神怪。王嘉《拾遺記·前漢上》:“勿輕萬乘之尊,惑此精魅之物。”⑨明亮。《史記·天官書》:“天精而見景星。”《漢書·李尋傳》:“日月光精,時雨氣應。”⑩精氣;天地間的一種靈氣。《莊子·在宥》:“吾欲取天地之精,以佐五谷,以養民人。”(11)精神;精力。《戰國策·燕策三》:“今太子聞光壯盛之時,不知吾精已消亡矣。”《論衡·論死》:“火滅光消而燭在,人死精亡而形存。”(12)兩性賴以繁殖後代的物質。《周易·系辭下》:“男女構精,萬物化生。”(13)副詞。表示程度,相當於“甚”、“極”。《呂氏春秋·至忠》:“夫惡聞忠言,乃自伐之精者也。”[精神]1.精氣元神。《潛夫論·卜列》:“夫人之所以為人者,非以此八尺之身也,乃以其有精神也。”2. 實質;要旨。王安石《讀史》:“糟粕所傳非粹美,丹青難寫是精神。”(寫:描繪。)

    精誠:

    至誠,丹誠。《論衡·感虛》:“~~所加,金石為虧。”

    誠:

    ①真誠;真心;不虛偽。《禮記·樂記》:“著誠去偽,禮之經也。”《列子·湯問》:“帝感其誠。”②真實。《禮記·樂記》:“著誠去偽。”③副詞。實在;的確。《史記·季佈列傳》:“賢者誠重其死。”④連詞。如果。《史記·張耳陳馀列傳》:“誠聽臣之計,可不攻而降城。”王安石《上皇帝萬言書》:“誠賢能也,然後隨其德之大小,才之高下而官使之。”

    動:

    ①行動; 活動。《周易·系辭下》:“變動以利言,吉兇以情遷。”(利:利益。遷:變易。)《孫臏兵法·見威王》:“事備而後動。”②勞作;勞動。《孟子· 滕文公上》:“為民父母,使民盻盻(xì)然,將終歲勤動,不得以養其父母。”(盻盻:恨視。)③震動;移動。《孫子兵法· 軍爭》:“懸權而動。”李商隱《瑤池》詩:“黃竹歌聲動地哀。”④使用;動用。蘇軾《辨黃慶基彈劾札子》:“若一一似此羅織人言,則天下之人更不敢開口動筆矣。”⑤發動;開動。《漢書·魏相傳》:“今邊郡困乏……常恐不能自存,難以動兵。”劉肅《大唐新語·極諫》:“今所幸宮去京二百餘裡,鑾輿動軔,俄經旬日,非可朝行暮至也。”(幸:舊指皇帝親臨。動軔:啟動車輛。)⑥萌發;發生。《齊民要術·插刜》:“刜葉微動為上時,將欲開莩為下時。”(上時:最好的時間。開莩:葉子裂開。)⑦改變;變化。《後漢書·班固傳》:“君臣動色,左右相趨。”⑧感動;觸動。《史記·絳侯周勃世傢》:“天子為動,改容式車。”⑨懷念。杜甫《詠懷古跡五首》之一:“庾信生平最蕭瑟,暮年詩賦動鄉關。”⑩引動;牽動。柳宗元《答貢士沈起書》:“謹以所示佈露於聞人,羅列於坐隅,使識者動目,聞者傾耳。”(聞人:有名望的人。坐:“座”本字,座位。)(11)指動物。歸有光《二石說》:“至仁之澤,洋洋乎被動植矣。”(被:施加。)(12)副詞。表示動作行為發生次數很多,相當於“常常”“動不動”。《漢書·食貨志上》:“又動欲慕古,不度時宜。”

    白:

    ①白色。《荀子·榮辱》:“目辨白黑美惡。”(辨:辨別。)②純潔。《韓非子·說疑》:“竦(sǒng)心白意。”(竦:恭敬。)③皎潔;明亮。白居易《琵琶行》:“唯見江心秋月白。”④彰明;顯赫。《荀子·天論》:“禮義不加於國傢,則功名不白。”⑤表明;陳述。《呂氏春秋·士節》:“吾將以死白之。”⑥稟告;報告。柳宗元《段太尉逸事狀》:“太尉自州以狀白府。”⑦徒然;平白地。李白《越女詞》五首之四:“相看月未墮,白地斷肝腸。”

    白日:

    ①光明的太陽。王之渙《登鸛鵲樓》:“~~依山盡,黃河入海流。”②白天。《三國志·魏·龐淯傳》:“淯母娥自傷父仇不報,乃幃車袖劍,~~刺壽(李壽)於都亭前。”③時光。《潛夫論·浮侈》:“無有益於世,而坐食嘉谷,消費~~,毀敗成功。”

    憤:

    ①鬱結於心;煩悶。司馬遷《報任安書》:“是仆終已不得舒憤懣以曉左右。”②忿怒;憤慨。《漢書·汲黯傳》:“黯憤發,罵曰:‘天下謂刀筆吏不可為公卿,果然。’”

    薄:

    ①草木叢生之地。《楚辭·九章·涉江》:“露申辛夷,死林薄兮。”②迫近。李密《陳情表》:“日薄西山,氣息奄奄。”③厚度小。與“厚”相對。《詩經·小雅·小旻》:“戰戰兢兢,如臨深淵,如履薄冰。”④微;少。《荀子·非相》:“知行淺薄。”⑤淡。與“濃”相對。《莊子·胠篋》:“魯酒薄而邯鄲圍。”⑥土地貧瘠。《三國志·魏書·諸葛亮傳》:“薄田十五頃。”⑦減輕。晁錯《論貴粟疏》:“薄賦斂,廣畜積。”⑧輕視。杜甫《戲為六絕·五》:“不薄今人愛古人。”⑨助詞。用於句首。《詩經·周南·葛覃》:“薄污我私,薄浣我衣。”⑩通“箔”。1.簾子。《禮記·曲禮上》:“帷薄之外不趨。”2.養蠶的篩子或席子。《史記·周勃世傢》:“勃以織薄曲為生。”(曲:與“薄”義同。)

    連:

    ①聯合;集合。《孟子·離婁上》:“故善戰者服上刑,連諸侯者次之。”《史記· 田單列傳》:“樂毅畏誅而不敢歸,以伐齊為名,實欲連兵南面而王(wàng)齊。”(王:稱王。)②連接。陳子龍《寓山賦》:“是山也,峻削孤竦,無所連附。”《後漢書·張衡傳》:“連辟公府,不就。”③連續。何景明《歲晏行》:“長官叫號吏馳突,府帖連催築河卒。”(府帖:府的文書。)④牽連;連累。《史記·商君列傳》:“令民為什伍,而相收司連坐。”⑤同時得到。《列子·湯問》:“一釣而連六鰲。”⑥連同;連帶。葛洪《神仙傳》:“凡傳三人,連子四矣。”⑦姻親關系。《史記·南越列傳》:“(呂嘉)及蒼梧秦王有連。”⑧古代行政區劃名。十國為連。柳宗元《封建論》:“有諸侯而後有方伯連帥。”(方伯:一方諸侯之長。)《禮記·王制》:“十國以為連”。⑨未煉的鉛。後作“鏈”。《史記·貨殖列傳》:“長沙出連錫。”

    蒼:

    ①深藍色。李白《廬山謠寄盧侍禦虛舟》詩:“謝公行處蒼苔沒。”(謝公:謝靈運。)②灰白色。杜甫《洗兵行》:“張公一生江海客,身長九尺須眉蒼。”③指天。袁康《越絕書·越絕清糴內傳》:“昔者上蒼以越賜吳,吳不受也。”[蒼蒼]1.深藍色。《莊子·逍遙遊》:“天之蒼蒼,其正色邪?”2. 灰白色。白居易《賣炭翁》:“滿面塵灰煙火色,兩鬢蒼蒼十指黑。”3. 茂盛貌。《詩經·秦風·蒹葭》:“蒹葭(jiān jiā)蒼蒼,白露為霜。”(蒹葭:蘆葦。)

    蒼穹:

    指蒼天。杜甫《冬狩行》:“殺聲落日回~~,幕前生致九青兕。”

    穹:

    ①大。韓愈《南海神廟碑》:“穹龜長魚。”②高。王延壽《魯靈光殿賦》:“彤彤靈宮,巋(kuī)㠑(zuī)穹崇。”(巋、㠑:皆高大之貌。)③深。班固《西都賦》:“其陽則崇山隱天,幽林穹谷。”④天空;天。謝惠連《七月七日夜詠牛女》:“瞬目曬曾穹。”⑤中間隆起四邊下垂的樣子。王翰《春女行》:“紫臺穹跨連綠波。”⑥窮盡。《詩經·豳風·七月》:“穹窒熏鼠。”⑦窮困。《逸周書·糴臣》:“舍用振穹。”


  • 精诚动白日,愤薄连苍穹。

    “精诚动白日,愤薄连苍穹。”诗句出处:《李云南征蛮诗》;是唐朝诗人高适的作品。

    圣人赫斯怒,诏伐西南戎。肃穆庙堂上,深沉节制雄。
    遂令感激士,得建非常功。料死不料敌,顾恩宁顾终。
    鼓行天海外,转战蛮夷中。梯巘近高鸟,穿林经毒虫。
    鬼门无归客,北户多南风。蜂虿隔万里,云雷随九攻。
    长驱大浪破,急击群山空。饷道忽已远,悬军垂欲穷。
    精诚动白日,愤薄连苍穹。野食掘田鼠,晡餐兼僰僮。
    收兵列亭堠,拓地弥西东。临事耻苟免,履危能饬躬。
    将星独照耀,边色何溟濛。泸水夜可涉,交州今始通。
    归来长安道,召见甘泉宫。廉蔺若未死,孙吴知暗同。
    相逢论意气,慷慨谢深衷。

    【注释】:

    精:

    ①纯净的好米。《庄子·人间世》:“鼓策播精,可以食十人。”(策cè:小簸箕)。《论语·乡党》:“食不厌精,脍(kuài)不厌细。”(厌:嫌。脍:细切的肉、鱼。)②纯净。《后汉书·鲜卑传》:“精金良铁,皆为贼有。”③精华;精粹。《吕氏春秋·察传》:“夫乐,天地之精也,得失之节也。”葛洪《抱扑子·外篇·嘉遁》:“漱流霞之澄液,茹(rú)八石之精英。”(茹:吃。)又精锐。《后汉书·铫期传》:“河北之地,界接边塞,人习兵战,号为精勇。”④专诚;专一。《淮南子·修务》:“官御不厉,心意不精。”《管子·心术下》:“形不正者德不来,中不精者心不治。”⑤细致;细密。《后汉书·宦者传》:“莫不精工坚密,为后世法。”(工:工巧。)⑥精通;娴熟。韩愈《进学解》:“业精于勤荒于嬉,行成于思毁于随。”《明史·蒋德璟传》:“凡武弁(biàn)比试,必骑射精娴,方准袭替。”(武弁:低级武职。)⑦精明;机灵。《汉书·儒林传》:“其人精悍,处事分明。”⑧妖精;神怪。王嘉《拾遗记·前汉上》:“勿轻万乘之尊,惑此精魅之物。”⑨明亮。《史记·天官书》:“天精而见景星。”《汉书·李寻传》:“日月光精,时雨气应。”⑩精气;天地间的一种灵气。《庄子·在宥》:“吾欲取天地之精,以佐五谷,以养民人。”(11)精神;精力。《战国策·燕策三》:“今太子闻光壮盛之时,不知吾精已消亡矣。”《论衡·论死》:“火灭光消而烛在,人死精亡而形存。”(12)两性赖以繁殖后代的物质。《周易·系辞下》:“男女构精,万物化生。”(13)副词。表示程度,相当于“甚”、“极”。《吕氏春秋·至忠》:“夫恶闻忠言,乃自伐之精者也。”[精神]1.精气元神。《潜夫论·卜列》:“夫人之所以为人者,非以此八尺之身也,乃以其有精神也。”2. 实质;要旨。王安石《读史》:“糟粕所传非粹美,丹青难写是精神。”(写:描绘。)

    精诚:

    至诚,丹诚。《论衡·感虚》:“~~所加,金石为亏。”

    诚:

    ①真诚;真心;不虚伪。《礼记·乐记》:“著诚去伪,礼之经也。”《列子·汤问》:“帝感其诚。”②真实。《礼记·乐记》:“著诚去伪。”③副词。实在;的确。《史记·季布列传》:“贤者诚重其死。”④连词。如果。《史记·张耳陈馀列传》:“诚听臣之计,可不攻而降城。”王安石《上皇帝万言书》:“诚贤能也,然后随其德之大小,才之高下而官使之。”

    动:

    ①行动; 活动。《周易·系辞下》:“变动以利言,吉凶以情迁。”(利:利益。迁:变易。)《孙膑兵法·见威王》:“事备而后动。”②劳作;劳动。《孟子· 滕文公上》:“为民父母,使民盻盻(xì)然,将终岁勤动,不得以养其父母。”(盻盻:恨视。)③震动;移动。《孙子兵法· 军争》:“悬权而动。”李商隐《瑶池》诗:“黄竹歌声动地哀。”④使用;动用。苏轼《辨黄庆基弹劾札子》:“若一一似此罗织人言,则天下之人更不敢开口动笔矣。”⑤发动;开动。《汉书·魏相传》:“今边郡困乏……常恐不能自存,难以动兵。”刘肃《大唐新语·极谏》:“今所幸宫去京二百余里,銮舆动轫,俄经旬日,非可朝行暮至也。”(幸:旧指皇帝亲临。动轫:启动车辆。)⑥萌发;发生。《齐民要术·插刜》:“刜叶微动为上时,将欲开莩为下时。”(上时:最好的时间。开莩:叶子裂开。)⑦改变;变化。《后汉书·班固传》:“君臣动色,左右相趋。”⑧感动;触动。《史记·绛侯周勃世家》:“天子为动,改容式车。”⑨怀念。杜甫《咏怀古迹五首》之一:“庾信生平最萧瑟,暮年诗赋动乡关。”⑩引动;牵动。柳宗元《答贡士沈起书》:“谨以所示布露于闻人,罗列于坐隅,使识者动目,闻者倾耳。”(闻人:有名望的人。坐:“座”本字,座位。)(11)指动物。归有光《二石说》:“至仁之泽,洋洋乎被动植矣。”(被:施加。)(12)副词。表示动作行为发生次数很多,相当于“常常”“动不动”。《汉书·食货志上》:“又动欲慕古,不度时宜。”

    白:

    ①白色。《荀子·荣辱》:“目辨白黑美恶。”(辨:辨别。)②纯洁。《韩非子·说疑》:“竦(sǒng)心白意。”(竦:恭敬。)③皎洁;明亮。白居易《琵琶行》:“唯见江心秋月白。”④彰明;显赫。《荀子·天论》:“礼义不加于国家,则功名不白。”⑤表明;陈述。《吕氏春秋·士节》:“吾将以死白之。”⑥禀告;报告。柳宗元《段太尉逸事状》:“太尉自州以状白府。”⑦徒然;平白地。李白《越女词》五首之四:“相看月未堕,白地断肝肠。”

    白日:

    ①光明的太阳。王之涣《登鹳鹊楼》:“~~依山尽,黄河入海流。”②白天。《三国志·魏·庞淯传》:“淯母娥自伤父仇不报,乃帏车袖剑,~~刺寿(李寿)于都亭前。”③时光。《潜夫论·浮侈》:“无有益于世,而坐食嘉谷,消费~~,毁败成功。”

    愤:

    ①郁结于心;烦闷。司马迁《报任安书》:“是仆终已不得舒愤懑以晓左右。”②忿怒;愤慨。《汉书·汲黯传》:“黯愤发,骂曰:‘天下谓刀笔吏不可为公卿,果然。’”

    薄:

    ①草木丛生之地。《楚辞·九章·涉江》:“露申辛夷,死林薄兮。”②迫近。李密《陈情表》:“日薄西山,气息奄奄。”③厚度小。与“厚”相对。《诗经·小雅·小旻》:“战战兢兢,如临深渊,如履薄冰。”④微;少。《荀子·非相》:“知行浅薄。”⑤淡。与“浓”相对。《庄子·胠箧》:“鲁酒薄而邯郸围。”⑥土地贫瘠。《三国志·魏书·诸葛亮传》:“薄田十五顷。”⑦减轻。晁错《论贵粟疏》:“薄赋敛,广畜积。”⑧轻视。杜甫《戏为六绝·五》:“不薄今人爱古人。”⑨助词。用于句首。《诗经·周南·葛覃》:“薄污我私,薄浣我衣。”⑩通“箔”。1.帘子。《礼记·曲礼上》:“帷薄之外不趋。”2.养蚕的筛子或席子。《史记·周勃世家》:“勃以织薄曲为生。”(曲:与“薄”义同。)

    连:

    ①联合;集合。《孟子·离娄上》:“故善战者服上刑,连诸侯者次之。”《史记· 田单列传》:“乐毅畏诛而不敢归,以伐齐为名,实欲连兵南面而王(wàng)齐。”(王:称王。)②连接。陈子龙《寓山赋》:“是山也,峻削孤竦,无所连附。”《后汉书·张衡传》:“连辟公府,不就。”③连续。何景明《岁晏行》:“长官叫号吏驰突,府帖连催筑河卒。”(府帖:府的文书。)④牵连;连累。《史记·商君列传》:“令民为什伍,而相收司连坐。”⑤同时得到。《列子·汤问》:“一钓而连六鳌。”⑥连同;连带。葛洪《神仙传》:“凡传三人,连子四矣。”⑦姻亲关系。《史记·南越列传》:“(吕嘉)及苍梧秦王有连。”⑧古代行政区划名。十国为连。柳宗元《封建论》:“有诸侯而后有方伯连帅。”(方伯:一方诸侯之长。)《礼记·王制》:“十国以为连”。⑨未炼的铅。后作“链”。《史记·货殖列传》:“长沙出连锡。”

    苍:

    ①深蓝色。李白《庐山谣寄卢侍御虚舟》诗:“谢公行处苍苔没。”(谢公:谢灵运。)②灰白色。杜甫《洗兵行》:“张公一生江海客,身长九尺须眉苍。”③指天。袁康《越绝书·越绝清籴内传》:“昔者上苍以越赐吴,吴不受也。”[苍苍]1.深蓝色。《庄子·逍遥游》:“天之苍苍,其正色邪?”2. 灰白色。白居易《卖炭翁》:“满面尘灰烟火色,两鬓苍苍十指黑。”3. 茂盛貌。《诗经·秦风·蒹葭》:“蒹葭(jiān jiā)苍苍,白露为霜。”(蒹葭:芦苇。)

    苍穹:

    指苍天。杜甫《冬狩行》:“杀声落日回~~,幕前生致九青兕。”

    穹:

    ①大。韩愈《南海神庙碑》:“穹龟长鱼。”②高。王延寿《鲁灵光殿赋》:“彤彤灵宫,岿(kuī)㠑(zuī)穹崇。”(岿、㠑:皆高大之貌。)③深。班固《西都赋》:“其阳则崇山隐天,幽林穹谷。”④天空;天。谢惠连《七月七日夜咏牛女》:“瞬目曬曾穹。”⑤中间隆起四边下垂的样子。王翰《春女行》:“紫台穹跨连绿波。”⑥穷尽。《诗经·豳风·七月》:“穹窒熏鼠。”⑦穷困。《逸周书·籴臣》:“舍用振穹。”


  • jing cheng dong bai ri ,fen bao lian cang qiong 。

    “jing cheng dong bai ri ,fen bao lian cang qiong 。”shi gou chu chu :《li yun na zheng man shi 》;shi tang chao shi ren gao kuo de zuo pin 。

    sheng ren he si nu ,zhao fa xi na rong 。su mu miao tang shang ,shen chen jie zhi xiong 。
    sui ling gan ji shi ,de jian fei chang gong 。liao si bu liao di ,gu en ning gu zhong 。
    gu hang tian hai wai ,zhuai zhan man yi zhong 。ti yan jin gao diao ,chuan lin jing du chong 。
    gui men mo gui ke ,bei hu duo na feng 。feng chai ge mo li ,yun lei sui jiu gong 。
    chang qu da lang po ,ji ji qun shan kong 。xiang dao hu yi yuan ,xuan jun chui yu qiong 。
    jing cheng dong bai ri ,fen bao lian cang qiong 。ye shi jue tian shu ,bu can jian bo tong 。
    shou bing lie ting hou ,ta de mi xi dong 。lin shi chi gou mian ,lv wei neng chi gong 。
    jiang xing du zhao yao ,bian se he ming 濛。lu shui ye ke she ,jiao zhou jin shi tong 。
    gui lai chang an dao ,shao jian gan quan gong 。lian lin re wei si ,sun wu zhi an tong 。
    xiang feng lun yi qi ,kang kai xie shen zhong 。

    【zhu shi 】:

    jing :

    ①chun jing de hao mi 。《zhuang zi ·ren jian shi 》:“gu ce bo jing ,ke yi shi shi ren 。”(ce cè:xiao bo ji )。《lun yu ·xiang dang 》:“shi bu ya jing ,kuai (kuài)bu ya xi 。”(ya :xian 。kuai :xi qie de rou 、yu 。)②chun jing 。《hou han shu ·xian bei chuan 》:“jing jin liang tie ,jie wei zei you 。”③jing hua ;jing cui 。《lv shi chun qiu ·cha chuan 》:“fu le ,tian de zhi jing ye ,de shi zhi jie ye 。”ge hong 《bao pu zi ·wai pian ·jia dun 》:“shu liu xia zhi cheng ye ,ru (rú)ba dan zhi jing ying 。”(ru :chi 。)you jing rui 。《hou han shu ·diao ji chuan 》:“he bei zhi de ,jie jie bian sai ,ren xi bing zhan ,hao wei jing yong 。”④zhuan cheng ;zhuan yi 。《huai na zi ·xiu wu 》:“guan yu bu li ,xin yi bu jing 。”《guan zi ·xin shu xia 》:“xing bu zheng zhe de bu lai ,zhong bu jing zhe xin bu zhi 。”⑤xi zhi ;xi mi 。《hou han shu ·huan zhe chuan 》:“mo bu jing gong jian mi ,wei hou shi fa 。”(gong :gong qiao 。)⑥jing tong ;xian shou 。han yu 《jin xue jie 》:“ye jing yu qin huang yu xi ,hang cheng yu sai hui yu sui 。”《ming shi ·jiang de jing chuan 》:“fan wu bian (biàn)bi shi ,bi ji she jing xian ,fang zhun xi ti 。”(wu bian :di ji wu zhi 。)⑦jing ming ;ji ling 。《han shu ·ru lin chuan 》:“ji ren jing han ,chu shi fen ming 。”⑧yao jing ;shen guai 。wang jia 《she wei ji ·qian han shang 》:“wu qing mo cheng zhi zun ,huo ci jing mei zhi wu 。”⑨ming liang 。《shi ji ·tian guan shu 》:“tian jing er jian jing xing 。”《han shu ·li xun chuan 》:“ri yue guang jing ,shi yu qi ying 。”⑩jing qi ;tian de jian de yi chong ling qi 。《zhuang zi ·zai you 》:“wu yu qu tian de zhi jing ,yi zuo wu gu ,yi yang min ren 。”(11)jing shen ;jing li 。《zhan guo ce ·yan ce san 》:“jin tai zi wen guang zhuang cheng zhi shi ,bu zhi wu jing yi xiao wang yi 。”《lun heng ·lun si 》:“huo mie guang xiao er zhu zai ,ren si jing wang er xing cun 。”(12)liang xing lai yi fan shi hou dai de wu zhi 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“nan nv gou jing ,mo wu hua sheng 。”(13)fu ci 。biao shi cheng du ,xiang dang yu “shen ”、“ji ”。《lv shi chun qiu ·zhi zhong 》:“fu e wen zhong yan ,nai zi fa zhi jing zhe ye 。”[jing shen ]1.jing qi yuan shen 。《qian fu lun ·bo lie 》:“fu ren zhi suo yi wei ren zhe ,fei yi ci ba che zhi shen ye ,nai yi ji you jing shen ye 。”2. shi zhi ;yao zhi 。wang an dan 《dou shi 》:“zao po suo chuan fei cui mei ,dan qing nan xie shi jing shen 。”(xie :miao hui 。)

    jing cheng :

    zhi cheng ,dan cheng 。《lun heng ·gan xu 》:“~~suo jia ,jin dan wei kui 。”

    cheng :

    ①zhen cheng ;zhen xin ;bu xu wei 。《li ji ·le ji 》:“zhe cheng qu wei ,li zhi jing ye 。”《lie zi ·shang wen 》:“di gan ji cheng 。”②zhen shi 。《li ji ·le ji 》:“zhe cheng qu wei 。”③fu ci 。shi zai ;de que 。《shi ji ·ji bu lie chuan 》:“xian zhe cheng chong ji si 。”④lian ci 。ru guo 。《shi ji ·zhang er chen yu lie chuan 》:“cheng ting chen zhi ji ,ke bu gong er jiang cheng 。”wang an dan 《shang huang di mo yan shu 》:“cheng xian neng ye ,ran hou sui ji de zhi da xiao ,cai zhi gao xia er guan shi zhi 。”

    dong :

    ①hang dong ; huo dong 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“bian dong yi li yan ,ji xiong yi qing qian 。”(li :li yi 。qian :bian yi 。)《sun bin bing fa ·jian wei wang 》:“shi bei er hou dong 。”②lao zuo ;lao dong 。《meng zi · teng wen gong shang 》:“wei min fu mu ,shi min xi xi (xì)ran ,jiang zhong sui qin dong ,bu de yi yang ji fu mu 。”(xi xi :hen shi 。)③zhen dong ;yi dong 。《sun zi bing fa · jun zheng 》:“xuan quan er dong 。”li shang yin 《yao chi 》shi :“huang zhu ge sheng dong de ai 。”④shi yong ;dong yong 。su shi 《bian huang qing ji dan he zha zi 》:“re yi yi shi ci luo zhi ren yan ,ze tian xia zhi ren geng bu gan kai kou dong bi yi 。”⑤fa dong ;kai dong 。《han shu ·wei xiang chuan 》:“jin bian jun kun fa ……chang kong bu neng zi cun ,nan yi dong bing 。”liu su 《da tang xin yu ·ji jian 》:“jin suo xing gong qu jing er bai yu li ,luan yu dong ren ,e jing xun ri ,fei ke chao hang mu zhi ye 。”(xing :jiu zhi huang di qin lin 。dong ren :qi dong che liang 。)⑥meng fa ;fa sheng 。《ji min yao shu ·cha fu 》:“fu xie wei dong wei shang shi ,jiang yu kai fu wei xia shi 。”(shang shi :zui hao de shi jian 。kai fu :xie zi lie kai 。)⑦gai bian ;bian hua 。《hou han shu ·ban gu chuan 》:“jun chen dong se ,zuo you xiang qu 。”⑧gan dong ;chu dong 。《shi ji ·jiang hou zhou bo shi jia 》:“tian zi wei dong ,gai rong shi che 。”⑨huai nian 。du fu 《yong huai gu ji wu shou 》zhi yi :“yu xin sheng ping zui xiao se ,mu nian shi fu dong xiang guan 。”⑩yin dong ;qian dong 。liu zong yuan 《da gong shi shen qi shu 》:“jin yi suo shi bu lou yu wen ren ,luo lie yu zuo yu ,shi shi zhe dong mu ,wen zhe qing er 。”(wen ren :you ming wang de ren 。zuo :“zuo ”ben zi ,zuo wei 。)(11)zhi dong wu 。gui you guang 《er dan shui 》:“zhi ren zhi ze ,xiang xiang hu bei dong zhi yi 。”(bei :shi jia 。)(12)fu ci 。biao shi dong zuo hang wei fa sheng ci shu hen duo ,xiang dang yu “chang chang ”“dong bu dong ”。《han shu ·shi huo zhi shang 》:“you dong yu mu gu ,bu du shi yi 。”

    bai :

    ①bai se 。《xun zi ·rong ru 》:“mu bian bai hei mei e 。”(bian :bian bie 。)②chun jie 。《han fei zi ·shui yi 》:“song (sǒng)xin bai yi 。”(song :gong jing 。)③jiao jie ;ming liang 。bai ju yi 《pi pa hang 》:“wei jian jiang xin qiu yue bai 。”④zhang ming ;xian he 。《xun zi ·tian lun 》:“li yi bu jia yu guo jia ,ze gong ming bu bai 。”⑤biao ming ;chen shu 。《lv shi chun qiu ·shi jie 》:“wu jiang yi si bai zhi 。”⑥bing gao ;bao gao 。liu zong yuan 《duan tai wei yi shi zhuang 》:“tai wei zi zhou yi zhuang bai fu 。”⑦tu ran ;ping bai de 。li bai 《yue nv ci 》wu shou zhi si :“xiang kan yue wei duo ,bai de duan gan chang 。”

    bai ri :

    ①guang ming de tai yang 。wang zhi huan 《deng guan que lou 》:“~~yi shan jin ,huang he ru hai liu 。”②bai tian 。《san guo zhi ·wei ·pang yu chuan 》:“yu mu e zi shang fu chou bu bao ,nai wei che xiu jian ,~~ci shou (li shou )yu dou ting qian 。”③shi guang 。《qian fu lun ·fu chi 》:“mo you yi yu shi ,er zuo shi jia gu ,xiao fei ~~,hui bai cheng gong 。”

    fen :

    ①yu jie yu xin ;fan men 。si ma qian 《bao ren an shu 》:“shi pu zhong yi bu de shu fen men yi xiao zuo you 。”②fen nu ;fen kai 。《han shu ·ji an chuan 》:“an fen fa ,ma yue :‘tian xia wei dao bi li bu ke wei gong qing ,guo ran 。’”

    bao :

    ①cao mu cong sheng zhi de 。《chu ci ·jiu zhang ·she jiang 》:“lou shen xin yi ,si lin bao xi 。”②pai jin 。li mi 《chen qing biao 》:“ri bao xi shan ,qi xi yan yan 。”③hou du xiao 。yu “hou ”xiang dui 。《shi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing 。”④wei ;shao 。《xun zi ·fei xiang 》:“zhi hang jian bao 。”⑤dan 。yu “nong ”xiang dui 。《zhuang zi ·qu qie 》:“lu jiu bao er han dan wei 。”⑥tu de pin ji 。《san guo zhi ·wei shu ·zhu ge liang chuan 》:“bao tian shi wu qing 。”⑦jian qing 。chao cuo 《lun gui su shu 》:“bao fu lian ,an chu ji 。”⑧qing shi 。du fu 《hu wei liu jue ·wu 》:“bu bao jin ren ai gu ren 。”⑨zhu ci 。yong yu gou shou 。《shi jing ·zhou na ·ge qin 》:“bao wu wo si ,bao huan wo yi 。”⑩tong “bo ”。1.lian zi 。《li ji ·qu li shang 》:“wei bao zhi wai bu qu 。”2.yang can de shai zi huo xi zi 。《shi ji ·zhou bo shi jia 》:“bo yi zhi bao qu wei sheng 。”(qu :yu “bao ”yi tong 。)

    lian :

    ①lian ge ;ji ge 。《meng zi ·li lou shang 》:“gu shan zhan zhe fu shang xing ,lian zhu hou zhe ci zhi 。”《shi ji · tian chan lie chuan 》:“le yi wei zhu er bu gan gui ,yi fa ji wei ming ,shi yu lian bing na mian er wang (wàng)ji 。”(wang :chen wang 。)②lian jie 。chen zi long 《yu shan fu 》:“shi shan ye ,jun xiao gu song ,mo suo lian fu 。”《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“lian bi gong fu ,bu jiu 。”③lian xu 。he jing ming 《sui yan hang 》:“chang guan jiao hao li chi tu ,fu tie lian cui zhu he cu 。”(fu tie :fu de wen shu 。)④qian lian ;lian lei 。《shi ji ·shang jun lie chuan 》:“ling min wei shen wu ,er xiang shou si lian zuo 。”⑤tong shi de dao 。《lie zi ·shang wen 》:“yi diao er lian liu ao 。”⑥lian tong ;lian dai 。ge hong 《shen xian chuan 》:“fan chuan san ren ,lian zi si yi 。”⑦yin qin guan ji 。《shi ji ·na yue lie chuan 》:“(lv jia )ji cang wu qin wang you lian 。”⑧gu dai hang zheng ou hua ming 。shi guo wei lian 。liu zong yuan 《feng jian lun 》:“you zhu hou er hou you fang bai lian shuai 。”(fang bai :yi fang zhu hou zhi chang 。)《li ji ·wang zhi 》:“shi guo yi wei lian ”。⑨wei lian de qian 。hou zuo “lian ”。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“chang sha chu lian xi 。”

    cang :

    ①shen lan se 。li bai 《lu shan yao ji lu shi yu xu zhou 》shi :“xie gong hang chu cang tai mei 。”(xie gong :xie ling yun 。)②hui bai se 。du fu 《xi bing hang 》:“zhang gong yi sheng jiang hai ke ,shen chang jiu che xu mei cang 。”③zhi tian 。yuan kang 《yue jue shu ·yue jue qing di nei chuan 》:“xi zhe shang cang yi yue ci wu ,wu bu shou ye 。”[cang cang ]1.shen lan se 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“tian zhi cang cang ,ji zheng se xie ?”2. hui bai se 。bai ju yi 《mai tan weng 》:“man mian chen hui yan huo se ,liang bin cang cang shi zhi hei 。”3. mao cheng mao 。《shi jing ·qin feng ·jian jia 》:“jian jia (jiān jiā)cang cang ,bai lou wei shuang 。”(jian jia :lu wei 。)

    cang qiong :

    zhi cang tian 。du fu 《dong shou hang 》:“sha sheng la ri hui ~~,mu qian sheng zhi jiu qing si 。”

    qiong :

    ①da 。han yu 《na hai shen miao bei 》:“qiong gui chang yu 。”②gao 。wang yan shou 《lu ling guang dian fu 》:“tong tong ling gong ,kui (kuī)㠑(zuī)qiong chong 。”(kui 、㠑:jie gao da zhi mao 。)③shen 。ban gu 《xi dou fu 》:“ji yang ze chong shan yin tian ,you lin qiong gu 。”④tian kong ;tian 。xie hui lian 《qi yue qi ri ye yong niu nv 》:“shun mu 曬ceng qiong 。”⑤zhong jian long qi si bian xia chui de yang zi 。wang han 《chun nv hang 》:“zi tai qiong kua lian lu bo 。”⑥qiong jin 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“qiong zhi xun shu 。”⑦qiong kun 。《yi zhou shu ·di chen 》:“she yong zhen qiong 。”