• 繁体
  • 简体
  • 拼音

  • 西崖特秀發,煥若靈芝繁。

    “西崖特秀發,煥若靈芝繁。”詩句出處:《木皮嶺》;是唐朝詩人杜甫的作品。

    首路栗亭西,尚想鳳凰村。季冬攜童稚,辛苦赴蜀門。
    南登木皮嶺,艱險不易論。汗流被我體,祁寒為之暄。
    遠岫爭輔佐,千巖自崩奔。始知五嶽外,別有他山尊。
    仰幹塞大明,俯入裂厚坤。再聞虎豹鬥,屢跼風水昏。
    高有廢閣道,摧折如短轅。下有冬青林,石上走長根。
    西崖特秀發,煥若靈芝繁。潤聚金碧氣,清無沙土痕。
    憶觀昆侖圖,目擊懸圃存。對此欲何適,默傷垂老魂。

    【註釋】:

    西:

    ①鳥類止息。《敦煌曲子詞集·西江月》:“棹歌驚起亂西禽,女伴各歸南浦。”②方位名,日落處,與“東”相對。《左傳·僖公四年》:“東至於海,西至於河。”③副詞。向西;往西。王維《送元二使安西》:“勸君更盡一杯酒,西出陽關無故人。”

    崖:

    (舊讀ái) ①山或高地陡直的側面。班固《西都賦》:“超洞壑,越峻崖。”②邊際;邊緣。《淮南子·俶真》:“而浮揚乎無畛崖之際。”

    特:

    ①公牛。張纘《南征賦》:“雲怒特之奔來。”《本草綱目 · 獸部一·牛》:“牛之牡者曰牯、曰特。”②泛指雄性牲畜。《周禮·夏官·校人》:“凡馬,特居四之一。”③三歲獸。《詩經·魏風·伐檀》:“不狩不獵,胡瞻爾庭有懸特兮?”④一頭牲畜。《左傳·襄公二十二年》:“祭以特羊。”⑤單個;單獨。《禮記·內則》:“君已食,徹焉,使之特馂。”⑥突出;傑出。《詩經 · 秦風·黃鳥》:“維此奄息,百夫之特。”(維:助詞。奄息:人名。)⑦配偶。《詩經·鄘風·柏舟》:“髧(dàn)比兩髦,實維我特。”(髧:頭發下垂貌。髦:發辮。維:助詞。)⑧副詞。1. 表示動作為某種目的而專門進行,相當於“特地”、“特別”。《史記·季佈欒佈列傳》:“河東,吾股肱郡,故特召君耳。”2. 表示范圍。相當於“隻”、“僅僅”。《史記·廉頗藺相如列傳》:“相如度秦王特以詐佯為予趙城。”《三國志·蜀書·諸葛亮傳》:“然建特不與皓和好往來。”

    秀:

    ①谷物吐穗開花。白居易《杜陵叟》詩:“麥苗不秀多黃死。”②泛指植物開花。《詩經· 豳風· 七月》:“四月秀葽。”③草木茂盛。謝靈運《入彭蠡湖口》:“春晚綠野秀。”④高出;超出。李白《廬山謠》:“廬山秀出南鬥傍。”⑤出眾,優秀。《宋書·謝莊傳》:“江東無我,卿當獨秀;我若無卿,亦一時之傑也。”(卿:對對方的愛稱。)⑥美好;秀麗。歐陽修《醉翁亭記》:“望之蔚然而深秀者,瑯琊也。”

    發:

    ①頭發。《詩經·小雅·采綠》:“予發曲局。”(曲局:卷曲。)②古代長度單位。《新書·六術》:“十毫為發。”

    煥:

    ①光亮;鮮明。《論語·泰伯》:“煥乎其有文章。”②放射光彩。尚用之《和韻》:“佳篇疾讀韻瑯瑯,真疑星鬥煥光芒。”陳鴻《長恨歌傳》:“光彩煥發,轉動照人。”《杜陽雜編》卷下:“光影煥爍,與真金無異。”

    若:

    ①從;順從。《詩經·大雅·烝民》:“邦國若否,仲山甫明之。”②選擇。《詩經·大雅·烝民》:“天子是若。”(是:指仲山甫。)③好像;如同。《莊子·逍遙遊》:“其翼若垂天之雲。”④代詞。1. 人稱代詞。相當於“你”、“你的”。《史記·項羽本紀》:“虞兮虞兮奈若何?”2.指示代詞。相當於“此”、“這”。《論語·憲問》:“君子哉若人!”⑤連詞。1. 表示假設關系,相當於“如果”。《三國志·蜀志·諸葛亮傳》:“若其不才,君可自取。”2. 表示選擇關系,相當於“或者”。《漢書·惠帝紀》:“民年七十以上若不滿十歲有罪當刑者,皆免之。”⑥詞尾。用在形容詞後,表示“……的樣子”。《詩經·衛風·氓》:“桑之未落,其葉沃若。”(沃若:潤澤的樣子。)《史記·司馬相如列傳》:“於是二子愀然改容,超若自失。”(愀qiǎo然:容色變動的樣子。超若:悵惘的樣子。)[若夫]至於。范仲淹《嶽陽樓記》:“若夫霪雨霏霏,連月不開。”

    靈:

    ①女巫。《楚辭·九歌·東皇太一》:“靈偃蹇(jiǎn)兮姣服。”(偃蹇:形容舞態。)②神;神靈。《漢書·禮樂志》:“靈之下,若風馬。”③靈魂。諸葛亮《前出師表》:“不效則治臣之罪,以告先帝之靈。”溫庭筠《過陳琳墓》:“詞客有靈應識我。”④威靈。《國語·晉語七》:“七合諸侯,君之靈也。”⑤對死人的尊稱。潘嶽《寡婦賦》:“入空室兮望靈座。”⑥靈異。《詩經·大雅·生民》:“無災無害,以赫其靈。”(赫:顯。)⑦靈驗。《史記·龜策列傳》:“以為龜藏則不靈。”⑧人的精神意志。《文心雕龍· 情采》:“綜述性靈。”⑨善;好。白居易《修香山寺記》:“靈跡勝概。”

    芝:

    ①靈芝草。屬菌類植物,生於枯木根部,色彩各異,入藥,有滋補作用。王充《論衡·驗符》:“芝生於土。”②通“芷”。香草。《荀子·王制》:“其民之親我也,歡若父母;好我,芳若芝蘭。”

    繁:

    (一)①多;盛;繁多。《荀子·富國》:“故不教而誅,則刑繁而邪不勝。”②雜亂;繁雜。梅堯臣《擬李益〈竹窗聞風〉》:“窗前風動竹,聲碎影仍繁。”③茂盛。李商隱《和馬郎中移白菊見示》:“繁花疑自月中生。”④繁殖。《管子·八觀》:“薦草多衍,則六畜繁也。”(薦:茂草。衍:盛多。) (二)pán 馬腹帶。《禮記·禮器》:“大路繁纓一就。”


  • 西崖特秀发,焕若灵芝繁。

    “西崖特秀发,焕若灵芝繁。”诗句出处:《木皮岭》;是唐朝诗人杜甫的作品。

    首路栗亭西,尚想凤凰村。季冬携童稚,辛苦赴蜀门。
    南登木皮岭,艰险不易论。汗流被我体,祁寒为之暄。
    远岫争辅佐,千岩自崩奔。始知五岳外,别有他山尊。
    仰干塞大明,俯入裂厚坤。再闻虎豹斗,屡跼风水昏。
    高有废阁道,摧折如短辕。下有冬青林,石上走长根。
    西崖特秀发,焕若灵芝繁。润聚金碧气,清无沙土痕。
    忆观昆仑图,目击悬圃存。对此欲何适,默伤垂老魂。

    【注释】:

    西:

    ①鸟类止息。《敦煌曲子词集·西江月》:“棹歌惊起乱西禽,女伴各归南浦。”②方位名,日落处,与“东”相对。《左传·僖公四年》:“东至于海,西至于河。”③副词。向西;往西。王维《送元二使安西》:“劝君更尽一杯酒,西出阳关无故人。”

    崖:

    (旧读ái) ①山或高地陡直的侧面。班固《西都赋》:“超洞壑,越峻崖。”②边际;边缘。《淮南子·俶真》:“而浮扬乎无畛崖之际。”

    特:

    ①公牛。张缵《南征赋》:“云怒特之奔来。”《本草纲目 · 兽部一·牛》:“牛之牡者曰牯、曰特。”②泛指雄性牲畜。《周礼·夏官·校人》:“凡马,特居四之一。”③三岁兽。《诗经·魏风·伐檀》:“不狩不猎,胡瞻尔庭有悬特兮?”④一头牲畜。《左传·襄公二十二年》:“祭以特羊。”⑤单个;单独。《礼记·内则》:“君已食,彻焉,使之特馂。”⑥突出;杰出。《诗经 · 秦风·黄鸟》:“维此奄息,百夫之特。”(维:助词。奄息:人名。)⑦配偶。《诗经·鄘风·柏舟》:“髧(dàn)比两髦,实维我特。”(髧:头发下垂貌。髦:发辫。维:助词。)⑧副词。1. 表示动作为某种目的而专门进行,相当于“特地”、“特别”。《史记·季布栾布列传》:“河东,吾股肱郡,故特召君耳。”2. 表示范围。相当于“只”、“仅仅”。《史记·廉颇蔺相如列传》:“相如度秦王特以诈佯为予赵城。”《三国志·蜀书·诸葛亮传》:“然建特不与皓和好往来。”

    秀:

    ①谷物吐穗开花。白居易《杜陵叟》诗:“麦苗不秀多黄死。”②泛指植物开花。《诗经· 豳风· 七月》:“四月秀葽。”③草木茂盛。谢灵运《入彭蠡湖口》:“春晚绿野秀。”④高出;超出。李白《庐山谣》:“庐山秀出南斗傍。”⑤出众,优秀。《宋书·谢庄传》:“江东无我,卿当独秀;我若无卿,亦一时之杰也。”(卿:对对方的爱称。)⑥美好;秀丽。欧阳修《醉翁亭记》:“望之蔚然而深秀者,琅琊也。”

    发:

    ①头发。《诗经·小雅·采绿》:“予发曲局。”(曲局:卷曲。)②古代长度单位。《新书·六术》:“十毫为发。”

    焕:

    ①光亮;鲜明。《论语·泰伯》:“焕乎其有文章。”②放射光彩。尚用之《和韵》:“佳篇疾读韵琅琅,真疑星斗焕光芒。”陈鸿《长恨歌传》:“光彩焕发,转动照人。”《杜阳杂编》卷下:“光影焕烁,与真金无异。”

    若:

    ①从;顺从。《诗经·大雅·烝民》:“邦国若否,仲山甫明之。”②选择。《诗经·大雅·烝民》:“天子是若。”(是:指仲山甫。)③好像;如同。《庄子·逍遥游》:“其翼若垂天之云。”④代词。1. 人称代词。相当于“你”、“你的”。《史记·项羽本纪》:“虞兮虞兮奈若何?”2.指示代词。相当于“此”、“这”。《论语·宪问》:“君子哉若人!”⑤连词。1. 表示假设关系,相当于“如果”。《三国志·蜀志·诸葛亮传》:“若其不才,君可自取。”2. 表示选择关系,相当于“或者”。《汉书·惠帝纪》:“民年七十以上若不满十岁有罪当刑者,皆免之。”⑥词尾。用在形容词后,表示“……的样子”。《诗经·卫风·氓》:“桑之未落,其叶沃若。”(沃若:润泽的样子。)《史记·司马相如列传》:“于是二子愀然改容,超若自失。”(愀qiǎo然:容色变动的样子。超若:怅惘的样子。)[若夫]至于。范仲淹《岳阳楼记》:“若夫霪雨霏霏,连月不开。”

    灵:

    ①女巫。《楚辞·九歌·东皇太一》:“灵偃蹇(jiǎn)兮姣服。”(偃蹇:形容舞态。)②神;神灵。《汉书·礼乐志》:“灵之下,若风马。”③灵魂。诸葛亮《前出师表》:“不效则治臣之罪,以告先帝之灵。”温庭筠《过陈琳墓》:“词客有灵应识我。”④威灵。《国语·晋语七》:“七合诸侯,君之灵也。”⑤对死人的尊称。潘岳《寡妇赋》:“入空室兮望灵座。”⑥灵异。《诗经·大雅·生民》:“无灾无害,以赫其灵。”(赫:显。)⑦灵验。《史记·龟策列传》:“以为龟藏则不灵。”⑧人的精神意志。《文心雕龙· 情采》:“综述性灵。”⑨善;好。白居易《修香山寺记》:“灵迹胜概。”

    芝:

    ①灵芝草。属菌类植物,生于枯木根部,色彩各异,入药,有滋补作用。王充《论衡·验符》:“芝生于土。”②通“芷”。香草。《荀子·王制》:“其民之亲我也,欢若父母;好我,芳若芝兰。”

    繁:

    (一)①多;盛;繁多。《荀子·富国》:“故不教而诛,则刑繁而邪不胜。”②杂乱;繁杂。梅尧臣《拟李益〈竹窗闻风〉》:“窗前风动竹,声碎影仍繁。”③茂盛。李商隐《和马郎中移白菊见示》:“繁花疑自月中生。”④繁殖。《管子·八观》:“荐草多衍,则六畜繁也。”(荐:茂草。衍:盛多。) (二)pán 马腹带。《礼记·礼器》:“大路繁缨一就。”


  • xi ya te xiu fa ,huan re ling zhi fan 。

    “xi ya te xiu fa ,huan re ling zhi fan 。”shi gou chu chu :《mu pi ling 》;shi tang chao shi ren du fu de zuo pin 。

    shou lu li ting xi ,shang xiang feng huang cun 。ji dong xie tong zhi ,xin ku fu shu men 。
    na deng mu pi ling ,jian xian bu yi lun 。han liu bei wo ti ,qi han wei zhi xuan 。
    yuan xiu zheng fu zuo ,qian yan zi beng ben 。shi zhi wu yue wai ,bie you ta shan zun 。
    yang gan sai da ming ,fu ru lie hou kun 。zai wen hu bao dou ,lv 跼feng shui hun 。
    gao you fei ge dao ,cui she ru duan yuan 。xia you dong qing lin ,dan shang zou chang gen 。
    xi ya te xiu fa ,huan re ling zhi fan 。run ju jin bi qi ,qing mo sha tu hen 。
    yi guan kun lun tu ,mu ji xuan pu cun 。dui ci yu he kuo ,mo shang chui lao hun 。

    【zhu shi 】:

    xi :

    ①diao lei zhi xi 。《dui huang qu zi ci ji ·xi jiang yue 》:“zhao ge jing qi luan xi qin ,nv ban ge gui na pu 。”②fang wei ming ,ri la chu ,yu “dong ”xiang dui 。《zuo chuan ·xi gong si nian 》:“dong zhi yu hai ,xi zhi yu he 。”③fu ci 。xiang xi ;wang xi 。wang wei 《song yuan er shi an xi 》:“quan jun geng jin yi bei jiu ,xi chu yang guan mo gu ren 。”

    ya :

    (jiu dou ái) ①shan huo gao de dou zhi de ce mian 。ban gu 《xi dou fu 》:“chao dong he ,yue jun ya 。”②bian ji ;bian yuan 。《huai na zi ·chu zhen 》:“er fu yang hu mo zhen ya zhi ji 。”

    te :

    ①gong niu 。zhang zuan 《na zheng fu 》:“yun nu te zhi ben lai 。”《ben cao gang mu · shou bu yi ·niu 》:“niu zhi mu zhe yue gu 、yue te 。”②fan zhi xiong xing sheng chu 。《zhou li ·xia guan ·jiao ren 》:“fan ma ,te ju si zhi yi 。”③san sui shou 。《shi jing ·wei feng ·fa tan 》:“bu shou bu lie ,hu zhan er ting you xuan te xi ?”④yi tou sheng chu 。《zuo chuan ·xiang gong er shi er nian 》:“ji yi te yang 。”⑤chan ge ;chan du 。《li ji ·nei ze 》:“jun yi shi ,che yan ,shi zhi te jun 。”⑥tu chu ;jie chu 。《shi jing · qin feng ·huang diao 》:“wei ci yan xi ,bai fu zhi te 。”(wei :zhu ci 。yan xi :ren ming 。)⑦pei ou 。《shi jing ·yong feng ·bai zhou 》:“dan (dàn)bi liang mao ,shi wei wo te 。”(dan :tou fa xia chui mao 。mao :fa bian 。wei :zhu ci 。)⑧fu ci 。1. biao shi dong zuo wei mou chong mu de er zhuan men jin hang ,xiang dang yu “te de ”、“te bie ”。《shi ji ·ji bu luan bu lie chuan 》:“he dong ,wu gu gong jun ,gu te shao jun er 。”2. biao shi fan wei 。xiang dang yu “zhi ”、“jin jin ”。《shi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“xiang ru du qin wang te yi zha yang wei yu zhao cheng 。”《san guo zhi ·shu shu ·zhu ge liang chuan 》:“ran jian te bu yu hao he hao wang lai 。”

    xiu :

    ①gu wu tu sui kai hua 。bai ju yi 《du ling sou 》shi :“mai miao bu xiu duo huang si 。”②fan zhi zhi wu kai hua 。《shi jing · bin feng · qi yue 》:“si yue xiu yao 。”③cao mu mao cheng 。xie ling yun 《ru peng li hu kou 》:“chun wan lu ye xiu 。”④gao chu ;chao chu 。li bai 《lu shan yao 》:“lu shan xiu chu na dou bang 。”⑤chu zhong ,you xiu 。《song shu ·xie zhuang chuan 》:“jiang dong mo wo ,qing dang du xiu ;wo re mo qing ,yi yi shi zhi jie ye 。”(qing :dui dui fang de ai chen 。)⑥mei hao ;xiu li 。ou yang xiu 《zui weng ting ji 》:“wang zhi wei ran er shen xiu zhe ,lang ya ye 。”

    fa :

    ①tou fa 。《shi jing ·xiao ya ·cai lu 》:“yu fa qu ju 。”(qu ju :juan qu 。)②gu dai chang du chan wei 。《xin shu ·liu shu 》:“shi hao wei fa 。”

    huan :

    ①guang liang ;xian ming 。《lun yu ·tai bai 》:“huan hu ji you wen zhang 。”②fang she guang cai 。shang yong zhi 《he yun 》:“jia pian ji dou yun lang lang ,zhen yi xing dou huan guang mang 。”chen hong 《chang hen ge chuan 》:“guang cai huan fa ,zhuai dong zhao ren 。”《du yang za bian 》juan xia :“guang ying huan shuo ,yu zhen jin mo yi 。”

    re :

    ①cong ;shun cong 。《shi jing ·da ya ·zheng min 》:“bang guo re fou ,zhong shan fu ming zhi 。”②shua ze 。《shi jing ·da ya ·zheng min 》:“tian zi shi re 。”(shi :zhi zhong shan fu 。)③hao xiang ;ru tong 。《zhuang zi ·xiao yao you 》:“ji yi re chui tian zhi yun 。”④dai ci 。1. ren chen dai ci 。xiang dang yu “ni ”、“ni de ”。《shi ji ·xiang yu ben ji 》:“yu xi yu xi nai re he ?”2.zhi shi dai ci 。xiang dang yu “ci ”、“zhe ”。《lun yu ·xian wen 》:“jun zi zai re ren !”⑤lian ci 。1. biao shi jia she guan ji ,xiang dang yu “ru guo ”。《san guo zhi ·shu zhi ·zhu ge liang chuan 》:“re ji bu cai ,jun ke zi qu 。”2. biao shi shua ze guan ji ,xiang dang yu “huo zhe ”。《han shu ·hui di ji 》:“min nian qi shi yi shang re bu man shi sui you zui dang xing zhe ,jie mian zhi 。”⑥ci wei 。yong zai xing rong ci hou ,biao shi “……de yang zi ”。《shi jing ·wei feng ·mang 》:“sang zhi wei la ,ji xie wo re 。”(wo re :run ze de yang zi 。)《shi ji ·si ma xiang ru lie chuan 》:“yu shi er zi qiao ran gai rong ,chao re zi shi 。”(qiao qiǎoran :rong se bian dong de yang zi 。chao re :chang wang de yang zi 。)[re fu ]zhi yu 。fan zhong yan 《yue yang lou ji 》:“re fu yin yu fei fei ,lian yue bu kai 。”

    ling :

    ①nv wu 。《chu ci ·jiu ge ·dong huang tai yi 》:“ling yan jian (jiǎn)xi jiao fu 。”(yan jian :xing rong wu tai 。)②shen ;shen ling 。《han shu ·li le zhi 》:“ling zhi xia ,re feng ma 。”③ling hun 。zhu ge liang 《qian chu shi biao 》:“bu xiao ze zhi chen zhi zui ,yi gao xian di zhi ling 。”wen ting jun 《guo chen lin mu 》:“ci ke you ling ying shi wo 。”④wei ling 。《guo yu ·jin yu qi 》:“qi ge zhu hou ,jun zhi ling ye 。”⑤dui si ren de zun chen 。pan yue 《gua fu fu 》:“ru kong shi xi wang ling zuo 。”⑥ling yi 。《shi jing ·da ya ·sheng min 》:“mo zai mo hai ,yi he ji ling 。”(he :xian 。)⑦ling yan 。《shi ji ·gui ce lie chuan 》:“yi wei gui cang ze bu ling 。”⑧ren de jing shen yi zhi 。《wen xin diao long · qing cai 》:“zeng shu xing ling 。”⑨shan ;hao 。bai ju yi 《xiu xiang shan si ji 》:“ling ji sheng gai 。”

    zhi :

    ①ling zhi cao 。shu jun lei zhi wu ,sheng yu ku mu gen bu ,se cai ge yi ,ru yao ,you zi bu zuo yong 。wang chong 《lun heng ·yan fu 》:“zhi sheng yu tu 。”②tong “zhi ”。xiang cao 。《xun zi ·wang zhi 》:“ji min zhi qin wo ye ,huan re fu mu ;hao wo ,fang re zhi lan 。”

    fan :

    (yi )①duo ;cheng ;fan duo 。《xun zi ·fu guo 》:“gu bu jiao er zhu ,ze xing fan er xie bu sheng 。”②za luan ;fan za 。mei yao chen 《ni li yi 〈zhu chuang wen feng 〉》:“chuang qian feng dong zhu ,sheng sui ying reng fan 。”③mao cheng 。li shang yin 《he ma lang zhong yi bai ju jian shi 》:“fan hua yi zi yue zhong sheng 。”④fan shi 。《guan zi ·ba guan 》:“jian cao duo yan ,ze liu chu fan ye 。”(jian :mao cao 。yan :cheng duo 。) (er )pán ma fu dai 。《li ji ·li qi 》:“da lu fan ying yi jiu 。”