• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 相如逸才親滌器,子雲識字終投閣。

    “相如逸才親滌器,子雲識字終投閣。”詩句出處:《醉時歌》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    諸公袞袞登臺省,廣文先生官獨冷。甲第紛紛厭粱肉,
    廣文先生飯不足。先生有道出羲皇,先生有才過屈宋。
    德尊一代常轗軻,名垂萬古知何用。杜陵野客人更嗤,
    被褐短窄鬢如絲。日糴太倉五升米,時赴鄭老同襟期。
    得錢即相覓,沽酒不復疑。忘形到爾汝,痛飲真吾師。
    清夜沈沈動春酌,燈前細雨簷花落。但覺高歌有鬼神,
    焉知餓死填溝壑。相如逸才親滌器,子雲識字終投閣。
    先生早賦歸去來,石田茅屋荒蒼苔。儒術於我何有哉,
    孔丘盜蹠俱塵埃。不須聞此意慘愴,生前相遇且銜杯。

    【註釋】:

    相:

    (一)①互相;相互。《左傳·隱公元年》:“不及黃泉,無相見也。”②遞相;一方對另一方有所動作。《呂氏春秋·疑似》:“為高葆禱於璐,置鼓其上,遠近相聞。”③質地;實質。劉峻《辯命論》:“昔之玉質金相,英髦秀達,皆擯斥於當年,韞(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊傑。韞:藏。)[相對]相向。元稹《與李十二夜飲》:“寒夜燈前賴酒壺,與君相對興(xìng)猶孤。”(二)xiàng ①察看;仔細看。《詩經·大雅·公劉》:“相其陰陽,觀其流泉。”②占視。迷信者看外形而斷定人與事的吉兇禍福。《荀子·非相》:“相人之形狀顏色,而知其吉兇妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相雖善而心術惡。”④輔佐;扶助。《論語·季氏》:“今由與求也,相夫子。”⑤官名。1. 輔佐君主掌管國事的最高官吏。《史記·魏世傢》:“傢貧則思良妻,國亂則思賢相。”2.漢代另指諸侯國的實際執政者,地位相當於郡太守。《後漢書·張衡傳》:“永和初,出為河間相。”又使為相。《續資治通鑒長編·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彥博、富弼,意甚自得。”⑥司儀贊禮者。《淮南子·主術》:“口能言而行人稱辭,足能行而相者先導。”(行人:古時的外交官。)⑦選擇。王實甫《西廂記》第五本第四折:“自古相女配夫,新狀元花生滿路。”

    如:

    ①順從;依照。《左傳·僖公十五年》:“唯所如之,無不如志。”李朝威《柳毅傳》:“毅如其言,遂至其宮。”②往;到……去。《漢書·燕王傳》:“田生如長安,不見(劉)澤。”③似;像;如同。《詩經·小雅·小旻》:“戰戰兢兢,如臨深淵,如履薄冰。”④及;趕得上。《論語·公冶長》:“弗如也! 吾與女弗如也!”⑤奈。“如……何”,相當於“奈……何”,把……怎麼樣。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,獨如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·湯問》:“其如土石何?”⑥介詞。相當於“於”。引進比較對象。《呂氏春秋·愛士》:“人之困窮,甚如饑渴。”⑦連詞。1. 相當於“如果”,表示假設。《詩經·秦風·黃鳥》:“如可贖兮,人百其身。”2. 相當於“和”。表示並列。《儀禮·鄉飲酒禮》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相當於“而”。表示轉折。至於;卻。《論語·先進》:“如其禮樂,以俟君子。”4.相當於“或者”。表示選擇。《論語·先進》:“安見方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指縱橫六七十裡。邦:諸侯封國。)⑧助詞。形容詞後綴,相當於“然”,表示“……的樣子”。《論語·鄉黨》:“孔子於鄉黨,恂恂如也,似不能言者。”[不如]也作“弗如”。比不上。岑參《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)

    逸:

    ①逃跑;奔跑。《左傳·桓公八年》:“隨侯逸。”《國語·晉語五》:“馬逸不能止,三軍從之。”②散失;亡失。柳宗元《武功縣丞廳壁記》:“壁壞文逸。”③隱逸。《論語·堯曰》:“舉逸民。”《後漢書·趙岐傳》:“漢有逸人,姓趙名嘉,有志無時,命也奈何!”④釋放。《左傳·成公十六年》:“晉人患之……明日復戰,乃逸楚囚。”(楚囚:指楚軍戰俘。)⑤通“軼”。超越;超絕。王勃《滕王閣序》:“遙襟俯暢,逸興遄(chuáng)飛。”(襟:胸懷。遄:疾速。)又過量,過分。《國語·周語上》:“國之不臧,則維餘一人是有逸罰。”⑥安閑;安逸。《漢書·趙充國傳》:“以逸擊勞,取勝之道也。”張居正《學農園記》:“夫天子之尊,猶以不知穡事為恥,況其下者,何敢自逸?”⑦放縱;放蕩。《戰國策 ·楚策四》:“專淫逸侈靡,不顧國政。”

    逸才:

    過人的才能。杜甫《醉時歌》:“相如~~親滌器,子雲識字終投閣。”

    才:

    ①副詞。表示此前不久。晁錯《言守邊備塞疏》:“救之,少發則不足,多發,遠縣才至,則胡又已去。”(胡:指匈奴。)②僅僅;隻。陶潛《桃花源記》:“初極狹,才通人。”③表示在某種條件下結果怎樣。《老殘遊記》第十二回:“問瞭鄉人,才尋著瞭關帝廟。”

    親:

    ①愛;親愛;親密。《韓非子·愛臣》:“愛臣太親,必危其身。”杜甫《奉簡高三十五使君》:“交情老更親。”②父母。《莊子·養生主》:“可以全生,可以養親。”③指血緣關系最接近的。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“我有親父兄,性行暴如雷。”④泛指有血緣關系或婚姻關系的親屬。杜甫《登嶽陽樓》:“親朋無一字,老病有孤舟。”⑤親自。《史記·秦始皇本紀》:“親巡天下,周覽遠方。”

    滌:

    ①洗。《韓非子·說林下》:“有滌則潔矣。”②打掃,清除。《詩經·豳風·七月》:“十月滌場。”③滌宮,古時飼養祭牲的房子。《公羊傳·宣公三年》:“帝牲在於滌三月。”

    器:

    ①器皿;器具。《論語·衛靈公》:“工欲善其事,必先利其器。”②國傢或名爵的標志物。《左傳·成公二年》:“唯器與名,不可以假人。”③器官;軀體。潘嶽《馬汧(qiān)督誄》:“悠悠烈將,覆軍喪器。”④具體的事物。《文心雕龍·情采》:“敷寫器象。”《周易·系辭上》:“形而上者謂之道,形而下者謂之器。”(道:指精神。)⑤度量;胸襟。《論語·八佾》:“管仲之器小哉!”⑥才能;能力。《周易·系辭下》:“君子藏器於身,待時而動。”⑦有才能的人;人才。《老子》第四十一章:“大器晚成。”⑧器重;賞識。孟郊《吊國殤》:“堯舜宰乾坤,器農不器兵。”

    子:

    ①孩子,兼指男女。《詩經·豳風· 七月》:“同我婦子,饁彼南畝。”(饁yè:送飯。南畝:指田地。)②兒子或女兒。《戰國策·趙策四》:“丈夫亦愛憐其少子乎?”此指兒子。《韓非子·說林上》:“衛人嫁其子。”此指女兒。③人的通稱,或指男;或指女。《詩經·邶風·匏有苦葉》:“招招舟子,人涉印否?”(涉:過河。印āng:我。)《周南·桃夭》:“之子於歸,宜其室傢。”(之:此。歸:出嫁。)④尊稱,多指男子。《詩經·衛風·氓》:“匪我愆期,子無良媒。”(匪:非。愆qiān:錯,誤。)⑤動物的卵或幼小的動物。《詩經·小雅·小宛》:“螟嶺有子,蜾蠃負之。”(螟蛉mínglíng:一種吃禾心的害蟲。蜾蠃guǒluǒ:細腰蜂。)《後漢書·班超傳》:“不入虎穴,不得虎子。”⑥植物的果實或種子。劉義慶《世說新語·雅量》:“樹在道邊而多子,此必苦李。”李紳《憫農》之一:“春種一粒粟,秋收萬顆子。”⑦古代五等爵位的第四等。《禮記·王制》:“王者之制祿爵:公、侯、伯、子、男凡五等。”⑧地支的第一位,常與天幹相配以紀日、紀年。《春秋 · 桓公十八年》:“夏四月丙子,公薨於齊。”韓愈《息國夫人墓志銘》:“元和七年甲子,日南至,以疾卒。”(元和:唐憲宗年號。日南至:指夏至。)又指十二時辰之一,即子時,自夜十一時至次日晨一時。⑨利息。《史記·貨殖列傳》:“子貸金錢千貫。”

    雲:

    ①同“雲2”。②說。《論語·子罕》:“牢曰:‘子雲:吾不試,故藝。’”(牢:人名。試:見用於朝廷。藝:多才藝。)③有。《荀子 ·法行》:“其雲益乎?”④代詞。如此。《史記·汲鄭列傳》:“汲、鄭亦雲,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當時二人。)⑤助詞。1. 用於句首。《詩經·鄭風·風雨》:“既見君子,雲胡不喜?”2. 用於句中。《後漢書·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無所雲補。”(歿:死。補:彌補。)⑥語氣詞。用於句末,表陳述語氣。《史記·伯夷列傳》:“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲。”[雲雲]通“蕓蕓”。眾多貌。《莊子·在宥》:“萬物雲雲。”

    識:

    (一)①知道;懂得。《莊子·天地》:“識其一不知其二。”②認識。賀知章《回鄉偶書》:“兒童相見不相識。”③識別。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“新婦識馬聲。”④知識;見識。《荀子·法行》:“怨天者無識。” (二)zhì ①記住。《論語·述而》:“默而識之。”②標記。曹植《寶刀賦序》:“以龍熊烏雀為識。”

    字:

    ①生子。王充《論衡·氣壽》:“婦人疏字者子活。”(疏:稀。)②懷孕。《周易·屯》:“女子貞不字,十年乃字。”(貞:占卜。)③愛。《左傳·成公四年》:“楚雖大,非吾族也,其肯字我乎?”④女子許嫁。葉適《林伯和墓志銘》:“鄰女將字而孤,養視如己子,擇對嫁之。”(孤:失去父母。)⑤表字。《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“諸葛亮,字孔明。”⑥文字。《漢書·劉歆傳》:“分文析字。”⑦養育。《左傳·成公十一年》:“又不能字人之孤而殺之。”

    終:

    ①終瞭;結束。《詩經·大雅·蕩》:“靡(mí)不有初,鮮(xiǎn)克有終。”(靡:無。鮮:少。克:能。)《孫子兵法·勢篇》:“終而復始,日月是也。”②生命完結;死。《史記·刺客列傳》:“老母今以天年終,政將為知己者用。”(政:人名。)③自始至終。《戰國策·魏策四》:“受地於先王,願終守之。”④副詞。終歸;終於。《戰國策·齊策二》:“為蛇足者,終亡其酒。”⑤盡;全。《老子》:“驟雨不終日。”[終……且……]既……又……。《詩經·邶風·終風》:“終風且暴。”(暴:急雨。)

    投:

    ①擲;拋;扔。《詩經·小雅·巷伯》:“取彼譖人,投畀豺虎。”《左傳·莊公三十二年》:“犖(luò)有力焉,能投蓋於稷門。”(犖:人名。蓋:車蓋。稷門:魯都南門。)②揮;甩。《左傳·宣公十四年》:“楚子聞之,投袂而起。”③扔掉;拋棄。陶潛《辛醜歲七月赴假還江陵夜行塗中作》:“投冠旋舊墟,不為好爵縈。”(冠:指官帽。旋:還;返。縈:拘牽。)④投入。《史記·屈原賈生列傳》:“遂自投汩羅以死。”《呂氏春秋·察今》:“有過於江上者,見人方引嬰兒而欲投之江中。”⑤相合;迎合。李白《秋日贈元六兄林宗》:“投分三十載,榮枯所共歡。”⑥投靠;投奔。《資治通鑒·漢獻帝建安十三年》:“備曰:‘與蒼梧太守吳巨有舊,欲往投之。’”(舊:老交情。)《南史·王懿傳》:“有遠來相投者,莫不竭力營贍。”⑦投宿。杜甫《石壕吏》:“暮投石壕村,有吏夜捉人。”⑧到;臨近。牟融《題朱慶餘居》:“寂寥荒館下,投老欲何為?”王安石《送程公辟之豫章》:“九江右投貢與章,楊瀾吹漂浩無旁。”⑨贈送。《詩經·衛風·木桃》:“投我以木桃,報之以瓊瑤。”⑩趁。高啟《書博雞者事》:“又投間蔑污使君。”

    閣:

    ①貯藏食物的櫥櫃。《禮記·內則》:“大夫七十而有閣。”②一種類似樓房的建築物,通常為兩層,四方形,六角形或八方形。王勃《滕王閣序》:“飛閣流丹,下臨無地。”(丹:指彩繪。無地:指水中。)③女子臥室。古樂府《木蘭詩》:“開我東閣門,坐我西閣床。”④閣道,在懸崖峭壁上鑿石架木而成的道路。也指樓與樓之間架空的復道。《洛陽伽藍記·法雲寺》:“重門啟扇,閣道交通。”(扇:門扇。)⑤小門。古詩《上山采蘼蕪》:“新人從門入,故人從閣去。”⑥中央官署。《後漢書·仲長統傳》:“雖署三公,事歸臺閣。”⑦擱置;放下。《齊民要術·養羊》:“於風涼處閣置。”《新唐書·劉知幾傳》:“閣筆相視。”


  • 相如逸才亲涤器,子云识字终投阁。

    “相如逸才亲涤器,子云识字终投阁。”诗句出处:《醉时歌》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    诸公衮衮登台省,广文先生官独冷。甲第纷纷厌粱肉,
    广文先生饭不足。先生有道出羲皇,先生有才过屈宋。
    德尊一代常轗轲,名垂万古知何用。杜陵野客人更嗤,
    被褐短窄鬓如丝。日籴太仓五升米,时赴郑老同襟期。
    得钱即相觅,沽酒不复疑。忘形到尔汝,痛饮真吾师。
    清夜沈沈动春酌,灯前细雨檐花落。但觉高歌有鬼神,
    焉知饿死填沟壑。相如逸才亲涤器,子云识字终投阁。
    先生早赋归去来,石田茅屋荒苍苔。儒术于我何有哉,
    孔丘盗跖俱尘埃。不须闻此意惨怆,生前相遇且衔杯。

    【注释】:

    相:

    (一)①互相;相互。《左传·隐公元年》:“不及黄泉,无相见也。”②递相;一方对另一方有所动作。《吕氏春秋·疑似》:“为高葆祷于璐,置鼓其上,远近相闻。”③质地;实质。刘峻《辩命论》:“昔之玉质金相,英髦秀达,皆摈斥于当年,韫(yùn)奇才而莫用。”(髦:俊杰。韫:藏。)[相对]相向。元稹《与李十二夜饮》:“寒夜灯前赖酒壶,与君相对兴(xìng)犹孤。”(二)xiàng ①察看;仔细看。《诗经·大雅·公刘》:“相其阴阳,观其流泉。”②占视。迷信者看外形而断定人与事的吉凶祸福。《荀子·非相》:“相人之形状颜色,而知其吉凶妖祥。”③相貌;形貌。《荀子·非相》:“形相虽善而心术恶。”④辅佐;扶助。《论语·季氏》:“今由与求也,相夫子。”⑤官名。1. 辅佐君主掌管国事的最高官吏。《史记·魏世家》:“家贫则思良妻,国乱则思贤相。”2.汉代另指诸侯国的实际执政者,地位相当于郡太守。《后汉书·张衡传》:“永和初,出为河间相。”又使为相。《续资治通鉴长编·宋仁宗至和二年》:“帝新相文彦博、富弼,意甚自得。”⑥司仪赞礼者。《淮南子·主术》:“口能言而行人称辞,足能行而相者先导。”(行人:古时的外交官。)⑦选择。王实甫《西厢记》第五本第四折:“自古相女配夫,新状元花生满路。”

    如:

    ①顺从;依照。《左传·僖公十五年》:“唯所如之,无不如志。”李朝威《柳毅传》:“毅如其言,遂至其宫。”②往;到……去。《汉书·燕王传》:“田生如长安,不见(刘)泽。”③似;像;如同。《诗经·小雅·小旻》:“战战兢兢,如临深渊,如履薄冰。”④及;赶得上。《论语·公冶长》:“弗如也! 吾与女弗如也!”⑤奈。“如……何”,相当于“奈……何”,把……怎么样。《孟子·滕文公下》:“一薛居州,独如宋王何?”(薛居州:人名,宋臣。)《列子·汤问》:“其如土石何?”⑥介词。相当于“于”。引进比较对象。《吕氏春秋·爱士》:“人之困穷,甚如饥渴。”⑦连词。1. 相当于“如果”,表示假设。《诗经·秦风·黄鸟》:“如可赎兮,人百其身。”2. 相当于“和”。表示并列。《仪礼·乡饮酒礼》:“公如大夫入。”(大夫:官名。)3. 相当于“而”。表示转折。至于;却。《论语·先进》:“如其礼乐,以俟君子。”4.相当于“或者”。表示选择。《论语·先进》:“安见方六七十如五六十而非邦也者?”(安:怎。方六七十:指纵横六七十里。邦:诸侯封国。)⑧助词。形容词后缀,相当于“然”,表示“……的样子”。《论语·乡党》:“孔子于乡党,恂恂如也,似不能言者。”[不如]也作“弗如”。比不上。岑参《石犀》:“始知李太守,伯禹亦不如。”(伯禹:大禹。)

    逸:

    ①逃跑;奔跑。《左传·桓公八年》:“随侯逸。”《国语·晋语五》:“马逸不能止,三军从之。”②散失;亡失。柳宗元《武功县丞厅壁记》:“壁坏文逸。”③隐逸。《论语·尧曰》:“举逸民。”《后汉书·赵岐传》:“汉有逸人,姓赵名嘉,有志无时,命也奈何!”④释放。《左传·成公十六年》:“晋人患之……明日复战,乃逸楚囚。”(楚囚:指楚军战俘。)⑤通“轶”。超越;超绝。王勃《滕王阁序》:“遥襟俯畅,逸兴遄(chuáng)飞。”(襟:胸怀。遄:疾速。)又过量,过分。《国语·周语上》:“国之不臧,则维余一人是有逸罚。”⑥安闲;安逸。《汉书·赵充国传》:“以逸击劳,取胜之道也。”张居正《学农园记》:“夫天子之尊,犹以不知穑事为耻,况其下者,何敢自逸?”⑦放纵;放荡。《战国策 ·楚策四》:“专淫逸侈靡,不顾国政。”

    逸才:

    过人的才能。杜甫《醉时歌》:“相如~~亲涤器,子云识字终投阁。”

    才:

    ①副词。表示此前不久。晁错《言守边备塞疏》:“救之,少发则不足,多发,远县才至,则胡又已去。”(胡:指匈奴。)②仅仅;只。陶潜《桃花源记》:“初极狭,才通人。”③表示在某种条件下结果怎样。《老残游记》第十二回:“问了乡人,才寻着了关帝庙。”

    亲:

    ①爱;亲爱;亲密。《韩非子·爱臣》:“爱臣太亲,必危其身。”杜甫《奉简高三十五使君》:“交情老更亲。”②父母。《庄子·养生主》:“可以全生,可以养亲。”③指血缘关系最接近的。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“我有亲父兄,性行暴如雷。”④泛指有血缘关系或婚姻关系的亲属。杜甫《登岳阳楼》:“亲朋无一字,老病有孤舟。”⑤亲自。《史记·秦始皇本纪》:“亲巡天下,周览远方。”

    涤:

    ①洗。《韩非子·说林下》:“有涤则洁矣。”②打扫,清除。《诗经·豳风·七月》:“十月涤场。”③涤宫,古时饲养祭牲的房子。《公羊传·宣公三年》:“帝牲在于涤三月。”

    器:

    ①器皿;器具。《论语·卫灵公》:“工欲善其事,必先利其器。”②国家或名爵的标志物。《左传·成公二年》:“唯器与名,不可以假人。”③器官;躯体。潘岳《马汧(qiān)督诔》:“悠悠烈将,覆军丧器。”④具体的事物。《文心雕龙·情采》:“敷写器象。”《周易·系辞上》:“形而上者谓之道,形而下者谓之器。”(道:指精神。)⑤度量;胸襟。《论语·八佾》:“管仲之器小哉!”⑥才能;能力。《周易·系辞下》:“君子藏器于身,待时而动。”⑦有才能的人;人才。《老子》第四十一章:“大器晚成。”⑧器重;赏识。孟郊《吊国殇》:“尧舜宰乾坤,器农不器兵。”

    子:

    ①孩子,兼指男女。《诗经·豳风· 七月》:“同我妇子,馌彼南亩。”(馌yè:送饭。南亩:指田地。)②儿子或女儿。《战国策·赵策四》:“丈夫亦爱怜其少子乎?”此指儿子。《韩非子·说林上》:“卫人嫁其子。”此指女儿。③人的通称,或指男;或指女。《诗经·邶风·匏有苦叶》:“招招舟子,人涉印否?”(涉:过河。印āng:我。)《周南·桃夭》:“之子于归,宜其室家。”(之:此。归:出嫁。)④尊称,多指男子。《诗经·卫风·氓》:“匪我愆期,子无良媒。”(匪:非。愆qiān:错,误。)⑤动物的卵或幼小的动物。《诗经·小雅·小宛》:“螟岭有子,蜾蠃负之。”(螟蛉mínglíng:一种吃禾心的害虫。蜾蠃guǒluǒ:细腰蜂。)《后汉书·班超传》:“不入虎穴,不得虎子。”⑥植物的果实或种子。刘义庆《世说新语·雅量》:“树在道边而多子,此必苦李。”李绅《悯农》之一:“春种一粒粟,秋收万颗子。”⑦古代五等爵位的第四等。《礼记·王制》:“王者之制禄爵:公、侯、伯、子、男凡五等。”⑧地支的第一位,常与天干相配以纪日、纪年。《春秋 · 桓公十八年》:“夏四月丙子,公薨于齐。”韩愈《息国夫人墓志铭》:“元和七年甲子,日南至,以疾卒。”(元和:唐宪宗年号。日南至:指夏至。)又指十二时辰之一,即子时,自夜十一时至次日晨一时。⑨利息。《史记·货殖列传》:“子贷金钱千贯。”

    云:

    ①同“云2”。②说。《论语·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不试,故艺。’”(牢:人名。试:见用于朝廷。艺:多才艺。)③有。《荀子 ·法行》:“其云益乎?”④代词。如此。《史记·汲郑列传》:“汲、郑亦云,悲夫!”(汲、郑:指汲黯、郑当时二人。)⑤助词。1. 用于句首。《诗经·郑风·风雨》:“既见君子,云胡不喜?”2. 用于句中。《后汉书·陈龟传》:“虽殁(mò)躯体,无所云补。”(殁:死。补:弥补。)⑥语气词。用于句末,表陈述语气。《史记·伯夷列传》:“余登箕山,其上盖有许由冢云。”[云云]通“芸芸”。众多貌。《庄子·在宥》:“万物云云。”

    识:

    (一)①知道;懂得。《庄子·天地》:“识其一不知其二。”②认识。贺知章《回乡偶书》:“儿童相见不相识。”③识别。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“新妇识马声。”④知识;见识。《荀子·法行》:“怨天者无识。” (二)zhì ①记住。《论语·述而》:“默而识之。”②标记。曹植《宝刀赋序》:“以龙熊乌雀为识。”

    字:

    ①生子。王充《论衡·气寿》:“妇人疏字者子活。”(疏:稀。)②怀孕。《周易·屯》:“女子贞不字,十年乃字。”(贞:占卜。)③爱。《左传·成公四年》:“楚虽大,非吾族也,其肯字我乎?”④女子许嫁。叶适《林伯和墓志铭》:“邻女将字而孤,养视如己子,择对嫁之。”(孤:失去父母。)⑤表字。《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“诸葛亮,字孔明。”⑥文字。《汉书·刘歆传》:“分文析字。”⑦养育。《左传·成公十一年》:“又不能字人之孤而杀之。”

    终:

    ①终了;结束。《诗经·大雅·荡》:“靡(mí)不有初,鲜(xiǎn)克有终。”(靡:无。鲜:少。克:能。)《孙子兵法·势篇》:“终而复始,日月是也。”②生命完结;死。《史记·刺客列传》:“老母今以天年终,政将为知己者用。”(政:人名。)③自始至终。《战国策·魏策四》:“受地于先王,愿终守之。”④副词。终归;终于。《战国策·齐策二》:“为蛇足者,终亡其酒。”⑤尽;全。《老子》:“骤雨不终日。”[终……且……]既……又……。《诗经·邶风·终风》:“终风且暴。”(暴:急雨。)

    投:

    ①掷;抛;扔。《诗经·小雅·巷伯》:“取彼谮人,投畀豺虎。”《左传·庄公三十二年》:“荦(luò)有力焉,能投盖于稷门。”(荦:人名。盖:车盖。稷门:鲁都南门。)②挥;甩。《左传·宣公十四年》:“楚子闻之,投袂而起。”③扔掉;抛弃。陶潜《辛丑岁七月赴假还江陵夜行涂中作》:“投冠旋旧墟,不为好爵萦。”(冠:指官帽。旋:还;返。萦:拘牵。)④投入。《史记·屈原贾生列传》:“遂自投汩罗以死。”《吕氏春秋·察今》:“有过于江上者,见人方引婴儿而欲投之江中。”⑤相合;迎合。李白《秋日赠元六兄林宗》:“投分三十载,荣枯所共欢。”⑥投靠;投奔。《资治通鉴·汉献帝建安十三年》:“备曰:‘与苍梧太守吴巨有旧,欲往投之。’”(旧:老交情。)《南史·王懿传》:“有远来相投者,莫不竭力营赡。”⑦投宿。杜甫《石壕吏》:“暮投石壕村,有吏夜捉人。”⑧到;临近。牟融《题朱庆余居》:“寂寥荒馆下,投老欲何为?”王安石《送程公辟之豫章》:“九江右投贡与章,杨澜吹漂浩无旁。”⑨赠送。《诗经·卫风·木桃》:“投我以木桃,报之以琼瑶。”⑩趁。高启《书博鸡者事》:“又投间蔑污使君。”

    阁:

    ①贮藏食物的橱柜。《礼记·内则》:“大夫七十而有阁。”②一种类似楼房的建筑物,通常为两层,四方形,六角形或八方形。王勃《滕王阁序》:“飞阁流丹,下临无地。”(丹:指彩绘。无地:指水中。)③女子卧室。古乐府《木兰诗》:“开我东阁门,坐我西阁床。”④阁道,在悬崖峭壁上凿石架木而成的道路。也指楼与楼之间架空的复道。《洛阳伽蓝记·法云寺》:“重门启扇,阁道交通。”(扇:门扇。)⑤小门。古诗《上山采蘼芜》:“新人从门入,故人从阁去。”⑥中央官署。《后汉书·仲长统传》:“虽署三公,事归台阁。”⑦搁置;放下。《齐民要术·养羊》:“于风凉处阁置。”《新唐书·刘知几传》:“阁笔相视。”


  • xiang ru yi cai qin di qi ,zi yun shi zi zhong tou ge 。

    “xiang ru yi cai qin di qi ,zi yun shi zi zhong tou ge 。”shi gou chu chu :《zui shi ge 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    zhu gong gun gun deng tai sheng ,an wen xian sheng guan du leng 。jia di fen fen ya liang rou ,
    an wen xian sheng fan bu zu 。xian sheng you dao chu xi huang ,xian sheng you cai guo qu song 。
    de zun yi dai chang kan ke ,ming chui mo gu zhi he yong 。du ling ye ke ren geng chi ,
    bei he duan zhai bin ru si 。ri di tai cang wu sheng mi ,shi fu zheng lao tong jin ji 。
    de qian ji xiang mi ,gu jiu bu fu yi 。wang xing dao er ru ,tong yin zhen wu shi 。
    qing ye shen shen dong chun zhuo ,deng qian xi yu yan hua la 。dan jiao gao ge you gui shen ,
    yan zhi e si tian gou he 。xiang ru yi cai qin di qi ,zi yun shi zi zhong tou ge 。
    xian sheng zao fu gui qu lai ,dan tian mao wu huang cang tai 。ru shu yu wo he you zai ,
    kong qiu dao zhi ju chen ai 。bu xu wen ci yi can chuang ,sheng qian xiang yu ju xian bei 。

    【zhu shi 】:

    xiang :

    (yi )①hu xiang ;xiang hu 。《zuo chuan ·yin gong yuan nian 》:“bu ji huang quan ,mo xiang jian ye 。”②di xiang ;yi fang dui ling yi fang you suo dong zuo 。《lv shi chun qiu ·yi shi 》:“wei gao bao dao yu lu ,zhi gu ji shang ,yuan jin xiang wen 。”③zhi de ;shi zhi 。liu jun 《bian ming lun 》:“xi zhi yu zhi jin xiang ,ying mao xiu da ,jie bin chi yu dang nian ,yun (yùn)ji cai er mo yong 。”(mao :jun jie 。yun :cang 。)[xiang dui ]xiang xiang 。yuan zhen 《yu li shi er ye yin 》:“han ye deng qian lai jiu hu ,yu jun xiang dui xing (xìng)you gu 。”(er )xiàng ①cha kan ;zai xi kan 。《shi jing ·da ya ·gong liu 》:“xiang ji yin yang ,guan ji liu quan 。”②zhan shi 。mi xin zhe kan wai xing er duan ding ren yu shi de ji xiong huo fu 。《xun zi ·fei xiang 》:“xiang ren zhi xing zhuang yan se ,er zhi ji ji xiong yao xiang 。”③xiang mao ;xing mao 。《xun zi ·fei xiang 》:“xing xiang sui shan er xin shu e 。”④fu zuo ;fu zhu 。《lun yu ·ji shi 》:“jin you yu qiu ye ,xiang fu zi 。”⑤guan ming 。1. fu zuo jun zhu zhang guan guo shi de zui gao guan li 。《shi ji ·wei shi jia 》:“jia pin ze sai liang qi ,guo luan ze sai xian xiang 。”2.han dai ling zhi zhu hou guo de shi ji zhi zheng zhe ,de wei xiang dang yu jun tai shou 。《hou han shu ·zhang heng chuan 》:“yong he chu ,chu wei he jian xiang 。”you shi wei xiang 。《xu zi zhi tong jian chang bian ·song ren zong zhi he er nian 》:“di xin xiang wen yan bo 、fu bi ,yi shen zi de 。”⑥si yi zan li zhe 。《huai na zi ·zhu shu 》:“kou neng yan er hang ren chen ci ,zu neng hang er xiang zhe xian dao 。”(hang ren :gu shi de wai jiao guan 。)⑦shua ze 。wang shi fu 《xi xiang ji 》di wu ben di si she :“zi gu xiang nv pei fu ,xin zhuang yuan hua sheng man lu 。”

    ru :

    ①shun cong ;yi zhao 。《zuo chuan ·xi gong shi wu nian 》:“wei suo ru zhi ,mo bu ru zhi 。”li chao wei 《liu yi chuan 》:“yi ru ji yan ,sui zhi ji gong 。”②wang ;dao ……qu 。《han shu ·yan wang chuan 》:“tian sheng ru chang an ,bu jian (liu )ze 。”③shi ;xiang ;ru tong 。《shi jing ·xiao ya ·xiao min 》:“zhan zhan jing jing ,ru lin shen yuan ,ru lv bao bing 。”④ji ;gan de shang 。《lun yu ·gong ye chang 》:“fu ru ye ! wu yu nv fu ru ye !”⑤nai 。“ru ……he ”,xiang dang yu “nai ……he ”,ba ……zen me yang 。《meng zi ·teng wen gong xia 》:“yi xue ju zhou ,du ru song wang he ?”(xue ju zhou :ren ming ,song chen 。)《lie zi ·shang wen 》:“ji ru tu dan he ?”⑥jie ci 。xiang dang yu “yu ”。yin jin bi jiao dui xiang 。《lv shi chun qiu ·ai shi 》:“ren zhi kun qiong ,shen ru ji ke 。”⑦lian ci 。1. xiang dang yu “ru guo ”,biao shi jia she 。《shi jing ·qin feng ·huang diao 》:“ru ke shu xi ,ren bai ji shen 。”2. xiang dang yu “he ”。biao shi bing lie 。《yi li ·xiang yin jiu li 》:“gong ru da fu ru 。”(da fu :guan ming 。)3. xiang dang yu “er ”。biao shi zhuai she 。zhi yu ;que 。《lun yu ·xian jin 》:“ru ji li le ,yi qi jun zi 。”4.xiang dang yu “huo zhe ”。biao shi shua ze 。《lun yu ·xian jin 》:“an jian fang liu qi shi ru wu liu shi er fei bang ye zhe ?”(an :zen 。fang liu qi shi :zhi zong heng liu qi shi li 。bang :zhu hou feng guo 。)⑧zhu ci 。xing rong ci hou chuo ,xiang dang yu “ran ”,biao shi “……de yang zi ”。《lun yu ·xiang dang 》:“kong zi yu xiang dang ,xun xun ru ye ,shi bu neng yan zhe 。”[bu ru ]ye zuo “fu ru ”。bi bu shang 。cen can 《dan xi 》:“shi zhi li tai shou ,bai yu yi bu ru 。”(bai yu :da yu 。)

    yi :

    ①tao pao ;ben pao 。《zuo chuan ·huan gong ba nian 》:“sui hou yi 。”《guo yu ·jin yu wu 》:“ma yi bu neng zhi ,san jun cong zhi 。”②san shi ;wang shi 。liu zong yuan 《wu gong xian cheng ting bi ji 》:“bi huai wen yi 。”③yin yi 。《lun yu ·yao yue 》:“ju yi min 。”《hou han shu ·zhao qi chuan 》:“han you yi ren ,xing zhao ming jia ,you zhi mo shi ,ming ye nai he !”④shi fang 。《zuo chuan ·cheng gong shi liu nian 》:“jin ren huan zhi ……ming ri fu zhan ,nai yi chu qiu 。”(chu qiu :zhi chu jun zhan fu 。)⑤tong “yi ”。chao yue ;chao jue 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“yao jin fu chang ,yi xing chuan (chuáng)fei 。”(jin :xiong huai 。chuan :ji su 。)you guo liang ,guo fen 。《guo yu ·zhou yu shang 》:“guo zhi bu zang ,ze wei yu yi ren shi you yi fa 。”⑥an xian ;an yi 。《han shu ·zhao chong guo chuan 》:“yi yi ji lao ,qu sheng zhi dao ye 。”zhang ju zheng 《xue nong yuan ji 》:“fu tian zi zhi zun ,you yi bu zhi se shi wei chi ,kuang ji xia zhe ,he gan zi yi ?”⑦fang zong ;fang dang 。《zhan guo ce ·chu ce si 》:“zhuan yin yi chi mi ,bu gu guo zheng 。”

    yi cai :

    guo ren de cai neng 。du fu 《zui shi ge 》:“xiang ru ~~qin di qi ,zi yun shi zi zhong tou ge 。”

    cai :

    ①fu ci 。biao shi ci qian bu jiu 。chao cuo 《yan shou bian bei sai shu 》:“jiu zhi ,shao fa ze bu zu ,duo fa ,yuan xian cai zhi ,ze hu you yi qu 。”(hu :zhi xiong nu 。)②jin jin ;zhi 。tao qian 《tao hua yuan ji 》:“chu ji xia ,cai tong ren 。”③biao shi zai mou chong tiao jian xia jie guo zen yang 。《lao can you ji 》di shi er hui :“wen le xiang ren ,cai xun zhao le guan di miao 。”

    qin :

    ①ai ;qin ai ;qin mi 。《han fei zi ·ai chen 》:“ai chen tai qin ,bi wei ji shen 。”du fu 《feng jian gao san shi wu shi jun 》:“jiao qing lao geng qin 。”②fu mu 。《zhuang zi ·yang sheng zhu 》:“ke yi quan sheng ,ke yi yang qin 。”③zhi xie yuan guan ji zui jie jin de 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“wo you qin fu xiong ,xing hang bao ru lei 。”④fan zhi you xie yuan guan ji huo hun yin guan ji de qin shu 。du fu 《deng yue yang lou 》:“qin peng mo yi zi ,lao bing you gu zhou 。”⑤qin zi 。《shi ji ·qin shi huang ben ji 》:“qin xun tian xia ,zhou lan yuan fang 。”

    di :

    ①xi 。《han fei zi ·shui lin xia 》:“you di ze jie yi 。”②da sao ,qing chu 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“shi yue di chang 。”③di gong ,gu shi si yang ji sheng de fang zi 。《gong yang chuan ·xuan gong san nian 》:“di sheng zai yu di san yue 。”

    qi :

    ①qi min ;qi ju 。《lun yu ·wei ling gong 》:“gong yu shan ji shi ,bi xian li ji qi 。”②guo jia huo ming jue de biao zhi wu 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“wei qi yu ming ,bu ke yi jia ren 。”③qi guan ;qu ti 。pan yue 《ma qian (qiān)du lei 》:“you you lie jiang ,fu jun sang qi 。”④ju ti de shi wu 。《wen xin diao long ·qing cai 》:“fu xie qi xiang 。”《zhou yi ·ji ci shang 》:“xing er shang zhe wei zhi dao ,xing er xia zhe wei zhi qi 。”(dao :zhi jing shen 。)⑤du liang ;xiong jin 。《lun yu ·ba yi 》:“guan zhong zhi qi xiao zai !”⑥cai neng ;neng li 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“jun zi cang qi yu shen ,dai shi er dong 。”⑦you cai neng de ren ;ren cai 。《lao zi 》di si shi yi zhang :“da qi wan cheng 。”⑧qi chong ;shang shi 。meng jiao 《diao guo shang 》:“yao shun zai gan kun ,qi nong bu qi bing 。”

    zi :

    ①hai zi ,jian zhi nan nv 。《shi jing ·bin feng · qi yue 》:“tong wo fu zi ,ye bi na mu 。”(ye yè:song fan 。na mu :zhi tian de 。)②er zi huo nv er 。《zhan guo ce ·zhao ce si 》:“zhang fu yi ai lian ji shao zi hu ?”ci zhi er zi 。《han fei zi ·shui lin shang 》:“wei ren jia ji zi 。”ci zhi nv er 。③ren de tong chen ,huo zhi nan ;huo zhi nv 。《shi jing ·bei feng ·pao you ku xie 》:“qiao qiao zhou zi ,ren she yin fou ?”(she :guo he 。yin āng:wo 。)《zhou na ·tao wai 》:“zhi zi yu gui ,yi ji shi jia 。”(zhi :ci 。gui :chu jia 。)④zun chen ,duo zhi nan zi 。《shi jing ·wei feng ·mang 》:“fei wo qian ji ,zi mo liang mei 。”(fei :fei 。qian qiān:cuo ,wu 。)⑤dong wu de luan huo you xiao de dong wu 。《shi jing ·xiao ya ·xiao wan 》:“ming ling you zi ,guo luo fu zhi 。”(ming ling mínglíng:yi chong chi he xin de hai chong 。guo luo guǒluǒ:xi yao feng 。)《hou han shu ·ban chao chuan 》:“bu ru hu xue ,bu de hu zi 。”⑥zhi wu de guo shi huo chong zi 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·ya liang 》:“shu zai dao bian er duo zi ,ci bi ku li 。”li shen 《min nong 》zhi yi :“chun chong yi li su ,qiu shou mo ke zi 。”⑦gu dai wu deng jue wei de di si deng 。《li ji ·wang zhi 》:“wang zhe zhi zhi lu jue :gong 、hou 、bai 、zi 、nan fan wu deng 。”⑧de zhi de di yi wei ,chang yu tian gan xiang pei yi ji ri 、ji nian 。《chun qiu · huan gong shi ba nian 》:“xia si yue bing zi ,gong hong yu ji 。”han yu 《xi guo fu ren mu zhi ming 》:“yuan he qi nian jia zi ,ri na zhi ,yi ji cu 。”(yuan he :tang xian zong nian hao 。ri na zhi :zhi xia zhi 。)you zhi shi er shi chen zhi yi ,ji zi shi ,zi ye shi yi shi zhi ci ri chen yi shi 。⑨li xi 。《shi ji ·huo shi lie chuan 》:“zi dai jin qian qian guan 。”

    yun :

    ①tong “yun 2”。②shui 。《lun yu ·zi han 》:“lao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi 。’”(lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you 。《xun zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci 。《shi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou 。《shi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong 。《hou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu 。”(mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi 。《shi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun 。”[yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao 。《zhuang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun 。”

    shi :

    (yi )①zhi dao ;dong de 。《zhuang zi ·tian de 》:“shi ji yi bu zhi ji er 。”②ren shi 。he zhi zhang 《hui xiang ou shu 》:“er tong xiang jian bu xiang shi 。”③shi bie 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“xin fu shi ma sheng 。”④zhi shi ;jian shi 。《xun zi ·fa hang 》:“yuan tian zhe mo shi 。” (er )zhì ①ji zhu 。《lun yu ·shu er 》:“mo er shi zhi 。”②biao ji 。cao zhi 《bao dao fu xu 》:“yi long xiong wu qiao wei shi 。”

    zi :

    ①sheng zi 。wang chong 《lun heng ·qi shou 》:“fu ren shu zi zhe zi huo 。”(shu :xi 。)②huai yun 。《zhou yi ·tun 》:“nv zi zhen bu zi ,shi nian nai zi 。”(zhen :zhan bo 。)③ai 。《zuo chuan ·cheng gong si nian 》:“chu sui da ,fei wu zu ye ,ji ken zi wo hu ?”④nv zi hu jia 。xie kuo 《lin bai he mu zhi ming 》:“lin nv jiang zi er gu ,yang shi ru ji zi ,ze dui jia zhi 。”(gu :shi qu fu mu 。)⑤biao zi 。《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“zhu ge liang ,zi kong ming 。”⑥wen zi 。《han shu ·liu xin chuan 》:“fen wen xi zi 。”⑦yang yo 。《zuo chuan ·cheng gong shi yi nian 》:“you bu neng zi ren zhi gu er sha zhi 。”

    zhong :

    ①zhong le ;jie shu 。《shi jing ·da ya ·dang 》:“mi (mí)bu you chu ,xian (xiǎn)ke you zhong 。”(mi :mo 。xian :shao 。ke :neng 。)《sun zi bing fa ·shi pian 》:“zhong er fu shi ,ri yue shi ye 。”②sheng ming wan jie ;si 。《shi ji ·ci ke lie chuan 》:“lao mu jin yi tian nian zhong ,zheng jiang wei zhi ji zhe yong 。”(zheng :ren ming 。)③zi shi zhi zhong 。《zhan guo ce ·wei ce si 》:“shou de yu xian wang ,yuan zhong shou zhi 。”④fu ci 。zhong gui ;zhong yu 。《zhan guo ce ·ji ce er 》:“wei she zu zhe ,zhong wang ji jiu 。”⑤jin ;quan 。《lao zi 》:“zhou yu bu zhong ri 。”[zhong ……ju ……]ji ……you ……。《shi jing ·bei feng ·zhong feng 》:“zhong feng ju bao 。”(bao :ji yu 。)

    tou :

    ①zhi ;pao ;reng 。《shi jing ·xiao ya ·hang bai 》:“qu bi zen ren ,tou bi chai hu 。”《zuo chuan ·zhuang gong san shi er nian 》:“luo (luò)you li yan ,neng tou gai yu ji men 。”(luo :ren ming 。gai :che gai 。ji men :lu dou na men 。)②hui ;shuai 。《zuo chuan ·xuan gong shi si nian 》:“chu zi wen zhi ,tou mei er qi 。”③reng diao ;pao qi 。tao qian 《xin chou sui qi yue fu jia hai jiang ling ye hang tu zhong zuo 》:“tou guan xuan jiu xu ,bu wei hao jue ying 。”(guan :zhi guan mao 。xuan :hai ;fan 。ying :ju qian 。)④tou ru 。《shi ji ·qu yuan gu sheng lie chuan 》:“sui zi tou gu luo yi si 。”《lv shi chun qiu ·cha jin 》:“you guo yu jiang shang zhe ,jian ren fang yin ying er er yu tou zhi jiang zhong 。”⑤xiang ge ;ying ge 。li bai 《qiu ri zeng yuan liu xiong lin zong 》:“tou fen san shi zai ,rong ku suo gong huan 。”⑥tou kao ;tou ben 。《zi zhi tong jian ·han suo di jian an shi san nian 》:“bei yue :‘yu cang wu tai shou wu ju you jiu ,yu wang tou zhi 。’”(jiu :lao jiao qing 。)《na shi ·wang yi chuan 》:“you yuan lai xiang tou zhe ,mo bu jie li ying shan 。”⑦tou su 。du fu 《dan hao li 》:“mu tou dan hao cun ,you li ye zhuo ren 。”⑧dao ;lin jin 。mou rong 《ti zhu qing yu ju 》:“ji liao huang guan xia ,tou lao yu he wei ?”wang an dan 《song cheng gong bi zhi yu zhang 》:“jiu jiang you tou gong yu zhang ,yang lan chui piao hao mo pang 。”⑨zeng song 。《shi jing ·wei feng ·mu tao 》:“tou wo yi mu tao ,bao zhi yi qiong yao 。”⑩chen 。gao qi 《shu bo ji zhe shi 》:“you tou jian mie wu shi jun 。”

    ge :

    ①zhu cang shi wu de chu gui 。《li ji ·nei ze 》:“da fu qi shi er you ge 。”②yi chong lei shi lou fang de jian zhu wu ,tong chang wei liang ceng ,si fang xing ,liu jiao xing huo ba fang xing 。wang bo 《teng wang ge xu 》:“fei ge liu dan ,xia lin mo de 。”(dan :zhi cai hui 。mo de :zhi shui zhong 。)③nv zi wo shi 。gu le fu 《mu lan shi 》:“kai wo dong ge men ,zuo wo xi ge chuang 。”④ge dao ,zai xuan ya qiao bi shang zao dan jia mu er cheng de dao lu 。ye zhi lou yu lou zhi jian jia kong de fu dao 。《luo yang ga lan ji ·fa yun si 》:“chong men qi shan ,ge dao jiao tong 。”(shan :men shan 。)⑤xiao men 。gu shi 《shang shan cai mi wu 》:“xin ren cong men ru ,gu ren cong ge qu 。”⑥zhong yang guan shu 。《hou han shu ·zhong chang tong chuan 》:“sui shu san gong ,shi gui tai ge 。”⑦ge zhi ;fang xia 。《ji min yao shu ·yang yang 》:“yu feng liang chu ge zhi 。”《xin tang shu ·liu zhi ji chuan 》:“ge bi xiang shi 。”