• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 帝曰大佈衣,藉卿佐元帥。

    “帝曰大佈衣,藉卿佐元帥。”詩句出處:《送從弟亞赴河西判官》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    南風作秋聲,殺氣薄炎熾。盛夏鷹隼擊,時危異人至。
    令弟草中來,蒼然請論事。詔書引上殿,奮舌動天意。
    兵法五十傢,爾腹為篋笥。應對如轉丸,疏通略文字。
    經綸皆新語,足以正神器。宗廟尚為灰,君臣俱下淚。
    崆峒地無軸,青海天軒輊。西極最瘡痍,連山暗烽燧。
    帝曰大佈衣,藉卿佐元帥。坐看清流沙,所以子奉使。
    歸當再前席,適遠非歷試。須存武威郡,為畫長久利。
    孤峰石戴驛,快馬金纏轡。黃羊飫不膻,蘆酒多還醉。
    踴躍常人情,慘澹苦士志。安邊敵何有,反正計始遂。
    吾聞駕鼓車,不合用騏驥。龍吟回其頭,夾輔待所致。

    【註釋】:

    帝:

    ①天帝。古人或宗教徒稱宇宙的創造者和主宰者為帝。《尚書·呂刑》:“上帝監民。”屈原《九歌·少司命》:“夕宿兮帝郊。”②君主;皇帝。《戰國策·趙策三》:“秦所以急圍趙者,前與齊閔王爭強為帝。”《續資治通鑒·宋太祖乾德四年》:“帝每勸以讀書,(趙)普遂手不釋卷。”

    曰:

    ①說。《孫子兵法·計篇》:“孫子曰:‘兵者國之大事。’”②叫做;稱為。韓愈《師說》:“士大夫之族,曰師曰弟子雲者,則群聚而笑之。”(族:類。)③助詞。1.用於句首。《詩經·小雅·采薇》:“曰歸曰歸,歲亦莫止。”2.用於句中。《詩經· 豳(bīn)風· 東山》:“我東曰歸,我心西悲。”

    大:

    (一)①與“小”相對。劉邦《大風歌》:“大風起兮雲飛揚。”《戰國策·燕策二》:“燕趙久相支,以弊大眾,臣恐強秦之為漁父也。”②特指粗,形容條狀物橫剖面大。《後漢書·光武帝紀上》:“時有長人巨無霸,長一丈,大十圍。”③擴大;光大。《荀子·成相》:“卑其志意,大其園囿,高其臺。”《陳書·周弘正傳》:“庶改澆競之俗,以大吳國之風。”④程度深;聲勢大。晁錯《削藩策》:“昔高帝初定天下,昆弟少,諸子弱,大封同姓。”⑤誇張;誇大。《史記·高祖本紀》:“蕭何曰:‘劉季固多大言,少成事。’”⑥尊貴的;重要的。《論語·顏淵》:“出門如敬大賓。”⑦尊崇;推重。《荀子·天論》:“大天而思之,孰若物畜而制之?”《漢書·王吉傳》:“《春秋》所以大一統者,六合同風,九州共貫也。”⑧敬詞。《三國志·吳書·呂蒙傳》裴松之註引《江表傳》:“(魯)肅撫蒙背曰:‘吾謂大弟但有武略耳。至於今者,學識英博,非復吳下阿蒙。’”⑨排行第一;輩分較長。古樂府《孤兒行》:“大兄言辦飯,大嫂言視馬。”⑩加在“父”“母”之前,用以稱呼祖父、祖母。《史記·留侯世傢》:“韓破,良傢童三百人,弟死不葬,悉以傢財求客刺秦王,為韓報仇,以大父、父五世相韓故。”歸有光《項脊軒志》:“一日,大母過餘曰:‘吾兒久不見若影,何竟日默默在此,大類女郎也?’”(11)表示超過。《戰國策·秦策》:“亦無大大王。”(12)不詳細,不準確。《新書·數寧》:“故聖之起,大以五百為紀。”(五百:指五百年。)(13)副詞。很;極。《史記·張丞相列傳(附申屠嘉)》:“(鄧)通小臣,戲殿上,大不敬,當斬。”[大夫]古代官職名。殷周時期,官分卿、大夫、士三級。秦漢時期,中央要職有禦史大夫、諫大夫、光祿大夫、中大夫等。唐宋存禦史大夫、諫議大夫等。清代稱高級文職階官為大夫,並非實職(武官則稱將軍)。[大王]對帝王的尊稱。《戰國策·秦策一》:“以大王之賢,士民之眾,車騎之用,兵法之教,可以並諸侯,吞天下,稱帝而治。”(教:習。)[大方]專傢內行。王士禛《池北偶談·談藝二·閨秀畫》:“三百年中,大方名筆,可與頡頏者不過二三而已。”(頡頏:相抗衡。) (二)dài 通“待”。要;打算。關漢卿《拜月亭》第三折:“安排香桌兒去,我大燒炷夜香咱。”[大夫]對醫生的尊稱。宋代醫官設有大夫、郎、醫效等。見洪邁《容齋三筆》卷十六。(三)tài ①同“太”。《左傳·襄公二十四年》:“大上有立德,其次有立功,其次有立言。”(大上:德行最高者。)後一般寫作“太”。②同“泰”。安泰;太平。《荀子·富國》:“故儒術誠行,則天下大而富,使而功。”(使:行使,使用。功:成功,獲得好結果。)

    佈:

    ①絲葛棉麻等織物的通稱。《荀子·賦》:“雜佈與錦,不知異也。”②古代一種貨幣。《墨子·貴義》:“今士之用身也,不若商人之用一佈之慎也。”③公佈;宣佈。《左傳·襄公二十五年》:“文公佈命,曰:各復舊職。”④分佈;散佈。《韓非子·大體》:“日月所照,四時所行,雲佈風動。”⑤傳播。《漢書·敘傳》:“上器其能,賜以秘書之副,時書未佈。”⑥佈置;設置。《韓非子·有度》:“兵四佈於天下,威行於冠帶之國。”⑦陳述;述說。丘遲《與陳伯之書》:“聊佈往懷,君其詳之。”⑧佈施;施舍。《莊子·列禦寇》:“施於人而不忘,非天佈也。”[佈衣]平民。本指佈制之衣。古代平民穿佈衣,故後用“佈衣”代稱平民。杜甫《草堂》:“北斷劍閣隅,佈衣數十人。”

    佈衣:

    ①佈制的衣服。《漢書·王吉傳》:“~~疏食。”②代稱平民。《史記·李斯傳》:“夫斯乃上蔡~~,閭巷之黔首。”

    衣:

    (一)①上衣。《詩經·邶風·綠衣》:“綠衣黃裳。”(裳:裙子;下衣。)②泛指衣服。《詩經·豳風·七月》:“無衣無褐,何以卒歲?”(褐:用粗毛做的短衣。卒:終。)③遮蔽身體局部的東西。《晉書·惠帝紀》:“帝墜馬傷足,尚書高光進面衣,帝嘉之。”④器物的外罩。歐陽修《六一居士詩話》:“蘇子瞻學士,蜀人也,嘗於淯井監得西南夷人所賣蠻佈弓衣,其文織成梅聖俞春雪詩。”⑤指果實的皮、膜。齊丘《陪遊鳳皇臺獻詩》:“金桃帶葉摘,綠李和衣嚼。”⑥指覆在地皮表面上的某些東西。白居易《營閑事》:“暖變墻衣色。”⑦鳥羽蟲翅。陸遊《小園獨立》:“新泥添燕戶,細雨濕鶯衣。”張耒《夏日》:“蝶衣曬粉花枝舞。”[衣缽]亦作“衣缽”。原指佛教中師父傳授給徒弟的袈裟和缽盂,後泛指傳授下來的思想、學術、技能等。楊萬裡《贈王婿時可》:“兩傢不是無傢法,何須外人問衣缽。” (二)yì①穿(衣服)。《孟子·滕文公上》:“許子必織佈然後衣乎?”(許子:許行。)②給人衣服穿。《左傳·昭公十三年》:“寒者衣之,饑者食之。”③覆蓋。《周易·系辭下》:“古之葬者,厚衣之以薪。”(薪:柴草。)④包裹。柳宗元《段太尉逸事狀》:“裂裳衣瘡,手註善藥。”

    藉:

    (一)①墊子。《禮記·曲禮下》:“執玉,其有藉者則裼(xī)。”(裼:袒露內衣。)②鋪;墊。《周易·大過》:“藉用白茅。”③坐臥在某物上。歐陽修《浮槎山水記》:“蔭長松,藉豐草。”④憑借;依靠。《左傳·宣公十二年》:“敢藉君靈,以濟楚師。”(濟:幫助。)《戰國策·秦策三》:“此所謂藉賊兵而齎盜食者也。”(兵:兵器。齎jī:送東西給人。)《貞觀政要·求諫》:“君欲知過,必藉忠臣。”⑤連詞。表示假設,相當於“如果”、“假使”。《史記·陳涉世傢》:“藉弟令毋斬,而戍死者固十六七。”(戍:征役。) (二)jí ①踐踏;欺凌。《呂氏春秋·慎人》:“殺夫子者無罪,藉夫子者不禁。”(夫子:先生。)《前赤壁賦》:“杯盤狼藉。”《史記·魏其武安侯列傳》:“今我在也,而人皆藉吾弟。”②藉田。天子借民力耕種的田。《禮記·祭義》:“昔者天子為藉千畝。”③通“籍”。登記。《晏子春秋·內篇問下一》:“(景公)命吏計公稟(廩)之粟,藉長幼貧氓之數。”(氓:民。)《墨子·號令》:“守必自異其人而藉之。”

    卿:

    ①古代一種高級官階、爵位或官名。在公之下,大夫之上。《左傳·隱公三年》:“鄭武公、莊公為平王卿士。”《呂氏春秋·孟春》:“天子三推,三公五推,卿、諸侯、大夫九推。”②古代對人的尊稱和敬稱。《史記·項羽本紀》:“諸別將皆屬宋義,號為卿子冠軍。”③古代君對臣下的愛稱。《三國志·吳書·魯肅傳》:“今卿廓開大計,正與孤同,此天以卿賜我也。”④古代夫妻或朋友之間的愛稱。古樂府《古詩為焦仲卿妻作》:“誓不相隔卿,且暫還傢去。”

    佐:

    ①輔助;幫助。《周禮·天官·序官》:“以佐王均邦國。”(均:協和。)《詩經·小雅·六月》:“王於出征,以佐天子。”②輔佐大臣。《戰國策·齊策四》:“是以堯有九佐。”③副職;僚屬。《說苑·尊賢》:“(太公望)朝歌之屠佐也。”(朝歌:地名。屠:屠夫。)④副的;其次的。《左傳·成公二年》:“鄭周父禦佐車。”⑤陪侍。《漢書·高祖紀下》:“(高祖)置酒沛(pèi)宮,悉召故人父老子弟佐酒。”

    元:

    ①頭;首。《左傳·僖公三十三年》:“狄人歸其元。”②為首的。《荀子 · 王制》:“元惡不待教而誅。”③開始;第一。《公羊傳·隱公元年》:“元年者何?君之始年也。”④本;原來。後作“原”。嵇康《琴賦》序:“推其所由,似元不解音聲。”陸遊《示兒》:“死去元知萬事空,但悲不見九州同。”⑤大。《史記·龜策列傳》:“紂為暴虐,而元龜不占。”⑥善。《左傳·文公十八年》:“高辛氏有才子八人……天下之民,謂八元。”⑦朝代名。1206年建國。1271年忽必烈定國號為元。1279年滅南宋,定都大都(今北京)。1368年被朱元璋推翻。高啟《書博雞者事》:“識者固知元政紊弛。”[元元]1. 民眾;百姓。《史記·平準書》:“出禁錢以振元元。”(禁錢:供皇帝使用的錢。振:救濟。)2. 善良。《史記·文帝本紀》:“以全天下元元之民。”

    元帥:

    全軍的主將。《左傳·僖公二十七年》:“晉作三軍,謀~~。”

    帥:

    ①主將;統帥。《漢書·趙充國傳》:“為人沈勇有大略,少好將帥之節。”②起主導作用的人或事物。《孟子·公孫醜上》:“夫志,氣之帥也。”③帶領;率領。《孟子·萬章上》:“舜南面而立,堯帥諸侯北面而朝之。”④地方長官。《國語·齊語》:“十邑為卒,卒有卒帥;十卒為鄉,鄉有鄉帥;三鄉為縣,縣有縣帥。”⑤遵循。《漢書·五行志上》:“賢佞分別,官人有序,帥由舊章。”


  • 帝曰大布衣,藉卿佐元帅。

    “帝曰大布衣,藉卿佐元帅。”诗句出处:《送从弟亚赴河西判官》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    南风作秋声,杀气薄炎炽。盛夏鹰隼击,时危异人至。
    令弟草中来,苍然请论事。诏书引上殿,奋舌动天意。
    兵法五十家,尔腹为箧笥。应对如转丸,疏通略文字。
    经纶皆新语,足以正神器。宗庙尚为灰,君臣俱下泪。
    崆峒地无轴,青海天轩轾。西极最疮痍,连山暗烽燧。
    帝曰大布衣,藉卿佐元帅。坐看清流沙,所以子奉使。
    归当再前席,适远非历试。须存武威郡,为画长久利。
    孤峰石戴驿,快马金缠辔。黄羊饫不膻,芦酒多还醉。
    踊跃常人情,惨澹苦士志。安边敌何有,反正计始遂。
    吾闻驾鼓车,不合用骐骥。龙吟回其头,夹辅待所致。

    【注释】:

    帝:

    ①天帝。古人或宗教徒称宇宙的创造者和主宰者为帝。《尚书·吕刑》:“上帝监民。”屈原《九歌·少司命》:“夕宿兮帝郊。”②君主;皇帝。《战国策·赵策三》:“秦所以急围赵者,前与齐闵王争强为帝。”《续资治通鉴·宋太祖乾德四年》:“帝每劝以读书,(赵)普遂手不释卷。”

    曰:

    ①说。《孙子兵法·计篇》:“孙子曰:‘兵者国之大事。’”②叫做;称为。韩愈《师说》:“士大夫之族,曰师曰弟子云者,则群聚而笑之。”(族:类。)③助词。1.用于句首。《诗经·小雅·采薇》:“曰归曰归,岁亦莫止。”2.用于句中。《诗经· 豳(bīn)风· 东山》:“我东曰归,我心西悲。”

    大:

    (一)①与“小”相对。刘邦《大风歌》:“大风起兮云飞扬。”《战国策·燕策二》:“燕赵久相支,以弊大众,臣恐强秦之为渔父也。”②特指粗,形容条状物横剖面大。《后汉书·光武帝纪上》:“时有长人巨无霸,长一丈,大十围。”③扩大;光大。《荀子·成相》:“卑其志意,大其园囿,高其台。”《陈书·周弘正传》:“庶改浇竞之俗,以大吴国之风。”④程度深;声势大。晁错《削藩策》:“昔高帝初定天下,昆弟少,诸子弱,大封同姓。”⑤夸张;夸大。《史记·高祖本纪》:“萧何曰:‘刘季固多大言,少成事。’”⑥尊贵的;重要的。《论语·颜渊》:“出门如敬大宾。”⑦尊崇;推重。《荀子·天论》:“大天而思之,孰若物畜而制之?”《汉书·王吉传》:“《春秋》所以大一统者,六合同风,九州共贯也。”⑧敬词。《三国志·吴书·吕蒙传》裴松之注引《江表传》:“(鲁)肃抚蒙背曰:‘吾谓大弟但有武略耳。至于今者,学识英博,非复吴下阿蒙。’”⑨排行第一;辈分较长。古乐府《孤儿行》:“大兄言办饭,大嫂言视马。”⑩加在“父”“母”之前,用以称呼祖父、祖母。《史记·留侯世家》:“韩破,良家童三百人,弟死不葬,悉以家财求客刺秦王,为韩报仇,以大父、父五世相韩故。”归有光《项脊轩志》:“一日,大母过余曰:‘吾儿久不见若影,何竟日默默在此,大类女郎也?’”(11)表示超过。《战国策·秦策》:“亦无大大王。”(12)不详细,不准确。《新书·数宁》:“故圣之起,大以五百为纪。”(五百:指五百年。)(13)副词。很;极。《史记·张丞相列传(附申屠嘉)》:“(邓)通小臣,戏殿上,大不敬,当斩。”[大夫]古代官职名。殷周时期,官分卿、大夫、士三级。秦汉时期,中央要职有御史大夫、谏大夫、光禄大夫、中大夫等。唐宋存御史大夫、谏议大夫等。清代称高级文职阶官为大夫,并非实职(武官则称将军)。[大王]对帝王的尊称。《战国策·秦策一》:“以大王之贤,士民之众,车骑之用,兵法之教,可以并诸侯,吞天下,称帝而治。”(教:习。)[大方]专家内行。王士禛《池北偶谈·谈艺二·闺秀画》:“三百年中,大方名笔,可与颉颃者不过二三而已。”(颉颃:相抗衡。) (二)dài 通“待”。要;打算。关汉卿《拜月亭》第三折:“安排香桌儿去,我大烧炷夜香咱。”[大夫]对医生的尊称。宋代医官设有大夫、郎、医效等。见洪迈《容斋三笔》卷十六。(三)tài ①同“太”。《左传·襄公二十四年》:“大上有立德,其次有立功,其次有立言。”(大上:德行最高者。)后一般写作“太”。②同“泰”。安泰;太平。《荀子·富国》:“故儒术诚行,则天下大而富,使而功。”(使:行使,使用。功:成功,获得好结果。)

    布:

    ①丝葛棉麻等织物的通称。《荀子·赋》:“杂布与锦,不知异也。”②古代一种货币。《墨子·贵义》:“今士之用身也,不若商人之用一布之慎也。”③公布;宣布。《左传·襄公二十五年》:“文公布命,曰:各复旧职。”④分布;散布。《韩非子·大体》:“日月所照,四时所行,云布风动。”⑤传播。《汉书·叙传》:“上器其能,赐以秘书之副,时书未布。”⑥布置;设置。《韩非子·有度》:“兵四布于天下,威行于冠带之国。”⑦陈述;述说。丘迟《与陈伯之书》:“聊布往怀,君其详之。”⑧布施;施舍。《庄子·列御寇》:“施于人而不忘,非天布也。”[布衣]平民。本指布制之衣。古代平民穿布衣,故后用“布衣”代称平民。杜甫《草堂》:“北断剑阁隅,布衣数十人。”

    布衣:

    ①布制的衣服。《汉书·王吉传》:“~~疏食。”②代称平民。《史记·李斯传》:“夫斯乃上蔡~~,闾巷之黔首。”

    衣:

    (一)①上衣。《诗经·邶风·绿衣》:“绿衣黄裳。”(裳:裙子;下衣。)②泛指衣服。《诗经·豳风·七月》:“无衣无褐,何以卒岁?”(褐:用粗毛做的短衣。卒:终。)③遮蔽身体局部的东西。《晋书·惠帝纪》:“帝坠马伤足,尚书高光进面衣,帝嘉之。”④器物的外罩。欧阳修《六一居士诗话》:“苏子瞻学士,蜀人也,尝于淯井监得西南夷人所卖蛮布弓衣,其文织成梅圣俞春雪诗。”⑤指果实的皮、膜。齐丘《陪游凤皇台献诗》:“金桃带叶摘,绿李和衣嚼。”⑥指覆在地皮表面上的某些东西。白居易《营闲事》:“暖变墙衣色。”⑦鸟羽虫翅。陆游《小园独立》:“新泥添燕户,细雨湿莺衣。”张耒《夏日》:“蝶衣晒粉花枝舞。”[衣钵]亦作“衣缽”。原指佛教中师父传授给徒弟的袈裟和钵盂,后泛指传授下来的思想、学术、技能等。杨万里《赠王婿时可》:“两家不是无家法,何须外人问衣钵。” (二)yì①穿(衣服)。《孟子·滕文公上》:“许子必织布然后衣乎?”(许子:许行。)②给人衣服穿。《左传·昭公十三年》:“寒者衣之,饥者食之。”③覆盖。《周易·系辞下》:“古之葬者,厚衣之以薪。”(薪:柴草。)④包裹。柳宗元《段太尉逸事状》:“裂裳衣疮,手注善药。”

    藉:

    (一)①垫子。《礼记·曲礼下》:“执玉,其有藉者则裼(xī)。”(裼:袒露内衣。)②铺;垫。《周易·大过》:“藉用白茅。”③坐卧在某物上。欧阳修《浮槎山水记》:“荫长松,藉丰草。”④凭借;依靠。《左传·宣公十二年》:“敢藉君灵,以济楚师。”(济:帮助。)《战国策·秦策三》:“此所谓藉贼兵而赍盗食者也。”(兵:兵器。赍jī:送东西给人。)《贞观政要·求谏》:“君欲知过,必藉忠臣。”⑤连词。表示假设,相当于“如果”、“假使”。《史记·陈涉世家》:“藉弟令毋斩,而戍死者固十六七。”(戍:征役。) (二)jí ①践踏;欺凌。《吕氏春秋·慎人》:“杀夫子者无罪,藉夫子者不禁。”(夫子:先生。)《前赤壁赋》:“杯盘狼藉。”《史记·魏其武安侯列传》:“今我在也,而人皆藉吾弟。”②藉田。天子借民力耕种的田。《礼记·祭义》:“昔者天子为藉千亩。”③通“籍”。登记。《晏子春秋·内篇问下一》:“(景公)命吏计公禀(廪)之粟,藉长幼贫氓之数。”(氓:民。)《墨子·号令》:“守必自异其人而藉之。”

    卿:

    ①古代一种高级官阶、爵位或官名。在公之下,大夫之上。《左传·隐公三年》:“郑武公、庄公为平王卿士。”《吕氏春秋·孟春》:“天子三推,三公五推,卿、诸侯、大夫九推。”②古代对人的尊称和敬称。《史记·项羽本纪》:“诸别将皆属宋义,号为卿子冠军。”③古代君对臣下的爱称。《三国志·吴书·鲁肃传》:“今卿廓开大计,正与孤同,此天以卿赐我也。”④古代夫妻或朋友之间的爱称。古乐府《古诗为焦仲卿妻作》:“誓不相隔卿,且暂还家去。”

    佐:

    ①辅助;帮助。《周礼·天官·序官》:“以佐王均邦国。”(均:协和。)《诗经·小雅·六月》:“王于出征,以佐天子。”②辅佐大臣。《战国策·齐策四》:“是以尧有九佐。”③副职;僚属。《说苑·尊贤》:“(太公望)朝歌之屠佐也。”(朝歌:地名。屠:屠夫。)④副的;其次的。《左传·成公二年》:“郑周父御佐车。”⑤陪侍。《汉书·高祖纪下》:“(高祖)置酒沛(pèi)宫,悉召故人父老子弟佐酒。”

    元:

    ①头;首。《左传·僖公三十三年》:“狄人归其元。”②为首的。《荀子 · 王制》:“元恶不待教而诛。”③开始;第一。《公羊传·隐公元年》:“元年者何?君之始年也。”④本;原来。后作“原”。嵇康《琴赋》序:“推其所由,似元不解音声。”陆游《示儿》:“死去元知万事空,但悲不见九州同。”⑤大。《史记·龟策列传》:“纣为暴虐,而元龟不占。”⑥善。《左传·文公十八年》:“高辛氏有才子八人……天下之民,谓八元。”⑦朝代名。1206年建国。1271年忽必烈定国号为元。1279年灭南宋,定都大都(今北京)。1368年被朱元璋推翻。高启《书博鸡者事》:“识者固知元政紊弛。”[元元]1. 民众;百姓。《史记·平准书》:“出禁钱以振元元。”(禁钱:供皇帝使用的钱。振:救济。)2. 善良。《史记·文帝本纪》:“以全天下元元之民。”

    元帅:

    全军的主将。《左传·僖公二十七年》:“晋作三军,谋~~。”

    帅:

    ①主将;统帅。《汉书·赵充国传》:“为人沈勇有大略,少好将帅之节。”②起主导作用的人或事物。《孟子·公孙丑上》:“夫志,气之帅也。”③带领;率领。《孟子·万章上》:“舜南面而立,尧帅诸侯北面而朝之。”④地方长官。《国语·齐语》:“十邑为卒,卒有卒帅;十卒为乡,乡有乡帅;三乡为县,县有县帅。”⑤遵循。《汉书·五行志上》:“贤佞分别,官人有序,帅由旧章。”


  • di yue da bu yi ,ji qing zuo yuan shuai 。

    “di yue da bu yi ,ji qing zuo yuan shuai 。”shi gou chu chu :《song cong di ya fu he xi pan guan 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    na feng zuo qiu sheng ,sha qi bao yan chi 。cheng xia ying sun ji ,shi wei yi ren zhi 。
    ling di cao zhong lai ,cang ran qing lun shi 。zhao shu yin shang dian ,fen she dong tian yi 。
    bing fa wu shi jia ,er fu wei qie si 。ying dui ru zhuai wan ,shu tong lve wen zi 。
    jing guan jie xin yu ,zu yi zheng shen qi 。zong miao shang wei hui ,jun chen ju xia lei 。
    kong dong de mo zhou ,qing hai tian xuan zhi 。xi ji zui chuang yi ,lian shan an feng sui 。
    di yue da bu yi ,ji qing zuo yuan shuai 。zuo kan qing liu sha ,suo yi zi feng shi 。
    gui dang zai qian xi ,kuo yuan fei li shi 。xu cun wu wei jun ,wei hua chang jiu li 。
    gu feng dan dai yi ,kuai ma jin chan pei 。huang yang yu bu shan ,lu jiu duo hai zui 。
    yong yue chang ren qing ,can dan ku shi zhi 。an bian di he you ,fan zheng ji shi sui 。
    wu wen jia gu che ,bu ge yong qi ji 。long yin hui ji tou ,ga fu dai suo zhi 。

    【zhu shi 】:

    di :

    ①tian di 。gu ren huo zong jiao tu chen yu zhou de chuang zao zhe he zhu zai zhe wei di 。《shang shu ·lv xing 》:“shang di jian min 。”qu yuan 《jiu ge ·shao si ming 》:“xi su xi di jiao 。”②jun zhu ;huang di 。《zhan guo ce ·zhao ce san 》:“qin suo yi ji wei zhao zhe ,qian yu ji min wang zheng jiang wei di 。”《xu zi zhi tong jian ·song tai zu gan de si nian 》:“di mei quan yi dou shu ,(zhao )pu sui shou bu shi juan 。”

    yue :

    ①shui 。《sun zi bing fa ·ji pian 》:“sun zi yue :‘bing zhe guo zhi da shi 。’”②jiao zuo ;chen wei 。han yu 《shi shui 》:“shi da fu zhi zu ,yue shi yue di zi yun zhe ,ze qun ju er xiao zhi 。”(zu :lei 。)③zhu ci 。1.yong yu gou shou 。《shi jing ·xiao ya ·cai wei 》:“yue gui yue gui ,sui yi mo zhi 。”2.yong yu gou zhong 。《shi jing · bin (bīn)feng · dong shan 》:“wo dong yue gui ,wo xin xi bei 。”

    da :

    (yi )①yu “xiao ”xiang dui 。liu bang 《da feng ge 》:“da feng qi xi yun fei yang 。”《zhan guo ce ·yan ce er 》:“yan zhao jiu xiang zhi ,yi bi da zhong ,chen kong jiang qin zhi wei yu fu ye 。”②te zhi cu ,xing rong tiao zhuang wu heng pou mian da 。《hou han shu ·guang wu di ji shang 》:“shi you chang ren ju mo ba ,chang yi zhang ,da shi wei 。”③kuo da ;guang da 。《xun zi ·cheng xiang 》:“bei ji zhi yi ,da ji yuan you ,gao ji tai 。”《chen shu ·zhou hong zheng chuan 》:“shu gai jiao jing zhi su ,yi da wu guo zhi feng 。”④cheng du shen ;sheng shi da 。chao cuo 《xiao fan ce 》:“xi gao di chu ding tian xia ,kun di shao ,zhu zi ruo ,da feng tong xing 。”⑤kua zhang ;kua da 。《shi ji ·gao zu ben ji 》:“xiao he yue :‘liu ji gu duo da yan ,shao cheng shi 。’”⑥zun gui de ;chong yao de 。《lun yu ·yan yuan 》:“chu men ru jing da bin 。”⑦zun chong ;tui chong 。《xun zi ·tian lun 》:“da tian er sai zhi ,shu re wu chu er zhi zhi ?”《han shu ·wang ji chuan 》:“《chun qiu 》suo yi da yi tong zhe ,liu ge tong feng ,jiu zhou gong guan ye 。”⑧jing ci 。《san guo zhi ·wu shu ·lv meng chuan 》pei song zhi zhu yin 《jiang biao chuan 》:“(lu )su fu meng bei yue :‘wu wei da di dan you wu lve er 。zhi yu jin zhe ,xue shi ying bo ,fei fu wu xia a meng 。’”⑨pai hang di yi ;bei fen jiao chang 。gu le fu 《gu er hang 》:“da xiong yan ban fan ,da sao yan shi ma 。”⑩jia zai “fu ”“mu ”zhi qian ,yong yi chen hu zu fu 、zu mu 。《shi ji ·liu hou shi jia 》:“han po ,liang jia tong san bai ren ,di si bu zang ,xi yi jia cai qiu ke ci qin wang ,wei han bao chou ,yi da fu 、fu wu shi xiang han gu 。”gui you guang 《xiang ji xuan zhi 》:“yi ri ,da mu guo yu yue :‘wu er jiu bu jian re ying ,he jing ri mo mo zai ci ,da lei nv lang ye ?’”(11)biao shi chao guo 。《zhan guo ce ·qin ce 》:“yi mo da da wang 。”(12)bu xiang xi ,bu zhun que 。《xin shu ·shu ning 》:“gu sheng zhi qi ,da yi wu bai wei ji 。”(wu bai :zhi wu bai nian 。)(13)fu ci 。hen ;ji 。《shi ji ·zhang cheng xiang lie chuan (fu shen tu jia )》:“(deng )tong xiao chen ,hu dian shang ,da bu jing ,dang zhan 。”[da fu ]gu dai guan zhi ming 。yan zhou shi ji ,guan fen qing 、da fu 、shi san ji 。qin han shi ji ,zhong yang yao zhi you yu shi da fu 、jian da fu 、guang lu da fu 、zhong da fu deng 。tang song cun yu shi da fu 、jian yi da fu deng 。qing dai chen gao ji wen zhi jie guan wei da fu ,bing fei shi zhi (wu guan ze chen jiang jun )。[da wang ]dui di wang de zun chen 。《zhan guo ce ·qin ce yi 》:“yi da wang zhi xian ,shi min zhi zhong ,che ji zhi yong ,bing fa zhi jiao ,ke yi bing zhu hou ,tun tian xia ,chen di er zhi 。”(jiao :xi 。)[da fang ]zhuan jia nei hang 。wang shi zhen 《chi bei ou tan ·tan yi er ·gui xiu hua 》:“san bai nian zhong ,da fang ming bi ,ke yu jie gang zhe bu guo er san er yi 。”(jie gang :xiang kang heng 。) (er )dài tong “dai ”。yao ;da suan 。guan han qing 《bai yue ting 》di san she :“an pai xiang zhuo er qu ,wo da shao zhu ye xiang za 。”[da fu ]dui yi sheng de zun chen 。song dai yi guan she you da fu 、lang 、yi xiao deng 。jian hong mai 《rong zhai san bi 》juan shi liu 。(san )tài ①tong “tai ”。《zuo chuan ·xiang gong er shi si nian 》:“da shang you li de ,ji ci you li gong ,ji ci you li yan 。”(da shang :de hang zui gao zhe 。)hou yi ban xie zuo “tai ”。②tong “tai ”。an tai ;tai ping 。《xun zi ·fu guo 》:“gu ru shu cheng hang ,ze tian xia da er fu ,shi er gong 。”(shi :hang shi ,shi yong 。gong :cheng gong ,huo de hao jie guo 。)

    bu :

    ①si ge mian ma deng zhi wu de tong chen 。《xun zi ·fu 》:“za bu yu jin ,bu zhi yi ye 。”②gu dai yi chong huo bi 。《mo zi ·gui yi 》:“jin shi zhi yong shen ye ,bu re shang ren zhi yong yi bu zhi shen ye 。”③gong bu ;xuan bu 。《zuo chuan ·xiang gong er shi wu nian 》:“wen gong bu ming ,yue :ge fu jiu zhi 。”④fen bu ;san bu 。《han fei zi ·da ti 》:“ri yue suo zhao ,si shi suo hang ,yun bu feng dong 。”⑤chuan bo 。《han shu ·xu chuan 》:“shang qi ji neng ,ci yi bi shu zhi fu ,shi shu wei bu 。”⑥bu zhi ;she zhi 。《han fei zi ·you du 》:“bing si bu yu tian xia ,wei hang yu guan dai zhi guo 。”⑦chen shu ;shu shui 。qiu chi 《yu chen bai zhi shu 》:“liao bu wang huai ,jun ji xiang zhi 。”⑧bu shi ;shi she 。《zhuang zi ·lie yu kou 》:“shi yu ren er bu wang ,fei tian bu ye 。”[bu yi ]ping min 。ben zhi bu zhi zhi yi 。gu dai ping min chuan bu yi ,gu hou yong “bu yi ”dai chen ping min 。du fu 《cao tang 》:“bei duan jian ge yu ,bu yi shu shi ren 。”

    bu yi :

    ①bu zhi de yi fu 。《han shu ·wang ji chuan 》:“~~shu shi 。”②dai chen ping min 。《shi ji ·li si chuan 》:“fu si nai shang cai ~~,lv hang zhi qian shou 。”

    yi :

    (yi )①shang yi 。《shi jing ·bei feng ·lu yi 》:“lu yi huang chang 。”(chang :qun zi ;xia yi 。)②fan zhi yi fu 。《shi jing ·bin feng ·qi yue 》:“mo yi mo he ,he yi cu sui ?”(he :yong cu mao zuo de duan yi 。cu :zhong 。)③zhe bi shen ti ju bu de dong xi 。《jin shu ·hui di ji 》:“di zhui ma shang zu ,shang shu gao guang jin mian yi ,di jia zhi 。”④qi wu de wai zhao 。ou yang xiu 《liu yi ju shi shi hua 》:“su zi zhan xue shi ,shu ren ye ,chang yu yu jing jian de xi na yi ren suo mai man bu gong yi ,ji wen zhi cheng mei sheng shu chun xue shi 。”⑤zhi guo shi de pi 、mo 。ji qiu 《pei you feng huang tai suo shi 》:“jin tao dai xie zhai ,lu li he yi jiao 。”⑥zhi fu zai de pi biao mian shang de mou xie dong xi 。bai ju yi 《ying xian shi 》:“nuan bian qiang yi se 。”⑦diao yu chong chi 。liu you 《xiao yuan du li 》:“xin ni tian yan hu ,xi yu shi ying yi 。”zhang lei 《xia ri 》:“die yi shai fen hua zhi wu 。”[yi bo ]yi zuo “yi 缽”。yuan zhi fo jiao zhong shi fu chuan shou gei tu di de jia sha he bo yu ,hou fan zhi chuan shou xia lai de sai xiang 、xue shu 、ji neng deng 。yang mo li 《zeng wang xu shi ke 》:“liang jia bu shi mo jia fa ,he xu wai ren wen yi bo 。” (er )yì①chuan (yi fu )。《meng zi ·teng wen gong shang 》:“hu zi bi zhi bu ran hou yi hu ?”(hu zi :hu hang 。)②gei ren yi fu chuan 。《zuo chuan ·zhao gong shi san nian 》:“han zhe yi zhi ,ji zhe shi zhi 。”③fu gai 。《zhou yi ·ji ci xia 》:“gu zhi zang zhe ,hou yi zhi yi xin 。”(xin :chai cao 。)④bao guo 。liu zong yuan 《duan tai wei yi shi zhuang 》:“lie chang yi chuang ,shou zhu shan yao 。”

    ji :

    (yi )①dian zi 。《li ji ·qu li xia 》:“zhi yu ,ji you ji zhe ze ti (xī)。”(ti :tan lou nei yi 。)②pu ;dian 。《zhou yi ·da guo 》:“ji yong bai mao 。”③zuo wo zai mou wu shang 。ou yang xiu 《fu cha shan shui ji 》:“yin chang song ,ji feng cao 。”④ping jie ;yi kao 。《zuo chuan ·xuan gong shi er nian 》:“gan ji jun ling ,yi ji chu shi 。”(ji :bang zhu 。)《zhan guo ce ·qin ce san 》:“ci suo wei ji zei bing er ji dao shi zhe ye 。”(bing :bing qi 。ji jī:song dong xi gei ren 。)《zhen guan zheng yao ·qiu jian 》:“jun yu zhi guo ,bi ji zhong chen 。”⑤lian ci 。biao shi jia she ,xiang dang yu “ru guo ”、“jia shi ”。《shi ji ·chen she shi jia 》:“ji di ling wu zhan ,er shu si zhe gu shi liu qi 。”(shu :zheng yi 。) (er )jí ①jian ta ;qi ling 。《lv shi chun qiu ·shen ren 》:“sha fu zi zhe mo zui ,ji fu zi zhe bu jin 。”(fu zi :xian sheng 。)《qian chi bi fu 》:“bei pan lang ji 。”《shi ji ·wei ji wu an hou lie chuan 》:“jin wo zai ye ,er ren jie ji wu di 。”②ji tian 。tian zi jie min li geng chong de tian 。《li ji ·ji yi 》:“xi zhe tian zi wei ji qian mu 。”③tong “ji ”。deng ji 。《yan zi chun qiu ·nei pian wen xia yi 》:“(jing gong )ming li ji gong bing (lin )zhi su ,ji chang you pin mang zhi shu 。”(mang :min 。)《mo zi ·hao ling 》:“shou bi zi yi ji ren er ji zhi 。”

    qing :

    ①gu dai yi chong gao ji guan jie 、jue wei huo guan ming 。zai gong zhi xia ,da fu zhi shang 。《zuo chuan ·yin gong san nian 》:“zheng wu gong 、zhuang gong wei ping wang qing shi 。”《lv shi chun qiu ·meng chun 》:“tian zi san tui ,san gong wu tui ,qing 、zhu hou 、da fu jiu tui 。”②gu dai dui ren de zun chen he jing chen 。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“zhu bie jiang jie shu song yi ,hao wei qing zi guan jun 。”③gu dai jun dui chen xia de ai chen 。《san guo zhi ·wu shu ·lu su chuan 》:“jin qing kuo kai da ji ,zheng yu gu tong ,ci tian yi qing ci wo ye 。”④gu dai fu qi huo peng you zhi jian de ai chen 。gu le fu 《gu shi wei jiao zhong qing qi zuo 》:“shi bu xiang ge qing ,ju zan hai jia qu 。”

    zuo :

    ①fu zhu ;bang zhu 。《zhou li ·tian guan ·xu guan 》:“yi zuo wang jun bang guo 。”(jun :xie he 。)《shi jing ·xiao ya ·liu yue 》:“wang yu chu zheng ,yi zuo tian zi 。”②fu zuo da chen 。《zhan guo ce ·ji ce si 》:“shi yi yao you jiu zuo 。”③fu zhi ;liao shu 。《shui yuan ·zun xian 》:“(tai gong wang )chao ge zhi tu zuo ye 。”(chao ge :de ming 。tu :tu fu 。)④fu de ;ji ci de 。《zuo chuan ·cheng gong er nian 》:“zheng zhou fu yu zuo che 。”⑤pei shi 。《han shu ·gao zu ji xia 》:“(gao zu )zhi jiu pei (pèi)gong ,xi shao gu ren fu lao zi di zuo jiu 。”

    yuan :

    ①tou ;shou 。《zuo chuan ·xi gong san shi san nian 》:“di ren gui ji yuan 。”②wei shou de 。《xun zi · wang zhi 》:“yuan e bu dai jiao er zhu 。”③kai shi ;di yi 。《gong yang chuan ·yin gong yuan nian 》:“yuan nian zhe he ?jun zhi shi nian ye 。”④ben ;yuan lai 。hou zuo “yuan ”。ji kang 《qin fu 》xu :“tui ji suo you ,shi yuan bu jie yin sheng 。”liu you 《shi er 》:“si qu yuan zhi mo shi kong ,dan bei bu jian jiu zhou tong 。”⑤da 。《shi ji ·gui ce lie chuan 》:“zhou wei bao nve ,er yuan gui bu zhan 。”⑥shan 。《zuo chuan ·wen gong shi ba nian 》:“gao xin shi you cai zi ba ren ……tian xia zhi min ,wei ba yuan 。”⑦chao dai ming 。1206nian jian guo 。1271nian hu bi lie ding guo hao wei yuan 。1279nian mie na song ,ding dou da dou (jin bei jing )。1368nian bei zhu yuan zhang tui fan 。gao qi 《shu bo ji zhe shi 》:“shi zhe gu zhi yuan zheng wen chi 。”[yuan yuan ]1. min zhong ;bai xing 。《shi ji ·ping zhun shu 》:“chu jin qian yi zhen yuan yuan 。”(jin qian :gong huang di shi yong de qian 。zhen :jiu ji 。)2. shan liang 。《shi ji ·wen di ben ji 》:“yi quan tian xia yuan yuan zhi min 。”

    yuan shuai :

    quan jun de zhu jiang 。《zuo chuan ·xi gong er shi qi nian 》:“jin zuo san jun ,mou ~~。”

    shuai :

    ①zhu jiang ;tong shuai 。《han shu ·zhao chong guo chuan 》:“wei ren shen yong you da lve ,shao hao jiang shuai zhi jie 。”②qi zhu dao zuo yong de ren huo shi wu 。《meng zi ·gong sun chou shang 》:“fu zhi ,qi zhi shuai ye 。”③dai ling ;lv ling 。《meng zi ·mo zhang shang 》:“shun na mian er li ,yao shuai zhu hou bei mian er chao zhi 。”④de fang chang guan 。《guo yu ·ji yu 》:“shi yi wei cu ,cu you cu shuai ;shi cu wei xiang ,xiang you xiang shuai ;san xiang wei xian ,xian you xian shuai 。”⑤zun xun 。《han shu ·wu hang zhi shang 》:“xian ning fen bie ,guan ren you xu ,shuai you jiu zhang 。”